مقالات و یادداشتهای تخصصی کارشناسان و صاحب نظران صنعت هتلداری در این بخش از سایت قابل مشاهده و دانلود میباشد.
✍🏻 به قلم؛ رضا حسینی سردبیر بخش سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا 📌 نیروی انسانی؛ چالش پنهان سرمایهگذاری در گردشگری یکی دیگر از چالشهای مهم صنعت گردشگری، کمبود نیروی انسانی متخصص و هزینههای بالای آموزش است؛ موضوعی که به نظر میرسد نیازمند بازنگری و تغییر رویکرد جدی در سیاستگذاری است. در حوزه نیروی انسانی متخصص، یکی از مسائل مهم، تناسب نداشتن برخی ویژگیهای فرهنگی و رفتاری نیروی کار با استانداردهای مورد نیاز صنعت مهماننوازی است. در همین زمینه، میتوان تجربه کشورهای عربی در استفاده از نیروی انسانی خارجی را به عنوان یک فرصت مورد بررسی قرار داد و با جذب نیروی متخصص خارجی، بخشی از نیازهای این صنعت را با هزینه مناسبتر تأمین کرد. در حوزه بینالمللی نیز صنعت گردشگری ایران با ضعف جدی در بازاریابی و جذب گردشگر مواجه است. رایزنان فرهنگی ایران در سفارتخانههای کشورهای مختلف، در حال حاضر ارتباط مؤثر و پروتکل مشخصی برای همکاری با مجموعه گردشگری و جذب گردشگر ندارند و سازوکار مشخصی برای معرفی ظرفیتهای گردشگری ایران و هدایت گردشگران از بازارهای هدف وجود ندارد. ایجاد یک مکانیزم مشخص برای جذب گردشگر از بازارهایی مانند آفریقا، اروپا، کشورهای CIS و سایر بازارهای هدف، میتواند بخشی از این خلأ را جبران کند و به توسعه بازارهای بینالمللی گردشگری ایران کمک کند. از سوی دیگر، صنعت هتلداری هنوز ارتباط و اتصال مؤثری با صنایع و بنگاههای بزرگ اقتصادی ندارد؛ در حالی که این مجموعهها میتوانند در بسیاری از موارد مکمل یکدیگر باشند و ظرفیتهای یکدیگر را پوشش دهند. برخورد سلیقهای برخی بنگاههای بزرگ اقتصادی با صنعت هتلداری نیز از جمله مسائلی است که ضرورت ایجاد یک چارچوب و پروتکل مشخص در سیاستگذاری گردشگری برای شکلگیری این ارتباط را بیشتر میکند. در مجموع، اگر قرار است در این حوزه به شکل جدی فعالیت شود، باید با رویکردی هوشمندانه به چالشهای پیش روی سرمایهگذاری نگاه کرد. مجموعه مشکلاتی که در مسیر سرمایهگذار وجود دارد، نیازمند یک سازوکار مشخص و یک دستگاه مسئول است تا بتواند این مسائل را بهصورت یکپارچه بررسی و برای آنها تصمیمگیری کند. سرمایهگذار گردشگری در ایران، زمانی که یک پروژه هتل را آغاز میکند، صرفاً با اجرای یک پروژه ساختمانی مواجه نیست؛ بلکه همزمان با مجموعهای از تصمیمهای اقتصادی، اداری، ارزی و اجرایی مواجه است که هرکدام از آنها میتواند زمان بازگشت سرمایه را چندین سال جابهجا کند تجربه عملی سرمایهگذاری نیز نشان میدهد که برای توسعه واقعی صنعت گردشگری، باید این چالشها بهصورت ریشهای شناسایی و برطرف شوند؛ چراکه بدون بازطراحی سیاستگذاری و ایجاد یک مسیر مشخص برای حمایت از سرمایهگذار، نمیتوان انتظار داشت سرمایهگذاری در این صنعت به شکل پایدار و رقابتی توسعه پیدا کند.
ایجاد شده: امروز آخرین ویرایش: امروز
✍🏻 نازلی بخشایش | سردبیر بخش گردشگری موسیقیمحور ایتنا؛ اگر بخواهیم هتل را در دو واژه خلاصه کنیم، شاید چیزی جز امنیت و آرامش نباشد. تمام آنچه یک هتل خوب برای مهمان فراهم میکند ـ از کیفیت خواب و نور و دما گرفته تا طراحی، خدمات، بو، صدا و رفتار کارکنان ــ در نهایت باید به همین دو احساس منتهی شود: «اینجا امن است» و «اینجا آرامم». اما در میان عناصر طراحی تجربه مهمان، یک عنصر هنوز در بسیاری از هتلهای ما جدی گرفته نمیشود: موسیقی. موسیقی صرفاً چیزی نیست که برای پر کردن سکوت در لابی پخش شود. موسیقی میتواند بخشی از هویت هتل، ابزار مدیریت احساس مهمان و حتی بخشی از برند آن باشد. پژوهشها نیز این موضوع را تأیید میکنند؛ یک فراتحلیل از ۵۶ مطالعه و ۲۰۹ اثر تجربی در حوزه گردشگری و هتلداری نشان داده است که نه صرفاً «وجود موسیقی»، بلکه نوع، تناسب و میزان علاقهمندی به موسیقی بر واکنش و رفتار مشتری اثر میگذارد. اینجاست که مفهوم Soundscape یا منظر صوتی اهمیت پیدا میکند. استاندارد بینالمللی ISO 12913، Soundscape را محیط صوتیای میداند که انسان آن را در یک زمینه مشخص تجربه و ادراک میکند و برای طراحی و مدیریت آن چارچوب ارائه میدهد. بنابراین هتل میتواند ــ و شاید باید ــ همانطور که برای نور، رایحه و طراحی داخلی خود برنامه دارد، برای «صدای هتل» هم برنامه داشته باشد. چرا لابی باید همان موسیقی رستوران را داشته باشد؟ چرا اسپای هتل باید همان صداهایی را بشنود که مهمان در باشگاه میشنود؟ چرا راهرو، کافه، رستوران، استخر و فضای انتظار نباید هرکدام هویت صوتی متناسب با کارکرد و حالوهوای خود را داشته باشند؟ هتل میتواند یک موسیقینامه (Music Identity) داشته باشد؛ موسیقی لابی برای «خوشامدگویی»، رستوران برای «مکث و معاشرت»، اسپـا برای «رهایی»، باشگاه برای «انرژی» و حتی راهروها برای ایجاد حس آرامش و پیوستگی. این موسیقی لزوماً نباید بلند باشد؛ اتفاقاً پژوهشی که ۲۳۵۷ نظر آنلاین درباره ۲۸ هتل در آنتالیا را بررسی کرده، نشان میدهد مهمانان نسبت به موسیقی با صدای بلند و تمپوی سریع واکنش منفیتری دارند و هماهنگی موسیقی با محیط را مثبتتر ارزیابی میکنند. نمونههای موفق هم دیگر صرفاً ایده نیستند. در سال ۲۰۲۶، یک مطالعه واقعی در شش هتل Motel One نشان داد وقتی موسیقی محلی و متناسب با مقصد جایگزین موسیقی غیرمحلی شد، احتمال احساس ارتباط مهمان با مقصد تقریباً سه برابر شد؛ همچنین سهم مهمانانی که اقامت خود را «خوب یا بسیار خوب» ارزیابی کردند از ۶۶ به ۷۹ درصد رسید. این یعنی هتل میتواند حتی مقصد را از طریق گوش معرفی کند. همانطور که امروز بسیاری از برندهای هتلی از «رایحه اختصاصی» برای ساختن یک تداعی ذهنی استفاده میکنند، موسیقی نیز میتواند به یک امضای حسی تبدیل شود. Westin سالهاست از رایحه White Tea بهعنوان بخشی از هویت حسی خود استفاده میکند و پژوهشهای حوزه هتلداری نیز اثر رایحه بر یادآوری تجربه را بررسی کردهاند. پس چرا موسیقی نه؟ البته منظور از موسیقی هتل فقط Playlist نیست. پیانو در لابی، ساکسوفون در یک عصر مشخص، اجرای زنده موسیقی بومی یا حتی انتخاب هوشمندانه یک هنرمند محلی میتواند بخشی از تجربه مقصد باشد؛ به شرط آنکه اجرا برای فضا طراحی شده باشد، نه اینکه صرفاً «اجرای موسیقی» اتفاق بیفتد. پیشنهاد من به هتلداران ساده است: پیش از انتخاب اسپیکر و Playlist، از خود بپرسیم هتل ما قرار است چه احساسی ایجاد کند؟ سپس برای هر نقطه از Guest Journey یک پاسخ صوتی طراحی کنیم. چون مهمان فقط اتاق هتل را به یاد نمیآورد؛ حسی را به یاد میآورد که در آن هتل تجربه کرده است. و شاید زمان آن رسیده باشد که هتلهای ما، علاوه بر امضای بصری و رایحه اختصاصی، یک چیز دیگر هم داشته باشند: صدایی که وقتی مهمان دوباره آن را میشنود، یاد هتل بیفتد.
