نتایج جستجو...
واردات خودروهای ویژه گردشگری با تعرفه صفر امکان‌پذیر شد

واردات خودروهای ویژه گردشگری با تعرفه صفر امکان‌پذیر شد

به گزارش تور نیوز؛ واردات وسایل نقلیه و تجهیزات ویژه گردشگری به‌تازگی با معافیت از حقوق ورودی امکان‌پذیر شده است. این معافیت بر اساس بند «ب» ماده ۸۳ قانون برنامه هفتم توسعه برای سرمایه‌گذاران حوزه گردشگری فعال یا متقاضی صادر شده است. بر اساس این قانون، انواع وسایل نقلیه مانند کشتی‌ها، شناورهای تفریحی، ون‌ها، اتوبوس‌ها و خودروهای دو دیفرانسیل آفرود مشمول معافیت از تعرفه خواهند بود. این امر به توسعه زیرساخت‌های گردشگری و افزایش تنوع خدمات کمک می‌کند. مجوزهای واردات این تجهیزات باید از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دریافت شود. همچنین، رعایت اختیارات قانونی وزارت راه و شهرسازی نیز الزامی است. وسایل نقلیه‌ای که وارد می‌شوند، باید دارای پلاک یا نشان ویژه باشند. این وسایل باید حداقل به مدت ۱۰ سال فقط در خدمات گردشگری مورد استفاده قرار گیرند.

ایجاد شده: 11/مهر/1405       آخرین ویرایش: 11/مهر/1405     اخبار داخلی
سرمایه‌گذاری در گردشگری باید با نگاه به آینده انجام شود

سرمایه‌گذاری در گردشگری باید با نگاه به آینده انجام شود

به گزارش هتل نیوز؛ به گزارش هتل نیوز، محمدرضا توکلی‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی، به اهمیت سرمایه‌گذاری در گردشگری مشهد اشاره کرد. او بیان کرد که شرایط گردشگری مشهد به‌طور مستقیم تحت تأثیر وضعیت عمومی کشور قرار دارد. اختلالات اخیر در پروازها و حمل‌ونقل، تأثیرات منفی بر صنعت گردشگری این شهر گذاشته است. توکلی‌زاده ادامه داد که انتظارات از هتل‌ها و میزان ورودی مسافران باید با واقعیت‌های موجود کشور تنظیم شود. او تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در مشهد همچنان دارای توجیه اقتصادی است. این امر به دلیل آن است که سرمایه‌گذاران به جای تمرکز بر شرایط مقطعی، به چشم‌انداز میان‌مدت و بلندمدت توجه می‌کنند. وی همچنین به پتانسیل بالای ایران در صنعت گردشگری اشاره کرد. به گفته توکلی‌زاده، کشور به دلیل پیشینه تاریخی و ظرفیت‌های فرهنگی خود همواره فرصت‌های خوبی برای رشد دارد. او معتقد است که صنعت گردشگری در ایران در آینده به موفقیت خواهد رسید.

ایجاد شده: 7/مهر/1405       آخرین ویرایش: 7/مهر/1405     اخبار داخلی
واکاوی سودآوری حاصل از کاربردهای دیجیتال باشگاه مشتریان مبتنی بر هوش مصنوعی برای صنعت هتل‌داری ایران

واکاوی سودآوری حاصل از کاربردهای دیجیتال باشگاه مشتریان مبتنی بر هوش مصنوعی برای صنعت هتل‌داری ایران

