✍️ علی خلف وقتی صحبت از گردشگری ایران میشود، ذهنها به سمت تخت جمشید، نقش جهان، کویر لوت، جنگلهای هیرکانی یا سواحل خلیج فارس و یا ده ها و حتی صد ها مقصد گردشگری دیگر میرود که البته همه اینها بسیار ارزشمندند. اما می توان گفت مهم ترین جاذبه گردشگری ایران شاید چیزی باشد که خیلی کم در باره آن صحبت شده است. جاذبه ای که در سراسر ایران وجود دارد، اما کمتر به چشم می آید. چیزی به اسم؛ "مردم ایران". هر گردشگری که به ایران سفر کرده، علاوه بر زیباییهای این سرزمین، از یک ویژگی مشترک هم گفته سخن گفته است و آن چیزی نیست جز؛ "مهماننوازی ایرانیها". از راننده تاکسی که با حوصله مسیر را نشان میدهد تا کاسبی که بدون چشمداشت چای تعارف میکند. از روستائیای که درب خانهاش را به روی مسافر باز میکند تا رهگذری که وقتش را برای راهنمایی یک غریبه میگذارد بسیار مثالهای دیگری که در این وصف وجود دارد؛ و اینها همان تصویر واقعی ایران هستند. در دنیای امروز، کشورها برای ساختن «تجربه سفر» میلیونها دلار هزینه میکنند، اما ما سرمایهای در اختیار داریم که با پول قابل خریدن نیست؛ و آن چیزی نیست جز؛ "فرهنگ، صمیمیت و احترام به مهمان". با این حال، کمتر دیدهایم که این سرمایه در برنامهریزیهای گردشگری جدی گرفته شود. تبلیغات ما بیشتر بر بناها و مناظر تمرکز دارد، در حالی که تجربه سفر را انسانها میسازند، نه بنا ها. اگر قرار است برند گردشگری ایران در جهان تقویت شود، باید در کنار حفاظت از آثار تاریخی و توسعه زیرساختها، از "فرهنگ میزبانی ایرانی" نیز محافظت کنیم؛ چرا که شاید بزرگترین جاذبه گردشگری ایران، نه یک بنای تاریخی، بلکه مردم ایران باشند. قبله سفر | روایت، نقد و اندیشه در گردشگری ایران
ایجاد شده: امروز آخرین ویرایش: امروز مقالات و یادداشت ها
به گزارش هتل نیوز؛ فریبا عباسی، مدیرعامل گروه هتلهای ایرانگردی و جهانگردی، به مناسبت روز جهانی گردشگری، پیامی منتشر کرد. او بیان کرد که گردشگری، روایت زنده ایران است. این روایت از تاریخ، فرهنگ، طبیعت و مهماننوازی مردم شکل میگیرد. هر سفر، صفحهای جدید از این روایت را ورق میزند. عباسی افزود که هفته گردشگری امسال، یادآور این حقیقت است که سفر تنها یک مقصد نیست. این فرصتها برای آرامش، امید و شناخت هستند. همچنین، او تأکید کرد که گردشگری میتواند پیونددهنده انسانها و تقویتکننده اقتصاد ملی باشد. وی همچنین اشاره کرد که گروه هتلهای ایرانگردی و جهانگردی با بیش از شش دهه تجربه، تلاش میکند تا مهماننوازی اصیل ایرانی را ارائه دهد. هدف این گروه، دسترسی و لذت بیشتر سفر برای خانوادههای ایرانی، به ویژه بازنشستگان است. عباسی در پایان، هفته گردشگری را به تمام فعالان این صنعت تبریک گفت. او امیدوار است که با همدلی، فصل جدیدی از شکوفایی گردشگری کشور رقم بخورد.
ایجاد شده: 5/مهر/1405 آخرین ویرایش: 6/مهر/1405 اخبار داخلی
✍🏻 به قلم | مهدی حسینی ده اصل برای هتلداری نوین ایران اگر در یادداشت نخست پذیرفتیم که هتلداری ایران در آستانه یا در میانه یک تغییر نسلی و پارادایمی قرار گرفته است، اکنون سؤال مهمتری پیش روی ماست: هتلداری نوین ایران دقیقاً بر چه اصولی باید بنا شود؟ «نوین» قرار نیست صرفاً صفتی برای هتلهای مجهزتر، لابیهای لوکستر یا استفاده بیشتر از فناوری باشد. هتلداری نوین پیش از آنکه درباره ساختمان و تجهیزات باشد، درباره نگاه، انسان، مدیریت، تجربه، دانش و آینده است. اگر قرار باشد این مفهوم از یک عبارت به یک جریان فکری تبدیل شود، باید بتوان برای آن اصولی روشن تعریف کرد؛ اصولی که هم از تحولات جهانی الهام بگیرند و هم با واقعیت و ظرفیتهای ایران سازگار باشند. به باور من، میتوان نقطه آغاز این مسیر را در ده اصل خلاصه کرد: ۱. مهمان، اتاق نیست؛ تجربه است هتلداری سالها بر فروش اتاق، تخت و خدمات اقامتی متمرکز بوده است. اما مسافر امروز مجموعهای از تجربهها را خریداری میکند؛ از لحظه جستوجو و رزرو تا ورود، اقامت، ارتباط با کارکنان، استفاده از خدمات و حتی خاطرهای که پس از خروج با خود میبرد. در هتلداری نوین، محصول اصلی هتل تجربه مهمان است و اتاق فقط یکی از اجزای آن. ۲. مدیر آینده، مدیر تغییر است مدیری که فقط بتواند وضع موجود را حفظ کند، برای صنعت آینده کافی نیست. جهان