ایجاد شده: دو روز قبل آخرین ویرایش: دو روز قبل
✍🏻 به قلم؛ رضا حسینی سردبیر بخش سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا 📌 تحلیل مطالبه گری سرمایه گذاران سرمایهگذاری در صنعت هتلداری، حتی زمانی که منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه فراهم باشد، با چالشهای متعددی مواجه است؛ چالشهایی که بخش قابلتوجهی از آنها به فرآیندهای اداری، تعدد مجوزها و بروکراسی حاکم بر مسیر سرمایهگذاری بازمیگردد. وقتی سرمایهگذار با رویکرد اقتصادی وارد این حوزه میشود، از زمان تصمیمگیری تا رسیدن به مرحله بهرهبرداری، با موانع و فرآیندهای متعددی مواجه است که هزینههای پنهان قابلتوجهی به پروژه تحمیل میکند و در نهایت، هزینه اجرای طرح را برای بخش خصوصی و حتی سرمایهگذاران تکلیفی افزایش میدهد. تعدد دستگاههای صادرکننده مجوز و دخالت چندین مجموعه در یک فرآیند، از جمله عواملی است که میتواند سرمایهگذار را در همان ابتدای مسیر با یک شوک مواجه کند. در چنین شرایطی، به جای آنکه قوانین و ضوابط هر دستگاه بهصورت یکپارچه در اختیار دستگاه متولی قرار گیرد و مسئولیت اجرای آن نیز به همان مجموعه واگذار شود، سرمایهگذار ناچار است برای یک موضوع واحد، از چندین دستگاه مجوز دریافت کند. این فرآیند نهتنها زمان اخذ مجوزها را طولانی میکند، بلکه در صورت تغییر مکرر ضوابط، نوسان نرخ ارز و افزایش مستمر قیمتهای ساخت و تجهیز، هزینههای سنگینی را به سرمایهگذار تحمیل میکند. از سوی دیگر، واردات تجهیزات هتلی نیز با چالشهایی مانند تخصیص ارز، ثبت سفارش، طولانی بودن زمان حمل و فرآیند ترخیص مواجه است؛ مسائلی که هرکدام بهتنهایی میتوانند فشار مضاعفی بر سرمایهگذار وارد کنند. در کنار این موارد، تأمین مالی پروژه و نرخ بهرههای بانکی نیز از چالشهای جدی سرمایهگذاری در صنعت هتلداری است؛ چراکه بازگشت سرمایه در این صنعت معمولاً به دوره زمانی طولانیتری نیاز دارد. از سوی دیگر، زمانی که سرمایهگذار در مطالعات امکانسنجی پروژه، نرخ خدمات هتل و نحوه قیمتگذاری آن را بررسی میکند، با نرخهایی مواجه میشود که در برخی موارد با هزینهفایده واقعی پروژه تراز و منطبق نیست و همین موضوع میتواند توجیه اقتصادی سرمایهگذاری را با چالش مواجه کند.
ایجاد شده: دو روز قبل آخرین ویرایش: دو روز قبل
✍🏻 مستر نوشت من اتاقهای هتل را تمیز میکنم. در هتل ماریوت مرکز شهر کار میکنم و ۹ سال است که در همین طبقه و همین اتاقها مشغول به کارم. آدم در این شغل چیزهای زیادی میبیند؛ چیزهایی که مهمانها جا میگذارند؛ از زباله و لباس گرفته تا انعام و گاهی یادداشتهایی که هیچکس انتظارشان را ندارد. از ماه مارس سال گذشته، متوجه اتاق ۴۱۲ شدم. هر دوشنبه یک مهمان ثابت وارد این اتاق میشد؛ یک مسافر کاری. هیچوقت اتاق را کثیف نمیکرد و همیشه یک اسکناس پنجدلاری به عنوان انعام میگذاشت؛ تاخورده، زیر فنجان قهوه. سه ماه، هر دوشنبه همین اتفاق تکرار شد. تا اینکه انعامها قطع شد. هفته چهاردهم بود. دوباره دوشنبه بود و دوباره اتاق ۴۱۲. اما این بار خبری از انعام نبود. فقط همان اتاق همیشگی بود؛ مرتب و تمیز. تخت مرتب شده بود، حولهها تا شده بودند؛ انگار مهمان میخواست کار من را راحتتر کند. هفته پانزدهم هم همینطور گذشت. هفته شانزدهم، یادداشتی روی کاغذ مخصوص هتل پیدا کردم: «متأسفم که دیگر نمیتوانم انعام بدهم. دو هفته پیش کارم را از دست دادم. هنوز مجبورم برای مصاحبههای کاری سفر کنم و با امتیازهایم در هتل میمانم. ممنونم بابت همهچیز.» پای یادداشت نوشته بود: «مایکل». من ۱۶ هفته اتاقش را تمیز کرده بودم، اما تازه آن روز اسمش را فهمیدم. برای او یادداشتی نوشتم و روی میز گذاشتم: «مایکل، نگران انعام نباش. برای مصاحبههایت موفق باشی.» دوشنبه بعد، یادداشت جدیدی دیدم: «ممنونم. مصاحبه در کلمبوس خوب پیش نرفت. سه مصاحبه دیگر دارم. دارم به آخرین پیراهنهای تمیزم میرسم. لباسشویی هتل خیلی گران است. دارم تمام تلاشم را میکنم.» وقتی وارد حمام شدم، چهار پیراهن رسمی دیدم که آویزان بودند. مایکل آنها را با دست در سینک شسته و روی چوبلباسی خشک کرده بود. پیراهنها چروک و لکهدار بودند. با این وضعیت نمیشد به مصاحبه رفت. پیراهنها را برداشتم و به لباسشویی هتل بردم. گفتم برای یکی از مهمانهاست و باید فوری آماده شود. آنها را شستند و اتو کردند؛ کاملاً مرتب و آماده. پیراهنها را دوباره در کمدش گذاشتم و یادداشتی نوشتم: «لباسشویی این هفته مهمان من. موفق باشی.» هفته هجدهم، یادداشت جدیدی از مایکل پیدا کردم: «نمیدانم چطور تشکر کنم. برای یک مصاحبه دوم دعوت شدم. شرکت در دنور. یکی از همان پیراهنهایی را پوشیدم که شما تمیز کردید. اعتمادبهنفسم بیشتر شده بود. شما مجبور نبودید این کار را انجام دهید.» حق با او بود. من مجبور نبودم. اما مدام به مردی فکر میکردم که در سینک هتل لباسهایش را میشست و تلاش میکرد حرفهای به نظر برسد، در حالی که زندگیاش داشت از هم میپاشید. او با آخرین امتیازهایش در هتل میماند تا بتواند دنبال کار بگردد. هفته بیستم، اتاق ۴۱۲ خالی بود. نه یادداشتی، نه اثری از او. فقط رفته بود. از پذیرش پرسیدم. بررسی کردند و گفتند جمعه تسویه حساب کرده است. امتیازهایش تمام شده بود و دیگر نمیتوانست اقامتش را تمدید کند. حالم بد شد. حتی فرصت نکرده بودم خداحافظی کنم. نمیدانستم کار پیدا کرده یا نه. نمیدانستم حالش خوب است یا نه. نمیدانستم آن پیراهنهای تمیز واقعاً کمکی به او کردهاند یا نه. انگار همهچیز تمام شده بود و آن ۲۰ هفته یادداشتها دیگر معنایی نداشت. دو ماه بعد، پذیرش با من تماس گرفت: یک نفر اینجاست که دنبال خدمتکار طبقه چهارم میگردد. میگوید قبلاً در اتاق ۴۱۲ اقامت داشته. پایین رفتم. مایکل بود. کتوشلوار پوشیده بود؛ یک کتوشلوار خوب و نو. مرا که دید، لبخند زد و گفت: کار را گرفتم. در دنور، هفته آینده شروع میکنم. برگشتم تا شخصاً از شما تشکر کنم. بعد گفت: وقتی هیچ چیزی نداشتم، شما باعث شدید ادامه بدهم. آن پیراهنها، آن یادداشتها... واقعاً مهم بودند. شما مجبور نبودید این کارها را انجام دهید. یک پاکت به من داد. داخلش ۳۰۰ دلار بود. گفت: برای تمام انعامهایی که نتوانستم بدهم. برای لباسشویی. برای اینکه وقتی احساس میکردم هیچکس من را نمیبیند، شما من را مثل یک انسان دیدید.» خواستم پول را پس بدهم، اما قبول نکرد. گفت: شما به یک غریبه کمک کردید؛ کسی که نمیتوانست چیزی به شما بدهد. اجازه بدهید حالا من جبران کنم. بعد گفت: هفته هفدهم هیچ پولی نداشتم. هیچ مصاحبهای نتیجه نداده بود. هیچ امیدی نداشتم. یادداشت شما من را نجات داد. واقعاً نجاتم داد. سپس یک یادداشت دیگر از جیبش بیرون آورد. همان یادداشتی که من نوشته بودم: «لباسشویی این هفته مهمان من. موفق باشی.» آن را تا کرده و نگه داشته بود. کاغذ کهنه شده بود؛ انگار صدها بار آن را خوانده بود. گفت: این را در کیف پولم نگه داشتم. در هر مصاحبه، بعد از هر جواب رد، نگاهش میکردم. یک نفر به من ایمان داشت؛ کسی که حتی من را نمیشناخت. همین کافی بود که دوباره تلاش کنم. کافی بود که تسلیم نشوم. شما این را به من دادید. همانجا در لابی شروع به گریه کرد. گفت: «ممنونم.» من هنوز اتاق ۴۱۲ را تمیز میکنم. مهمانها عوض شدهاند، انعامها فرق کردهاند و کثیفکاریها متفاوت شدهاند. اما حالا هر اتاق را جور دیگری نگاه میکنم. آن چمدان؟ شاید متعلق به کسی باشد که دارد برای رسیدن به جایی تلاش میکند. آن پیراهنهای چروک؟ شاید نشانه کسی باشد که دارد تمام تلاشش را میکند. آن یخچال خالی؟ شاید متعلق به کسی باشد که دارد تکتک پولهایش را حساب میکند. من از مایکل یک چیز یاد گرفتم: اتاقهای هتل فقط اتاق نیستند. آنها گاهی جایی هستند که آدمها وقتی در یک مرحله گذار زندگیاند، به آن پناه میآورند؛ بین دو شغل، بین دو زندگی، بین تسلیم شدن و یک بار دیگر تلاش کردن. و گاهی کسی که آن اتاق را تمیز میکند، کسی که پیراهنهای شستهشده با دست را میبیند، کسی که یادداشتها را میخواند، میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. نه به خاطر پول. نه به خاطر لباسشویی. بلکه فقط به این دلیل که یک نفر دید دیگری در حال سختی کشیدن است و به او گفت: «من تو را میبینم. تو مهم هستی. ادامه بده.» این فقط مهماننوازی نیست. این انسانیت است. و هیچ هزینهای ندارد؛ جز کمی توجه، کمی اهمیت دادن و اینکه متوجه شوی مسافر کاری اتاق ۴۱۲ فقط یک مهمان نیست. او مایکل است. و دارد تلاش میکند. گاهی تنها چیزی که یک نفر نیاز دارد این است که بشنود: «میبینم که داری تلاش میکنی. متوجهت هستم. ادامه بده.» اگر کسی را میشناسید که این روزها دارد سخت تلاش میکند، این داستان را برایش بفرستید و به او بگویید: میدانم چقدر داری تلاش میکنی. شاید خودت نبینی، اما من میبینم. ادامه بده... تو از چیزی که فکر میکنی قویتری.