✍🏻 سید محمد رضا حاج سید جوادی | پژوهشگر ارشد و دکتری اقتصاد- مدل سازی هوشمند از دانشگاه دولتی یو پی ام مالزی تحول دیجیتال در صنعت گردشگری و هتل‌داری در سال‌های اخیر به مرحله‌ای رسیده است که در آن فناوری نه‌تنها یک ابزار پشتیبان، بلکه یکی از عناصر اصلی مدل کسب‌وکار به شمار می‌آید. در مدل سنتی، نگاه بسیاری از هتل‌ها به مشتری عمدتاً از زمان ورود تا خروج مهمان شکل می‌گرفت؛ اطلاعات مهمان در سامانهٔ رزرو یا پروندهٔ اقامتی ثبت می‌شد و بهره‌گیری از این اطلاعات نیز غالباً به عملیات جاری هتل محدود بود. در چنین ساختاری، داده به‌عنوان یک محصول جانبیِ عملیات در نظر گرفته می‌شد، نه به‌عنوان یک دارایی راهبردی. اما گسترش پلتفرم‌های دیجیتال رزرو، شبکه‌های اجتماعی، سامانه‌های مدیریت هتل، ابزارهای ارتباط مستقیم با مشتری و افزایش تعاملات آنلاین، ساختار بازار اقامت را دگرگون کرده است. مشتری امروز پیش از انتخاب هتل، به مجموعه‌ای گسترده از اطلاعات، قیمت‌ها، تصاویر، نظرها و تجربه‌های سایر مسافران دسترسی دارد و می‌تواند گزینه‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه کند. در چنین شرایطی، هتل دیگر صرفاً با فروش یک اتاق سروکار ندارد، بلکه با رابطه‌ای پیچیده و مستمر در سراسر چرخهٔ سفر مواجه است. در اقتصاد دیجیتال، توانایی سازمان در شناخت مشتری، پیش‌بینی نیازهای او و خلق تجربهٔ شخصی‌سازی‌شده به یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت تبدیل شده است. از این منظر، باشگاه مشتریان می‌تواند نقشی فراتر از ارائهٔ امتیاز و تخفیف ایفا کند. باشگاه مشتریان هوشمند می‌تواند نقطهٔ اتصال میان دادهٔ مشتری، تجربهٔ مهمان و درآمد پایدار باشد؛ به این معنا که هوش مصنوعی با پردازش حجم عظیمی از داده‌های مشتریان، الگوهای پنهان رفتار آن‌ها را کشف می‌کند و به هتل‌ها امکان می‌دهد از بازاریابی انبوه به سمت بازاریابی شخصی‌سازی‌شده حرکت کنند. این تحول، باشگاه مشتریان را از یک مرکز هزینه به موتور سودآوری و رشد پایدار تبدیل می‌کند. ۱- مبانی مفهومی باشگاه مشتریان و وفاداری مشتری باشگاه مشتریان: راهبردی ساختاریافته در بازاریابی است که برای پاداش دادن به مشتریان در ازای خریدهای مکرر و تعاملات مستمر طراحی شده است؛ هدف اصلی آن، ایجاد و تقویت وفاداری مشتری است. این مفهوم در صنعت هتل‌داری از دههٔ ۱۹۸۰ میلادی با برنامه‌های سادهٔ امتیازدهی آغاز شد و به‌تدریج به اکوسیستم‌های پیچیدهٔ داده‌محور تبدیل شده است؛ موتور اصلی این تحول، هوش مصنوعی است. وفاداری مشتری: تعهد عمیق مشتری به خرید دوبارهٔ یک محصول یا خدمت در آینده، با وجود تأثیرات موقعیتی و تلاش‌های بازاریابی رقبا برای تغییر رفتار او. وفاداری دو بعد دارد: • وفاداری رفتاری: تکرار خرید به دلیل عادت، آسودگی یا نبودِ گزینهٔ بهتر؛ این نوع وفاداری شکننده است. • وفاداری نگرشی: پیوند عاطفی و روانی مشتری با برند؛ این نوع وفاداری پایدار و سودآور است و هدف اصلی یک باشگاه مشتریان هوشمند باید ایجاد همین نوع وفاداری باشد. ارزش طول عمر مشتری (CLV): معیاری کلیدی که کل سود خالص پیش‌بینی‌شدهٔ یک مشتری در سراسر دورهٔ ارتباط او با کسب‌وکار را نشان می‌دهد. هدف اصلی باشگاه مشتریان، بیشینه‌سازی CLV است. ۲- ارزیابی یک شکاف راهبردی: پارادایم هتل‌های سنتی در برابر هتل‌های داده‌محور صنعت هتل‌داری ایران با ظرفیت اقامتی بالایی (از هتل‌های زنجیره‌ای و بین‌المللی تا اقامتگاه‌های بومی) روبه‌روست؛ بازاری رقابتی، اما کم‌بهره از ابزارهای مدیریت ارتباط با مشتری. مدل‌های سنتی وفاداری که بر پایهٔ جمع‌آوری امتیاز و ارائهٔ تخفیف‌های خطی بنا شده بودند و تنها بر توزیع انفعالی تخفیف‌های عمومی استوار بودند، در عصر اقتصاد تجربه و تحول دیجیتال، کارایی خود را کاملاً از دست داده‌اند. امروزه وفاداری دیگر یک کارت عضویت ساده نیست، بلکه «اکوسیستم دیجیتال پویایی» است که بر پایهٔ داده‌های رفتاری، برای هر مشتری سامانه‌های ارزش‌آفرین می‌آفریند. الگوی غالب رزرو در ایران، استفاده از پلتفرم‌های آنلاین داخلی است و همین الگو داده‌های ارزشمند مشتری را نزد واسطه‌ها نگه می‌دارد. در جهان نیز هتل‌هایی که مستقیماً با مهمان در ارتباط نیستند، در واقع با واگذاری داده‌های دست‌اول، قدرت قیمت‌گذاری و نبض بازاریابی خود را به واسطه‌های آنلاین رها کرده‌اند. تداوم مدل‌های سنتی، هتل‌های ایرانی را به «تأمین‌کنندهٔ زیرساخت» برای پلتفرم‌های واسطه (OTA) تبدیل کرده است. در این ساختار، داده‌های ارزشمند مشتری و بخش بزرگی از حاشیهٔ سود (۱۵ تا ۲۵ درصد کمیسیون) به واسطه‌ها می‌رسد. این وضعیت، مالکیت تجربهٔ مشتری را از هتل سلب کرده است. هر یک درصد انتقال رزرو از پلتفرم‌های واسطه به کانال مستقیم، مستقیماً به حاشیهٔ سود خالص هتل افزوده می‌شود. راه‌حل این بحران، فعال‌سازی موتور هوش مصنوعی در قلب عملیات بازاریابی هتل است. درک دقیق این جایگاه کنونی، سنگ‌بنای ترسیم نقشهٔ راه تحول هوشمند خواهد بود. سطوح چهارگانهٔ بلوغ هوشمندسازی: بیشتر هتل‌های ایران در سطح‌های ۱ و ۲ متوقف مانده‌اند: ۱. سطح ۱ - وفاداری سنتی (مدیریت دستی و کارت‌های فیزیکی): ابتدایی‌ترین شکل مدیریت مشتری است که در آن هتل عملاً هیچ شناختی از «رفتار» مهمان ندارد و تنها «تکرار خرید» ساده را می‌بیند. در این سطح، همه‌چیز بر تجربهٔ شخصیِ مدیریت هتل تکیه دارد و با تغییر مدیر، تمام دانش و شناخت از مشتریان نیز از بین می‌رود. ۲. سطح ۲ - هتل نرم‌افزارمحور (اتوماسیون پایه): در این سطح، سامانه‌های مدیریت هتل (PMS) به کار گرفته می‌شوند و اطلاعات مهمان ثبت می‌شود؛ اما تصمیم‌گیری‌ها همچنان «مدیرمحور» (n) است، نه «داده‌محور». این سطح هنوز «هوشمند» نیست؛ گزارش‌ها ایستا هستند و تنها وضعیت گذشته را نشان می‌دهند، بدون آنکه بتوانند رفتار آیندهٔ مهمان را پیش‌بینی کنند. ۳. سطح ۳ - هتل داده‌محور (بخش‌بندی و هدف‌گیری): در این سطح، اتصال جزیره‌های اطلاعاتی PMS، CRM و موتور رزرو برقرار می‌شود. هتل توانایی بخش‌بندی رفتاری می‌یابد، متناسب با نوع مسافر (مسافران کاری در برابر مسافران تفریحی/خانوادگی) واکنش نشان می‌دهد و ارسال پیشنهادهای متفاوت بر اساس هر بخش را در قالب کمپین‌های هدفمند انجام می‌دهد. ۴. سطح ۴ - هتل هوشمند (بخش تک‌نفره و وفاداری عاطفی): این سطح، اوج تکامل و شرط «بقا در آینده» است. هوش مصنوعی (AI) با تحلیل حجم عظیم داده‌ها، مفهوم «بخش تک‌نفره» را محقق می‌کند. در این سطح، هتل نه‌تنها مهمان را می‌شناسد، بلکه نیاز او را پیش‌بینی می‌کند. پژوهش‌های صنعتی نشان می‌دهند برنامه‌های وفاداری در حال گذار از سامانه‌های پیچیدهٔ امتیازمحور به اکوسیستم‌های تجربه‌محور و شخصی‌سازی‌شده هستند و هوش مصنوعی در شخصی‌سازی پاداش‌ها و ارتباطات نقش محوری دارد. ۳- کارکردهای کلیدی هوش مصنوعی: گروه‌بندی، وفاداری و فعالیت در پلتفرم‌های آنلاین هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های گردآوری‌شده از اعضای باشگاه، خروجی‌های هوشمند تولید می‌کند که در سه دستهٔ «گروه‌بندی»، «پیش‌بینی» و «تحلیل رفتار کانالی» سازمان‌دهی می‌شوند. هر خروجی در ادامه به یک تصمیم عملیاتی متصل شده است؛ بدون اتصال به تصمیم، خروجی چیزی جز یک گزارش نیست. ۳-۱- گروه‌بندی هوشمند مشتریان مدل‌های سنتی مانند RFM (تازگی، فراوانی، مبلغ) ایستا هستند و تنها وضعیت گذشته را نشان می‌دهند. الگوریتم‌های یادگیری ماشین (نظیر خوشه‌بندی و رتبه‌بندی) می‌توانند مشتریان را بر اساس الگوهای رفتاری پیچیده در گروه‌های پویاتری طبقه‌بندی کنند؛ در عمل، بخش‌های جمعیت‌شناختی (سن، درآمد) جای خود را به بخش‌های رفتاری می‌دهند. ۳-۲- پیش‌بینی وفاداری و ارزش طول عمر مدل‌های پیش‌بینی می‌توانند با دقتی بالا تخمین بزنند که کدام مشتریان تازه به اعضای وفادار تبدیل خواهند شد و ارزش آتی آن‌ها چقدر است. این توانایی به هتل امکان می‌دهد سرمایه‌گذاری بازاریابی را بر مشتریان با پتانسیل بالا متمرکز کند. دو خروجی کلیدی از این مدل به دست می‌آید: • امتیاز پتانسیل وفاداری: برای هر عضو تازه، به‌منظور تخصیص «خوش‌آمدگوییِ» متناسب (مثلاً هدیهٔ در سطح ارتقایافته برای اعضای با پتانسیل بالا). • امتیاز ریسک ریزش: با افق پیش‌بینی ۹۰ روزه، برای فعال‌سازی خودکار کمپین نگهداشت. ۳-۳- تحلیل رفتار در OTA و تبدیل به رزرو مستقیم هوش مصنوعی می‌تواند مشتریانی را که ابتدا هتل را در یک OTA دیده‌اند و سپس مستقیماً رزرو کرده‌اند شناسایی کند. برعکسِ این الگو نیز ارزشمند است: شناسایی کسانی که در OTA قیمت‌ها را مقایسه می‌کنند و هرگز در هتل شما اقامت نکرده‌اند، تا کمپین‌های جذب با پاداش عضویت برای آن‌ها طراحی شود. ۳-۴- موتور پیشنهاد شخصی‌سازی‌شده موتور پیشنهاد، خروجی‌های بخش‌بندی و پیش‌بینی را به اقدام تبدیل می‌کند: پیشنهاد خدمات جانبی متناسب با پروفایل هر مشتری در لحظهٔ مناسب؛ مثلاً پیشنهاد رزرو اسپا برای مشتریانی که پیش‌تر از آن استفاده کرده‌اند، یا پیشنهاد خدمات پس از اقامت به اعضایی که غیرفعال شده‌اند. در اتوماسیون بازاریابی ، پیامک‌ها و پیشنهادهای شخصی بر پایهٔ محرک‌های رفتاری به‌صورت خودکار ارسال می‌شوند؛ برای نمونه، ارسال پیشنهاد ویژه یک ماه پیش از سالگرد ازدواج یا تولد مشتری.