با سرعتی حرکت میکند که مدیریت هتل به توانایی یادگیری، سازگاری، تصمیمگیری و ایجاد تغییر نیاز دارد. مدیر آینده کسی نیست که همه پاسخها را بداند؛ کسی است که سریعتر از دیگران سؤال درست را پیدا میکند. ۳. تجربه ارزشمند است؛ اما تجربه بدون یادگیری کافی نیست نسلهای گذشته هتلداری، سرمایه بزرگی از تجربه برای این صنعت به جا گذاشتهاند. اما تجربه زمانی تبدیل به مزیت میشود که با دانش روز همراه باشد. هتلداری نوین نه جنگ نسلهاست و نه حذف گذشته؛ پیوند تجربه نسل گذشته با دانش و جسارت نسل جدید است. صنعتی که یاد نمیگیرد، حتی اگر سالها تجربه داشته باشد، در نهایت تجربه گذشته را تکرار خواهد کرد. ۴. فناوری باید در خدمت مهماننوازی باشد هتل هوشمند الزاماً هتلی نیست که بیشترین تجهیزات دیجیتال را داشته باشد. فناوری زمانی ارزشمند است که اصطکاک را از مسیر مهمان حذف کند، تصمیمگیری را دقیقتر کند، کارکنان را توانمند سازد و تجربه اقامت را بهتر کند. از رزرو و پرداخت گرفته تا مدیریت انرژی، ارتباط با مشتری و خدمات پس از اقامت، فناوری باید خدمترسان مهماننوازی باشد؛ نه نمایشگاهی از تکنولوژی. ۵. هوش مصنوعی، همکار جدید هتلداری است هوش مصنوعی دیگر موضوعی متعلق به آینده نیست. وارد کسبوکار شده و دیر یا زود به یکی از اجزای جدی مدیریت هتل تبدیل خواهد شد. اما سؤال درست این نیست که «آیا هوش مصنوعی جای کارکنان هتل را میگیرد؟» سؤال مهمتر این است: کدام هتلها زودتر یاد میگیرند کارکنان خود را با هوش مصنوعی توانمند کنند؟ از تحلیل تقاضا و قیمتگذاری تا بازاریابی، پاسخگویی، شخصیسازی و تحلیل رفتار مهمان، AI میتواند تعریف بسیاری از مشاغل هتلداری را تغییر دهد. ۶. داده، سرمایه پنهان هتل است هر رزرو، هر اقامت، هر درخواست، هر شکایت و هر بازگشت مهمان، اطلاعاتی تولید میکند که میتواند برای تصمیمگیری ارزشمند باشد. هتلداری نوین باید از مدیریت صرفاً مبتنی بر شهود و تجربه، به سمت مدیریت مبتنی بر داده حرکت کند. هتلی که داده تولید میکند اما از آن یاد نمیگیرد، بخشی از سرمایه خود را بلااستفاده گذاشته است. ۷. نسل جوان، آینده صنعت نیست؛ بخشی از امروز آن است یکی از بزرگترین تغییرات هتلداری ایران، تغییر ترکیب نیروی انسانی آن است. نسل جدید با جهان دیگری بزرگ شده است؛ جهانی که در آن اطلاعات در دسترس است، مرزهای آموزشی کمرنگ شدهاند و یک نیروی جوان میتواند در مدت کوتاهی با استانداردها و تجربههای جهانی آشنا شود. هتلداری نوین باید به این نسل فرصت اثرگذاری بدهد، نه فقط فرصت استخدام. جوانی که ایده، دانش و توانایی دارد، نباید صرفاً به دلیل کمبود سابقه، از تصمیمسازی کنار گذاشته شود. ۸. برند هتل از پشت درهای هتل فراتر رفته است در گذشته برند هتل بیشتر با ساختمان، نام، لوگو و تبلیغات آن شناخته میشد. امروز بخش بزرگی از برند در فضای دیجیتال ساخته میشود؛ در جستوجوها، شبکههای اجتماعی، نظرات مهمانان و تجربههایی که دیگران درباره هتل روایت میکنند. اما یک تحول دیگر نیز در حال وقوع است: آدمهای صنعت هم تبدیل به برند میشوند. مدیر، آشپز، متخصص فروش، مدیر بازاریابی و حتی کارکنان خط مقدم میتوانند بخشی از اعتبار یک مجموعه و حتی صنعت باشند. در هتلداری نوین، پرسنالبرندینگ دیگر یک موضوع فرعی نیست؛ بخشی از اقتصاد جدید اعتبار حرفهای است. ۹.هتلداری نوین، مرز میان رشتهها را میشکند هتلداری آینده فقط به هتلداری نیاز ندارد. به فناوری، اقتصاد، بازاریابی، روانشناسی، طراحی تجربه، داده، هوش مصنوعی، تولید محتوا، مدیریت برند و دهها دانش دیگر نیاز دارد. به همین دلیل، ورود افراد توانمند از سایر حوزهها الزاماً تهدیدی برای هتلداری نیست؛ میتواند یکی از موتورهای تحول آن باشد. هتلداری نوین، صنعتی باز برای استعدادهای تازه است. ۱۰. ما نباید فقط مصرفکننده هتلداری جهان باشیم شاید مهمترین اصل همین باشد. ایران نباید صرفاً تجربه کشورهای دیگر را ترجمه و کپی کند. ما باید از دانش جهانی بیاموزیم، تجربه کنیم، بومیسازی کنیم و در نهایت راهحلهای خودمان را بسازیم. هتلداری ایران ظرفیتهای منحصربهفردی دارد؛ از فرهنگ و مهماننوازی گرفته تا تنوع اقلیمی، تاریخی و انسانی. مسئله این است که چگونه این ظرفیتها را با دانش، فناوری و مدیریت معاصر ترکیب کنیم. هدف