ایجاد شده: سه روز قبل آخرین ویرایش: سه روز قبل
✍🏻 امیر محمد بابائی فرد | خبرنگار ویژه حوزه فناوری های نوین و دیجیتال، فناوری اطلاعات و انفورماتیک حوزه گردشگری و هتلداری ایتنا فناوری دیگر صرفاً یک ابزار پشتیبان در صنعت هتلداری نیست؛ بلکه به یکی از عناصر اصلی رقابت، بهرهوری و تجربه مهمان تبدیل شده است. از هوش مصنوعی و تحلیل داده گرفته تا اینترنت اشیا، سیستمهای ابری، اتوماسیون و خدمات بدون تماس، فناوری در حال بازتعریف شیوه اداره هتلها و ارتباط آنها با مهمانان است. گزارشهای بینالمللی نشان میدهند مسیر آینده هتلداری به سمت هتلهایی هوشمندتر، دادهمحورتر، شخصیسازیشدهتر و در عین حال انسانیتر حرکت میکند. گزارش State of Hospitality Tech in 2025 نیز بر همین روند تأکید دارد و هوش مصنوعی، معماری منعطف سیستمها و افزایش سواد دیجیتال کارکنان را از اولویتهای مهم صنعت میداند. هوش مصنوعی؛ از یک فناوری جذاب تا یک ابزار عملیاتی امروزه AI میتواند در بخشهای مختلف هتل مورد استفاده قرار گیرد؛ از پیشبینی تقاضا و قیمتگذاری پویا گرفته تا پاسخگویی هوشمند به درخواستهای مهمان، پیشنهاد خدمات و اتاق، تحلیل نظرات مشتریان و پیشبینی نیازهای عملیاتی. برای مثال، سیستمهای مبتنی بر AI میتوانند بر اساس سابقه اقامت، نوع سفر و رفتار مشتری، پیشنهادهای شخصیسازیشدهای برای ارتقای اتاق، خدمات جانبی یا رستوران ارائه کنند. این رویکرد علاوه بر افزایش رضایت مهمان، میتواند به رشد درآمدهای جانبی هتل نیز کمک کند. اینترنت اشیا؛ هتل هوشمند یعنی چه؟ هوشمندسازی هتل فقط به نصب یک تلویزیون هوشمند یا کلید دیجیتال محدود نمیشود. اتصال تجهیزات اتاق، سیستمهای تهویه، روشنایی، سنسورها، مدیریت انرژی و تجهیزات عملیاتی به یک شبکه یکپارچه، امکان کنترل مصرف انرژی، تشخیص خرابی، نگهداری پیشبینانه و شخصیسازی فضای اتاق را فراهم میکند. در چنین مدلی، هتل میتواند حتی پیش از ورود مهمان، برخی تنظیمات اتاق را بر اساس ترجیحات او آماده کند. فناوری ابری؛ زیرساخت تحول دیجیتال هتل یکی از تغییرات مهم در معماری IT هتلها، حرکت از نرمافزارهای سنتی و جزیرهای به سمت Cloud و سیستمهای یکپارچه است. اتصال PMS، رزرو، CRM، مدیریت درآمد، POS، خانهداری و سایر سامانهها باعث میشود اطلاعات در اختیار واحدهای مختلف قرار گیرد و مدیران بتوانند تصمیمهای سریعتر و دقیقتری اتخاذ کنند. مطالعه Oracle و Skift که با مشارکت بیش از ۶۰۰ مدیر هتل و بیش از ۵۰۰۰ مصرفکننده انجام شده، بر اهمیت فناوری ابری، امنیت داده و جریان یکپارچه اطلاعات برای استفاده مؤثر از AI و تحلیل داده تأکید کرده است. اما یک نکته مهم: فناوری نباید «مهماننوازی» را حذف کند شاید مهمترین نکته در مسیر دیجیتالیشدن هتلها این باشد که هدف نهایی، حذف انسان نیست؛ بلکه آزاد کردن نیروی انسانی از کارهای تکراری برای تمرکز بیشتر بر مهمان است. چکاین دیجیتال، چتبات، اتوماسیون خانهداری یا سیستمهای هوشمند زمانی ارزشمند هستند که اصطکاک سفر مهمان را کاهش دهند و کارکنان هتل فرصت بیشتری برای ارائه خدمات واقعی و انسانی داشته باشند. گزارش Oracle و Skift نیز بر همین موضوع تأکید میکند: آینده هتلداری صرفاً «خودکار شدن» نیست؛ بلکه استفاده از فناوری برای ارائه خدمات شخصیتر و انسانیتر است. برای هتلهای ایران از کجا باید شروع کرد؟ تحول دیجیتال الزاماً به معنای یک سرمایهگذاری سنگین و یکباره نیست. یک مسیر منطقی میتواند شامل این مراحل باشد: ۱. یکپارچهسازی اطلاعات و سیستمها ۲. حرکت به سمت زیرساختهای ابری و امن ۳. دیجیتالیکردن فرآیندهای تکراری ۴. استفاده هدفمند از AI در فروش، بازاریابی و خدمات مهمان ۵. جمعآوری و تحلیل دادههای مشتریان با رعایت حریم خصوصی ۶. آموزش کارکنان و افزایش سواد دیجیتال ۷. سنجش بازگشت سرمایه هر پروژه فناوری در واقع، سؤال اصلی مدیر هتل نباید این باشد که «چه فناوری جدیدی بخریم؟»؛ بلکه باید پرسید: «کدام مسئله کسبوکار ما را میتوان با فناوری بهتر، سریعتر و کمهزینهتر حل کرد؟» آینده هتلداری؛ ترکیب فناوری و انسان رقابت آینده میان هتلها صرفاً بر سر تعداد امکانات یا حتی قیمت نخواهد بود؛ بلکه بر سر کیفیت تجربهای است که با کمک داده، فناوری و نیروی انسانی ایجاد میشود. هتلی که اطلاعات مشتری را بهدرستی مدیریت کند، عملیات خود را هوشمند کند، از AI برای تصمیمگیری استفاده کند و در عین حال ارتباط انسانی با مهمان را حفظ کند، یک گام مهم به سوی مدل Smart & Data-Driven Hotel برداشته است. فناوری قرار نیست جای مهماننوازی را بگیرد؛ قرار است مهماننوازی را هوشمندتر، سریعتر و شخصیتر کند.