ایجاد شده: 30/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 30/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
در کدام بخش گردشگری سرمایه‌گذاری کنیم؟

در کدام بخش گردشگری سرمایه‌گذاری کنیم؟

✍🏻 رضا حسینی | سردبیر سرویس سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا در شرایط فعلی اقتصاد ایران، شاید صحبت از سرمایه‌گذاری در گردشگری کمی عجیب به نظر برسد؛ اما اگر افق سرمایه‌گذاری را چندساله ببینیم، اتفاقاً امروز می‌تواند یکی از مقاطع مهم ورود به این صنعت باشد. گردشگری در اقتصاد جهانی دیگر یک صنعت فرعی نیست. طبق گزارش WTTC، صنعت سفر و گردشگری در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۶ تریلیون دلار به اقتصاد جهان اضافه کرده؛ معادل حدود ۹.۸ درصد GDP جهان و بیش از ۳۶۶ میلیون شغل. بازار Wellness نیز در سال ۲۰۲۴ به حدود ۶.۸ تریلیون دلار رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۹ به نزدیک ۹.۸ تریلیون دلار برسد. این اعداد الزاماً به معنی تکرار همین مسیر در ایران نیست؛ اما یک واقعیت مهم را نشان می‌دهد: تقاضای جهانی برای سفر، تجربه، سلامت و سبک زندگی همچنان در حال گسترش است. حالا ایران را ببینیم. ایران از نظر منابع طبیعی، تاریخی، فرهنگی و پزشکی، یکی از متنوع‌ترین مقاصد منطقه است. با این حال، بخش بزرگی از ظرفیت گردشگری کشور هنوز بالفعل نشده است. حتی با وجود محدودیت‌های فعلی، طبق برآورد بانک جهانی، گردشگری و سفر در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱.۸ درصد GDP ایران را تشکیل داده است. پس مسئله برای سرمایه‌گذار ایرانی فقط این نیست که «آیا گردشگری رونق می‌گیرد؟» سؤال مهم‌تر این است: اگر قرار باشد گردشگری ایران در سال‌های آینده رشد کند، امروز باید روی چه چیزی سرمایه‌گذاری کرد؟ به نظر من، پاسخ را نباید در هتل‌سازی سنتی و پروژه‌های بسیار بزرگ جست‌وجو کرد. فرصت جذاب‌تر، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کوچک و متوسط با چند منبع درآمد است؛ به‌خصوص در نقطه تلاقی گردشگری سلامت، Wellness، اقامت و تجربه گردشگری. چرا؟ چون در این مدل، درآمد فقط از فروش یک اتاق به دست نمی‌آید. درمان، خدمات سلامت و زیبایی، اقامت، غذا، تفریح، حمل‌ونقل، تور و خدمات جانبی می‌توانند همزمان درآمد ایجاد کنند. از طرف دیگر، گردشگری سلامت یک مزیت مهم برای ایران دارد: فروش خدمات به مشتری خارجی با هزینه‌های داخلی. اگر درست اجرا شود، بخشی از درآمد پروژه می‌تواند به تقاضای خارجی وابسته باشد، نه صرفاً قدرت خرید مصرف‌کننده داخلی. این موضوع در شرایط تورمی ایران اهمیت زیادی دارد. از سوی دیگر، رکود فعلی را هم نباید فقط تهدید دید. در چنین دوره‌ای ممکن است دارایی‌های گردشگری، هتل‌ها یا ساختمان‌های قابل تبدیل با قیمت‌های مناسب‌تری عرضه شوند. بنابراین به‌جای ساخت یک پروژه بزرگ از صفر، شاید خرید یک دارایی موجود، بازسازی، تغییر کاربری و ایجاد یک مدل بهره‌برداری حرفه‌ای بازده بهتری داشته باشد. البته یک نکته مهم: من معتقدم نمی‌توان بدون دیدن قیمت زمین، هزینه ساخت، نرخ اشغال، ADR، هزینه بهره‌برداری و مدل درآمدی، ادعا کرد که مثلاً «گردشگری سلامت بالاترین ROI را دارد». چنین عددی برای ایران به‌صورت عمومی و قابل اتکا وجود ندارد. اما می‌توان گفت کدام مدل پتانسیل بیشتری برای ایجاد ارزش با سرمایه کمتر و درآمدهای متنوع‌تر دارد. و از این منظر، به نظرم باید جدی‌تر به ترکیب: Wellness + Health Tourism + Boutique Hospitality + Experience فکر کرد. شاید فرصت گردشگری ایران در سال‌های آینده، ساختن صدها اتاق جدید نباشد؛ بلکه ساختن محصولاتی باشد که از هر گردشگر، ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کنند. و دقیقاً به همین دلیل است که به‌نظر من، رکود امروز می‌تواند برای سرمایه‌گذار بلندمدت، نه پایان فرصت، بلکه مرحله قبل از ورود به یک چرخه جدید گردشگری ایران باشد.

ایجاد شده: 30/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 30/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