هتلداری نوین ایران نباید رسیدن به نسخهای کپیشده از هتلداری دبی، استانبول، سنگاپور یا هر جای دیگر باشد. هدف، ساختن یک مدل ایرانیِ معاصر، حرفهای و رقابتپذیر از هتلداری است. این ده اصل شاید در نگاه اول ساده به نظر برسند، اما کنار هم یک تغییر اساسی در زاویه نگاه ایجاد میکنند. هتلداری نوین، پروژه خرید چند نرمافزار، نصب چند ابزار هوشمند یا بازسازی چند هتل نیست. یک تغییر نگرش است؛ تغییری که از انسان آغاز میشود، با دانش ادامه پیدا میکند، با فناوری شتاب میگیرد و در نهایت باید به تجربه بهتر مهمان و کسبوکار رقابتپذیرتر منجر شود. شاید هنوز نتوان با اطمینان گفت که همه هتلداری ایران وارد این عصر شدهاند. اما میتوان با اطمینان بیشتری گفت که نشانههای این عصر در صنعت دیده میشوند. حالا دیگر مسئله فقط این نیست که چه کسی هتل بهتری میسازد. مسئله این است که چه کسی هتلداری بهتری خلق میکند. و شاید «هتلداری نوین ایران» دقیقاً از همینجا آغاز شود؛ نه از یک ساختمان، نه از یک فناوری و نه حتی از یک هتل، بلکه از تغییر نگاه ما به آینده این صنعت.
ایجاد شده: 30/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 30/شهریور/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش تور نیوز؛ محسن جلالپور، فعال اقتصادی کرمان، درباره تجربه سفر خود به مالزی در سال 1381 صحبت کرد. او روایتی از گفتوگوی خود با حاکم این کشور ارائه داد. در این گفتوگو، حاکم مالزی به ظرفیتهای گردشگری ارگ بم اشاره کرد. جلالپور بیان کرد که حاکم مالزی اعتقاد داشت، اگر ارگ بم در اختیار او بود، میتوانست سالانه حداقل 60 میلیون گردشگر جذب کند. به گفته وی، درآمد حاصل از این گردشگری برای اداره یک کشور کافی بود.
ایجاد شده: 26/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 26/شهریور/1405 اخبار داخلی
پروژه مستند کتاب تاریخ شفاهی هتلداری مشهد در حال اجراست و به ثبت تجربیات و روایتهای معتبر این صنعت در شهر میپردازد. به گزارش هتل نیوز / مرکز خراسان ؛ پروژه مستند کتاب تاریخ شفاهی هتلداری مشهد با هدف ثبت و مستندسازی خاطرات و تجربیات فعالان این صنعت در حال اجراست. این پروژه به دنبال جمعآوری روایتهای چهرههای ماندگار هتلداری در مشهد است. در این راستا، گفتگوهای تخصصی با مالکان قدیمی هتلهای مشهد انجام میشود. این گفتگوها به منظور ثبت تاریخ و تحولات هتلداری این شهر از زبان پیشکسوتان صورت میگیرد. دستاندرکاران این پروژه از فعالان حوزه گردشگری و هتلداری دعوت کردهاند تا ایدهها و نامهای ماندگار این صنعت را برای مشارکت در شناسایی و مستندسازی معرفی کنند.
ایجاد شده: 5/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 9/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ تور رسانهای هگتا با هدف معرفی ظرفیتهای گردشگری شمال ایران، امروز با استقبال گرم از خبرنگاران در ایستگاه راهآهن رشت آغاز شد. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ استقبال از خبرنگاران و فعالان رسانهای در ایستگاه راهآهن رشت بهعنوان نقطه شروع تور هگتا انجام شد. این گروه به منظور آشنایی با ظرفیتهای گردشگری منطقه وارد ایستگاه شدند. سفر هگتا تحت عنوان "روایت شمال؛ از ریل تا گردشگری، از ساحل تا سلامت" برنامهریزی شده است. این برنامه به معرفی جاذبههای طبیعی و فرهنگی شمال ایران میپردازد و تلاش دارد تا توجه بیشتری به این منطقه جلب کند.
ایجاد شده: 5/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 5/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ هلدینگ هگتا با برگزاری یک تور رسانهای به رشت، ظرفیتهای گردشگری این منطقه را به خبرنگاران و فعالان رسانهای معرفی میکند. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ تور رسانهای هلدینگ هگتا با حضور خبرنگاران و فعالان رسانهای آغاز شد. این سفر از ایستگاه راهآهن تهران به سمت رشت انجام میشود. سفر با قطار پنجستاره فدک تجربهای لوکس برای شرکتکنندگان فراهم میکند. هدف از این سفر معرفی ظرفیتهای گردشگری رشت است. برنامهای تحت عنوان "روایت شمال؛ از ریل تا گردشگری، از ساحل تا سلامت" برای این تور در نظر گرفته شده است. این برنامه به ترویج و توسعه گردشگری در منطقه کمک خواهد کرد.