ایجاد شده: 26/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 28/مرداد/1405
✍🏻 مهرداد مرکزی | فعال گردشگری همه قدرتِ گردشگری را با «تعداد توریستها» یا «میلیاردها دلار درآمد» میسنجند؛ اما تجربهٔ ترکیه و تونس نشان میدهد امنیتِ یک کشور، نه با حجمِ پول، بلکه با «نحوهٔ توزیع آن» گره خورده است. امنیتِ نرم چیست؟ وقتی از امنیت در گردشگری میگوییم، منظورمان لزوماً گشتهای انتظامی یا حفاظت نظامی نیست. منظور ما «امنیت نرم» است: تابآوری اجتماعی، اعتمادِ مردم به آینده و احساسِ سهم داشتن در ثباتِ کشور. مدل ترکیه؛ شبکهٔ منافع مشترک در ترکیه، گردشگری در هزاران کسبوکار کوچک و خانوادگی پخش شده است. از هتلدار و رستوراندار تا راننده و فروشنده، همه از ثباتِ کشور نان میخورند. اینجا امنیت فقط وظیفه دولت نیست؛ یک «منفعت اقتصادی مشترک» برای مردم است. در کودتای ۲۰۱۶، مقاومت مردم در برابر تانکها پیام بزرگی داشت. اگرچه این رفتار مستقیماً ناشی از گردشگری نبود، اما این فرضیه را تقویت میکند: «جامعهای که خود را ذینفعِ ثبات میداند، در بحران تابآوری بیشتری دارد.» مدل تونس؛ شکاف، نه مشارکت پیش از ۲۰۱۱، گردشگریِ تونس صنعتی بزرگ اما «متمرکز» بود. منافع بیشتر در مناطق ساحلی و نزد گروهی خاص انباشته شد. این شکاف عمیق میان «ساحل برخوردار» و «داخلِ محروم»، امنیت اجتماعی را در برابر تکانهها ضعیف کرد. انقلاب تونس نتیجهٔ یک عامل واحد نبود، اما این نابرابری منطقهای قطعاً در شکلگیری نارضایتیها نقش داشت. حرف آخر توزیعِ عادلانهٔ سود، خودِ امنیت است. اگر جامعه احساس کند ثباتِ یک مقصد مستقیماً به سفرهٔ خودش گره خورده، برای حفظ آن کوتاهی نمیکند. جای اندیشیدن است؛ گردشگری در ایران چقدر توانسته منافعش را میان مردم محلی توزیع کند و زندگی آنها را به آینده و ثبات مقصد گره بزند؟
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405
✍🏻 علی اصغر خلف صالح ۵۴ سال پیش، در چنین روزهایی و در حوالی میدان ونک تهران، از هتلی بهصورت رسمی رونمایی شد که خیلی زود توانست جایگاه ویژهای در صنعت هتلداری ایران پیدا کند؛ هتلی که فعالیت خود را با نام «آریا شرایتون» آغاز کرد و در مدت کوتاهی به یکی از شاخصترین هتلهای کشور و حتی منطقه بدل شد. "آریا شرایتون" تنها یک هتل نبود؛ آغاز مسیری بود که بعدها به شکلگیری یکی از شناختهشدهترین مجموعههای هتلداری ایران انجامید؛ چون در سالهای بعد، هتلهایی همچون کوروش کنتینانتال شیراز، گامرون بندرعباس و هایت مشهد و با چند سال تاخیر هتل خیام مشهد نیز در کنار این مجموعه قرار گرفت تا ترکیبی کمنظیر از هتلهای شاخص را شکل دهند؛ اتفاقی که سرانجام با توسعه این مجموعهها رقم خورد و «گروه هتلهای هما» را به یکی از نامهای مهم بازار هتلداری ایران تبدیل کرد. "هما" در طول بیش از پنج دهه فعالیت، فقط شاهد تحولات صنعت گردشگری و هتلداری ایران نبوده، بلکه خود بخشی از تاریخ این صنعت به شمار میرود؛ برندی که نسلهای مختلفی از گردشگران، فعالان اقتصادی، مدیران، چهرههای فرهنگی و میهمانان داخلی و خارجی، تجربه میزبانی آن را در ذهن دارند. امروز، ۵۴ سال پس از آن آغاز مهم، گروه هتلهای هما با توسعه مجموعه خود و حضور در مقاصد مهم گردشگری و اقتصادی کشور، با پنج هتل پنجستاره در تهران، مشهد، شیراز و بندرعباس، همچنان یکی از نامهای شناختهشده هتلداری ایران است و میزبانی از گردشگران، مسافران و صاحبان کسبوکار را بر عهده دارد. ۵۴ سال فعالیت مستمر، برای یک برند هتلداری فقط یک عدد نیست؛ پشت این عدد، تجربه، نیروی انسانی، خاطرات هزاران میهمان و فراز و نشیبهای بیش از نیم قرن صنعت گردشگری ایران قرار دارد. 24 مرداد، سالروز تأسیس گروه هتلهای هما، فرصتی است برای یادآوری نقش برندهایی که در شکلگیری استانداردهای حرفهای هتلداری ایران سهم داشتهاند؛ برندهایی که نامشان با بخشی از خاطرات سفر ایرانیان گره خورده است. "هما" امروز پس از ۵۴ سال، همچنان بخشی از میراث هتلداری ایران و نامی آشنا برای مفهوم میزبانی است؛ میزبانیای که امیدواریم در سالهای پیشرو نیز با تکیه بر تجربه گذشته و نگاه به آینده، باکیفیتتر و حرفهایتر ادامه پیدا کند.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405
✍🏻به قلم | مهدی حسینی روز خبرنگار، فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم خبرنگاری در عصر رسانههای دیجیتال؛ عصری که انتشار اطلاعات برای همه ممکن شده، اما تولید اطلاعات معتبر همچنان نیازمند دانش، روش و مسئولیت حرفهای است. در ادبیات علمی روزنامهنگاری، خبرنگار صرفاً منتشرکننده اطلاعات نیست؛ بلکه حلقهای میان داده، منبع و افکار عمومی است. جمعآوری اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، راستیآزمایی، تفکیک خبر از تحلیل و ارائه روایت دقیق و منصفانه، بخشی از این فرآیند حرفهای است. اهمیت این موضوع را میتوان در آمارهای جهانی نیز دید. بر اساس Digital News Report 2025 مؤسسه رویترز، اعتماد عمومی به اخبار در ۴۸ بازار بررسیشده تنها حدود ۴۰ درصد است و ۵۸ درصد مخاطبان درباره تشخیص اخبار واقعی از اطلاعات نادرست در فضای آنلاین نگرانی دارند. در همین مطالعه، منابع خبری مورد اعتماد و منابع رسمی، از مهمترین مراجع مردم برای راستیآزمایی اطلاعات معرفی شدهاند. از این منظر، داشتن وبسایت، کانال یا صفحه اجتماعی بهتنهایی معیار خبرنگار بودن نیست؛ همانگونه که تعداد مخاطب نیز لزوماً شاخص اعتبار رسانه محسوب نمیشود. آنچه اعتبار ایجاد میکند، روش تولید محتوا، شفافیت منابع، دقت، استقلال، سابقه حرفهای و امکان ارزیابی و اصلاح خطاهاست. این موضوع در خبرنگاری تخصصی گردشگری اهمیت بیشتری دارد. گردشگری صنعتی دادهمحور است و تحلیل آن نیازمند شناخت شاخصهایی مانند ورود گردشگران بینالمللی، مدت اقامت، درآمد گردشگری، ظرفیت اقامتی، سرمایهگذاری و سهم بازار است. بنابراین، رسانه تخصصی گردشگری باید میان «خبر»، «داده»، «تحلیل» و «تبلیغات» مرزبندی روشنی ایجاد کند و آمارهای داخلی را در صورت امکان با منابع معتبر بینالمللی تطبیق دهد. در سوی دیگر، توسعه رسانه حرفهای نیازمند دسترسی به اطلاعات، شفافیت آماری و ارتباط مستمر میان سیاستگذاران و جامعه رسانهای است. تعامل مؤثر میان نهادهای متولی گردشگری و رسانههای تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت ارتباطی، بلکه بخشی از حکمرانی مبتنی بر داده و پاسخگویی عمومی است. در چنین چارچوبی، روز خبرنگار بیش از آنکه روز «خبر منتشر کردن» باشد، یادآور یک مسئولیت حرفهای است: خبرنگاری یعنی جستوجوی حقیقت، سنجش اعتبار اطلاعات و تبدیل داده به دانشی قابل اعتماد برای جامعه. روز خبرنگار بر همه روزنامهنگاران و خبرنگاران حرفهای مبارک.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405