✍🏻 فاطمه دکامینی | خبرنگار و دبیر حوزه اطلاعات، آمار و پژوهش های تخصصی گردشگری و هتلداری ایتنا وقتی از «هتل سبز» سخن می‌گوییم، معمولاً تصویر پنل‌های خورشیدی، شیرهای آب کم‌مصرف، کارت‌های الکترونیکی و سطل‌های تفکیک زباله در ذهن شکل می‌گیرد. اما پشت همه این تجهیزات، یک پرسش بنیادی وجود دارد: هر اتاق هتل، برای هر شب اقامت، چه میزان گاز گلخانه‌ای وارد جو می‌کند؟ پاسخ به این پرسش، صرفاً یک عدد برای گزارش‌های زیست‌محیطی نیست؛ بلکه می‌تواند به شاخصی راهبردی برای مدیریت هزینه، ارتقای بهره‌وری، جذب گردشگر و سنجش واقعی عملکرد هتل‌ها تبدیل شود. هتلی که میزان انتشار خود را نمی‌داند، عملاً نمی‌تواند ادعا کند که سبز، پایدار یا حتی کم‌مصرف است. ردپای کربن یک اتاق هتل، مجموع انتشار مستقیم و غیرمستقیم گازهای گلخانه‌ای ناشی از ارائه خدمات به مهمان است. این انتشار فقط به مصرف برق اتاق محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها را دربرمی‌گیرد: 1. برق مصرف‌شده برای روشنایی، سرمایش، گرمایش و تجهیزات؛ 2. سوخت مصرفی موتورخانه، دیگ‌های بخار و سامانه‌های پشتیبان 3. مصرف آب و انرژی مورد نیاز برای تصفیه و انتقال آن 4.شست‌وشوی ملحفه‌ها، حوله‌ها و لباس‌های کارکنان 5. مواد غذایی مصرف‌شده در رستوران و صبحانه 6. تولید و دفع پسماند 7. مواد شوینده، اقلام یک‌بارمصرف و لوازم بهداشتی 8. حمل‌ونقل کارکنان، مهمانان و کالاهای مورد نیاز هتل 9. انتشار ناشی از ساخت‌وساز و نگهداری ساختمان. بنابراین، شاخص دقیق‌تر نه «مصرف انرژی اتاق»، بلکه انتشار به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب است. این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ چراکه اتاق خالی نیز ممکن است برق، سرمایش، گرمایش و خدمات نظافتی دریافت کند، اما انتشار آن نباید با اتاقی که میزبان یک یا چند مهمان است، یکسان محاسبه شود. چرا یک عدد ثابت برای همه هتل‌ها وجود ندارد؟ میزان انتشار کربن هر اتاق به عوامل متعددی وابسته است: اقلیم، نوع ساختمان، منبع انرژی، درجه هتل، میزان اشغال، نوع سیستم گرمایش و سرمایش، شدت خدمات، الگوی شست‌وشو و حتی عادات مسافران. هتلی در منطقه‌ای گرم و مرطوب، انرژی بیشتری برای سرمایش و رطوبت‌زدایی مصرف می‌کند. در مقابل، هتلی در منطقه‌ای سرد ممکن است بخش عمده انرژی خود را صرف گرمایش کند. همچنین یک هتل لوکس با استخر، مجموعه اسپا، رستوران‌های متعدد و خدمات ۲۴ساعته، طبیعتاً الگوی انتشار متفاوتی از یک هتل اقتصادی خواهد داشت. به همین دلیل، مقایسه دو هتل تنها بر اساس میزان کل مصرف انرژی، گمراه‌کننده است. شاخص معتبر باید دست‌کم بر مبنای این واحدها گزارش شود: کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب در برخی گزارش‌ها نیز از شاخص «انتشار به ازای هر مهمان در هر شب» استفاده می‌شود. هر دو شاخص مفیدند، اما باید روش محاسبه، دامنه داده‌ها و عوامل لحاظ‌شده به‌طور شفاف اعلام شود. سه لایه انتشار در هتلداری برای محاسبه حرفه‌ای ردپای کربن، می‌توان انتشار هتل را در سه محدوده بررسی کرد. - محدوده نخست؛ انتشار مستقیم بخش شامل سوختی است که هتل مستقیماً مصرف می‌کند؛ مانند گاز طبیعی در موتورخانه، گازوئیل ژنراتور یا سوخت خودروهای متعلق به هتل. اندازه‌گیری این بخش معمولاً ساده‌تر است، زیرا اطلاعات آن در قبض‌ها و سوابق خرید سوخت وجود دارد. - محدوده دوم؛ انتشار ناشی از انرژی خریداری‌شده برق خریداری‌شده از شبکه، مهم‌ترین جزء این بخش است. اگر برق یک منطقه عمدتاً از نیروگاه‌های فسیلی تأمین شود، هر کیلووات‌ساعت مصرفی، انتشار بیشتری به همراه خواهد داشت..... در مقابل، هتلی که بخشی از برق خود را از پنل خورشیدی یا قرارداد انرژی تجدیدپذیر تأمین می‌کند، می‌تواند شدت انتشار خود را کاهش دهد. - محدوده سوم؛ زنجیره تأمین و خدمات غیرمستقیم این بخش پیچیده‌تر اما بسیار مهم‌تر است. انتشار ناشی از تولید و حمل مواد غذایی، شست‌وشوی بیرون از هتل، خرید مبلمان، تولید بطری‌های پلاستیکی، رفت‌وآمد مهمانان و دفع پسماند، در این محدوده قرار می‌گیرد. بسیاری از هتل‌ها فقط برق و گاز را گزارش می‌کنند و سایر موارد را نادیده می‌گیرند. چنین گزارشی ممکن است از نظر حسابداری قابل قبول باشد، اما تصویر کاملی از اثر اقلیمی هتل ارائه نمی‌دهد. فناوری؛ ابزار اندازه‌گیری، نه ویترین سبز فناوری می‌تواند اندازه‌گیری ردپای کربن را از یک فرآیند دستی و پرخطا به سامانه‌ای پیوسته و هوشمند تبدیل کند. کنتورهای تفکیکی، حسگرهای اینترنت اشیا، سامانه مدیریت ساختمان و داشبوردهای تحلیلی می‌توانند مشخص کنند که کدام طبقه، اتاق یا بخش هتل بیشترین انرژی را مصرف می‌کند. با استفاده از این داده‌ها می‌توان: ۱. سرمایش و گرمایش را متناسب با میزان اشغال تنظیم کرد؛ ۲. روشنایی اتاق های خالی را به‌صورت خودکار کاهش داد؛ ۳. نشتی آب و افت غیرعادی مصرف را شناسایی کرد؛ ۴. زمان مناسب شست‌وشوی حوله و ملحفه را مدیریت کرد ۵. مصرف انرژی آشپزخانه، رخت‌شویی و موتورخانه را جداگانه سنجید؛ ۶. هزینه و انتشار هر خدمت را محاسبه کرد ۷. اثر اقدامات اصلاحی را پیش و پس از اجرا مقایسه کرد. هوش مصنوعی نیز می‌تواند با تحلیل داده‌های آب‌وهوایی، میزان اشغال و الگوی مصرف، تقاضای انرژی را پیش‌بینی کند. با این حال، هیچ الگوریتمی نمی‌تواند جایگزین داده معتبر شود. اگر هتل کنتور تفکیکی نداشته باشد یا اطلاعات آن ناقص باشد، هوشمندسازی صرفاً ظاهری فناورانه به یک مدیریت سنتی خواهد داد. کاهش ردپا از کجا آغاز می‌شود؟ کاهش انتشار کربن الزاماً با پروژه‌های پرهزینه آغاز نمی‌شود. نخستین گام، ایجاد نظام اندازه‌گیری و تعیین خط پایه است. پس از آن، هتل می‌تواند اقدامات زیر را در اولویت قرار دهد: ۱. بهینه‌سازی موتورخانه و سامانه‌های سرمایش و گرمایش؛ ۲. عایق‌کاری پوسته ساختمان و اصلاح درزهای پنجره‌ها؛ ۳. استفاده از تجهیزات کم‌مصرف و کنترل هوشمند روشنایی؛ ۴. نصب کنتورهای تفکیکی برای طبقات و بخش‌های مختلف؛ ۵. کاهش شست‌وشوی غیرضروری حوله و ملحفه؛ ۶. حذف تدریجی اقلام یک‌بارمصرف پلاستیکی؛ ۷. خرید مواد غذایی محلی و کاهش دورریز غذا؛ ۸. استفاده از انرژی خورشیدی در بخش‌هایی که توجیه فنی و اقتصادی دارند؛ ۹. آموزش کارکنان و مشارکت دادن مهمانان در برنامه‌های کاهش مصرف؛ ۱۰. گزارش‌دهی سالانه و قابل راستی‌آزمایی درباره انتشار و مصرف منابع. نکته کلیدی آن است که هیچ اقدام سبزی نباید صرفاً به تبلیغات محدود شود. نصب چند پنل خورشیدی، بدون اندازه‌گیری عملکرد کل ساختمان، نمی‌تواند یک هتل را سبز کند. ایران؛ فرصت‌ها و موانع در ایران، محاسبه ردپای کربن هتل‌ها با چند مانع جدی روبه‌روست: نبود استاندارد واحد برای گزارش‌دهی، کمبود کنتورهای تفکیکی، تفاوت کیفیت داده‌ها، یارانه‌ای بودن بخشی از حامل‌های انرژی و ضعف پیوند میان سیاست‌های گردشگری و سیاست‌های اقلیمی. با این حال، شرایط کشور فرصت‌های مهمی نیز ایجاد کرده است. شدت بالای مصرف انرژی در بسیاری از ساختمان‌ها، تابش مناسب خورشید در بخش بزرگی از کشور، بحران آب و افزایش هزینه‌های نگهداری، همگی نشان می‌دهند که هتل سبز فقط یک دغدغه محیط‌زیستی نیست؛ بلکه موضوعی اقتصادی و حتی امنیتی است. در شهرهای گردشگری و مناطق کم‌آب، کاهش مصرف آب و انرژی می‌تواند مستقیماً به تداوم فعالیت هتل کمک کند. هتلی که در برابر قطعی برق، کمبود آب و افزایش هزینه سوخت آسیب‌پذیر است، حتی اگر از نظر تعداد ستاره‌ها لوکس باشد، از منظر آینده‌نگری پایدار نیست. هتل سبز، هتلی نیست که فقط از رنگ سبز در تبلیغات خود استفاده کند؛ هتلی است که بتواند مصرف و انتشار خود را اندازه‌گیری، کاهش و به‌صورت شفاف گزارش کند. در نهایت، پرسش اصلی صنعت هتلداری آینده این نخواهد بود که «چند ستاره هستید؟» بلکه این خواهد بود: برای هر شب اقامت یک مهمان، چه میزان از منابع زمین را مصرف و چه مقدار کربن تولید می‌کنید؟ پاسخ دقیق به همین پرسش، می‌تواند آغاز واقعی گذار از هتلداری پرمصرف به هتلداری پایدار باشد.