ایجاد شده: 5/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 5/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ پروژه ثبت تاریخ شفاهی هتلداری مشهد آغاز شده است. هدف این طرح مستندسازی خاطرات پیشکسوتان صنعت هتلداری در این شهر است. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ پروژه تاریخ شفاهی هتلداری مشهد با هدف ثبت و مستندسازی خاطرات فعالان این صنعت آغاز شده است. این طرح به بررسی روایتهای بنیانگذاران و پیشکسوتان هتلداری میپردازد. در این پروژه، گفتوگو با مالکان و مدیران هتلهای مشهد انجام میشود. هدف، ثبت خاطرات و رویدادهای مرتبط با هتلها است. این روایتها، سالها در حافظه فعالان صنعت هتلداری باقی ماندهاند. هتلهای مشهد در سالهای اخیر میزبان میلیونها زائر و گردشگر بودهاند. همچنین، چهرههای شناختهشده نیز در این هتلها اقامت داشتهاند. تحولات اجتماعی و گردشگری این شهر در خاطرات مدیران و کارکنان بازتاب یافته است. برگزارکنندگان این پروژه بر این باورند که تاریخ هتلداری مشهد تنها در اسناد و تصاویر قدیمی خلاصه نمیشود. روایت افرادی که سالها در این صنعت فعالیت کردهاند، بخش مهمی از تاریخ شفاهی شهر را تشکیل میدهد.
ایجاد شده: 2/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 2/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ مجله Condé Nast Traveler در شماره سپتامبر/اکتبر 2026 به بررسی صنایعدستی جهانی و نقش هنرهای بومی در گردشگری میپردازد و مطالب جذابی را ارائه میدهد. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ در شماره جدید مجله Condé Nast Traveler، تمرکز اصلی بر روی موضوع «صنایعدستی جهانی» قرار دارد. این شماره به بررسی نقش هنرهای بومی و مهارتهای سنتی در شکلدهی تجربههای گردشگری میپردازد. این مجله به بررسی صنایعدستی و نقش آنها در روایت میراث فرهنگی و هویت جوامع محلی میپردازد. همچنین، انتقال این مهارتها میان نسلها نیز مورد توجه قرار گرفته است. در این شماره، هنرها و صنایعدستی مختلف از نقاط مختلف جهان معرفی میشوند. از خالکوبیهای قبیلهای در مناطق کوهستانی فیلیپین تا تولید چکمههای چرمی سفارشی در تگزاس، هر کدام داستان خاص خود را دارند. مجله همچنین به سفر به کارگاههای هنرمندان معاصر در لندن میپردازد. تلاش این هنرمندان برای حفظ سنتهای قدیمی از Savile Row تا Peckham بررسی شده است. گفتوگویی با Patricia Field نیز در این شماره وجود دارد. او در مورد سفرهایش در جهان و اشیای هنری که در طول سفر جمعآوری کرده است، صحبت میکند.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 اخبار داخلی
✍🏻به قلم | مهدی حسینی روز خبرنگار، فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم خبرنگاری در عصر رسانههای دیجیتال؛ عصری که انتشار اطلاعات برای همه ممکن شده، اما تولید اطلاعات معتبر همچنان نیازمند دانش، روش و مسئولیت حرفهای است. در ادبیات علمی روزنامهنگاری، خبرنگار صرفاً منتشرکننده اطلاعات نیست؛ بلکه حلقهای میان داده، منبع و افکار عمومی است. جمعآوری اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، راستیآزمایی، تفکیک خبر از تحلیل و ارائه روایت دقیق و منصفانه، بخشی از این فرآیند حرفهای است. اهمیت این موضوع را میتوان در آمارهای جهانی نیز دید. بر اساس Digital News Report 2025 مؤسسه رویترز، اعتماد عمومی به اخبار در ۴۸ بازار بررسیشده تنها حدود ۴۰ درصد است و ۵۸ درصد مخاطبان درباره تشخیص اخبار واقعی از اطلاعات نادرست در فضای آنلاین نگرانی دارند. در همین مطالعه، منابع خبری مورد اعتماد و منابع رسمی، از مهمترین مراجع مردم برای راستیآزمایی اطلاعات معرفی شدهاند. از این منظر، داشتن وبسایت، کانال یا صفحه اجتماعی بهتنهایی معیار خبرنگار بودن نیست؛ همانگونه که تعداد مخاطب نیز لزوماً شاخص اعتبار رسانه محسوب نمیشود. آنچه اعتبار ایجاد میکند، روش تولید محتوا، شفافیت منابع، دقت، استقلال، سابقه حرفهای و امکان ارزیابی و اصلاح خطاهاست. این موضوع در خبرنگاری تخصصی گردشگری اهمیت بیشتری دارد. گردشگری صنعتی دادهمحور است و تحلیل آن نیازمند شناخت شاخصهایی مانند ورود گردشگران بینالمللی، مدت اقامت، درآمد گردشگری، ظرفیت اقامتی، سرمایهگذاری و سهم بازار است. بنابراین، رسانه تخصصی گردشگری باید میان «خبر»، «داده»، «تحلیل» و «تبلیغات» مرزبندی روشنی ایجاد کند و آمارهای داخلی را در صورت امکان با منابع معتبر