✍️ دلارام آریایی پناه| خبرنگار و دبیر بخش خبرها و رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی هتلداری و گردشگری ایتنا نسل Z دیگر «مهمان آینده» صنعت هتلداری نیست؛ این نسل همین امروز نیز در حال تغییر قواعد بازی است. نسلی که متولد اواخر دهه ۹۰ میلادی و سالهای ابتدایی هزاره جدید است، برخلاف نسلهای پیشین، هتل را صرفاً مکانی برای خواب و استراحت نمیداند. برای این نسل، هتل بخشی از تجربه سفر است؛ تجربهای که باید متفاوت، قابل اشتراکگذاری و بهیادماندنی باشد. در بسیاری از کشورهای جهان، برندهای بزرگ هتلداری به این تغییر پاسخ دادهاند. لابیهای سنتی جای خود را به فضاهای اجتماعی دادهاند، رستورانها به پاتوق شهروندان تبدیل شدهاند و طراحی داخلی هتلها به اندازه تعداد ستارههایشان اهمیت پیدا کرده است. اما سؤال اینجاست؛ هتلهای ایران تا چه اندازه برای این تغییر آمادهاند؟ واقعیت این است که بخش عمدهای از هتلهای کشور هنوز بر همان الگوی سنتی رقابت میکنند؛ اتاق بزرگتر، صبحانه متنوعتر و تخفیف بیشتر. در حالی که مهمان نسل Z، قبل از رزرو اتاق، صفحه اینستاگرام هتل را بررسی میکند، نظرات کاربران را میخواند و به این فکر میکند که آیا این هتل ارزش ثبت شدن در خاطرات و شبکههای اجتماعیاش را دارد یا خیر. این نسل به دنبال «داستان» است، نه فقط «اقامت». دوست دارد در هتلی اقامت کند که هویت داشته باشد؛ از معماری و طراحی گرفته تا موسیقی، غذا، هنر و حتی نحوه برخورد کارکنان. برای او اینترنت پرسرعت، خدمات دیجیتال، امکان ورود بدون مراجعه به پذیرش، فضاهای کار اشتراکی و کافهای پویا، دیگر یک مزیت نیست؛ بلکه یک انتظار بدیهی است. در ایران، بسیاری از هتلها هنوز سرمایهگذاری خود را بر توسعه فیزیکی متمرکز کردهاند، در حالی که سرمایهگذاری اصلی باید بر طراحی تجربه مهمان باشد. تجربهای که از لحظه جستوجوی آنلاین آغاز میشود و تا مدتها پس از پایان سفر ادامه پیدا میکند. مهمانی که با رضایت هتل را ترک میکند، امروز تنها یک مشتری نیست؛ او یک رسانه است که تجربه خود را برای صدها یا هزاران نفر روایت میکند. از سوی دیگر، نسل Z به اصالت نیز اهمیت میدهد. او ترجیح میدهد در هتلی اقامت کند که فرهنگ و هویت مقصد را بازتاب دهد، نه ساختمانی که در هر شهر دیگری نیز میتوان نمونه مشابه آن را پیدا کرد. این موضوع برای ایران، با تنوع فرهنگی، معماری بومی و میراث غنی، یک فرصت بزرگ محسوب میشود؛ فرصتی که هنوز بهطور کامل از آن استفاده نشده است. شاید مهمترین چالش هتلهای ایران، تغییر نگاه مدیران باشد. رقابت آینده، بر سر تعداد اتاقها یا لوکسترین لابی نخواهد بود؛ بلکه بر سر خلق تجربههایی است که مهمان را به بازگشت و توصیه هتل به دیگران ترغیب کند. نسل Z دیر یا زود، سهم عمده بازار گردشگری را در اختیار خواهد گرفت و اکنون مسئله، رخ دادن یا ندادن این تحول نیست؛ مسئله این است که هتلهای ایران چه زمانی خود را برای همراهی با این نسل بازطراحی خواهند کرد؟
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405
شورای تحریریه ایتنا اظهارنظر اخیر یکی از مسئولان سازمان آتشنشانی تهران مبنی بر اینکه از میان ۲۱۷ هتل تهران، تنها ۴ هتل از ایمنی کامل برخوردارند، ادعایی بسیار سنگین و نگرانکننده است؛ ادعایی که اگر قرار است در فضای عمومی مطرح شود، انتظار میرود همراه با مستندات دقیق، معیارهای ارزیابی، نحوه بازرسی و تعریف مشخص از «ایمنی» باشد. بیتردید، ایمنی اماکن اقامتی موضوعی حیاتی و غیرقابل اغماض است و هیچ فعال مسئول صنعت گردشگری با اصل نظارت و رعایت استانداردهای ایمنی مخالفتی ندارد. اما تفاوت بزرگی میان مطالبه ایمنی و طرح اعداد و ادعاهایی وجود دارد که میتواند اعتبار یک صنعت و سرمایهگذاران آن را در افکار عمومی تحت تأثیر قرار دهد. هتلها، برخلاف تصور برخی، مجموعههایی رهاشده و بدون متولی و نظارت نیستند. صنعت هتلداری تحت نظارت دستگاههای تخصصی حوزه گردشگری قرار دارد و ادارهکل نظارت و ارزیابی معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متولی تدوین ضوابط، ارزیابی و درجهبندی تأسیسات گردشگری است. هتلها برای دریافت و تمدید مجوز فعالیت، ملزم به رعایت مجموعهای از ضوابط و استانداردهای تعیینشده هستند و فرآیندهای نظارتی مختلفی بر عملکرد آنها اعمال میشود. بنابراین اگر ادعا میشود از ۲۱۷ هتل تهران تنها ۴ هتل از نظر ایمنی قابل قبول هستند، این پرسش کاملاً طبیعی است که: ✅ این ارزیابی دقیقاً بر اساس چه شاخصهایی انجام شده است؟ ✅ چه تعداد هتل مورد بازرسی قرار گرفتهاند؟ ✅ «ایمنی کامل» چگونه تعریف شده است؟ ✅ آیا این ارزیابی با مراجع تخصصی و متولی صنعت گردشگری هماهنگ شده است؟ ✅ و آیا برای سایر هتلها اخطار، مهلت اصلاح یا فرآیند قانونی مشخصی تعیین شده است؟ این پرسشها برای مقابله با نظارت مطرح نمیشوند؛ بلکه برای شفافیت، صیانت از حقوق مردم و جلوگیری از ایجاد تصویر نادرست از صنعت هتلداری ضروریاند. هتلداران در شرایط عادی هم با دشواریهای جدی مواجهاند باید واقعیت اقتصادی هتلها را نیز دید. هتلداری صنعتی سرمایهبر، پرهزینه و دارای هزینههای ثابت بسیار بالاست. حقوق و دستمزد نیروی انسانی، نگهداری تأسیسات، تجهیزات ایمنی، آسانسورها، سیستمهای برق و مکانیک، تعمیرات، استهلاک، انرژی، مالیات و دهها هزینه دیگر، بخش قابل توجهی از منابع مالی هتلها را مصرف میکند. این وضعیت در شرایط فعلی اقتصاد کشور، رکود شدید بازار گردشگری و تبعات ناشی از جنگ و ناامنیهای منطقهای، فشار مضاعفی بر فعالان این صنعت وارد کرده است. در چنین شرایطی، انتشار ادعاهایی که میتواند یکباره اعتبار بخش بزرگی از هتلهای تهران را زیر سؤال ببرد، نهتنها کمکی به ارتقای ایمنی نمیکند، بلکه میتواند به کاهش اعتماد مسافران، تشدید رکود، کاهش ضریب اشغال، فرار سرمایه و افزایش فشار بر مجموعههایی منجر شود که برای حفظ و ادامه فعالیت خود با دشواریهای جدی دستوپنجه نرم میکنند. اگر ایرادی در یک هتل وجود دارد، راهکار حرفهای آن اعلام دقیق ایراد، ابلاغ رسمی، تعیین مهلت اصلاح و پیگیری اجرای الزامات قانونی است؛ نه آنکه با یک عدد کلی، تصویری نگرانکننده از کل صنعت هتلداری تهران در رسانهها ارائه شود. نقد ما به اصل نظارت نیست؛ به شیوه بیان و پیامدهای آن است جامعه هتلداران قطعاً باید از هرگونه بازرسی تخصصی و قانونی که با هدف واقعی ارتقای ایمنی انجام میشود استقبال کند. هتلدار نیز بیش از هرکس دیگری میداند که امنیت مهمانان، کارکنان و سرمایه مجموعه، اولویت نخست است. اما نظارت باید ضابطهمند، شفاف، مستند، هماهنگ میان دستگاههای متولی و به دور از ایجاد التهاب رسانهای باشد. هتلداران انتظار ندارند از آنها چشمپوشی شود؛ انتظار دارند با آنها منصفانه رفتار شود. در سالهایی که صنعت هتلداری برای بقا، حفظ اشتغال و نگهداری سرمایههای موجود تلاش میکند، دستگاههای اجرایی و نظارتی میتوانند بهجای ایجاد فضای بیاعتمادی، نقش سازندهتری ایفا کنند؛ یعنی مشکلات را شناسایی، مسیر اصلاح را روشن و برای رفع نواقص، راهکار عملی ارائه کنند. ضرورت واکنش حرفهای جامعه هتلداران به نظر میرسد جامعه هتلداران ایران و جامعه هتلداران تهران باید نسبت به چنین اظهارنظرهایی واکنشی جدی، اما کاملاً حرفهای و مستند داشته باشند. این واکنش نباید به معنای مخالفت با ایمنی یا نظارت تلقی شود؛ بلکه باید مطالبهای روشن برای ارائه مستندات، شفافسازی معیارهای ارزیابی و تفکیک میان «نقص قابل اصلاح» و «ناایمن بودن یک هتل» باشد. همچنین شایسته است دستگاههای مختلف، حدود صلاحیت و مسئولیت قانونی خود را در قبال تأسیسات گردشگری رعایت کنند و از تبدیل موضوعات تخصصی به ابزارهای رسانهای که میتواند موجب بیثباتی و آسیب به کسبوکارها شود، پرهیز کنند. صنعت هتلداری برای اقتصاد کشور، اشتغال، گردشگری و حفظ زیرساختهای اقامتی یک سرمایه ملی است. این صنعت بیش از آنکه نیازمند اتهام و التهاب باشد، به ثبات، اعتماد، حمایت و نظارت حرفهای نیاز دارد. اگر واقعاً تنها ۴ هتل از ۲۱۷ هتل تهران ایمن هستند، باید مستندات این ادعا بهصورت شفاف منتشر شود؛ و اگر چنین مستنداتی وجود ندارد، شایسته است از بیان اعداد و عباراتی که میتواند اعتبار صدها فعال اقتصادی و هزاران نیروی شاغل در این صنعت را تحت تأثیر قرار دهد، پرهیز شود. ایمنی را باید جدی گرفت؛ اما اعتبار یک صنعت را نیز نمیتوان با یک جمله رسانهای زیر سؤال برد.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405