ایجاد شده: 4/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 4/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
۲۰۲۷ در مسیر ثبت رکورد گرما؛ هشدار دانشمندان درباره تأثیر «ابر ال‌نینو»

۲۰۲۷ در مسیر ثبت رکورد گرما؛ هشدار دانشمندان درباره تأثیر «ابر ال‌نینو»

به گزارش هتل نیوز؛ پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد سال ۲۰۲۷ ممکن است گرم‌ترین سال تاریخ باشد. دانشمندان به تأثیرات منفی ابر ال‌نینو بر اقلیم اشاره می‌کنند. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ پیش‌بینی‌های اقلیمی حاکی از آن است که سال ۲۰۲۷ می‌تواند به گرم‌ترین سال ثبت‌شده در تاریخ زمین تبدیل شود. کارشناسان تغییرات دما را به شکل‌گیری یک "ابر ال‌نینو" قدرتمند در اقیانوس آرام نسبت می‌دهند. این پدیده با گرمایش جهانی همزمان خواهد بود. سازمان جهانی هواشناسی و اداره هواشناسی بریتانیا تأکید کرده‌اند که بازگشت ال‌نینو در اواخر ۲۰۲۶ احتمال ثبت رکورد جدید دمای جهانی در سال ۲۰۲۷ را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. برخی از تحلیل‌ها حتی به احتمال بالای شکسته شدن رکوردهای دما اشاره می‌کنند. ال‌نینو یک پدیده طبیعی است که با افزایش دمای آب‌های اقیانوس آرام همراه می‌شود. این پدیده می‌تواند موجب بروز موج‌های گرما، خشکسالی و سیلاب‌های شدید شود. پژوهشگران تأکید می‌کنند که ترکیب این پدیده با گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی، خطر وقوع رویدادهای اقلیمی شدید را در سال‌های آینده افزایش خواهد داد. کارشناسان همچنین بر این باورند که ادامه روند افزایش دما پیامدهای گسترده‌ای برای بخش‌هایی مانند کشاورزی، منابع آب و گردشگری خواهد داشت. بسیاری از مقاصد گردشگری در جهان با چالش‌های ناشی از گرمای شدید و تغییرات اقلیمی مواجه خواهند شد.

ایجاد شده: 31/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 31/مرداد/1405     اخبار داخلی
۹۰ درصد مسافرها این نکات را نمیدانند ، تو جزو آنها نباش !

۹۰ درصد مسافرها این نکات را نمیدانند ، تو جزو آنها نباش !

✍🏻 خلبان محمد علی حدادی | خبرنگار ویژه ایتنا و سر دبیر بخش هوانوردی فلای نیوز از حمل طلا و ارز تا سوغات، مدارک ضروری، بار تحویلی، دارو و تجهیزات پزشکی نکاتی ساده اما مهم و کاربردی که آگاهی از آنها میتواند دردسرهای فرودگاهی و گمرکی را جلوگیری کند. بخش مهمی از سفر هوایی قبل از رسیدن به فرودگاه آغاز میشود؛ زمانی که مسافر شروع به بستن چمدان میکند مدارک خود را جمع میکند و تصمیم میگیرد چه چیزهایی را با خود ببرد، ناآگاهی از چند قاعده ساده درباره ارز طلا، مواد غذایی وسایل ارزشمند اندازه بار دارو یا تجهیزات پزشکی ممکن است سفر را با استرس معطلی و هزینه های پیش بینی نشده همراه کند. آمادگی قبل از پرواز راحتی سفر بسیاری از مسافران تصور میکنند مهمترین بخش سفر این است که بلیت تهیه کنند به موقع به فرودگاه برسند و پروازشان را از دست ندهند این موضوع درست است اما همه ماجرا نیست بخشی از مشکلات سفر پیش از خروج از خانه و هنگام بستن چمدان آغاز میشود. در سفر هوایی فقط این مهم نیست که چه چیزی لازم داریم؛ مهمتر این است که بدانیم چه چیزی مجاز است چه چیزی باید اعلام شود و چه چیزهایی را نباید در بار تحویلی قرار داد. دانستن همین نکات ساده از بسیاری از دردسرهای رایج در فرودگاه جلوگیری می کند. ارز و طلا دقت بیشتر حمل ارز و زیور آلات شخصی در سفر موضوعی معمول است و بسیاری از مسافران آن را بخشی از وسایل همراه خود میدانند با این حال از نگاه مقررات گمرکی این اقلام فقط وسایل شخصی نیستند و ممکن است مشمول ضوابط مشخصی باشند. هر چه میزان ارز یا ارزش طلا و جواهرات همراه مسافر بیشتر باشد، حساسیت و دقت در بررسی آن نیز بیشتر میشود به همین دلیل بهتر است مسافر پیش از پرواز از حدود مجاز و شیوه اظهار این اقلام اطلاع داشته باشد. بر اساس ضوابطی که در مبادی ورودی و خروجی کشور اجرا میشود مسافر در زمان خروج از ایران میتواند تا ۱۵۰ گرم طلای ساخته شده یعنی زیور آلات شخصی همراه داشته باشد این موضوع شامل شمش طلا و سکه طلا نمیشود و این اقلام تابع مقررات جداگانه هستند همچنین در زمان ورود به کشور همراه داشتن طلا، نقره و ارز تا سقف های مقرر مجاز است؛ از جمله ارز تا معادل ۵۰۰۰ یورو اگر در زمان ورود به کشور میزان ارز یا اقلام گران بهای همراه مسافر از این سقفها بیشتر باشد به خودی خود به معنای تخلف یا ممنوعیت نیست؛ اما مسافر باید آن را در گمرک اظهار کند این اظهار صرفا برای اعلام و ثبت رسمی میزان ارز یا اشیای ارزشمند همراه مسافر است و الزاما به معنای پرداخت مالیات نیست. در عین حال توجه به مقررات کشور مقصد نیز ضروری است. ممکن است حمل کالایی از ایران مجاز باشد اما ورود همان کالا به کشور مقصد نیازمند اعلام بررسی یا محدودیتهای دیگری باشد. دست کم نگرفتن کشور مقصد یکی از اشتباهات رایج تصوراتی است که برخی مسافران در مورد ورود یا خروج کالا از کشور مبدا و مقصد دارند آنها فکر میکنند اگر خروج یک کالا از ایران مشکلی نداشته باشد ورود آن به کشور مقصد هم بدون مانع خواهد بود. در حالی که هر کشور قوانین خاص خود را دارد. این تفاوت در مورد ارز طلا دارو مواد غذایی و برخی وسایل شخصی اهمیت بیشتری پیدا میکند در بعضی کشورها همراه داشتن پول نقد اقلام ارزشمند یا حتی داروهای خاص بدون اعلام قبلی یا مدارک لازم ممکن است مشکل ساز شود. به همین دلیل پیش از سفر بهتر است مسافر فقط به مقررات مبدأ اکتفا نکند و نگاهی هم به قوانین کشور مقصد داشته باشد این کار ساده میتواند از توقف های طولانی پرسش های گمرکی و حتی جریمه جلوگیری کند. هر خوراکی یا سوغاتی مناسب سفر هوایی نیست. بردن سوغات بخشی از فرهنگ سفر است و بسیاری از مسافران ترجیح میدهند برای خانواده و دوستان خود خوراکی یا هدیه ای همراه ببرند اما در سفر خارجی همه خوراکی ها مجاز یا بی دردسر نیستند. در بسیاری از کشورها ورود میوه تازه سبزی ،گوشت لبنیات و برخی فرآورده های دامی با محدودیت یا ممنوعیت همراه است. دلیل این سخت گیریها معمولا به مسائل قرنطینه ای بهداشتی و جلوگیری از انتقال آفات و بیماری ها مربوط میشود. در مقابل اقلام خشک بسته بندی شده صنعتی و دارای برچسب مشخص معمولا شرایط بهتری برای حمل دارند به طور کلی هر چه یک ماده غذایی بسته بندی استانداردتری داشته باشد احتمال بروز مشکل برای آن کمتر است. فقط وزن چمدان مهم نیست ، بسیاری از مسافران هنگام آماده کردن جمدانشان فقط به وزن چمدان توجه میکنند؛ در حالی که ابعاد چمدان نیز به همان اندازه مهم است. گاهی ممکن است وزن بار در محدوده مجاز باشد اما اندازه آن از استاندارد ایرلاین بیشتر باشد در این صورت بار در گروه اوور سایز قرار میگیرد و ممکن است برای مسافر هزینه اضافی ایجاد کند این موضوع به ویژه درباره چمدانهای بزرگ تجهیزات ورزشی سازهای موسیقی و وسایل خاص بیشتر دیده میشود. بنابراین بهتر است پیش از حرکت به فرودگاه هم وزن بار و هم ابعاد آن با مقررات شرکت هواپیمایی تطبیق داده شود. چمدان جای وسایل مهم و گران قیمت نیست یکی از مهمترین توصیه های سفر هوایی این است که اشیای ارزشمند و اقلام ضروری داخل بار تحویلی قرار نگیرند پول نقد طلا ،لپ تاپ تلفن همراه داروهای ضروری گذرنامه و سایر مدارک مهم بهتر است در بار دستی نگهداری شوند. هر چند فرایند جابه جایی بار در فرودگاهها به صورت رسمی انجام میشود اما همچنان احتمال تأخیر در تحویل مفقودی یا آسیب دیدگی بار وجود دارد. به همین دلیل هر چیزی که نبود آن در مقصد برای مسافر دردسر جدی ایجاد میکند باید همراه خود او باقی بماند. نسخه پشتیبان از مدارک مهم یکی از کارهای ساده اما بسیار مفید پیش از سفر تهیه نسخه تصویری از مدارک مهم است گذرنامه کارت شناسایی ،ویزا بلیت بیمه نامه سفر و مدارک ضروری دیگر بهتر است علاوه بر نسخه اصلی به صورت عکس یا فایل اسکن شده نیز نگهداری شوند. این نسخه ها میتوانند در تلفن همراه ایمیل شخصی یا فضای ذخیره سازی ابری ذخیره شوند تا در صورت مفقودی سرقت یا آسیب دیدگی مدارک روند پیگیری آسان تر شود. هماهنگی قبلی برای حمل دارو و تجهیزات پزشکی اگر مسافر نیاز به استفاده از داروی خاصی دارد بهتر است حتما نسخه پزشکی آن را همراه داشته باشد؛ ترجیحا نسخه ای که روی سربرگ بیمارستان یا مرکز درمانی و دارای مهر باشد این موضوع میتواند در زمان بازرسی فرودگاهی یا ورود به کشور مقصد از بروز مشکل جلوگیری کند. همچنین در مورد تجهیزات تنفسی مانند کپسول اکسیژن و وسایل مشابه لازم است مسافر پیش از پرواز با پزشک شرکت هواپیمایی هماهنگی لازم را انجام دهد؛ زیرا ممکن است آن وسیله با استانداردهای ایمنی هوانوردی یا الزامات شرکت هواپیمایی مطابقت نداشته باشد. عادات ساده اما کمک کننده در سفر تهیه فهرست کوتاهی از محتویات چمدان اقدامی ساده اما کاربردی است. اگر بار مفقود شود یا نیاز به پیگیری داشته باشد این فهرست میتواند بسیار کمک کننده باشد. همچنین توصیه میشود پیش از تحویل بار از چمدان خود عکس یا فیلم تهیه کنید؛ به ویژه از ظاهر کلی چرخ ها زیپ قفل و برچسب آن این تصاویر در صورت آسیب دیدگی یا مفقودی بار میتواند به عنوان مستند در روند پیگیری مورد استفاده قرار گیرد. در انتها !! سفر کم در دسر بیش از آنکه به شانس وابسته باشد به آمادگی بستگی دارد. مسافری که پیش از پرواز درباره بار مدارک طلا و ارز قوانین مقصد و نیازهای خاص خود اطلاعات کافی دارد معمولا با آرامش بیشتری سفر میکند و کمتر غافلگیر میشود. سفر خوب فقط سفر سریع یا ارزان نیست سفر خوب سفر آگاهانه است. و شاید بهترین کار پیش از هر پرواز این باشد که پیش از بستن چمدان چند دقیقه ای هم برای مرور قوانین سفر وقت بگذاریم.

ایجاد شده: 18/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
شهر رشت خاستگاه نخستین اتوبوس عمومی ایران

شهر رشت خاستگاه نخستین اتوبوس عمومی ایران

به گزارش تور نیوز ؛ رشت به عنوان نخستین شهر ایران، محل فعالیت اولین وسیله نقلیه عمومی خیابانی یا همان اتوبوس عمومی کشور بود؛ وسیله‌ای که نقطه آغاز شکل‌گیری حمل‌ونقل عمومی شهری در ایران به شمار می‌رود. این اتوبوس در ابتدا متعلق به یک تاجر بلژیکی بود که برای چند سال در شهر رشت به جابه‌جایی مسافران پرداخت، اما به دلیل سودآور نبودن فعالیت، آن را به حاج محمدآقا معین‌التجار بوشهری، از بازرگانان شناخته‌شده آن دوران، واگذار کرد. معین‌التجار نیز پس از سال‌های مشروطه، این اتوبوس را به تهران منتقل کرد. در ادامه و از سال ۱۲۹۰ خورشیدی، اتوبوس‌های مونتاژشده خارجی از جمله مدل‌های فورد کروکی وارد ایران شدند و در تهران و دیگر شهرهای بزرگ آن زمان، از جمله رشت، مورد استفاده قرار گرفتند. سال‌ها بعد و همزمان با آغاز مونتاژ خودروهای سواری در کشور، شرکت واحد اتوبوسرانی تهران در سال ۱۳۳۵ فعالیت خود را آغاز کرد و توسعه حمل‌ونقل عمومی در رشت نیز در سال ۱۳۴۵ وارد مرحله جدیدی شد.