بینالمللی تطبیق دهد. در سوی دیگر، توسعه رسانه حرفهای نیازمند دسترسی به اطلاعات، شفافیت آماری و ارتباط مستمر میان سیاستگذاران و جامعه رسانهای است. تعامل مؤثر میان نهادهای متولی گردشگری و رسانههای تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت ارتباطی، بلکه بخشی از حکمرانی مبتنی بر داده و پاسخگویی عمومی است. در چنین چارچوبی، روز خبرنگار بیش از آنکه روز «خبر منتشر کردن» باشد، یادآور یک مسئولیت حرفهای است: خبرنگاری یعنی جستوجوی حقیقت، سنجش اعتبار اطلاعات و تبدیل داده به دانشی قابل اعتماد برای جامعه. روز خبرنگار بر همه روزنامهنگاران و خبرنگاران حرفهای مبارک.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍️ دلارام آریایی پناه| خبرنگار و دبیر بخش خبرها و رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی هتلداری و گردشگری ایتنا نسل Z دیگر «مهمان آینده» صنعت هتلداری نیست؛ این نسل همین امروز نیز در حال تغییر قواعد بازی است. نسلی که متولد اواخر دهه ۹۰ میلادی و سالهای ابتدایی هزاره جدید است، برخلاف نسلهای پیشین، هتل را صرفاً مکانی برای خواب و استراحت نمیداند. برای این نسل، هتل بخشی از تجربه سفر است؛ تجربهای که باید متفاوت، قابل اشتراکگذاری و بهیادماندنی باشد. در بسیاری از کشورهای جهان، برندهای بزرگ هتلداری به این تغییر پاسخ دادهاند. لابیهای سنتی جای خود را به فضاهای اجتماعی دادهاند، رستورانها به پاتوق شهروندان تبدیل شدهاند و طراحی داخلی هتلها به اندازه تعداد ستارههایشان اهمیت پیدا کرده است. اما سؤال اینجاست؛ هتلهای ایران تا چه اندازه برای این تغییر آمادهاند؟ واقعیت این است که بخش عمدهای از هتلهای کشور هنوز بر همان الگوی سنتی رقابت میکنند؛ اتاق بزرگتر، صبحانه متنوعتر و تخفیف بیشتر. در حالی که مهمان نسل Z، قبل از رزرو اتاق، صفحه اینستاگرام هتل را بررسی میکند، نظرات کاربران را میخواند و به این فکر میکند که آیا این هتل ارزش ثبت شدن در خاطرات و شبکههای اجتماعیاش را دارد یا خیر. این نسل به دنبال «داستان» است، نه فقط «اقامت». دوست دارد در هتلی اقامت کند که هویت داشته باشد؛ از معماری و طراحی گرفته تا موسیقی، غذا، هنر و حتی نحوه برخورد کارکنان. برای او اینترنت پرسرعت، خدمات دیجیتال، امکان ورود بدون مراجعه به پذیرش، فضاهای کار اشتراکی و کافهای پویا، دیگر یک مزیت نیست؛ بلکه یک انتظار بدیهی است. در ایران، بسیاری از هتلها هنوز سرمایهگذاری خود را بر توسعه فیزیکی متمرکز کردهاند، در حالی که سرمایهگذاری اصلی باید بر طراحی تجربه مهمان باشد. تجربهای که از لحظه جستوجوی آنلاین آغاز میشود و تا مدتها پس از پایان سفر ادامه پیدا میکند. مهمانی که با رضایت هتل را ترک میکند، امروز تنها یک مشتری نیست؛ او یک رسانه است که تجربه خود را برای صدها یا هزاران نفر روایت میکند. از سوی دیگر، نسل Z به اصالت نیز اهمیت میدهد. او ترجیح میدهد در هتلی اقامت کند که فرهنگ و هویت مقصد را بازتاب دهد، نه ساختمانی که در هر شهر دیگری نیز میتوان نمونه مشابه آن را پیدا کرد. این موضوع برای ایران، با تنوع فرهنگی، معماری بومی و میراث غنی، یک فرصت بزرگ محسوب میشود؛ فرصتی که هنوز بهطور کامل از آن استفاده نشده است. شاید مهمترین چالش هتلهای ایران، تغییر نگاه مدیران باشد. رقابت آینده، بر سر تعداد اتاقها یا لوکسترین لابی نخواهد بود؛ بلکه بر سر خلق تجربههایی است که مهمان را به بازگشت و توصیه هتل به دیگران ترغیب کند. نسل Z دیر یا زود، سهم عمده بازار گردشگری را در اختیار خواهد گرفت و اکنون مسئله، رخ دادن یا ندادن این تحول نیست؛ مسئله این است که هتلهای ایران چه زمانی خود را برای همراهی با این نسل بازطراحی خواهند کرد؟
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍🏻 نازلی بخشایش | خبرنگار و دبیر حوزه گردشگری فرهنگی و هنری موسیقی محور گردشگری در جهان امروز دیگر صرفاً جابهجایی برای دیدن آثار تاریخی، طبیعت یا گذران اوقات فراغت نیست. گردشگر معاصر بیش از گذشته به دنبال تجربه است؛ تجربهای که بتواند میان هویت فردی، علایق فرهنگی و مقصد سفر پیوند برقرار کند. در این میان، موسیقی بهعنوان یکی از فراگیرترین زبانهای فرهنگی بشر، به عاملی مؤثر در انتخاب مقصد، شکلگیری سفر و حتی بازتعریف هویت شهرها و کشورها تبدیل شده است. از سفر برای حضور در یک کنسرت یا جشنواره گرفته تا بازدید از زادگاه آهنگسازان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، شهرهای