✍🏻 نازلی بخشایش | خبرنگار و دبیر حوزه گردشگری فرهنگی و هنری موسیقی محور گردشگری در جهان امروز دیگر صرفاً جابهجایی برای دیدن آثار تاریخی، طبیعت یا گذران اوقات فراغت نیست. گردشگر معاصر بیش از گذشته به دنبال تجربه است؛ تجربهای که بتواند میان هویت فردی، علایق فرهنگی و مقصد سفر پیوند برقرار کند. در این میان، موسیقی بهعنوان یکی از فراگیرترین زبانهای فرهنگی بشر، به عاملی مؤثر در انتخاب مقصد، شکلگیری سفر و حتی بازتعریف هویت شهرها و کشورها تبدیل شده است. از سفر برای حضور در یک کنسرت یا جشنواره گرفته تا بازدید از زادگاه آهنگسازان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، شهرهای موسیقایی و مکانهایی که با خاطره یک هنرمند یا یک اثر پیوند خوردهاند، همگی در قلمرو «گردشگری موسیقیمحور» قرار میگیرند. گردشگری موسیقی یا Music Tourism به سفرهایی اطلاق میشود که موسیقی در آنها انگیزه اصلی یا یکی از انگیزههای مهم سفر است. این نوع گردشگری طیف گستردهای را دربرمیگیرد: سفر برای شرکت در کنسرتها و جشنوارهها، بازدید از اپراها و تالارهای موسیقی، گردشگری مرتبط با میراث موسیقایی، سفر به زادگاه یا آرامگاه هنرمندان، بازدید از موزهها و آرشیوهای موسیقی، حضور در رویدادهای موسیقی بومی و محلی و حتی سفر برای آموزش، اجرا یا تجربه موسیقی در یک مقصد مشخص. سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، موسیقی و هنرهای اجرایی را از عناصر مهم گردشگری فرهنگی میداند؛ حوزهای که میتواند به حفاظت از میراث، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربهای متمایز برای گردشگران کمک کند. از این منظر، موسیقی فقط یک محصول فرهنگی نیست، بلکه میتواند به «دلیل سفر» و در نتیجه به یک دارایی اقتصادی و توسعهای تبدیل شود. از آیینهای موسیقایی تا صنعت گردشگری تجربهمحور: پیوند موسیقی و سفر پدیدهای تازه نیست. در دورههای تاریخی، آیینهای مذهبی، موسیقیهای درباری، اجراهای مردمی و مناسبتهای فصلی، گروههایی از مردم را از مناطق مختلف به یک مکان جذب میکردند. در اروپا، سفر برای تماشای اپرا و اجراهای موسیقی کلاسیک، بهویژه از قرن هجدهم و نوزدهم، به بخشی از فرهنگ سفر طبقات مرفه تبدیل شد. شهرهایی مانند وین، سالزبورگ، ونیز و میلان بهتدریج هویت خود را با موسیقی و هنرهای نمایشی پیوند دادند. با گسترش صنعت ضبط، رادیو، سینما و سپس رسانههای دیجیتال، موسیقی از مرزهای جغرافیایی عبور کرد و رابطه مخاطب با مکانهای موسیقایی شکل تازهای یافت. طرفداران گروههای موسیقی و هنرمندان مشهور، برای دیدن محل تولد، خانه، استودیو یا مکانهای مرتبط با آثار آنان سفر کردند. نمونه مشهور آن، گردشگری مرتبط با گروه «بیتلز» در شهر لیورپول است؛ پدیدهای که نشان میدهد میراث یک گروه موسیقی چگونه میتواند به بخشی پایدار از اقتصاد و برند شهری تبدیل شود. در دهههای اخیر، رشد جشنوارههای بزرگ، توسعه صنعت موسیقی زنده، افزایش سفرهای کوتاهمدت و گسترش شبکههای اجتماعی، گردشگری موسیقی را وارد مرحلهای تازه کرده است. امروز یک کنسرت بزرگ میتواند هزاران یا حتی میلیونها نفر را به شهر یا کشوری دیگر بکشاند و زنجیرهای از هزینهها را در حملونقل، اقامت، رستورانها، خرید، خدمات شهری و صنایع خلاق فعال کند. سهم موسیقی در اقتصاد گردشگری؛ چرا آمارها یکسان نیستند؟ یکی از دشواریهای تحلیل گردشگری موسیقی، نبود یک نظام آماری جهانی و یکپارچه برای اندازهگیری آن است. برخلاف گردشگری ساحلی، طبیعتگردی یا گردشگری تجاری، هنوز شاخص واحدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن سهم دقیق موسیقی را از کل گردشگران جهان تعیین کرد. دلیل این مسئله روشن است: بسیاری از گردشگران با بیش از یک انگیزه سفر میکنند. ممکن است فردی برای دیدن یک شهر تاریخی سفر کند، اما در همان سفر در یک کنسرت نیز حضور داشته باشد؛ یا برای شرکت در یک جشنواره به مقصدی برود و همزمان از جاذبههای فرهنگی و طبیعی آن منطقه بازدید کند. بنابراین، مرز میان «گردشگر موسیقی» و «گردشگری که موسیقی یکی از تجربههای اوست» همیشه کاملاً مشخص نیست. با این حال، دادههای ملی و منطقهای نشان میدهد که این حوزه در بسیاری از کشورها به یکی از محرکهای مهم گردشگری فرهنگی و اقتصاد رویداد تبدیل شده است. یکی از معتبرترین نمونهها، گزارشهای سالانه نهاد UK Music در بریتانیاست. بر اساس گزارش «Hometown Glory»، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۵ میلیون گردشگر موسیقی در کنسرتها و جشنوارههای بریتانیا حضور داشتند؛ رقمی که نسبت به ۱۹.۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۳ درصد افزایش داشت. از این تعداد، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر گردشگر داخلی و حدود ۱.۶ میلیون نفر گردشگر بینالمللی بودند. هزینهکرد این گردشگران در حوزههایی مانند بلیت، اقامت، حملونقل، خوراک، خرید و خدمات مرتبط، حدود ۱۰ میلیارد پوند برآورد شده است. این رقم نسبت به حدود ۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳، رشدی نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ درصد را نشان میدهد. این آمار بهخوبی نشان میدهد که موسیقی تنها درآمد حاصل از فروش بلیت نیست. هر رویداد موسیقایی میتواند مجموعهای از کسبوکارهای محلی را فعال کند و اثر آن از سالن اجرا یا محل برگزاری جشنواره فراتر برود. آیا بریتانیا رتبه نخست گردشگری موسیقی جهان را دارد؟ پاسخ دقیق این است که رتبهبندی رسمی و واحدی برای تعیین «کشور نخست گردشگری موسیقی جهان» وجود ندارد؛ زیرا کشورها از روشهای متفاوتی برای سنجش این بازار استفاده میکنند و شاخصهای قابل مقایسه جهانی هنوز بهصورت استاندارد تدوین نشدهاند. با این حال، اگر معیار را حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها، قدرت صنعت موسیقی زنده، میزان اثر اقتصادی، سابقه تاریخی و کیفیت دادههای منتشرشده قرار دهیم، بریتانیا یکی از پیشروترین و مستندترین نمونههای جهان و احتمالاً برجستهترین الگوی قابل سنجش در گردشگری موسیقی زنده است. بریتانیا مجموعهای کمنظیر از ظرفیتها را در اختیار دارد: شهرهای موسیقایی مانند لندن، لیورپول، منچستر و گلاسگو؛ جشنوارههای بینالمللی؛ سالنهای تاریخی؛ موسیقی پاپ و راک با نفوذ جهانی؛ میراث هنرمندان مشهور؛ و شبکه گستردهای از سالنها و فضاهای اجرای موسیقی. این کشور توانسته موسیقی را نه فقط بهعنوان یک محصول هنری، بلکه بهعنوان بخشی از سیاست توسعه شهری، اقتصاد خلاق و برند ملی خود تعریف کند. در کنار بریتانیا، ایالات متحده نیز یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری موسیقی جهان است. شهرهایی مانند نشویل، ممفیس، نیواورلئان، آستین و نیویورک، هرکدام با ژانرها و روایتهای موسیقایی خاص خود شناخته میشوند. نشویل با موسیقی کانتری، ممفیس با بلوز و راکاندرول و نیواورلئان با جَز، نمونههایی از شهرهایی هستند که هویت موسیقایی را به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل کردهاند. در اروپا، اتریش نیز جایگاه ویژهای دارد. وین با میراث موسیقی کلاسیک و نامهایی چون موتسارت، بتهوون، شوبرت، برامس و اشتراوس، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری موسیقی کلاسیک جهان است. سالزبورگ نیز با پیوند تاریخی خود با موتسارت، از موسیقی برای تقویت هویت شهری و جذب گردشگران استفاده میکند. جشنواره سالزبورگ، کنسرتهای تاریخی و فضاهای فرهنگی این شهر، نمونهای موفق از پیوند میراث هنری و اقتصاد گردشگری هستند. آلمان نیز با شهرهایی مانند برلین، لایپزیگ و بایرویت، در حوزه موسیقی کلاسیک، اپرا و جشنوارههای تخصصی جایگاه مهمی دارد. در آسیا، کره جنوبی با تکیه بر موج فرهنگی کرهای و گسترش جهانی K-pop، شکل تازهای از گردشگری موسیقی را ایجاد کرده است؛ گردشگریای که با رسانههای دیجیتال، صنعت سرگرمی، مد، فناوری و برند ملی پیوند خورده است. موسیقی چگونه به توسعه گردشگری کمک میکند؟ نخستین اثر موسیقی، افزایش جذابیت مقصد است. بسیاری از شهرها دارای جاذبههای تاریخی یا طبیعی مشابهاند، اما موسیقی میتواند به آنها هویتی متمایز ببخشد. شهری که با یک سبک موسیقی، یک جشنواره یا یک هنرمند شناخته میشود، در ذهن گردشگر تصویری مشخصتر و ماندگارتر پیدا میکند. دومین اثر، افزایش مدت اقامت و میزان هزینهکرد گردشگر است. رویدادهای چندروزه، جشنوارهها و برنامههای موسیقایی معمولاً گردشگر را برای مدت بیشتری در مقصد نگه میدارند. این مسئله به افزایش تقاضا برای هتل، حملونقل، رستوران، خرید و خدمات محلی منجر میشود. سومین اثر، توزیع جغرافیایی گردشگری است. برخلاف بسیاری از جاذبههای مشهور که گردشگران را در چند شهر بزرگ متمرکز میکنند، جشنوارهها و رویدادهای موسیقایی میتوانند گردشگر را به شهرهای کوچک، مناطق روستایی و مقاصد کمتر شناختهشده هدایت کنند. موسیقی محلی در این میان ظرفیت ویژهای دارد، زیرا میتواند تجربهای اصیل و وابسته به مکان ایجاد کند؛ تجربهای که بهسادگی قابل انتقال یا تکرار در مقصدی دیگر نیست. چهارمین اثر، تقویت اقتصاد محلی و اشتغال است. یک رویداد موسیقایی علاوه بر هنرمندان، به فعالیت گروههای گستردهای از مشاغل وابسته است: برگزارکنندگان، صدابرداران، نورپردازان، طراحان صحنه، کارکنان هتل، رانندگان، فروشندگان، تولیدکنندگان صنایعدستی و فعالان حوزه خوراک و خدمات. بنابراین، اثر اقتصادی موسیقی در یک مقصد، چندلایه و زنجیرهای است. پنجمین اثر، تقویت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم است. موسیقی میتواند تصویری انسانی، خلاق و ماندگار از یک کشور ایجاد کند. گاه یک هنرمند یا یک جریان موسیقایی بیش از بسیاری از کمپینهای تبلیغاتی، نام یک شهر یا کشور را در جهان مطرح میکند. از «رویداد» تا «میراث»؛ دو مسیر اصلی گردشگری موسیقی گردشگری موسیقی را میتوان به دو حوزه اصلی تقسیم کرد. نخست، گردشگری رویدادمحور است؛ مانند سفر برای حضور در کنسرت، جشنواره، اپرا یا یک اجرای ویژه. این نوع گردشگری معمولاً زمانمند است و به تقویم رویدادها وابسته است. دوم، گردشگری میراث موسیقایی است؛ مانند بازدید از خانه و زادگاه هنرمندان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، آرشیوها و مکانهایی که در تاریخ موسیقی نقش داشتهاند. مزیت این نوع گردشگری، پایداری بیشتر آن است. یک کنسرت ممکن است تنها یک شب برگزار شود، اما یک موزه، خانه تاریخی یا مسیر گردشگری موسیقی میتواند در تمام طول سال پذیرای گردشگران باشد. شهرهای موفق معمولاً این دو مسیر را با یکدیگر ترکیب میکنند؛ یعنی هم رویدادهای زنده و جذاب برگزار میکنند و هم میراث موسیقایی خود را به محصولی دائمی برای گردشگری تبدیل میسازند. فرصت ایران؛ موسیقی بهعنوان نقشهای فرهنگی ایران از نظر تنوع موسیقایی، یکی از غنیترین کشورهای منطقه است. موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی آیینی، موسیقی مقامی، سازهای بومی، آوازهای محلی و تنوع فرهنگی اقوام، مجموعهای گسترده از ظرفیتها را برای توسعه گردشگری موسیقی فراهم کرده است. از موسیقی خراسان و کردستان تا موسیقی جنوب، آذربایجان، لرستان، بلوچستان، گیلان و مازندران، هر منطقه میتواند روایت موسیقایی خاص خود را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. این ظرفیت تنها به اجرای موسیقی محدود نیست؛ بلکه میتواند با آموزش ساز، بازدید از کارگاههای سازسازی، آشنایی با آیینها، تجربه خوراک محلی، صنایعدستی و طبیعت منطقه پیوند بخورد. برای مثال، یک گردشگر میتواند در قالب یک بسته سفر فرهنگی، در کارگاه ساخت سازهای سنتی حضور یابد، با شیوههای نوازندگی محلی آشنا شود، در یک اجرای زنده شرکت کند و همزمان جاذبههای تاریخی و طبیعی منطقه را تجربه کند. چنین الگویی، گردشگری را از بازدید صرف به تجربهای عمیق و مشارکتی تبدیل میکند. با این حال، بهرهبرداری از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی حرفهای است. نبود تقویم بینالمللی رویدادهای موسیقی، ضعف در معرفی چندزبانه، کمبود دادههای آماری، محدود بودن زیرساختهای اجرای استاندارد و نبود بستههای گردشگری تخصصی، از جمله موانع توسعه این حوزه هستند. ایران برای ورود جدیتر به گردشگری موسیقی، به چند اقدام اساسی نیاز دارد: ایجاد بانک اطلاعاتی از رویدادها و میراث موسیقایی، طراحی مسیرهای گردشگری موسیقی، حمایت از جشنوارههای محلی، ثبت و مستندسازی میراث موسیقی نواحی، توسعه آموزشهای تخصصی برای راهنمایان گردشگری و ایجاد همکاری میان وزارتخانهها، نهادهای فرهنگی، دانشگاهها، هنرمندان و بخش خصوصی. جمعبندی: گردشگری موسیقی در جهان امروز یک حوزه حاشیهای یا صرفاً سرگرمکننده نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد تجربه، صنایع خلاق و توسعه فرهنگی به شمار میرود. موسیقی میتواند گردشگر جذب کند، مدت اقامت را افزایش دهد، اقتصاد محلی را فعال سازد، هویت شهرها را تقویت کند و تصویری ماندگار از یک کشور در ذهن مخاطبان جهانی بسازد. اگرچه هنوز آمار جهانی یکپارچهای درباره سهم دقیق گردشگری موسیقی از کل گردشگری وجود ندارد، دادههای کشورهایی مانند بریتانیا نشان میدهد که این حوزه میتواند میلیاردها پوند اثر اقتصادی و دهها میلیون سفر مرتبط ایجاد کند. بریتانیا، با توجه به حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها و نظام نسبتاً دقیق گزارشدهی، یکی از مهمترین الگوهای جهانی در این زمینه است؛ اما کشورهایی مانند آمریکا، اتریش، آلمان و کره جنوبی نیز هر یک مدل متفاوت و موفقی از پیوند موسیقی و گردشگری ارائه کردهاند. برای ایران، موسیقی میتواند فراتر از یک هنر، به پلی میان فرهنگ، گردشگری، اقتصاد محلی و گفتوگوی بینالمللی تبدیل شود. تنوع موسیقایی ایران، اگر بهدرستی مستندسازی، معرفی و به محصول گردشگری تبدیل شود، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقشه فرهنگی سفر در منطقه و جهان را به خود اختصاص دهد. شاید زمان آن رسیده باشد که موسیقی را نه فقط آنچه میشنویم، بلکه آنچه به خاطرش سفر میکنیم، بازتعریف کنیم.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405
✍🏻 خلبان محمد علی حدادی | خبرنگار ویژه ایتنا و سر دبیر بخش هوانوردی فلای نیوز از حمل طلا و ارز تا سوغات، مدارک ضروری، بار تحویلی، دارو و تجهیزات پزشکی نکاتی ساده اما مهم و کاربردی که آگاهی از آنها میتواند دردسرهای فرودگاهی و گمرکی را جلوگیری کند. بخش مهمی از سفر هوایی قبل از رسیدن به فرودگاه آغاز میشود؛ زمانی که مسافر شروع به بستن چمدان میکند مدارک خود را جمع میکند و تصمیم میگیرد چه چیزهایی را با خود ببرد، ناآگاهی از چند قاعده ساده درباره ارز طلا، مواد غذایی وسایل ارزشمند اندازه بار دارو یا تجهیزات پزشکی ممکن است سفر را با استرس معطلی و هزینه های پیش بینی نشده همراه کند. آمادگی قبل از پرواز راحتی سفر بسیاری از مسافران تصور میکنند مهمترین بخش سفر این است که بلیت تهیه کنند به موقع به فرودگاه برسند و پروازشان را از دست ندهند این موضوع درست است اما همه ماجرا نیست بخشی از مشکلات سفر پیش از خروج از خانه و هنگام بستن چمدان آغاز میشود. در سفر هوایی فقط این مهم نیست که چه چیزی لازم داریم؛ مهمتر این است که بدانیم چه چیزی مجاز است چه چیزی باید اعلام شود و چه چیزهایی را نباید در بار تحویلی قرار داد. دانستن همین نکات ساده از بسیاری از دردسرهای رایج در فرودگاه جلوگیری می کند. ارز و طلا دقت بیشتر حمل ارز و زیور آلات شخصی در سفر موضوعی معمول است و بسیاری از مسافران آن را بخشی از وسایل همراه خود میدانند با این حال از نگاه مقررات گمرکی این اقلام فقط وسایل شخصی نیستند و ممکن است مشمول ضوابط مشخصی باشند. هر چه میزان ارز یا ارزش طلا و جواهرات همراه مسافر بیشتر باشد، حساسیت و دقت در بررسی آن نیز بیشتر میشود به همین دلیل بهتر است مسافر پیش از پرواز از حدود مجاز و شیوه اظهار این اقلام اطلاع داشته باشد. بر اساس ضوابطی که در مبادی ورودی و خروجی کشور اجرا میشود مسافر در زمان خروج از ایران میتواند تا ۱۵۰ گرم طلای ساخته شده یعنی زیور آلات شخصی همراه داشته باشد این موضوع شامل شمش طلا و سکه طلا نمیشود و این اقلام تابع مقررات جداگانه هستند همچنین در زمان ورود به کشور همراه داشتن طلا، نقره و ارز تا سقف های مقرر مجاز است؛ از جمله ارز تا معادل ۵۰۰۰ یورو اگر در زمان ورود به کشور میزان ارز یا اقلام گران بهای همراه مسافر از این سقفها بیشتر باشد به خودی خود به معنای تخلف یا ممنوعیت نیست؛ اما مسافر باید آن را در گمرک اظهار کند این اظهار صرفا برای اعلام و ثبت رسمی میزان ارز یا اشیای ارزشمند همراه مسافر است و الزاما به معنای پرداخت مالیات نیست. در عین حال توجه به مقررات کشور مقصد نیز ضروری است. ممکن است حمل کالایی از ایران مجاز باشد اما ورود همان کالا به کشور مقصد نیازمند اعلام بررسی یا محدودیتهای دیگری باشد. دست کم نگرفتن کشور مقصد یکی از اشتباهات رایج تصوراتی است که برخی مسافران در مورد ورود یا خروج کالا از کشور مبدا و مقصد دارند آنها فکر میکنند اگر خروج یک کالا از ایران مشکلی نداشته باشد ورود آن به کشور مقصد هم بدون مانع خواهد بود. در حالی که هر کشور قوانین خاص خود را دارد. این تفاوت در مورد ارز طلا دارو مواد غذایی و برخی وسایل شخصی اهمیت بیشتری پیدا میکند در بعضی کشورها همراه داشتن پول نقد اقلام ارزشمند یا حتی داروهای خاص بدون اعلام قبلی یا مدارک لازم ممکن است مشکل ساز شود. به همین دلیل پیش از سفر بهتر است مسافر فقط به مقررات مبدأ اکتفا نکند و نگاهی هم به قوانین کشور مقصد داشته باشد این کار ساده میتواند از توقف های طولانی پرسش های گمرکی و حتی جریمه جلوگیری کند. هر خوراکی یا سوغاتی مناسب سفر هوایی نیست. بردن سوغات بخشی از فرهنگ سفر است و بسیاری از مسافران ترجیح میدهند برای خانواده و دوستان خود خوراکی یا هدیه ای همراه ببرند اما در سفر خارجی همه خوراکی ها مجاز یا بی دردسر نیستند. در بسیاری از کشورها ورود میوه تازه سبزی ،گوشت لبنیات و برخی فرآورده های دامی با محدودیت یا ممنوعیت همراه است. دلیل این سخت گیریها معمولا به مسائل قرنطینه ای بهداشتی و جلوگیری از انتقال آفات و بیماری ها مربوط میشود. در مقابل اقلام خشک بسته بندی شده صنعتی و دارای برچسب مشخص معمولا شرایط بهتری برای حمل دارند به طور کلی هر چه یک ماده غذایی بسته بندی استانداردتری داشته باشد احتمال بروز مشکل برای آن کمتر است. فقط وزن چمدان مهم نیست ، بسیاری از مسافران هنگام آماده کردن جمدانشان فقط به وزن چمدان توجه میکنند؛ در حالی که ابعاد چمدان نیز به همان اندازه مهم است. گاهی ممکن است وزن بار در محدوده مجاز باشد اما اندازه آن از استاندارد ایرلاین بیشتر باشد در این صورت بار در گروه اوور سایز قرار میگیرد و ممکن است برای مسافر هزینه اضافی ایجاد کند این موضوع به ویژه درباره چمدانهای بزرگ تجهیزات ورزشی سازهای موسیقی و وسایل خاص بیشتر دیده میشود. بنابراین بهتر است پیش از حرکت به فرودگاه هم وزن بار و هم ابعاد آن با مقررات شرکت هواپیمایی تطبیق داده شود. چمدان جای وسایل مهم و گران قیمت نیست یکی از مهمترین توصیه های سفر هوایی این است که اشیای ارزشمند و اقلام ضروری داخل بار تحویلی قرار نگیرند پول نقد طلا ،لپ تاپ تلفن همراه داروهای ضروری گذرنامه و سایر مدارک مهم بهتر است در بار دستی نگهداری شوند. هر چند فرایند جابه جایی بار در فرودگاهها به صورت رسمی انجام میشود اما همچنان احتمال تأخیر در تحویل مفقودی یا آسیب دیدگی بار وجود دارد. به همین دلیل هر چیزی که نبود آن در مقصد برای مسافر دردسر جدی ایجاد میکند باید همراه خود او باقی بماند. نسخه پشتیبان از مدارک مهم یکی از کارهای ساده اما بسیار مفید پیش از سفر تهیه نسخه تصویری از مدارک مهم است گذرنامه کارت شناسایی ،ویزا بلیت بیمه نامه سفر و مدارک ضروری دیگر بهتر است علاوه بر نسخه اصلی به صورت عکس یا فایل اسکن شده نیز نگهداری شوند. این نسخه ها میتوانند در تلفن همراه ایمیل شخصی یا فضای ذخیره سازی ابری ذخیره شوند تا در صورت مفقودی سرقت یا آسیب دیدگی مدارک روند پیگیری آسان تر شود. هماهنگی قبلی برای حمل دارو و تجهیزات پزشکی اگر مسافر نیاز به استفاده از داروی خاصی دارد بهتر است حتما نسخه پزشکی آن را همراه داشته باشد؛ ترجیحا نسخه ای که روی سربرگ بیمارستان یا مرکز درمانی و دارای مهر باشد این موضوع میتواند در زمان بازرسی فرودگاهی یا ورود به کشور مقصد از بروز مشکل جلوگیری کند. همچنین در مورد تجهیزات تنفسی مانند کپسول اکسیژن و وسایل مشابه لازم است مسافر پیش از پرواز با پزشک شرکت هواپیمایی هماهنگی لازم را انجام دهد؛ زیرا ممکن است آن وسیله با استانداردهای ایمنی هوانوردی یا الزامات شرکت هواپیمایی مطابقت نداشته باشد. عادات ساده اما کمک کننده در سفر تهیه فهرست کوتاهی از محتویات چمدان اقدامی ساده اما کاربردی است. اگر بار مفقود شود یا نیاز به پیگیری داشته باشد این فهرست میتواند بسیار کمک کننده باشد. همچنین توصیه میشود پیش از تحویل بار از چمدان خود عکس یا فیلم تهیه کنید؛ به ویژه از ظاهر کلی چرخ ها زیپ قفل و برچسب آن این تصاویر در صورت آسیب دیدگی یا مفقودی بار میتواند به عنوان مستند در روند پیگیری مورد استفاده قرار گیرد. در انتها !! سفر کم در دسر بیش از آنکه به شانس وابسته باشد به آمادگی بستگی دارد. مسافری که پیش از پرواز درباره بار مدارک طلا و ارز قوانین مقصد و نیازهای خاص خود اطلاعات کافی دارد معمولا با آرامش بیشتری سفر میکند و کمتر غافلگیر میشود. سفر خوب فقط سفر سریع یا ارزان نیست سفر خوب سفر آگاهانه است. و شاید بهترین کار پیش از هر پرواز این باشد که پیش از بستن چمدان چند دقیقه ای هم برای مرور قوانین سفر وقت بگذاریم.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405