ایجاد شده: 22/تیر/1405       آخرین ویرایش: 22/تیر/1405     اخبار داخلی
میدان نقش جهان و چالش اسکوترهای برقی

میدان نقش جهان و چالش اسکوترهای برقی

حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان اصفهان، بار دیگر بحث میان کارشناسان میراث فرهنگی و مدیران شهری را درباره حدود استفاده از این فضای ثبت جهانی داغ کرده است؛ موضوعی که میان ضرورت توسعه حمل‌ونقل پاک و الزام حفاظت از یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تاریخی کشور، چالشی جدی ایجاد کرده است. میدان نقش جهان، قلب تپنده اصفهان و یکی از شاخص‌ترین میدان‌های تاریخی جهان، بیش از چهار قرن است که نه‌تنها به‌عنوان شاهکاری از معماری و شهرسازی عصر صفوی شناخته می‌شود، بلکه نمونه‌ای کم‌نظیر از تلفیق زندگی شهری، تجارت، آیین، فرهنگ و هنر ایرانی به شمار می‌رود. میدانی که ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو صرفاً به دلیل شکوه معماری چهار بنای پیرامونی آن نبوده، بلکه سازمان یونسکو این مجموعه را به دلیل حفظ یک نظام شهری منحصربه‌فرد، تداوم حیات اجتماعی و ارزش برجسته جهانی آن به ثبت رسانده است. در دهه‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردهای مدیریت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی جهان، بازگرداندن عرصه‌های تاریخی به عابران پیاده بوده است. از فلورانس و دوبروونیک گرفته تا بروژ، سالزبورگ، کراکوف و بخش‌های تاریخی پاریس، سیاست مشترک مدیران شهری، کاهش حضور وسایل نقلیه و افزایش امنیت و آرامش شهروندان و گردشگران بوده است. این رویکرد نه‌تنها با هدف حفاظت از کالبد تاریخی دنبال می‌شود، بلکه کیفیت تجربه حضور در میراث جهانی را نیز ارتقا می‌دهد؛ تجربه‌ای که در آن آرامش، امنیت و امکان مکث و تماشای میراث، بخشی از ارزش اثر تاریخی محسوب می‌شود. در ایران نیز طی سال‌های گذشته، میدان نقش جهان به‌تدریج به سمت تقویت رویکرد پیاده‌مداری حرکت کرده است. حذف تردد موتورسیکلت‌ها از عرصه میدان، یکی از مهم‌ترین مطالبات فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و شهروندان بود که پس از سال‌ها پیگیری به نتیجه رسید و بسیاری آن را گامی در راستای حفاظت از مهم‌ترین فضای تاریخی اصفهان ارزیابی کردند. با این حال، طی دو سال گذشته، حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان، بار دیگر بحثی جدی میان کارشناسان میراث فرهنگی، معماران، شهرسازان و مدیران شهری ایجاد کرده است؛ موضوعی که تنها به یک وسیله حمل‌ونقل محدود نمی‌شود، بلکه پرسش‌های مهم‌تری را درباره فلسفه پیاده‌راه، نحوه مدیریت عرصه‌های ثبت جهانی، حقوق عابران پیاده، امنیت گردشگران و نسبت میان توسعه گردشگری و حفاظت از میراث جهانی مطرح می‌کند. اگرچه اسکوترهای برقی در بسیاری از شهرهای جهان به‌عنوان یکی از شیوه‌های حمل‌ونقل پاک شناخته می‌شوند، اما تقریباً در همه این شهرها استفاده از آن‌ها تابع ضوابط سختگیرانه‌ای همچون تعیین مسیر اختصاصی، محدودیت سرعت، نظارت هوشمند، اولویت مطلق عابر پیاده و ممنوعیت ورود به بسیاری از عرصه‌های تاریخی است. از همین رو، کارشناسان معتقدند نمی‌توان صرف وجود اسکوتر در برخی شهرهای اروپایی را دلیلی بر امکان استفاده آزادانه از آن در یک میدان ثبت جهانی دانست؛ زیرا هر فضای تاریخی، اقتضائات حفاظتی و مدیریتی خاص خود را دارد. میدان تاریخی، فضای چندمنظوره است؛ اما نه برای هر نوع فعالیت شعله وحدت‌پور، کنشگر میراث فرهنگی، عضو ایکوموس ایران و دانش‌آموخته دکترای مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، در گفت‌وگو با پیام ما با تأکید بر اینکه برداشت‌های امروز از مفهوم چندمنظوره بودن میدان نقش جهان با واقعیت تاریخی آن فاصله دارد، اظهار کرد: میدان نقش جهان از ابتدای شکل‌گیری خود فضایی انعطاف‌پذیر بوده، اما انعطاف‌پذیری هرگز به معنای پذیرش هر نوع کاربری نیست. این میدان در دوره صفوی محل برگزاری بازی چوگان، آیین‌های رسمی، رژه‌های نظامی، جشن‌های حکومتی و مراسم عمومی بوده، اما هیچ‌یک از این کاربری‌ها به صورت همزمان یا بدون برنامه در میدان جریان نداشته است. وی افزود: هر یک از این فعالیت‌ها زمان، نظم و ضابطه مشخصی داشته‌اند و در هنگام برگزاری یک رویداد، سایر فعالیت‌ها متوقف می‌شد. بنابراین استناد به گذشته تاریخی میدان برای توجیه هر نوع استفاده امروزی، برداشت دقیقی از تاریخ شهرسازی ایران نیست. این پژوهشگر حوزه مرمت بناهای تاریخی ادامه داد: حتی در دوره پهلوی که میدان به‌عنوان یک پارک شهری مورد استفاده قرار گرفت نیز این تغییر کاربری به معنای بی‌ضابطه شدن فضا نبود. هیچ‌گاه قرار نبوده است که یک فضای عمومی تاریخی میزبان همه فعالیت‌های ممکن باشد. همان‌گونه که نمی‌توان انتظار داشت همه برنامه‌های ورزشی، تفریحی، آیینی و اجتماعی یک شهر در یک میدان تاریخی متمرکز شود، ورود هر وسیله یا فعالیت جدید نیز نیازمند ارزیابی کارشناسی است. وحدت‌پور با اشاره به حذف موتورسیکلت‌ها از میدان نقش جهان گفت: حدود دو سال و نیم پیش، با مطالبه جدی مردم، فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و همراهی دستگاه‌های مسئول، تردد موتورسیکلت‌ها از میدان حذف شد و این اقدام، گام مهمی در تبدیل میدان به یک فضای پیاده‌مدار بود؛ فضایی که عابر پیاده بتواند بدون نگرانی، با آرامش و امنیت در آن حرکت کند. وی تصریح کرد: هنوز آثار مثبت این تصمیم به طور کامل نمایان نشده بود که اسکوترها وارد میدان شدند و اکنون همان دغدغه‌هایی که پیش‌تر درباره موتورسیکلت‌ها وجود داشت، با شکل دیگری دوباره در حال تکرار است؛ با این تفاوت که این بار بسیاری تصور می‌کنند چون اسکوتر وسیله‌ای برقی است، بنابراین حضور آن در یک میدان تاریخی نیز بدون اشکال خواهد بود؛ در حالی که موضوع اصلی صرفاً نوع موتور