موسیقایی و مکانهایی که با خاطره یک هنرمند یا یک اثر پیوند خوردهاند، همگی در قلمرو «گردشگری موسیقیمحور» قرار میگیرند. گردشگری موسیقی یا Music Tourism به سفرهایی اطلاق میشود که موسیقی در آنها انگیزه اصلی یا یکی از انگیزههای مهم سفر است. این نوع گردشگری طیف گستردهای را دربرمیگیرد: سفر برای شرکت در کنسرتها و جشنوارهها، بازدید از اپراها و تالارهای موسیقی، گردشگری مرتبط با میراث موسیقایی، سفر به زادگاه یا آرامگاه هنرمندان، بازدید از موزهها و آرشیوهای موسیقی، حضور در رویدادهای موسیقی بومی و محلی و حتی سفر برای آموزش، اجرا یا تجربه موسیقی در یک مقصد مشخص. سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، موسیقی و هنرهای اجرایی را از عناصر مهم گردشگری فرهنگی میداند؛ حوزهای که میتواند به حفاظت از میراث، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربهای متمایز برای گردشگران کمک کند. از این منظر، موسیقی فقط یک محصول فرهنگی نیست، بلکه میتواند به «دلیل سفر» و در نتیجه به یک دارایی اقتصادی و توسعهای تبدیل شود. از آیینهای موسیقایی تا صنعت گردشگری تجربهمحور: پیوند موسیقی و سفر پدیدهای تازه نیست. در دورههای تاریخی، آیینهای مذهبی، موسیقیهای درباری، اجراهای مردمی و مناسبتهای فصلی، گروههایی از مردم را از مناطق مختلف به یک مکان جذب میکردند. در اروپا، سفر برای تماشای اپرا و اجراهای موسیقی کلاسیک، بهویژه از قرن هجدهم و نوزدهم، به بخشی از فرهنگ سفر طبقات مرفه تبدیل شد. شهرهایی مانند وین، سالزبورگ، ونیز و میلان بهتدریج هویت خود را با موسیقی و هنرهای نمایشی پیوند دادند. با گسترش صنعت ضبط، رادیو، سینما و سپس رسانههای دیجیتال، موسیقی از مرزهای جغرافیایی عبور کرد و رابطه مخاطب با مکانهای موسیقایی شکل تازهای یافت. طرفداران گروههای موسیقی و هنرمندان مشهور، برای دیدن محل تولد، خانه، استودیو یا مکانهای مرتبط با آثار آنان سفر کردند. نمونه مشهور آن، گردشگری مرتبط با گروه «بیتلز» در شهر لیورپول است؛ پدیدهای که نشان میدهد میراث یک گروه موسیقی چگونه میتواند به بخشی پایدار از اقتصاد و برند شهری تبدیل شود. در دهههای اخیر، رشد جشنوارههای بزرگ، توسعه صنعت موسیقی زنده، افزایش سفرهای کوتاهمدت و گسترش شبکههای اجتماعی، گردشگری موسیقی را وارد مرحلهای تازه کرده است. امروز یک کنسرت بزرگ میتواند هزاران یا حتی میلیونها نفر را به شهر یا کشوری دیگر بکشاند و زنجیرهای از هزینهها را در حملونقل، اقامت، رستورانها، خرید، خدمات شهری و صنایع خلاق فعال کند. سهم موسیقی در اقتصاد گردشگری؛ چرا آمارها یکسان نیستند؟ یکی از دشواریهای تحلیل گردشگری موسیقی، نبود یک نظام آماری جهانی و یکپارچه برای اندازهگیری آن است. برخلاف گردشگری ساحلی، طبیعتگردی یا گردشگری تجاری، هنوز شاخص واحدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن سهم دقیق موسیقی را از کل گردشگران جهان تعیین کرد. دلیل این مسئله روشن است: بسیاری از گردشگران با بیش از یک انگیزه سفر میکنند. ممکن است فردی برای دیدن یک شهر تاریخی سفر کند، اما در همان سفر در یک کنسرت نیز حضور داشته باشد؛ یا برای شرکت در یک جشنواره به مقصدی برود و همزمان از جاذبههای فرهنگی و طبیعی آن منطقه بازدید کند. بنابراین، مرز میان «گردشگر موسیقی» و «گردشگری که موسیقی یکی از تجربههای اوست» همیشه کاملاً مشخص نیست. با این حال، دادههای ملی و منطقهای نشان میدهد که این حوزه در بسیاری از کشورها به یکی از محرکهای مهم گردشگری فرهنگی و اقتصاد رویداد تبدیل شده است. یکی از معتبرترین نمونهها، گزارشهای سالانه نهاد UK Music در بریتانیاست. بر اساس گزارش «Hometown Glory»، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۵ میلیون گردشگر موسیقی در کنسرتها و جشنوارههای بریتانیا حضور داشتند؛ رقمی که نسبت به ۱۹.۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۳ درصد افزایش داشت. از این تعداد، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر گردشگر داخلی و حدود ۱.۶ میلیون نفر گردشگر بینالمللی بودند. هزینهکرد این گردشگران در حوزههایی مانند بلیت، اقامت، حملونقل، خوراک، خرید و خدمات مرتبط، حدود ۱۰ میلیارد پوند برآورد شده است. این رقم نسبت به حدود ۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳، رشدی نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ درصد را نشان میدهد. این آمار بهخوبی نشان میدهد که موسیقی تنها درآمد حاصل از فروش بلیت نیست. هر رویداد موسیقایی میتواند مجموعهای از کسبوکارهای محلی را فعال کند و اثر آن از سالن اجرا یا محل برگزاری جشنواره فراتر برود. آیا بریتانیا رتبه نخست گردشگری موسیقی جهان را دارد؟ پاسخ دقیق این است که رتبهبندی رسمی و واحدی برای تعیین «کشور نخست گردشگری موسیقی جهان» وجود ندارد؛ زیرا کشورها از روشهای متفاوتی برای سنجش این بازار استفاده میکنند و شاخصهای قابل مقایسه جهانی هنوز بهصورت استاندارد تدوین نشدهاند. با این حال، اگر معیار را حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها، قدرت صنعت موسیقی زنده، میزان اثر اقتصادی، سابقه تاریخی و کیفیت دادههای منتشرشده قرار دهیم، بریتانیا یکی از پیشروترین و مستندترین نمونههای جهان و احتمالاً برجستهترین الگوی قابل سنجش در گردشگری موسیقی زنده است. بریتانیا مجموعهای کمنظیر از ظرفیتها را در اختیار دارد: شهرهای موسیقایی مانند لندن، لیورپول، منچستر و گلاسگو؛ جشنوارههای بینالمللی؛ سالنهای تاریخی؛ موسیقی پاپ و راک با نفوذ جهانی؛ میراث هنرمندان مشهور؛ و شبکه گستردهای از سالنها و فضاهای اجرای موسیقی. این کشور توانسته موسیقی را نه فقط بهعنوان یک محصول هنری، بلکه بهعنوان بخشی از سیاست توسعه شهری، اقتصاد خلاق و برند ملی خود تعریف کند. در کنار بریتانیا، ایالات متحده نیز یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری موسیقی جهان است. شهرهایی مانند نشویل، ممفیس، نیواورلئان، آستین و نیویورک، هرکدام با ژانرها و روایتهای موسیقایی خاص خود شناخته میشوند. نشویل با موسیقی کانتری، ممفیس با بلوز و راکاندرول و نیواورلئان با جَز، نمونههایی از شهرهایی هستند که هویت موسیقایی را به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل کردهاند. در اروپا، اتریش نیز جایگاه ویژهای دارد. وین با میراث موسیقی کلاسیک و نامهایی چون موتسارت، بتهوون، شوبرت، برامس و اشتراوس، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری موسیقی کلاسیک جهان است. سالزبورگ نیز با پیوند تاریخی خود با موتسارت، از موسیقی برای تقویت هویت شهری و جذب گردشگران استفاده میکند. جشنواره سالزبورگ، کنسرتهای تاریخی و فضاهای فرهنگی این شهر، نمونهای موفق از پیوند میراث هنری و اقتصاد گردشگری هستند. آلمان نیز با شهرهایی مانند برلین، لایپزیگ و بایرویت، در حوزه موسیقی کلاسیک، اپرا و جشنوارههای تخصصی جایگاه مهمی دارد. در آسیا، کره جنوبی با تکیه بر موج فرهنگی کرهای و گسترش جهانی K-pop، شکل تازهای از گردشگری موسیقی را ایجاد کرده است؛ گردشگریای که با رسانههای دیجیتال، صنعت سرگرمی، مد، فناوری و برند ملی پیوند خورده است. موسیقی چگونه به توسعه گردشگری کمک میکند؟ نخستین اثر موسیقی، افزایش جذابیت مقصد است. بسیاری از شهرها دارای جاذبههای تاریخی یا طبیعی مشابهاند، اما موسیقی میتواند به آنها هویتی متمایز ببخشد. شهری که با یک سبک موسیقی، یک جشنواره یا یک هنرمند شناخته میشود، در ذهن گردشگر تصویری مشخصتر و ماندگارتر پیدا میکند. دومین اثر، افزایش مدت اقامت و میزان هزینهکرد گردشگر است. رویدادهای چندروزه، جشنوارهها و برنامههای موسیقایی معمولاً گردشگر را برای مدت بیشتری در مقصد نگه میدارند. این مسئله به افزایش تقاضا برای هتل، حملونقل، رستوران، خرید و خدمات محلی منجر میشود. سومین اثر، توزیع جغرافیایی گردشگری است. برخلاف بسیاری از جاذبههای مشهور که گردشگران را در چند شهر بزرگ متمرکز میکنند، جشنوارهها و رویدادهای موسیقایی میتوانند گردشگر را به شهرهای کوچک، مناطق روستایی و مقاصد کمتر شناختهشده هدایت کنند. موسیقی محلی در این میان ظرفیت ویژهای دارد، زیرا میتواند تجربهای اصیل و وابسته به مکان ایجاد کند؛ تجربهای که بهسادگی قابل انتقال یا تکرار در مقصدی دیگر نیست. چهارمین اثر، تقویت اقتصاد محلی و اشتغال است. یک رویداد موسیقایی علاوه بر هنرمندان، به فعالیت گروههای گستردهای از مشاغل وابسته است: برگزارکنندگان، صدابرداران، نورپردازان، طراحان صحنه، کارکنان هتل، رانندگان، فروشندگان، تولیدکنندگان صنایعدستی و فعالان حوزه خوراک و خدمات. بنابراین، اثر اقتصادی موسیقی در یک مقصد، چندلایه و زنجیرهای است. پنجمین اثر، تقویت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم است. موسیقی میتواند تصویری انسانی، خلاق و ماندگار از یک کشور ایجاد کند. گاه یک هنرمند یا یک