محرکه نیست، بلکه امنیت، شأن فضای تاریخی و کیفیت حضور عابران است. پیاده‌راه، بدون امنیت معنایی ندارد موضوع حضور اسکوترها در میدان نقش جهان تنها از منظر حفاظت میراث فرهنگی قابل بررسی نیست. این مسئله یکی از موضوعات مهم در ادبیات معاصر شهرسازی و طراحی فضاهای عمومی نیز به شمار می‌رود؛ جایی که میان توسعه شیوه‌های نوین حمل‌ونقل، حقوق عابران پیاده و حفظ کیفیت فضاهای عمومی باید تعادلی پایدار برقرار شود. در بسیاری از شهرهای اروپایی که امروز به‌عنوان الگوی پیاده‌راه‌سازی شناخته می‌شوند، ورود اسکوترهای اشتراکی ابتدا با استقبال روبه‌رو شد، اما افزایش تصادف‌ها، مزاحمت برای عابران، اشغال فضاهای عمومی و کاهش احساس امنیت، مدیران شهری را به سمت تدوین مقررات سختگیرانه‌تر سوق داد؛ مقرراتی که در برخی شهرها حتی به ممنوعیت کامل اسکوتر در بخش‌های تاریخی انجامید و در برخی دیگر تنها استفاده در مسیرهای اختصاصی، با سرعت محدود و تحت نظارت را مجاز دانست. پیروز حناچی، معمار، استاد دانشگاه و از صاحب‌نظران شناخته‌شده حوزه شهرسازی، معتقد است اصل مسئله نه مخالفت یا موافقت با اسکوتر، بلکه نحوه مدیریت حضور آن در قلمرو عمومی است. وی در گفت‌وگو با ما اظهار کرد: دوچرخه و اسکوتر از جمله پدیده‌هایی هستند که طی دو دهه اخیر در بسیاری از شهرهای دنیا گسترش یافته‌اند. البته درباره اسکوتر، به دلیل سرعت بالاتر و ویژگی‌های خاص آن، مسائل ایمنی جدی‌تری مطرح شده است و امروز حتی در کشورهای اروپایی نیز یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث، تدوین مقررات مشخص برای استفاده از این وسایل است. میدان نقش جهان، فضای عبور نیست؛ فضای مکث است حناچی با اشاره به جایگاه ویژه میدان نقش جهان در نظام شهرسازی ایران اظهار کرد: باید به این نکته توجه داشت که کارکرد اصلی چنین میدانی، ایجاد امکان حضور، مکث، تماشا و تعامل اجتماعی است. مردم به میدان نقش جهان نمی‌آیند که صرفاً از نقطه‌ای به نقطه دیگر بروند، بلکه می‌آیند تا از کیفیت فضا، معماری، چشم‌انداز تاریخی و محیط فرهنگی آن استفاده کنند. وی ادامه داد: طبیعی است که همه افراد توانایی پیاده‌روی طولانی ندارند و برخی ممکن است برای جابه‌جایی به وسیله کمکی نیاز داشته باشند، اما این موضوع نیز باید در قالب یک نظام مشخص مدیریت شود. همان‌گونه که درشکه‌های میدان نیز با مسیر مشخص، تعداد محدود و هویت تاریخی خود فعالیت می‌کنند، درباره سایر شیوه‌های جابه‌جایی نیز باید ضابطه وجود داشته باشد. این استاد دانشگاه افزود: اگر تقاضای واقعی برای استفاده از اسکوتر وجود دارد، پیش از هر اقدامی باید بررسی شود که آیا این تقاضا با مأموریت و ظرفیت میدان نقش جهان همخوانی دارد یا خیر. پس از آن نیز باید درباره مسیر حرکت، سرعت مجاز، شیوه نظارت و حقوق عابر پیاده تصمیم‌گیری شود. نمی‌توان اجازه داد کل فضای میدان در اختیار یک وسیله قرار گیرد و بعد انتظار داشت تعارضی میان کاربران مختلف به وجود نیاید. وی با اشاره به تجربه برخی شهرهای اروپایی گفت: در شهرهایی مانند پاریس، توسعه مسیرهای دوچرخه و اسکوتر بر اساس مطالعات شهری، نظرسنجی از شهروندان و ارزیابی آثار آن انجام می‌شود. حتی در آنجا نیز با افزایش حوادث، مقررات سختگیرانه‌تری برای استفاده از اسکوتر وضع شده است. بنابراین اگر از تجربه جهانی سخن می‌گوییم، باید همه ابعاد آن را ببینیم، نه صرفاً حضور این وسیله در برخی خیابان‌ها. میراث جهانی، پیش از هر چیز به آرامش نیاز دارد آنچه دو دیدگاه پیشین را به یکدیگر نزدیک می‌کند، تأکید بر مفهوم امنیت و کیفیت حضور انسان در عرصه‌های تاریخی است؛ مفهومی که در اسناد بین‌المللی حفاظت از میراث فرهنگی نیز بارها بر آن تأکید شده است. مراکز تاریخی موفق جهان، پیش از آنکه به دنبال افزودن کاربری‌های جدید باشند، تلاش می‌کنند آرامش، خوانایی و هویت تاریخی این فضاها را حفظ کنند. محمدحسین طالبیان، دبیر کمیته ملی حفاظت از بناها و محوطه‌های تاریخی ایران و معاون پیشین میراث فرهنگی کشور، نیز با همین رویکرد به موضوع نگاه می‌کند. او معتقد است مهم‌ترین وظیفه مدیریت مراکز تاریخی، ایجاد محیطی امن، آرام و متناسب با شأن میراث فرهنگی برای خانواده‌ها، شهروندان و گردشگران است. طالبیان در گفت‌وگو با ما اظهار کرد: در همه کشورهای دنیا تلاش می‌شود مراکز تاریخی تا حد امکان به فضاهایی آرام، ایمن و مناسب برای حضور مردم تبدیل شوند. هر اندازه این فضاها آرام‌تر باشند، هم حرمت تاریخ بهتر حفظ می‌شود و هم کیفیت تجربه بازدیدکنندگان افزایش پیدا می‌کند. وی افزود: هر عاملی که این آرامش را بر هم بزند، باید با نگاه کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد. مدیریت میراث فرهنگی صرفاً حفاظت از کالبد بناها نیست، بلکه حفاظت از کیفیت حضور انسان در این فضاها نیز بخشی از مأموریت آن محسوب می‌شود. حفاظت از میراث جهانی، آزمونی برای حکمرانی شهری آنچه از مجموع دیدگاه‌ها برمی‌آید، مخالفت با فناوری یا حمل‌ونقل پاک نیست؛ بلکه تأکید بر این اصل است که هر فناوری و هر کاربری باید متناسب با هویت و ظرفیت مکان تاریخی تعریف شود. اکنون پرسش اصلی این است: آیا حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان با فلسفه پیاده‌راه، الزامات حفاظت از یک اثر ثبت جهانی و حق شهروندان برای تجربه آرام و ایمن سازگار است یا خیر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه در تقابل دیدگاه‌ها باشد، در تدوین ضوابط روشن، مطالعات شهری و گفت‌وگوی میان مدیران شهری، متخصصان میراث فرهنگی و جامعه مدنی نهفته است؛ مسیری که بسیاری از شهرهای تاریخی جهان پیش‌تر پیموده‌اند. ✍🏻 کوروش دیباج؛ روزنامه نگار 

ایجاد شده: 22/تیر/1405       آخرین ویرایش: 22/تیر/1405     مقالات و یادداشت ها
جایگاه تبلیغات 1 جایگاه تبلیغات 1


کمی منتظر بمانید...