جریان موسیقایی بیش از بسیاری از کمپینهای تبلیغاتی، نام یک شهر یا کشور را در جهان مطرح میکند. از «رویداد» تا «میراث»؛ دو مسیر اصلی گردشگری موسیقی گردشگری موسیقی را میتوان به دو حوزه اصلی تقسیم کرد. نخست، گردشگری رویدادمحور است؛ مانند سفر برای حضور در کنسرت، جشنواره، اپرا یا یک اجرای ویژه. این نوع گردشگری معمولاً زمانمند است و به تقویم رویدادها وابسته است. دوم، گردشگری میراث موسیقایی است؛ مانند بازدید از خانه و زادگاه هنرمندان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، آرشیوها و مکانهایی که در تاریخ موسیقی نقش داشتهاند. مزیت این نوع گردشگری، پایداری بیشتر آن است. یک کنسرت ممکن است تنها یک شب برگزار شود، اما یک موزه، خانه تاریخی یا مسیر گردشگری موسیقی میتواند در تمام طول سال پذیرای گردشگران باشد. شهرهای موفق معمولاً این دو مسیر را با یکدیگر ترکیب میکنند؛ یعنی هم رویدادهای زنده و جذاب برگزار میکنند و هم میراث موسیقایی خود را به محصولی دائمی برای گردشگری تبدیل میسازند. فرصت ایران؛ موسیقی بهعنوان نقشهای فرهنگی ایران از نظر تنوع موسیقایی، یکی از غنیترین کشورهای منطقه است. موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی آیینی، موسیقی مقامی، سازهای بومی، آوازهای محلی و تنوع فرهنگی اقوام، مجموعهای گسترده از ظرفیتها را برای توسعه گردشگری موسیقی فراهم کرده است. از موسیقی خراسان و کردستان تا موسیقی جنوب، آذربایجان، لرستان، بلوچستان، گیلان و مازندران، هر منطقه میتواند روایت موسیقایی خاص خود را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. این ظرفیت تنها به اجرای موسیقی محدود نیست؛ بلکه میتواند با آموزش ساز، بازدید از کارگاههای سازسازی، آشنایی با آیینها، تجربه خوراک محلی، صنایعدستی و طبیعت منطقه پیوند بخورد. برای مثال، یک گردشگر میتواند در قالب یک بسته سفر فرهنگی، در کارگاه ساخت سازهای سنتی حضور یابد، با شیوههای نوازندگی محلی آشنا شود، در یک اجرای زنده شرکت کند و همزمان جاذبههای تاریخی و طبیعی منطقه را تجربه کند. چنین الگویی، گردشگری را از بازدید صرف به تجربهای عمیق و مشارکتی تبدیل میکند. با این حال، بهرهبرداری از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی حرفهای است. نبود تقویم بینالمللی رویدادهای موسیقی، ضعف در معرفی چندزبانه، کمبود دادههای آماری، محدود بودن زیرساختهای اجرای استاندارد و نبود بستههای گردشگری تخصصی، از جمله موانع توسعه این حوزه هستند. ایران برای ورود جدیتر به گردشگری موسیقی، به چند اقدام اساسی نیاز دارد: ایجاد بانک اطلاعاتی از رویدادها و میراث موسیقایی، طراحی مسیرهای گردشگری موسیقی، حمایت از جشنوارههای محلی، ثبت و مستندسازی میراث موسیقی نواحی، توسعه آموزشهای تخصصی برای راهنمایان گردشگری و ایجاد همکاری میان وزارتخانهها، نهادهای فرهنگی، دانشگاهها، هنرمندان و بخش خصوصی. جمعبندی: گردشگری موسیقی در جهان امروز یک حوزه حاشیهای یا صرفاً سرگرمکننده نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد تجربه، صنایع خلاق و توسعه فرهنگی به شمار میرود. موسیقی میتواند گردشگر جذب کند، مدت اقامت را افزایش دهد، اقتصاد محلی را فعال سازد، هویت شهرها را تقویت کند و تصویری ماندگار از یک کشور در ذهن مخاطبان جهانی بسازد. اگرچه هنوز آمار جهانی یکپارچهای درباره سهم دقیق گردشگری موسیقی از کل گردشگری وجود ندارد، دادههای کشورهایی مانند بریتانیا نشان میدهد که این حوزه میتواند میلیاردها پوند اثر اقتصادی و دهها میلیون سفر مرتبط ایجاد کند. بریتانیا، با توجه به حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها و نظام نسبتاً دقیق گزارشدهی، یکی از مهمترین الگوهای جهانی در این زمینه است؛ اما کشورهایی مانند آمریکا، اتریش، آلمان و کره جنوبی نیز هر یک مدل متفاوت و موفقی از پیوند موسیقی و گردشگری ارائه کردهاند. برای ایران، موسیقی میتواند فراتر از یک هنر، به پلی میان فرهنگ، گردشگری، اقتصاد محلی و گفتوگوی بینالمللی تبدیل شود. تنوع موسیقایی ایران، اگر بهدرستی مستندسازی، معرفی و به محصول گردشگری تبدیل شود، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقشه فرهنگی سفر در منطقه و جهان را به خود اختصاص دهد. شاید زمان آن رسیده باشد که موسیقی را نه فقط آنچه میشنویم، بلکه آنچه به خاطرش سفر میکنیم، بازتعریف کنیم.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها