نتایج جستجو...
کدام کشورها در تربیت نیروی انسانی هتلداری موفق‌ترند؟

کدام کشورها در تربیت نیروی انسانی هتلداری موفق‌ترند؟

✍🏻 فاطمه دکامینی | خبرنگار و دبیر حوزه اطلاعات، آمار و پژوهش های تخصصی گردشگری و هتلداری ایتنا 📌 نگاهی به مدل‌های آموزشی پیشرو در جهان صنعت هتلداری در جهان دیگر صرفاً به نیروی کاری برای انجام وظایف خدماتی نیاز ندارد؛ بلکه به کارکنانی نیازمند است که هم‌زمان با مهارت‌های تخصصی، توانایی استفاده از فناوری، ارتباط مؤثر با مشتری، مدیریت بحران، کار بین‌فرهنگی و درک الزامات توسعه پایدار را نیز داشته باشند. به همین دلیل، کشورهای پیشرو در گردشگری طی سال‌های اخیر، آموزش نیروی انسانی هتلداری را از سطح دوره‌های کوتاه‌مدت فراتر برده و آن را به بخشی از سیاست ملی توسعه گردشگری تبدیل کرده‌اند. با این حال، نمی‌توان یک کشور را به‌طور مطلق موفق‌ترین کشور جهان در تربیت نیروی انسانی هتلداری دانست. موفقیت کشورها معمولاً به شاخص‌هایی مانند کیفیت آموزش، ارتباط دانشگاه و صنعت، میزان اشتغال فارغ‌التحصیلان، اعتبار گواهینامه‌ها، امکان پیشرفت شغلی و توانایی نظام آموزشی در پاسخ به نیازهای جدید بازار بستگی دارد. سوئیس؛ پیوند آموزش حرفه‌ای با استانداردهای جهانی سوئیس یکی از شناخته‌شده‌ترین الگوها در آموزش مدیریت هتلداری و گردشگری است. مدرسه‌های تخصصی این کشور، از جمله مؤسسات معتبر آموزش هتلداری، آموزش نظری را با تجربه عملی در هتل‌ها، رستوران‌ها و مجموعه‌های گردشگری ترکیب می‌کنند. ویژگی مهم مدل سوئیس، توجه هم‌زمان به مهارت‌های عملی و مدیریتی است. دانشجویان علاوه بر آموزش عملیات هتل، در زمینه‌هایی مانند مدیریت درآمد، بازاریابی گردشگری، تجربه مشتری، مدیریت منابع انسانی و رهبری سازمانی نیز آموزش می‌بینند. ارتباط گسترده این مراکز با برندهای بین‌المللی هتلداری نیز به دانشجویان امکان می‌دهد از دوران تحصیل وارد محیط واقعی کسب‌وکار شوند. مدل سوئیس نشان می‌دهد که آموزش هتلداری زمانی اثربخش است که میان کلاس درس، محیط واقعی کار و استانداردهای بین‌المللی ارتباطی دائمی وجود داشته باشد. آلمان و اتریش؛ آموزش دوگانه و یادگیری در محیط کار آلمان و اتریش از نمونه‌های برجسته آموزش دوگانه یا Dual Education هستند. در این مدل، فرد بخشی از زمان خود را در مراکز آموزشی و بخش دیگر را در محل کار سپری می‌کند. دانش‌آموز یا کارآموز از یک سو آموزش‌های نظری و استانداردهای حرفه‌ای را فرا می‌گیرد و از سوی دیگر، در هتل یا مجموعه گردشگری تجربه عملی کسب می‌کند. این ساختار چند مزیت مهم دارد: • کاهش فاصله میان آموزش و نیاز بازار کار؛ • افزایش تجربه عملی کارآموزان؛ • امکان شناسایی استعدادها از سوی کارفرمایان؛ • کاهش ریسک استخدام نیروی فاقد تجربه؛ • ایجاد مسیر روشن از کارآموزی تا اشتغال و مدیریت. در این مدل، آموزش صرفاً به دریافت مدرک منتهی نمی‌شود، بلکه مستقیماً با مسیر شغلی فرد پیوند دارد. همین مسئله یکی از دلایل پایین بودن شکاف میان مهارت‌های موردنیاز هتل‌ها و توانایی فارغ‌التحصیلان در این کشورهاست. سنگاپور؛ برنامه‌ریزی ملی برای مهارت‌های آینده سنگاپور توسعه نیروی انسانی گردشگری را در چارچوب سیاست‌های کلان اقتصادی و مهارتی خود دنبال می‌کند. نهادهای آموزشی و گردشگری این کشور، دوره‌های آموزشی را براساس تغییرات بازار، نیاز هتل‌ها و تحولات فناوری به‌روزرسانی می‌کنند. در برنامه‌های آموزشی سنگاپور، موضوعاتی مانند هتلداری هوشمند، تحلیل داده، خدمات دیجیتال، تجربه مشتری، امنیت سایبری، گردشگری پایدار و مدیریت بحران جایگاه ویژه‌ای دارند. همچنین برای کارکنان شاغل، دوره‌های کوتاه‌مدت و قابل‌انعطاف طراحی شده است تا افراد بدون ترک شغل بتوانند مهارت‌های تازه کسب کنند. یکی از نقاط قوت این مدل، تأکید بر یادگیری مادام‌العمر است. در این رویکرد، آموزش با پایان تحصیلات رسمی تمام نمی‌شود؛ بلکه کارکنان در مراحل مختلف شغلی، متناسب با فناوری‌ها و نیازهای جدید، آموزش می‌بینند. استرالیا؛ استانداردسازی مهارت‌های حرفه‌ای استرالیا در حوزه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای گردشگری و هتلداری، نظامی نسبتاً منسجم ایجاد کرده است. دوره‌های آموزشی این کشور معمولاً بر استانداردهای مشخص شغلی، ارزیابی مهارت و تجربه عملی استوارند. در این مدل، برای مشاغل مختلف هتلداری از پذیرش و خانه‌داری گرفته تا مدیریت غذا و نوشیدنی، مهارت‌ها و شایستگی‌های مشخص تعریف می‌شود. فرد می‌تواند از سطح مقدماتی آغاز کند و با گذراندن دوره‌ها و کسب تجربه، به سطوح بالاتر تخصصی و مدیریتی برسد. مزیت این رویکرد آن است که مسیر شغلی در صنعت هتلداری برای کارکنان روشن‌تر می‌شود. نیروی انسانی می‌داند برای ارتقای شغلی به چه مهارت‌ها و گواهینامه‌هایی نیاز دارد و کارفرما نیز معیار مشخص‌تری برای جذب و ارزیابی کارکنان در اختیار دارد. ایالات متحده؛ نقش پررنگ صنعت و گواهینامه‌های تخصصی در ایالات متحده، بخش مهمی از آموزش نیروی انسانی هتلداری از طریق دانشگاه‌ها، کالج‌های محلی، مدارس تخصصی و انجمن‌های حرفه‌ای انجام می‌شود. صنعت هتلداری در این کشور نیز نقش گسترده‌ای در طراحی دوره‌ها و گواهینامه‌های حرفه‌ای دارد. از ویژگی‌های این مدل می‌توان به تنوع مسیرهای آموزشی اشاره کرد. افراد می‌توانند از دوره‌های کوتاه‌مدت مهارتی آغاز کنند، وارد کالج شوند یا در رشته‌های مدیریت هتلداری و گردشگری تحصیل کنند. در کنار آن، گواهینامه‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند مدیریت اقامت، مدیریت غذا و نوشیدنی، مدیریت درآمد و منابع انسانی به ارتقای شغلی کارکنان کمک می‌کند.مدل آمریکایی بیش از هر چیز بر انعطاف‌پذیری، تخصص‌گرایی و امکان جابه‌جایی میان مسیرهای مختلف آموزشی و شغلی تأکید دارد. فرانسه؛ ترکیب آموزش کلاسیک و تجربه عملی فرانسه نیز به‌دلیل جایگاه خود در گردشگری جهانی، نظام گسترده‌ای برای آموزش هتلداری و آشپزی ایجاد کرده است. در این کشور، آموزش‌های حرفه‌ای از مدارس تخصصی تا دانشگاه‌ها و دوره‌های کارآموزی را دربرمی‌گیرد. مدل فرانسوی علاوه بر مهارت‌های عملی، بر فرهنگ خدمت‌رسانی، استانداردهای کیفی، gastronomic tourism یا گردشگری خوراک، مدیریت تجربه مشتری و شناخت فرهنگ‌های مختلف تمرکز دارد. این ویژگی به‌ویژه برای هتل‌های لوکس و مقاصدی که بر کیفیت و هویت فرهنگی خدمات تأکید دارند، اهمیت زیادی دارد. امارات متحده عربی؛ آموزش برای بازار بین‌المللی و چندفرهنگی امارات متحده عربی، به‌ویژه شهرهایی مانند دبی و ابوظبی، طی دو دهه گذشته سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در توسعه صنعت هتلداری انجام داده است. رشد سریع هتل‌های بین‌المللی و ورود گردشگران از کشورهای مختلف، نیاز به نیروی انسانی چندزبانه و چندفرهنگی را افزایش داده است. در این کشور، آموزش کارکنان بر مهارت‌هایی مانند خدمات لوکس، ارتباط بین‌فرهنگی، مدیریت رویدادها، فروش و بازاریابی بین‌المللی و استفاده از فناوری‌های هتلداری متمرکز است. با توجه به اتکای بازار کار امارات به نیروی انسانی مهاجر، آموزش سازگاری فرهنگی، استانداردهای یکسان خدمت‌رسانی و کار در محیط‌های چندملیتی اهمیت ویژه‌ای دارد. وجه مشترک کشورهای موفق چیست؟ بررسی تجربه این کشورها نشان می‌دهد که موفقیت در تربیت نیروی انسانی هتلداری بیش از آنکه به تعداد مدارس یا دانشگاه‌ها وابسته باشد، به کیفیت ارتباط میان آموزش و صنعت بستگی دارد. مهم‌ترین ویژگی‌های مشترک این نظام‌ها عبارت‌اند از: 1. آموزش عملی و کارآموزی واقعی: دانشجو یا کارآموز از همان دوران آموزش با محیط واقعی هتل آشنا می‌شود. 2. مشارکت مستقیم کارفرمایان: هتل‌ها در طراحی سرفصل‌ها، ارزیابی مهارت‌ها و جذب نیرو نقش دارند. 3. مسیر شغلی مرحله‌بندی‌شده: کارکنان می‌توانند از مشاغل مقدماتی به سمت سرپرستی و مدیریت حرکت کنند. 4. به‌روزرسانی مستمر سرفصل‌ها: فناوری، هوش مصنوعی، تحلیل داده، پایداری و امنیت دیجیتال به آموزش‌ها افزوده شده‌اند. 5. توجه به مهارت‌های نرم: ارتباط مؤثر، حل مسئله، همدلی، کار تیمی و مدیریت تعارض، در کنار مهارت‌های فنی آموزش داده می‌شوند. 6. اعتبار قابل‌انتقال مدارک: گواهینامه‌ها و مدارک آموزشی باید برای کارفرمایان مختلف و حتی کشورهای دیگر قابل شناسایی باشند. 7. آموزش کارکنان شاغل: یادگیری فقط به نیروهای تازه‌وارد محدود نمی‌شود و کارکنان باسابقه نیز در دوره‌های بازآموزی شرکت می‌کنند. درس‌هایی برای ایران ایران از ظرفیت‌های مهم گردشگری، تنوع فرهنگی و جاذبه‌های تاریخی برخوردار است، اما توسعه این ظرفیت‌ها بدون نیروی انسانی ماهر امکان‌پذیر نیست. یکی از چالش‌های اصلی، فاصله میان آموزش رسمی و نیاز واقعی هتل‌هاست. در بسیاری از موارد، فارغ‌التحصیلان دانش نظری دارند، اما برای کار در محیط عملی، ارتباط با مشتری، استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی یا مدیریت موقعیت‌های بحرانی آماده نیستند. برای کاهش این فاصله، می‌توان چند اقدام را در دستور کار قرار داد: • طراحی نظام آموزش دوگانه با مشارکت هتل‌ها؛ • تدوین استاندارد ملی مهارت برای مشاغل مختلف هتلداری؛ • ایجاد بانک اطلاعاتی از نیازهای مهارتی صنعت؛ • تقویت دوره‌های کارآموزی و الزام هتل‌ها به مشارکت در آموزش؛ • آموزش زبان‌های خارجی و مهارت‌های ارتباطی؛ • افزودن مباحث فناوری، هوش مصنوعی و تحلیل داده به برنامه‌های درسی؛ • ایجاد مسیر روشن ارتقای شغلی برای کارکنان؛ • حمایت از آموزش‌های کوتاه‌مدت و بازآموزی کارکنان شاغل؛ • استفاده از تجربه مدارس و برندهای معتبر بین‌المللی.

ایجاد شده: دیروز       آخرین ویرایش: دیروز     مقالات و یادداشت ها
بررسی و امکان سنجی هوشمند سازی هتلها از طریق دیجیتال سازی و استفاده از هوش مصنوعی

بررسی و امکان سنجی هوشمند سازی هتلها از طریق دیجیتال سازی و استفاده از هوش مصنوعی

✍️ مهدا تدبیری - خبرنگار حوزه بین الملل گردشگری و هتلداری ایتنا هتلها سازمانهایی خدمات محور هستند بدین معنی که بر پایه ی خلق تجربه های شخصی سازی شده توسط نیروهای انسانی خود برای میهمانانشان استوار هستند این مهم عمدتا به عنوان رسالت اصلی هتلهای 5 و 4 ستاره تلقی میشود. با این وجود دیجیتال سازی در صورتیکه هوشمندانه صورت نگیرد میتواند مانند یک چاقوی دو لبه باشد ولی چنانچه به درستی و با دقت صورت پذیرد میتواند به Agility بیشتر، درامد زایی بیشتر و سودزایی بالاتر هتلها و افزایش رضایتمندی میهمان منجر شود. فضاهایی در هتلها که میتوانند قابلیت دیجیتال سازی داشته باشند: دیجیتال سازی در واحدهای عملیاتی اقامتی (واحد) • خانه داری (بخش) • لاندری (قسمت) • مینی بار • اماکن عمومی • پذیرش (چک این- چک اوت) • کانسیرژ • بل بوی • ولت • اوپراتور غذا و نوشابه • رستوران ها • کافی شاپها • تالارها • آشپزخانه ها • امور مرتبط با کنترل هزینه های غذا و نوشابه دیجیتال سازی در واحدهای ستادی: o در واحد فروش • توزیع آنلاین • فروش انلاین • افزایش آگاهی سازی • مدیریت درامد • نرخ گذاری پویا • CRM • رضایتمندی میهمان o واحد تاسیسات o آی تی o واحد مالی o واحد اداری o امور دفتری o انتظامات o تدارکات o انبار o مدیریت کل در نهایت اصلی ترین نقطه برای آغاز دیجیتال سازی صحیح در هتلها تهیه و برنامه نویسی یک سیستم صحیح PMS است یک نرم افزار کامل و صحیح هتلداری امکان لازم را برای یجیتال سازی صحیح هتلها فراهم می آورد بدیهی است فقدان نرم افزار مناسب هتلداری باعث کاهش کارآمدی و اثربخشی هتلها می گردد، این موضوع به کثرت در هتلهای ایران دیده میشود. دیجیتال سازی در واحدهای عملیاتی اقامتی انتظارات میهمانان در صنعت میزبانی همواره در حال تکامل است و هم اکنون شخصی سازی یا سفارش سازی خدمات در بالاترین سطح از محبوبیت است تحقیقات از 1700 میهمان در بین هتلهای مختلف، نشان داد که: 61% از آنان حاضرند برای دریافت سرویسهای شخصی سازی شده پول بیشتری دهند اما فقط 23% از آنها اعلام کردند که در طول اقامتشان در هتلها خدمات شخصی سازی شده گرفته اند طبق تحقیقات مدرسه هتلداری لوزان : 78% از گردشگران به دنبال اقامت در فضاهایی هستند که سرویسها و تجربیات خاص ارائه میدهند قریب به 50% آنها اعلام کردند که حاضر هستند در راستای تحقق این خواسته اطلاعات شخصی خود را به اشتراک بگذارند این تقاضا به ویژه در میان نسل Z بیشتر دیده میشود در صنعت میزبانی، نادیده گرفتن اینگونه شخصی سازی ها به منزله ی از دست دادن یک فرصت بارز برای دیده شدن و ارائه ی یک اقامت خوش برای میهمانانی است که امروز فعالانه به دنبال آن هستند چک این چک این سریع از طریق شناسایی میهمان با دوربین های تشخیص چهره نورپردازی در اتاق دما و رطوبت اتاق آهنگهای مورد علاقه نوشیدنی مورد علاقه رایحه ی مورد علاقه شما امکان ایجاد ارتباط دیجیتالی با میهمان از طریق تلویزیون در صورت نیاز به ارسال پیام وجود دستیارهای صوتی در اتاق همه از طریق تلفیق AI با IoT خدمات کانسیرژ دستیاران مجازی مجهز به AI و چت بات ها قابلیت پردازش و رسیدگی به یک مجموعه ی گسترده از درخواستها را در زمان بسیار کوتاه دارند قابلیت خدمات رسانی 24 ساعته ی این ابزار به میهمان این امکان را می دهد که هر زمان و هر لحظه، آنچه را که نیاز دارند به دست بیاورند این ابزار قابلیت ارائه ی خدمات و پیشنهادات سفارشی سازی شده را دارند و میزان تلفنهای درخواستی به پذیرش را به حداقل می رسانند کنترل مینی بار با تجهیز یخچال ها بهIoT میتوان به راحتی مصرف مینی بار میهمان را کنترل و گزارش کرد و از حالت دستی و نا کارآمد فعلی خارج کرد از طریق دیجیتال سازی میتوان مصارف را بصورت اتوماتیک در صورتحساب میهمان شارژ نماید از این طریق کاست مینی بار نیز به درستی محاسبه می گردد با این روش شارژ مینی بار برای میهمانان به درستی صورت می گیرد خانه داری AI میتواند در بهینه سازی کردن برنامه ی زمانبندی خانه داری از طریق تحلیل داده های مربوط به درصد اشغال مداخله نماید با تهیه ی ی گزارش دیلی فورکست و اتصال آن به سیستم PMS میتواند به تخصیص صحیح و به موقع اتاقها کمک بسزایی نماید اتاقها میتوانند بر اساس زمان چک این/چک اوت، درخواست میهمان و تناوب فروش آنها در نوبت نظافت قرار گیرند با ارسال درخواست تعمیر خرابی اتاقها بصورت دیجیتال به هندی من ها و تایید دیجیتال اصلاح خرابی به خانه داری میتوان روند و تاریخچه ی تعمیرات را در اتاقها ثبت و ضبط نمود با دیجیتال سازی سیستم خانه داری، امکان شارژ بهینه ی مینی بار برای تیم فراهم خواهد شد لاندری بهینه سازی برنامه زمانبندی شستشو از طریق دریافت داده های مربوط به درصد اشغال اتاقها، سالنها و رستورانها از طریق بررسی گزارشات BOB و SDLY که از طریق سیستم PMS تهیه شده باشند رومیزی ها و دستمال سفره های میهمان میتوانند بر اساس درصد اشغال رستورانها در نوبت شستشو قرار گیرند با اتصال ماشینهای آب شویی و خشک شویی به IoT میتوان به راحتی میزان شستشوی روزانه ی مرتبط با اتاقها و واحد غذا و نوشابه را جدا سازی و کنترل کرد. با این روش میتوان فاکتورهای Laundry Kg POR و Laundry cost per Kg که از شاخص های بسیار مهم برای واحد اقامتی هستند را کنترل کرد سیستم پی ام اس رستوران ها میتواند با تشخیص نام میهمان یا شماره ی تماس میهمان، وی را شناسایی و دفعات استفاده ایشان از خدمات رستوران را به میزبان نشان دهد با این روش میتوان تخفیفات و پیشنهادات بهتری را برای میهمانهای خاص و تکراری در نظر گرفت این روش به شناسایی میهمان و عادات غذایی وی نیز کمک مینماید تشخیص محدودیتهای غذایی و رژیمی خاص میهمان که در اینصورت میتوان برای سفارشی سازی گزینه های منو به میهمان کمک کرد در صورت تکراری بودن میهمان : طعم مورد علاقه شان غذاهای مطلوب میز مورد علاقه نورپردازی مورد نظر موزیک مورد علاقه برای میهمان مهیا است نقش دیجیتال سازی در گزارشات تحلیلی غذا و نوشابه ارزیابی لحظه ای حاشیه ی سود غذاهای تولید شده از طریق اتصال همزمان با سیستم خرید و پایانه ی فروش غذا و ارائه ی پیشنهاد برای فروش غذاهای سودزا تر به تیم فروش از طریق اتصال به سیستم پایانه ی فروش، در انتهای هر شیفت میتوان گزارش فروش غذاها و میزان محبوبیت هر یک را در هر وعده ی غذایی مشخص و قیمت گذاری آنها را بازبینی نمود همچنین میتوان غذاهای غیر محبوب و با حاشیه ی سود کم را از منو حدف و از لیست آماده سازی خارج کرد داشتن گزارش لحظه ای غذاهایی که از پیش مزه دار شده اند و امکان نگهداشت بیشتر آنها در آشپزخانه وجود ندارد میتواند به کاهش دور ریز در آشپزخانه ها کمک شایانی نماید بررسی لحظه ای عملکرد فروش و سنجش میزان محبوبیت غذاهای منو ارائه ی توصیه هایی درباره ی تغییرقیمت، حذف، تغییر رسپی غذاها به تیم مدیریت غذا و نوشابه ارسال اخطار لازم به مدیریت و کاربران در صورت تغییر در ساختار قیمتهای خرید مواد اولیه علی الخصوص در جوامع فوق متورم با استفاده از اتصال سیستم های انبار، انبارکها و اشپزخانه ها به سیستم PMS میتوان گزارش کاست لحظه ای را در هر یک از اوتلتها بدست آورد که این خود میتواند انقلابی در هتلهای ایران رقم بزند با تهیه ی گزارش هوش تجاری در غذا و نوشابه، میتوان به میزان مشارکت فروش هریک از وعده های غذایی در شکل گیری کل فروش غذا و نوشابه در هریک از اوت لت ها رسید که میتواند کلیدی برای تصمیم گیری در باره ی ساعات کاری رستورانها باشد بررسی عملکرد فروش در روزهای هفته از طریق اتصال به ترمینال های فروش و پیش بینی میزان فروش روزانه در هر روز هفته از طریق تحلیل داده های تاریخی بررسی عملکرد فروش در هر وعده ی غذایی و ارائه ی پیش بینی در راستای کاهش دور ریز و آماده سازی های غیر ضروری ارائه ی پیش بینی برای آماده سازی غذاهایی که بیشتر فروش میروند از طریق تحلیل فروش تاریخی و پیشگیری از دور ریز تجهیز یخچالهای هتلها به IoT میتواند کمک بسیار بزرگی به دور ریز مواد اولیه و استفاده ی مناسب آنها در بهترین تاریخ مصرف باشد تهیه ی منو با استفاده از داده های پایانه های فروش رستورانهای هتل، AI میتواند منوهایی را طراحی نماید که کمترین دور ریز و بیشترین انطباق را با نیاز و ترجیحات میهمان دارند این کاربرد ملموس نشان می دهد که AI چگونه می تواند اقدامات مربوط به sustainability را با شخصی سازی تجربه برای میهمان همزمان بهبود دهد در انبار با استفاده از یک نرم افزار ERP مناسب که همزمان با نرم افزار PMS لینک درستی داشته باشد و با کمک AI میتوان سطح موجودی کالا در انبار را در لحظه مدیریت کرد و با بررسی نقطه سفارش صحیح برای هر یک از کالاها از طریق بررسی عملکرد تاریخی و پیش بینی آینده و نیز طبق پیش بینی درصد اشغال سفارش گذاری های مجدد را انجام داد این اقدام موجب کاهش دور ریز موجودی انبار میشود و افزایش ثبات در ارائه ی سرویس به میهمان میشود دیجیتال سازی فرایندهای انبار کمک میکند تا انبار گردانی های ماهیانه که برای کنترل هزینه های غذا و نوشیدنی صورت میگیرد با کمترین خطا و بالاترین دقت صورت پذیرد تا کاست هتلها به دقیقترین شکل ممکن محاسبه گردد در تدارکات داشتن گزارشات دیجیتالی و تحلیلهای مبتنی بر داده به تدارکات امکانهای زیر را میدهد: • شناخت روند قیمت گذاری، تقاضا و یافتن تامین کنندگان معتبر • ایجاد رقابت فیمابین تامین کنندگان از طریق افزایش تعداد آنها • عدم ایجاد بازار انحصاری برای یک تعداد تامین کننده ی خاص • افزایش چابکی سازمانی در راستای خریدهای فوری • شناخت رفتار واحدها در بازه ها و فصول مختلف • شناخت نیاز و تقاضای واحدها در فصول مختلف و امکان ایجاد تحلیل داده های تاریخی و پیش بینی حال • خرید بر پایه ی نیاز های ارسالی و کمبود های اعلام شده از انبار • کاهش اقدامات مبتنی بر حدس و گمان و افزایش اقدامات مبتنی بر داده گزارشات مهم یک سیستم PMS مناسب میتواند گزارشات فروش متنوعی را برای مدیریت و تیم بازاریابی تهیه نماید، این گزارشات عبارتند از: گزارش BOB (Business On the Book) : این گزارش میتواند با ایجاد استفاده از اطلاعات رزروهای انجام شده در سیستم که مرتبط با آینده است، ضمن مشخص کردن بوکینگ ویندوی صحیح برای هتل، تصویر صحیحی از درصد اشغال روزها و ماههای پیش رو را به مدیریت و تیم بازاریابی بدهد تا از طریق آن بتوانند پیش بینی و قیمت گذاری صحیحی را منطبق بر درصد اشغال پیش رو انجام دهند گزارش دیلی فورکست: میتواند پیش بینی و تعداد رزروهای روزهای ماه جاری را به شما نشان دهد گزارش Market Segment: که در آن دسته بندی و بخشهای بازارهای هدف هتلها نشان داده میشود و سهم هریک از این بخشها در فروش هتل را مشخص مینماید نشان دهنده ی میزان توزیع بازار از منظر فروش به آژانسها و شرکای تجاری مختلف است که در آن شاخص  SDIنیز سنجیده میشود سنجش شاخص های HH در راستای شناخت میزان توزیع بازار و تصمیم گیری صحیح گزارش Nationality: نشان دهنده ی میزان توزیع بازار از منظر فروش به کشورها و ملیت های مختلف است که در آن شاخص  MDIنیز سنجیده میشود سنجش شاخص های HH در راستای شناخت میزان توزیع بازار و تصمیم گیری صحیح صورت میگیرد گزارش Top Producers: این گزارش برترین فروشنده ها را از میان هریک از سگمنت های بازار مشخص مینماید و بیانگر این است که کدامیک از تامین کنندگان شما در هر یک از بخشهای بازار برای هتل شما فروش بیشتری انجام میدهد گزارش مدیریتی تهیه شده در سیستم PMS: این گزارش کلیه ی اطلاعات مرتبط با درصد اشغال، میانگین تعداد میهمانان مقیم در اتاق، تعداد ورودی روز جاری، تعداد خروجی؛ میانگین طول اقامت میهمان، تعداد اتاقهای اشغال رایگان، تعداد نوشو، تعداد اتاقهای خارج از سرویس، تعداد تحتهای اشغال، میانگین نرخ روزانه ی اتاقٍ و سهم درامدی هر یک از واحدها را برای مدیریت و تیم فروش تامین مینماید، همچنین سازه و ساختار این گزارش به گونه ای است که روز،ماه و سال جاری را با روز، ماه و سال گذشته همزمان نشان می دهد. گزارش درامد: میزان درامد حاصل از هر یک از واحدهای فروش و لاینهای درامدی را در روز، ماه و سال جاری نشان میدهد و همزمان سازه ی روز، ماه و سال گذشته را نیز برای مقایسه در اختیار مدیران فروش و کل قرار می دهد فروش آنلاین o از طریق وبسایت هتل ایجاد BAR(Best Available Rate) در وبسایت هتل در راستای فروش بیشتر از این طریق، بدلیل ارزان بودن هزینه های حاصل از فروش وبسایت o از طریق پلتفرم های فروش انلاین ایجاد بستر مناسب در پلتفرمهای فروش انلاین و تخصیص مناسب موجودی اتاق به پیشروان بازار برای فروش آنلاین بیشتر بدلیل دسترسی گسترده تر این پلتفزم ها به بازار مصرف کنندگان در بازاریابی و فروش استفاده از AI  در زمان انجام رزرو میتواند سرویس رزرو بهتری را از طریق تحلیل داده های مربوط به مشتریان ارائه دهد و به میهمان خدمات خاصی را مطابق نظرات وی در لحظه پیشنهاد دهد فرایند های دستی معمولا منتج به خطاهای کوچک مانند رزرو دوبل و یا اشکال در ارتباط میشود دیجیتال سازی و استفاده از AI این خطاها را با استفاده از اتوماسیون وظایف استاندارد، کاهش میدهد و صحت رزرو را افزایش می دهد هرچه دخالت انسانی کمتر و فرایند رزرو دیجیتالی تر باشد، رزرو با دقت بیشتری صورت میگیرد که هزینه ی کمتری چه از منظر نیروی انسانی و چه از منظر هزینه های خطاهای احتمالی رقم خواهد زد استقاده از AI در سیستم مدیریت محتوا (CMS) و مدیریت وبسایت نقش مهمی میتواند ایفا نماید ایجاد فضای مناسب برای رزرو از طریق وبسایت هتل و عرضه ی بهترین نرخ ممکن در بازار تلفیق AI با پلتفرمهای سیستم مدیریت محتوا میتواند انقلابی در ساخت و مدیریت وبسایت هتلها باشد با استفاده از قابلیتهای AI، تیم مارکتینگ میتواند ایجاد صفحات جدید را اتوماسیون نماید، و به پایگاه داده ی ایمیل ها برای شخصی سازی محتوا وصل شود و بصورت پویا محتوای وبسایت را با ارججیتهای میهمان منطبق نماید بازاریابی تیم بازاریابی با استفاده از بنرهای دیجیتال و تبلیغات دیجیتالی میتوانند جامعه ی هدف بزرگتری را مخاطب تبلیغات خود قرار دهند، کاری که در تبلیغات محیطی امکان پذیر نخواهد بود فرایند تبلیغات دیجیتالی امکان ردیابی و تحلیل نتیجه ی حاصل از آن تبلیغات را برای تیم مدیریتی نیز فراهم می اورد تبلیغات دیجیتال میتواند به Brand awareness کمک بیشتری نماید استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز باعث ایجاد Brand awareness بیشتری میشود استفاده از نرم افزار های مجهز به AIجهت سنجش رضایتمندی آنلاین میهمان و تحلیل معنایی نظرات ارسالی و ریت دهی به آنها و در نهایت تحلیل نظرات میهمان و تحلیل رضایتمندی میهمان از هتل خود و هتلهای رقیب امکان تحلیل آنالیز معنایی و تحلیل لغات استفاده شده توسط میهمان به 45 زبان زنده ی دنیا امکان ایجاد پرسشنامه ی دیجیتال و ارسال آن به میهمان در بدو خروج بصورت اتوماتیک تحلیل لحظه ای نظرات میهمان و ریت دهی به نظرات و شکایات میهمان بدون اتلاف وقت امکان ایجاد ارتباط با میهمان از طریق این پلتفرم ها امکان بررسی عملکرد رقبا در واحدهای غیر عملیاتی به کمک AI و اینترنت اشیا، هتلها میتوانند از حالت مدیریت واکنشی به حالت مدیریت پیشگیرانه تغییر موضع دهند بجای منتظر ماندن برای خراب شدن تجهیزات و اقدامات واکنشی، میتوان سنسورهایی در دستگاهها تعبیه کرد که دستگاهها بتوانند قبل از وقوع مشکل آن را اخطار دهند و در اینصورت از خرابی هواساز ها و سیستم اچ وک تا نشتی آب همگی قابل ردیابی شوند از طریق استفاده از سیستم BMS (building Management System) میتوان در اتاق هتلها دستیاران صوتی ای ایجاد کرد تا کلیه ی امور مرتبط با دمای اتاق و دمش هوای تازه به اتاق را برای میهمان مدیریت نماید حفاظت فیزیکی کلیه ی تکنولوژی های AI همچنین برای بهبود امنیت میهمان نیز مورد استفاده قرار می گیرند. ابزار شناسایی چهره و امنیت هوشمند میتواند هر گونه رفتار مشکوک و دسترسی های غیر مجاز را بلافاصله به پرسنل انتظامات اطلاع دهد در شرایط اضطراری، AI میتواند تخلیه ی هتل را با نظارت بر حرکت جمعیت در حال تخلیه و استفاده از تنظیم نور و تنظیم تابلوهای راهنما بصورت پویا میهمانان را برای خروج هدایت نماید امنیت شبکه فراتر از امنیت فیزیکی، AI میتواند تلاشهای امنیت سایبری در هتلها را نیز بیشتر کند و به هتلها کمک کند تا بتوانند هر گونه تخطی را ردیابی کنند و از نشت داده جلوگیری کنند تا از پخش اطلاعات حساس میهمان پیشگیری شود منابع انسانی آینده ی مشاغل هتلداری با AI در یک همکاری هارمونیک بین تکنولوژی و تخصص انسانی خلاصه می شود هتلداران بایستی پذیرای تغییرات در وظایف روزمره شان باشند و بصورت خود انگیخته نیروی کار خود را با تغییرات محیط اطراف خود هم تراز نمایند با انجام این کار، پرسنل میتوانند در نقش هایی که نیاز به خلاقیت، همدلی و قابلیت ایجاد ارتباطات ناب با میهمان دارد ایفای نقش نمایند AI و دیجیتال سازی میتواند در بررسی عملکرد منابع انسانی و اجرایی سازی سیستم های کارت امتیاز دهی متوازن برای پرسنل کمک شایانی باشد و کلیه ی شاخص های عملکردی مرتبط با بهره وری را بصورت لحظه ای محاسبه نماید استفاده از روشهای سنجش برنامه مدیریت استراتژیک و تعریف شاخص های عملکردی مهم و سنجش آنها در طول زمان میتواند در بهبود عملکرد هتل و در نتیجه درامد زایی نقش بسزایی را ایفا نماید در مالی دیجیتال سازی در مالی با کمک نرم افزار PMS و تامین اطلاعات و ثبت اولیه ی صحیح در سیستم کمک میکند تا پایه های مالی در هتلها بهبود یابد داشتن داشبوردهای تحلیل مالی منطبق بر یوسالی میتواند به مدیریت دید وسیعتری را نسبت به عملکرد کسب و کار بدهد دیجیتال سازی و AI میتواند تحلیل عملکرد جاری و لحظه ای و انطباق آن با عملکرد ماسبق و بودجه ی آتی را در لحظه انجام دهد و مدیران را از نقصان های احتمالی آگاه نماید از AI میتوان در بودجه بندی و پیش بینی عملکرد اتی کمک شایانی گرفت با دیجیتال سازی گزارشات مالی و داشتن سیستم های پشتیبان تصمیم گیری در هتلها به راحتی میتوان وضعیت آنها را بهبود داد زیرا وسعت اطلاعات درهتلها بقدری زیاد است که با عملیات دستی و یا حدسی نمیتوان نتیجه گیری لازم را برای آنها داشت با در دست داشتن اطلاعات غنی و طولانی مدت، قدرت تصمیم گیری و بودجه بندی برای مدیران مالی و کل افزایش می یابد در زیر به نمونه هایی از داشبوردهای مالی و تحلیلی سیستم های پشتیبان تصمیم گیری اشاره می گردد که در آن امکان مقایسه ی سال و ماه جاری با سال گذشته وجود دارد مدیریت عملیاتی اتوماسیون برنامه زمانبندی پرسنل AI میتواند برنامه زمانبندی پرسنل را طبق اطلاعات لحظه ای، روند های تاریخی و حتی شرایط آب و هوایی این موضوع کمک میکند که از داشتن نیروهای اضافه در دوران خلوتی و از داشتن نیروی کم در دوران شلوغی پیشگیری شود و کارآمدی عملیاتی و رضایتمندی پرسنلی را افزایش می دهد این اقدام به مدیران این اجازه را می دهد که ترجیحات پرسنل را بشناسند و محدودیتها را منطبق بر نیازهای کسب و کار تغییر دهد تنظیم یک برنامه زمانبندی هوشمندانه باعث کاهش ریزش پرسنلی، بهبود ثبات سرویس و کنترل هزینه های پرسنلی میشود میتواند کیفیت سرویس را علیرغم تغییر پرسنل در سطح ثابت و استاندارد و موثقی نگه دارد امکان مقایسه ی لحظه ای نرخ اجرایی سازی استراتژی و بودجه ی سالیانه، ماهیانه، هغتگی یا روزانه اعلام میزان انحراف از بودجه و سالهای قبل در لحظه پیش بینی لحظه ای برای آینده مطابق با داده های حال و گذشته قیمت گذاری پویا طبق تقاضاو رفتار رزرو کننده نگرانی مدیران برای جایگزینی AI حذف و جابه جایی شغلی و نگرانی های نیروی کار محدودیتهای شخصی سازی مبتنی بر AI: عموما درتفسیر احساسات ظریف و یا ارائه ی عمیق احساسات انسانی که معرف سرویسهای خاص هستند نقص دارد حفظ وامنیت داده و ریسک های امنیتی چالش ها و هزینه های هنگفت اجرایی سازی

ایجاد شده: 8/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 8/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

✍🏻 فاطمه دکامینی | خبرنگار و دبیر حوزه اطلاعات، آمار و پژوهش های تخصصی گردشگری و هتلداری ایتنا وقتی از «هتل سبز» سخن می‌گوییم، معمولاً تصویر پنل‌های خورشیدی، شیرهای آب کم‌مصرف، کارت‌های الکترونیکی و سطل‌های تفکیک زباله در ذهن شکل می‌گیرد. اما پشت همه این تجهیزات، یک پرسش بنیادی وجود دارد: هر اتاق هتل، برای هر شب اقامت، چه میزان گاز گلخانه‌ای وارد جو می‌کند؟ پاسخ به این پرسش، صرفاً یک عدد برای گزارش‌های زیست‌محیطی نیست؛ بلکه می‌تواند به شاخصی راهبردی برای مدیریت هزینه، ارتقای بهره‌وری، جذب گردشگر و سنجش واقعی عملکرد هتل‌ها تبدیل شود. هتلی که میزان انتشار خود را نمی‌داند، عملاً نمی‌تواند ادعا کند که سبز، پایدار یا حتی کم‌مصرف است. ردپای کربن یک اتاق هتل، مجموع انتشار مستقیم و غیرمستقیم گازهای گلخانه‌ای ناشی از ارائه خدمات به مهمان است. این انتشار فقط به مصرف برق اتاق محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها را دربرمی‌گیرد: 1. برق مصرف‌شده برای روشنایی، سرمایش، گرمایش و تجهیزات؛ 2. سوخت مصرفی موتورخانه، دیگ‌های بخار و سامانه‌های پشتیبان 3. مصرف آب و انرژی مورد نیاز برای تصفیه و انتقال آن 4.شست‌وشوی ملحفه‌ها، حوله‌ها و لباس‌های کارکنان 5. مواد غذایی مصرف‌شده در رستوران و صبحانه 6. تولید و دفع پسماند 7. مواد شوینده، اقلام یک‌بارمصرف و لوازم بهداشتی 8. حمل‌ونقل کارکنان، مهمانان و کالاهای مورد نیاز هتل 9. انتشار ناشی از ساخت‌وساز و نگهداری ساختمان. بنابراین، شاخص دقیق‌تر نه «مصرف انرژی اتاق»، بلکه انتشار به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب است. این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ چراکه اتاق خالی نیز ممکن است برق، سرمایش، گرمایش و خدمات نظافتی دریافت کند، اما انتشار آن نباید با اتاقی که میزبان یک یا چند مهمان است، یکسان محاسبه شود. چرا یک عدد ثابت برای همه هتل‌ها وجود ندارد؟ میزان انتشار کربن هر اتاق به عوامل متعددی وابسته است: اقلیم، نوع ساختمان، منبع انرژی، درجه هتل، میزان اشغال، نوع سیستم گرمایش و سرمایش، شدت خدمات، الگوی شست‌وشو و حتی عادات مسافران. هتلی در منطقه‌ای گرم و مرطوب، انرژی بیشتری برای سرمایش و رطوبت‌زدایی مصرف می‌کند. در مقابل، هتلی در منطقه‌ای سرد ممکن است بخش عمده انرژی خود را صرف گرمایش کند. همچنین یک هتل لوکس با استخر، مجموعه اسپا، رستوران‌های متعدد و خدمات ۲۴ساعته، طبیعتاً الگوی انتشار متفاوتی از یک هتل اقتصادی خواهد داشت. به همین دلیل، مقایسه دو هتل تنها بر اساس میزان کل مصرف انرژی، گمراه‌کننده است. شاخص معتبر باید دست‌کم بر مبنای این واحدها گزارش شود: کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب در برخی گزارش‌ها نیز از شاخص «انتشار به ازای هر مهمان در هر شب» استفاده می‌شود. هر دو شاخص مفیدند، اما باید روش محاسبه، دامنه داده‌ها و عوامل لحاظ‌شده به‌طور شفاف اعلام شود. سه لایه انتشار در هتلداری برای محاسبه حرفه‌ای ردپای کربن، می‌توان انتشار هتل را در سه محدوده بررسی کرد. - محدوده نخست؛ انتشار مستقیم بخش شامل سوختی است که هتل مستقیماً مصرف می‌کند؛ مانند گاز طبیعی در موتورخانه، گازوئیل ژنراتور یا سوخت خودروهای متعلق به هتل. اندازه‌گیری این بخش معمولاً ساده‌تر است، زیرا اطلاعات آن در قبض‌ها و سوابق خرید سوخت وجود دارد. - محدوده دوم؛ انتشار ناشی از انرژی خریداری‌شده برق خریداری‌شده از شبکه، مهم‌ترین جزء این بخش است. اگر برق یک منطقه عمدتاً از نیروگاه‌های فسیلی تأمین شود، هر کیلووات‌ساعت مصرفی، انتشار بیشتری به همراه خواهد داشت..... در مقابل، هتلی که بخشی از برق خود را از پنل خورشیدی یا قرارداد انرژی تجدیدپذیر تأمین می‌کند، می‌تواند شدت انتشار خود را کاهش دهد. - محدوده سوم؛ زنجیره تأمین و خدمات غیرمستقیم این بخش پیچیده‌تر اما بسیار مهم‌تر است. انتشار ناشی از تولید و حمل مواد غذایی، شست‌وشوی بیرون از هتل، خرید مبلمان، تولید بطری‌های پلاستیکی، رفت‌وآمد مهمانان و دفع پسماند، در این محدوده قرار می‌گیرد. بسیاری از هتل‌ها فقط برق و گاز را گزارش می‌کنند و سایر موارد را نادیده می‌گیرند. چنین گزارشی ممکن است از نظر حسابداری قابل قبول باشد، اما تصویر کاملی از اثر اقلیمی هتل ارائه نمی‌دهد. فناوری؛ ابزار اندازه‌گیری، نه ویترین سبز فناوری می‌تواند اندازه‌گیری ردپای کربن را از یک فرآیند دستی و پرخطا به سامانه‌ای پیوسته و هوشمند تبدیل کند. کنتورهای تفکیکی، حسگرهای اینترنت اشیا، سامانه مدیریت ساختمان و داشبوردهای تحلیلی می‌توانند مشخص کنند که کدام طبقه، اتاق یا بخش هتل بیشترین انرژی را مصرف می‌کند. با استفاده از این داده‌ها می‌توان: ۱. سرمایش و گرمایش را متناسب با میزان اشغال تنظیم کرد؛ ۲. روشنایی اتاق های خالی را به‌صورت خودکار کاهش داد؛ ۳. نشتی آب و افت غیرعادی مصرف را شناسایی کرد؛ ۴. زمان مناسب شست‌وشوی حوله و ملحفه را مدیریت کرد ۵. مصرف انرژی آشپزخانه، رخت‌شویی و موتورخانه را جداگانه سنجید؛ ۶. هزینه و انتشار هر خدمت را محاسبه کرد ۷. اثر اقدامات اصلاحی را پیش و پس از اجرا مقایسه کرد. هوش مصنوعی نیز می‌تواند با تحلیل داده‌های آب‌وهوایی، میزان اشغال و الگوی مصرف، تقاضای انرژی را پیش‌بینی کند. با این حال، هیچ الگوریتمی نمی‌تواند جایگزین داده معتبر شود. اگر هتل کنتور تفکیکی نداشته باشد یا اطلاعات آن ناقص باشد، هوشمندسازی صرفاً ظاهری فناورانه به یک مدیریت سنتی خواهد داد. کاهش ردپا از کجا آغاز می‌شود؟ کاهش انتشار کربن الزاماً با پروژه‌های پرهزینه آغاز نمی‌شود. نخستین گام، ایجاد نظام اندازه‌گیری و تعیین خط پایه است. پس از آن، هتل می‌تواند اقدامات زیر را در اولویت قرار دهد: ۱. بهینه‌سازی موتورخانه و سامانه‌های سرمایش و گرمایش؛ ۲. عایق‌کاری پوسته ساختمان و اصلاح درزهای پنجره‌ها؛ ۳. استفاده از تجهیزات کم‌مصرف و کنترل هوشمند روشنایی؛ ۴. نصب کنتورهای تفکیکی برای طبقات و بخش‌های مختلف؛ ۵. کاهش شست‌وشوی غیرضروری حوله و ملحفه؛ ۶. حذف تدریجی اقلام یک‌بارمصرف پلاستیکی؛ ۷. خرید مواد غذایی محلی و کاهش دورریز غذا؛ ۸. استفاده از انرژی خورشیدی در بخش‌هایی که توجیه فنی و اقتصادی دارند؛ ۹. آموزش کارکنان و مشارکت دادن مهمانان در برنامه‌های کاهش مصرف؛ ۱۰. گزارش‌دهی سالانه و قابل راستی‌آزمایی درباره انتشار و مصرف منابع. نکته کلیدی آن است که هیچ اقدام سبزی نباید صرفاً به تبلیغات محدود شود. نصب چند پنل خورشیدی، بدون اندازه‌گیری عملکرد کل ساختمان، نمی‌تواند یک هتل را سبز کند. ایران؛ فرصت‌ها و موانع در ایران، محاسبه ردپای کربن هتل‌ها با چند مانع جدی روبه‌روست: نبود استاندارد واحد برای گزارش‌دهی، کمبود کنتورهای تفکیکی، تفاوت کیفیت داده‌ها، یارانه‌ای بودن بخشی از حامل‌های انرژی و ضعف پیوند میان سیاست‌های گردشگری و سیاست‌های اقلیمی. با این حال، شرایط کشور فرصت‌های مهمی نیز ایجاد کرده است. شدت بالای مصرف انرژی در بسیاری از ساختمان‌ها، تابش مناسب خورشید در بخش بزرگی از کشور، بحران آب و افزایش هزینه‌های نگهداری، همگی نشان می‌دهند که هتل سبز فقط یک دغدغه محیط‌زیستی نیست؛ بلکه موضوعی اقتصادی و حتی امنیتی است. در شهرهای گردشگری و مناطق کم‌آب، کاهش مصرف آب و انرژی می‌تواند مستقیماً به تداوم فعالیت هتل کمک کند. هتلی که در برابر قطعی برق، کمبود آب و افزایش هزینه سوخت آسیب‌پذیر است، حتی اگر از نظر تعداد ستاره‌ها لوکس باشد، از منظر آینده‌نگری پایدار نیست. هتل سبز، هتلی نیست که فقط از رنگ سبز در تبلیغات خود استفاده کند؛ هتلی است که بتواند مصرف و انتشار خود را اندازه‌گیری، کاهش و به‌صورت شفاف گزارش کند. در نهایت، پرسش اصلی صنعت هتلداری آینده این نخواهد بود که «چند ستاره هستید؟» بلکه این خواهد بود: برای هر شب اقامت یک مهمان، چه میزان از منابع زمین را مصرف و چه مقدار کربن تولید می‌کنید؟ پاسخ دقیق به همین پرسش، می‌تواند آغاز واقعی گذار از هتلداری پرمصرف به هتلداری پایدار باشد.

ایجاد شده: 4/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 4/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
هتلداری در عصر هوش مصنوعی؛ وقتی فناوری به بخشی از تجربه مهمان تبدیل می‌شود

هتلداری در عصر هوش مصنوعی؛ وقتی فناوری به بخشی از تجربه مهمان تبدیل می‌شود

✍🏻 امیر محمد بابائی فرد | خبرنگار ویژه حوزه فناوری های نوین و دیجیتال، فناوری اطلاعات و انفورماتیک حوزه گردشگری و هتلداری ایتنا فناوری دیگر صرفاً یک ابزار پشتیبان در صنعت هتلداری نیست؛ بلکه به یکی از عناصر اصلی رقابت، بهره‌وری و تجربه مهمان تبدیل شده است. از هوش مصنوعی و تحلیل داده گرفته تا اینترنت اشیا، سیستم‌های ابری، اتوماسیون و خدمات بدون تماس، فناوری در حال بازتعریف شیوه اداره هتل‌ها و ارتباط آنها با مهمانان است. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهند مسیر آینده هتلداری به سمت هتل‌هایی هوشمندتر، داده‌محورتر، شخصی‌سازی‌شده‌تر و در عین حال انسانی‌تر حرکت می‌کند. گزارش State of Hospitality Tech in 2025 نیز بر همین روند تأکید دارد و هوش مصنوعی، معماری منعطف سیستم‌ها و افزایش سواد دیجیتال کارکنان را از اولویت‌های مهم صنعت می‌داند. هوش مصنوعی؛ از یک فناوری جذاب تا یک ابزار عملیاتی امروزه AI می‌تواند در بخش‌های مختلف هتل مورد استفاده قرار گیرد؛ از پیش‌بینی تقاضا و قیمت‌گذاری پویا گرفته تا پاسخ‌گویی هوشمند به درخواست‌های مهمان، پیشنهاد خدمات و اتاق، تحلیل نظرات مشتریان و پیش‌بینی نیازهای عملیاتی. برای مثال، سیستم‌های مبتنی بر AI می‌توانند بر اساس سابقه اقامت، نوع سفر و رفتار مشتری، پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده‌ای برای ارتقای اتاق، خدمات جانبی یا رستوران ارائه کنند. این رویکرد علاوه بر افزایش رضایت مهمان، می‌تواند به رشد درآمدهای جانبی هتل نیز کمک کند. اینترنت اشیا؛ هتل هوشمند یعنی چه؟ هوشمندسازی هتل فقط به نصب یک تلویزیون هوشمند یا کلید دیجیتال محدود نمی‌شود. اتصال تجهیزات اتاق، سیستم‌های تهویه، روشنایی، سنسورها، مدیریت انرژی و تجهیزات عملیاتی به یک شبکه یکپارچه، امکان کنترل مصرف انرژی، تشخیص خرابی، نگهداری پیش‌بینانه و شخصی‌سازی فضای اتاق را فراهم می‌کند. در چنین مدلی، هتل می‌تواند حتی پیش از ورود مهمان، برخی تنظیمات اتاق را بر اساس ترجیحات او آماده کند. فناوری ابری؛ زیرساخت تحول دیجیتال هتل یکی از تغییرات مهم در معماری IT هتل‌ها، حرکت از نرم‌افزارهای سنتی و جزیره‌ای به سمت Cloud و سیستم‌های یکپارچه است. اتصال PMS، رزرو، CRM، مدیریت درآمد، POS، خانه‌داری و سایر سامانه‌ها باعث می‌شود اطلاعات در اختیار واحدهای مختلف قرار گیرد و مدیران بتوانند تصمیم‌های سریع‌تر و دقیق‌تری اتخاذ کنند. مطالعه Oracle و Skift که با مشارکت بیش از ۶۰۰ مدیر هتل و بیش از ۵۰۰۰ مصرف‌کننده انجام شده، بر اهمیت فناوری ابری، امنیت داده و جریان یکپارچه اطلاعات برای استفاده مؤثر از AI و تحلیل داده تأکید کرده است. اما یک نکته مهم: فناوری نباید «مهمان‌نوازی» را حذف کند شاید مهم‌ترین نکته در مسیر دیجیتالی‌شدن هتل‌ها این باشد که هدف نهایی، حذف انسان نیست؛ بلکه آزاد کردن نیروی انسانی از کارهای تکراری برای تمرکز بیشتر بر مهمان است. چک‌این دیجیتال، چت‌بات، اتوماسیون خانه‌داری یا سیستم‌های هوشمند زمانی ارزشمند هستند که اصطکاک سفر مهمان را کاهش دهند و کارکنان هتل فرصت بیشتری برای ارائه خدمات واقعی و انسانی داشته باشند. گزارش Oracle و Skift نیز بر همین موضوع تأکید می‌کند: آینده هتلداری صرفاً «خودکار شدن» نیست؛ بلکه استفاده از فناوری برای ارائه خدمات شخصی‌تر و انسانی‌تر است. برای هتل‌های ایران از کجا باید شروع کرد؟ تحول دیجیتال الزاماً به معنای یک سرمایه‌گذاری سنگین و یکباره نیست. یک مسیر منطقی می‌تواند شامل این مراحل باشد: ۱. یکپارچه‌سازی اطلاعات و سیستم‌ها ۲. حرکت به سمت زیرساخت‌های ابری و امن ۳. دیجیتالی‌کردن فرآیندهای تکراری ۴. استفاده هدفمند از AI در فروش، بازاریابی و خدمات مهمان ۵. جمع‌آوری و تحلیل داده‌های مشتریان با رعایت حریم خصوصی ۶. آموزش کارکنان و افزایش سواد دیجیتال ۷. سنجش بازگشت سرمایه هر پروژه فناوری در واقع، سؤال اصلی مدیر هتل نباید این باشد که «چه فناوری جدیدی بخریم؟»؛ بلکه باید پرسید: «کدام مسئله کسب‌وکار ما را می‌توان با فناوری بهتر، سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر حل کرد؟» آینده هتلداری؛ ترکیب فناوری و انسان رقابت آینده میان هتل‌ها صرفاً بر سر تعداد امکانات یا حتی قیمت نخواهد بود؛ بلکه بر سر کیفیت تجربه‌ای است که با کمک داده، فناوری و نیروی انسانی ایجاد می‌شود. هتلی که اطلاعات مشتری را به‌درستی مدیریت کند، عملیات خود را هوشمند کند، از AI برای تصمیم‌گیری استفاده کند و در عین حال ارتباط انسانی با مهمان را حفظ کند، یک گام مهم به سوی مدل Smart & Data-Driven Hotel برداشته است. فناوری قرار نیست جای مهمان‌نوازی را بگیرد؛ قرار است مهمان‌نوازی را هوشمندتر، سریع‌تر و شخصی‌تر کند.

ایجاد شده: 26/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 28/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
گردشگری و امنیت ملی؛ وقتی سفرهٔ مردم خطِ مقدم امنیت می‌شود

گردشگری و امنیت ملی؛ وقتی سفرهٔ مردم خطِ مقدم امنیت می‌شود

✍🏻 مهرداد مرکزی | فعال گردشگری همه قدرتِ گردشگری را با «تعداد توریست‌ها» یا «میلیاردها دلار درآمد» می‌سنجند؛ اما تجربهٔ ترکیه و تونس نشان می‌دهد امنیتِ یک کشور، نه با حجمِ پول، بلکه با «نحوهٔ توزیع آن» گره خورده است. امنیتِ نرم چیست؟ وقتی از امنیت در گردشگری می‌گوییم، منظورمان لزوماً گشت‌های انتظامی یا حفاظت نظامی نیست. منظور ما «امنیت نرم» است: تاب‌آوری اجتماعی، اعتمادِ مردم به آینده و احساسِ سهم داشتن در ثباتِ کشور. مدل ترکیه؛ شبکهٔ منافع مشترک در ترکیه، گردشگری در هزاران کسب‌وکار کوچک و خانوادگی پخش شده است. از هتل‌دار و رستوران‌دار تا راننده و فروشنده، همه از ثباتِ کشور نان می‌خورند. اینجا امنیت فقط وظیفه دولت نیست؛ یک «منفعت اقتصادی مشترک» برای مردم است. در کودتای ۲۰۱۶، مقاومت مردم در برابر تانک‌ها پیام بزرگی داشت. اگرچه این رفتار مستقیماً ناشی از گردشگری نبود، اما این فرضیه را تقویت می‌کند: «جامعه‌ای که خود را ذی‌نفعِ ثبات می‌داند، در بحران تاب‌آوری بیشتری دارد.» مدل تونس؛ شکاف، نه مشارکت پیش از ۲۰۱۱، گردشگریِ تونس صنعتی بزرگ اما «متمرکز» بود. منافع بیشتر در مناطق ساحلی و نزد گروهی خاص انباشته شد. این شکاف عمیق میان «ساحل برخوردار» و «داخلِ محروم»، امنیت اجتماعی را در برابر تکانه‌ها ضعیف کرد. انقلاب تونس نتیجهٔ یک عامل واحد نبود، اما این نابرابری منطقه‌ای قطعاً در شکل‌گیری نارضایتی‌ها نقش داشت. حرف آخر توزیعِ عادلانهٔ سود، خودِ امنیت است. اگر جامعه احساس کند ثباتِ یک مقصد مستقیماً به سفرهٔ خودش گره خورده، برای حفظ آن کوتاهی نمی‌کند. جای اندیشیدن است؛ گردشگری در ایران چقدر توانسته منافعش را میان مردم محلی توزیع کند و زندگی آن‌ها را به آینده و ثبات مقصد گره بزند؟

ایجاد شده: 25/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
خبرنگاری؛ حرفه‌ای فراتر از انتشار خبر

خبرنگاری؛ حرفه‌ای فراتر از انتشار خبر

✍🏻به قلم | مهدی حسینی روز خبرنگار، فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم خبرنگاری در عصر رسانه‌های دیجیتال؛ عصری که انتشار اطلاعات برای همه ممکن شده، اما تولید اطلاعات معتبر همچنان نیازمند دانش، روش و مسئولیت حرفه‌ای است. در ادبیات علمی روزنامه‌نگاری، خبرنگار صرفاً منتشرکننده اطلاعات نیست؛ بلکه حلقه‌ای میان داده، منبع و افکار عمومی است. جمع‌آوری اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، راستی‌آزمایی، تفکیک خبر از تحلیل و ارائه روایت دقیق و منصفانه، بخشی از این فرآیند حرفه‌ای است. اهمیت این موضوع را می‌توان در آمارهای جهانی نیز دید. بر اساس Digital News Report 2025 مؤسسه رویترز، اعتماد عمومی به اخبار در ۴۸ بازار بررسی‌شده تنها حدود ۴۰ درصد است و ۵۸ درصد مخاطبان درباره تشخیص اخبار واقعی از اطلاعات نادرست در فضای آنلاین نگرانی دارند. در همین مطالعه، منابع خبری مورد اعتماد و منابع رسمی، از مهم‌ترین مراجع مردم برای راستی‌آزمایی اطلاعات معرفی شده‌اند. از این منظر، داشتن وب‌سایت، کانال یا صفحه اجتماعی به‌تنهایی معیار خبرنگار بودن نیست؛ همان‌گونه که تعداد مخاطب نیز لزوماً شاخص اعتبار رسانه محسوب نمی‌شود. آنچه اعتبار ایجاد می‌کند، روش تولید محتوا، شفافیت منابع، دقت، استقلال، سابقه حرفه‌ای و امکان ارزیابی و اصلاح خطاهاست. این موضوع در خبرنگاری تخصصی گردشگری اهمیت بیشتری دارد. گردشگری صنعتی داده‌محور است و تحلیل آن نیازمند شناخت شاخص‌هایی مانند ورود گردشگران بین‌المللی، مدت اقامت، درآمد گردشگری، ظرفیت اقامتی، سرمایه‌گذاری و سهم بازار است. بنابراین، رسانه تخصصی گردشگری باید میان «خبر»، «داده»، «تحلیل» و «تبلیغات» مرزبندی روشنی ایجاد کند و آمارهای داخلی را در صورت امکان با منابع معتبر بین‌المللی تطبیق دهد. در سوی دیگر، توسعه رسانه حرفه‌ای نیازمند دسترسی به اطلاعات، شفافیت آماری و ارتباط مستمر میان سیاست‌گذاران و جامعه رسانه‌ای است. تعامل مؤثر میان نهادهای متولی گردشگری و رسانه‌های تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت ارتباطی، بلکه بخشی از حکمرانی مبتنی بر داده و پاسخ‌گویی عمومی است. در چنین چارچوبی، روز خبرنگار بیش از آنکه روز «خبر منتشر کردن» باشد، یادآور یک مسئولیت حرفه‌ای است: خبرنگاری یعنی جست‌وجوی حقیقت، سنجش اعتبار اطلاعات و تبدیل داده به دانشی قابل اعتماد برای جامعه. روز خبرنگار بر همه روزنامه‌نگاران و خبرنگاران حرفه‌ای مبارک.

ایجاد شده: 18/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
«ایمنی هتل‌ها» با اظهارنظرهای کلی قابل سنجش نیست؛ هتلداران تهران نیازمند حمایت‌اند، نه اتهام

«ایمنی هتل‌ها» با اظهارنظرهای کلی قابل سنجش نیست؛ هتلداران تهران نیازمند حمایت‌اند، نه اتهام

شورای تحریریه ایتنا اظهارنظر اخیر یکی از مسئولان سازمان آتش‌نشانی تهران مبنی بر اینکه از میان ۲۱۷ هتل تهران، تنها ۴ هتل از ایمنی کامل برخوردارند، ادعایی بسیار سنگین و نگران‌کننده است؛ ادعایی که اگر قرار است در فضای عمومی مطرح شود، انتظار می‌رود همراه با مستندات دقیق، معیارهای ارزیابی، نحوه بازرسی و تعریف مشخص از «ایمنی» باشد. بی‌تردید، ایمنی اماکن اقامتی موضوعی حیاتی و غیرقابل اغماض است و هیچ فعال مسئول صنعت گردشگری با اصل نظارت و رعایت استانداردهای ایمنی مخالفتی ندارد. اما تفاوت بزرگی میان مطالبه ایمنی و طرح اعداد و ادعاهایی وجود دارد که می‌تواند اعتبار یک صنعت و سرمایه‌گذاران آن را در افکار عمومی تحت تأثیر قرار دهد. هتل‌ها، برخلاف تصور برخی، مجموعه‌هایی رهاشده و بدون متولی و نظارت نیستند. صنعت هتلداری تحت نظارت دستگاه‌های تخصصی حوزه گردشگری قرار دارد و اداره‌کل نظارت و ارزیابی معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متولی تدوین ضوابط، ارزیابی و درجه‌بندی تأسیسات گردشگری است. هتل‌ها برای دریافت و تمدید مجوز فعالیت، ملزم به رعایت مجموعه‌ای از ضوابط و استانداردهای تعیین‌شده هستند و فرآیندهای نظارتی مختلفی بر عملکرد آنها اعمال می‌شود. بنابراین اگر ادعا می‌شود از ۲۱۷ هتل تهران تنها ۴ هتل از نظر ایمنی قابل قبول هستند، این پرسش کاملاً طبیعی است که: ✅ این ارزیابی دقیقاً بر اساس چه شاخص‌هایی انجام شده است؟ ✅ چه تعداد هتل مورد بازرسی قرار گرفته‌اند؟ ✅ «ایمنی کامل» چگونه تعریف شده است؟ ✅ آیا این ارزیابی با مراجع تخصصی و متولی صنعت گردشگری هماهنگ شده است؟ ✅ و آیا برای سایر هتل‌ها اخطار، مهلت اصلاح یا فرآیند قانونی مشخصی تعیین شده است؟ این پرسش‌ها برای مقابله با نظارت مطرح نمی‌شوند؛ بلکه برای شفافیت، صیانت از حقوق مردم و جلوگیری از ایجاد تصویر نادرست از صنعت هتلداری ضروری‌اند. هتلداران در شرایط عادی هم با دشواری‌های جدی مواجه‌اند باید واقعیت اقتصادی هتل‌ها را نیز دید. هتل‌داری صنعتی سرمایه‌بر، پرهزینه و دارای هزینه‌های ثابت بسیار بالاست. حقوق و دستمزد نیروی انسانی، نگهداری تأسیسات، تجهیزات ایمنی، آسانسورها، سیستم‌های برق و مکانیک، تعمیرات، استهلاک، انرژی، مالیات و ده‌ها هزینه دیگر، بخش قابل توجهی از منابع مالی هتل‌ها را مصرف می‌کند. این وضعیت در شرایط فعلی اقتصاد کشور، رکود شدید بازار گردشگری و تبعات ناشی از جنگ و ناامنی‌های منطقه‌ای، فشار مضاعفی بر فعالان این صنعت وارد کرده است. در چنین شرایطی، انتشار ادعاهایی که می‌تواند یکباره اعتبار بخش بزرگی از هتل‌های تهران را زیر سؤال ببرد، نه‌تنها کمکی به ارتقای ایمنی نمی‌کند، بلکه می‌تواند به کاهش اعتماد مسافران، تشدید رکود، کاهش ضریب اشغال، فرار سرمایه و افزایش فشار بر مجموعه‌هایی منجر شود که برای حفظ و ادامه فعالیت خود با دشواری‌های جدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اگر ایرادی در یک هتل وجود دارد، راهکار حرفه‌ای آن اعلام دقیق ایراد، ابلاغ رسمی، تعیین مهلت اصلاح و پیگیری اجرای الزامات قانونی است؛ نه آنکه با یک عدد کلی، تصویری نگران‌کننده از کل صنعت هتلداری تهران در رسانه‌ها ارائه شود. نقد ما به اصل نظارت نیست؛ به شیوه بیان و پیامدهای آن است جامعه هتلداران قطعاً باید از هرگونه بازرسی تخصصی و قانونی که با هدف واقعی ارتقای ایمنی انجام می‌شود استقبال کند. هتلدار نیز بیش از هرکس دیگری می‌داند که امنیت مهمانان، کارکنان و سرمایه مجموعه، اولویت نخست است. اما نظارت باید ضابطه‌مند، شفاف، مستند، هماهنگ میان دستگاه‌های متولی و به دور از ایجاد التهاب رسانه‌ای باشد. هتلداران انتظار ندارند از آنها چشم‌پوشی شود؛ انتظار دارند با آنها منصفانه رفتار شود. در سال‌هایی که صنعت هتلداری برای بقا، حفظ اشتغال و نگهداری سرمایه‌های موجود تلاش می‌کند، دستگاه‌های اجرایی و نظارتی می‌توانند به‌جای ایجاد فضای بی‌اعتمادی، نقش سازنده‌تری ایفا کنند؛ یعنی مشکلات را شناسایی، مسیر اصلاح را روشن و برای رفع نواقص، راهکار عملی ارائه کنند. ضرورت واکنش حرفه‌ای جامعه هتلداران به نظر می‌رسد جامعه هتلداران ایران و جامعه هتلداران تهران باید نسبت به چنین اظهارنظرهایی واکنشی جدی، اما کاملاً حرفه‌ای و مستند داشته باشند. این واکنش نباید به معنای مخالفت با ایمنی یا نظارت تلقی شود؛ بلکه باید مطالبه‌ای روشن برای ارائه مستندات، شفاف‌سازی معیارهای ارزیابی و تفکیک میان «نقص قابل اصلاح» و «ناایمن بودن یک هتل» باشد. همچنین شایسته است دستگاه‌های مختلف، حدود صلاحیت و مسئولیت قانونی خود را در قبال تأسیسات گردشگری رعایت کنند و از تبدیل موضوعات تخصصی به ابزارهای رسانه‌ای که می‌تواند موجب بی‌ثباتی و آسیب به کسب‌وکارها شود، پرهیز کنند. صنعت هتلداری برای اقتصاد کشور، اشتغال، گردشگری و حفظ زیرساخت‌های اقامتی یک سرمایه ملی است. این صنعت بیش از آنکه نیازمند اتهام و التهاب باشد، به ثبات، اعتماد، حمایت و نظارت حرفه‌ای نیاز دارد. اگر واقعاً تنها ۴ هتل از ۲۱۷ هتل تهران ایمن هستند، باید مستندات این ادعا به‌صورت شفاف منتشر شود؛ و اگر چنین مستنداتی وجود ندارد، شایسته است از بیان اعداد و عباراتی که می‌تواند اعتبار صدها فعال اقتصادی و هزاران نیروی شاغل در این صنعت را تحت تأثیر قرار دهد، پرهیز شود. ایمنی را باید جدی گرفت؛ اما اعتبار یک صنعت را نیز نمی‌توان با یک جمله رسانه‌ای زیر سؤال برد.

ایجاد شده: 18/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
وقتی موسیقی، مقصد سفر می‌شود؛ ظرفیت‌های گردشگری موسیقی در جهان و ایران

وقتی موسیقی، مقصد سفر می‌شود؛ ظرفیت‌های گردشگری موسیقی در جهان و ایران

✍🏻 نازلی بخشایش | خبرنگار و دبیر حوزه گردشگری فرهنگی و هنری موسیقی محور گردشگری در جهان امروز دیگر صرفاً جابه‌جایی برای دیدن آثار تاریخی، طبیعت یا گذران اوقات فراغت نیست. گردشگر معاصر بیش از گذشته به دنبال تجربه است؛ تجربه‌ای که بتواند میان هویت فردی، علایق فرهنگی و مقصد سفر پیوند برقرار کند. در این میان، موسیقی به‌عنوان یکی از فراگیرترین زبان‌های فرهنگی بشر، به عاملی مؤثر در انتخاب مقصد، شکل‌گیری سفر و حتی بازتعریف هویت شهرها و کشورها تبدیل شده است. از سفر برای حضور در یک کنسرت یا جشنواره گرفته تا بازدید از زادگاه آهنگسازان، موزه‌های موسیقی، سالن‌های تاریخی، شهرهای موسیقایی و مکان‌هایی که با خاطره یک هنرمند یا یک اثر پیوند خورده‌اند، همگی در قلمرو «گردشگری موسیقی‌محور» قرار می‌گیرند. گردشگری موسیقی یا Music Tourism به سفرهایی اطلاق می‌شود که موسیقی در آن‌ها انگیزه اصلی یا یکی از انگیزه‌های مهم سفر است. این نوع گردشگری طیف گسترده‌ای را دربرمی‌گیرد: سفر برای شرکت در کنسرت‌ها و جشنواره‌ها، بازدید از اپراها و تالارهای موسیقی، گردشگری مرتبط با میراث موسیقایی، سفر به زادگاه یا آرامگاه هنرمندان، بازدید از موزه‌ها و آرشیوهای موسیقی، حضور در رویدادهای موسیقی بومی و محلی و حتی سفر برای آموزش، اجرا یا تجربه موسیقی در یک مقصد مشخص. سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، موسیقی و هنرهای اجرایی را از عناصر مهم گردشگری فرهنگی می‌داند؛ حوزه‌ای که می‌تواند به حفاظت از میراث، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربه‌ای متمایز برای گردشگران کمک کند. از این منظر، موسیقی فقط یک محصول فرهنگی نیست، بلکه می‌تواند به «دلیل سفر» و در نتیجه به یک دارایی اقتصادی و توسعه‌ای تبدیل شود. از آیین‌های موسیقایی تا صنعت گردشگری تجربه‌محور: پیوند موسیقی و سفر پدیده‌ای تازه نیست. در دوره‌های تاریخی، آیین‌های مذهبی، موسیقی‌های درباری، اجراهای مردمی و مناسبت‌های فصلی، گروه‌هایی از مردم را از مناطق مختلف به یک مکان جذب می‌کردند. در اروپا، سفر برای تماشای اپرا و اجراهای موسیقی کلاسیک، به‌ویژه از قرن هجدهم و نوزدهم، به بخشی از فرهنگ سفر طبقات مرفه تبدیل شد. شهرهایی مانند وین، سالزبورگ، ونیز و میلان به‌تدریج هویت خود را با موسیقی و هنرهای نمایشی پیوند دادند. با گسترش صنعت ضبط، رادیو، سینما و سپس رسانه‌های دیجیتال، موسیقی از مرزهای جغرافیایی عبور کرد و رابطه مخاطب با مکان‌های موسیقایی شکل تازه‌ای یافت.  طرفداران گروه‌های موسیقی و هنرمندان مشهور، برای دیدن محل تولد، خانه، استودیو یا مکان‌های مرتبط با آثار آنان سفر کردند. نمونه مشهور آن، گردشگری مرتبط با گروه «بیتلز» در شهر لیورپول است؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد میراث یک گروه موسیقی چگونه می‌تواند به بخشی پایدار از اقتصاد و برند شهری تبدیل شود. در دهه‌های اخیر، رشد جشنواره‌های بزرگ، توسعه صنعت موسیقی زنده، افزایش سفرهای کوتاه‌مدت و گسترش شبکه‌های اجتماعی، گردشگری موسیقی را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. امروز یک کنسرت بزرگ می‌تواند هزاران یا حتی میلیون‌ها نفر را به شهر یا کشوری دیگر بکشاند و زنجیره‌ای از هزینه‌ها را در حمل‌ونقل، اقامت، رستوران‌ها، خرید، خدمات شهری و صنایع خلاق فعال کند. سهم موسیقی در اقتصاد گردشگری؛ چرا آمارها یکسان نیستند؟ یکی از دشواری‌های تحلیل گردشگری موسیقی، نبود یک نظام آماری جهانی و یکپارچه برای اندازه‌گیری آن است. برخلاف گردشگری ساحلی، طبیعت‌گردی یا گردشگری تجاری، هنوز شاخص واحدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن سهم دقیق موسیقی را از کل گردشگران جهان تعیین کرد. دلیل این مسئله روشن است: بسیاری از گردشگران با بیش از یک انگیزه سفر می‌کنند. ممکن است فردی برای دیدن یک شهر تاریخی سفر کند، اما در همان سفر در یک کنسرت نیز حضور داشته باشد؛ یا برای شرکت در یک جشنواره به مقصدی برود و هم‌زمان از جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی آن منطقه بازدید کند. بنابراین، مرز میان «گردشگر موسیقی» و «گردشگری که موسیقی یکی از تجربه‌های اوست» همیشه کاملاً مشخص نیست. با این حال، داده‌های ملی و منطقه‌ای نشان می‌دهد که این حوزه در بسیاری از کشورها به یکی از محرک‌های مهم گردشگری فرهنگی و اقتصاد رویداد تبدیل شده است. یکی از معتبرترین نمونه‌ها، گزارش‌های سالانه نهاد UK Music در بریتانیاست. بر اساس گزارش «Hometown Glory»، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۵ میلیون گردشگر موسیقی در کنسرت‌ها و جشنواره‌های بریتانیا حضور داشتند؛ رقمی که نسبت به ۱۹.۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۳ درصد افزایش داشت. از این تعداد، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر گردشگر داخلی و حدود ۱.۶ میلیون نفر گردشگر بین‌المللی بودند. هزینه‌کرد این گردشگران در حوزه‌هایی مانند بلیت، اقامت، حمل‌ونقل، خوراک، خرید و خدمات مرتبط، حدود ۱۰ میلیارد پوند برآورد شده است. این رقم نسبت به حدود ۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳، رشدی نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ درصد را نشان می‌دهد. این آمار به‌خوبی نشان می‌دهد که موسیقی تنها درآمد حاصل از فروش بلیت نیست. هر رویداد موسیقایی می‌تواند مجموعه‌ای از کسب‌وکارهای محلی را فعال کند و اثر آن از سالن اجرا یا محل برگزاری جشنواره فراتر برود. آیا بریتانیا رتبه نخست گردشگری موسیقی جهان را دارد؟ پاسخ دقیق این است که رتبه‌بندی رسمی و واحدی برای تعیین «کشور نخست گردشگری موسیقی جهان» وجود ندارد؛ زیرا کشورها از روش‌های متفاوتی برای سنجش این بازار استفاده می‌کنند و شاخص‌های قابل مقایسه جهانی هنوز به‌صورت استاندارد تدوین نشده‌اند. با این حال، اگر معیار را حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها، قدرت صنعت موسیقی زنده، میزان اثر اقتصادی، سابقه تاریخی و کیفیت داده‌های منتشرشده قرار دهیم، بریتانیا یکی از پیشروترین و مستندترین نمونه‌های جهان و احتمالاً برجسته‌ترین الگوی قابل سنجش در گردشگری موسیقی زنده است. بریتانیا مجموعه‌ای کم‌نظیر از ظرفیت‌ها را در اختیار دارد: شهرهای موسیقایی مانند لندن، لیورپول، منچستر و گلاسگو؛ جشنواره‌های بین‌المللی؛ سالن‌های تاریخی؛ موسیقی پاپ و راک با نفوذ جهانی؛ میراث هنرمندان مشهور؛ و شبکه گسترده‌ای از سالن‌ها و فضاهای اجرای موسیقی. این کشور توانسته موسیقی را نه فقط به‌عنوان یک محصول هنری، بلکه به‌عنوان بخشی از سیاست توسعه شهری، اقتصاد خلاق و برند ملی خود تعریف کند. در کنار بریتانیا، ایالات متحده نیز یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های گردشگری موسیقی جهان است. شهرهایی مانند نشویل، ممفیس، نیواورلئان، آستین و نیویورک، هرکدام با ژانرها و روایت‌های موسیقایی خاص خود شناخته می‌شوند. نشویل با موسیقی کانتری، ممفیس با بلوز و راک‌اندرول و نیواورلئان با جَز، نمونه‌هایی از شهرهایی هستند که هویت موسیقایی را به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل کرده‌اند. در اروپا، اتریش نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. وین با میراث موسیقی کلاسیک و نام‌هایی چون موتسارت، بتهوون، شوبرت، برامس و اشتراوس، یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری موسیقی کلاسیک جهان است. سالزبورگ نیز با پیوند تاریخی خود با موتسارت، از موسیقی برای تقویت هویت شهری و جذب گردشگران استفاده می‌کند. جشنواره سالزبورگ، کنسرت‌های تاریخی و فضاهای فرهنگی این شهر، نمونه‌ای موفق از پیوند میراث هنری و اقتصاد گردشگری هستند. آلمان نیز با شهرهایی مانند برلین، لایپزیگ و بایرویت، در حوزه موسیقی کلاسیک، اپرا و جشنواره‌های تخصصی جایگاه مهمی دارد. در آسیا، کره جنوبی با تکیه بر موج فرهنگی کره‌ای و گسترش جهانی K-pop، شکل تازه‌ای از گردشگری موسیقی را ایجاد کرده است؛ گردشگری‌ای که با رسانه‌های دیجیتال، صنعت سرگرمی، مد، فناوری و برند ملی پیوند خورده است. موسیقی چگونه به توسعه گردشگری کمک می‌کند؟ نخستین اثر موسیقی، افزایش جذابیت مقصد است. بسیاری از شهرها دارای جاذبه‌های تاریخی یا طبیعی مشابه‌اند، اما موسیقی می‌تواند به آن‌ها هویتی متمایز ببخشد. شهری که با یک سبک موسیقی، یک جشنواره یا یک هنرمند شناخته می‌شود، در ذهن گردشگر تصویری مشخص‌تر و ماندگارتر پیدا می‌کند. دومین اثر، افزایش مدت اقامت و میزان هزینه‌کرد گردشگر است. رویدادهای چندروزه، جشنواره‌ها و برنامه‌های موسیقایی معمولاً گردشگر را برای مدت بیشتری در مقصد نگه می‌دارند. این مسئله به افزایش تقاضا برای هتل، حمل‌ونقل، رستوران، خرید و خدمات محلی منجر می‌شود. سومین اثر، توزیع جغرافیایی گردشگری است. برخلاف بسیاری از جاذبه‌های مشهور که گردشگران را در چند شهر بزرگ متمرکز می‌کنند، جشنواره‌ها و رویدادهای موسیقایی می‌توانند گردشگر را به شهرهای کوچک، مناطق روستایی و مقاصد کمتر شناخته‌شده هدایت کنند. موسیقی محلی در این میان ظرفیت ویژه‌ای دارد، زیرا می‌تواند تجربه‌ای اصیل و وابسته به مکان ایجاد کند؛ تجربه‌ای که به‌سادگی قابل انتقال یا تکرار در مقصدی دیگر نیست. چهارمین اثر، تقویت اقتصاد محلی و اشتغال است. یک رویداد موسیقایی علاوه بر هنرمندان، به فعالیت گروه‌های گسترده‌ای از مشاغل وابسته است: برگزارکنندگان، صدابرداران، نورپردازان، طراحان صحنه، کارکنان هتل، رانندگان، فروشندگان، تولیدکنندگان صنایع‌دستی و فعالان حوزه خوراک و خدمات. بنابراین، اثر اقتصادی موسیقی در یک مقصد، چندلایه و زنجیره‌ای است. پنجمین اثر، تقویت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم است. موسیقی می‌تواند تصویری انسانی، خلاق و ماندگار از یک کشور ایجاد کند. گاه یک هنرمند یا یک جریان موسیقایی بیش از بسیاری از کمپین‌های تبلیغاتی، نام یک شهر یا کشور را در جهان مطرح می‌کند. از «رویداد» تا «میراث»؛ دو مسیر اصلی گردشگری موسیقی گردشگری موسیقی را می‌توان به دو حوزه اصلی تقسیم کرد. نخست، گردشگری رویدادمحور است؛ مانند سفر برای حضور در کنسرت، جشنواره، اپرا یا یک اجرای ویژه. این نوع گردشگری معمولاً زمان‌مند است و به تقویم رویدادها وابسته است. دوم، گردشگری میراث موسیقایی است؛ مانند بازدید از خانه و زادگاه هنرمندان، موزه‌های موسیقی، سالن‌های تاریخی، آرشیوها و مکان‌هایی که در تاریخ موسیقی نقش داشته‌اند. مزیت این نوع گردشگری، پایداری بیشتر آن است. یک کنسرت ممکن است تنها یک شب برگزار شود، اما یک موزه، خانه تاریخی یا مسیر گردشگری موسیقی می‌تواند در تمام طول سال پذیرای گردشگران باشد. شهرهای موفق معمولاً این دو مسیر را با یکدیگر ترکیب می‌کنند؛ یعنی هم رویدادهای زنده و جذاب برگزار می‌کنند و هم میراث موسیقایی خود را به محصولی دائمی برای گردشگری تبدیل می‌سازند. فرصت ایران؛ موسیقی به‌عنوان نقشه‌ای فرهنگی ایران از نظر تنوع موسیقایی، یکی از غنی‌ترین کشورهای منطقه است. موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی آیینی، موسیقی مقامی، سازهای بومی، آوازهای محلی و تنوع فرهنگی اقوام، مجموعه‌ای گسترده از ظرفیت‌ها را برای توسعه گردشگری موسیقی فراهم کرده است. از موسیقی خراسان و کردستان تا موسیقی جنوب، آذربایجان، لرستان، بلوچستان، گیلان و مازندران، هر منطقه می‌تواند روایت موسیقایی خاص خود را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. این ظرفیت تنها به اجرای موسیقی محدود نیست؛ بلکه می‌تواند با آموزش ساز، بازدید از کارگاه‌های سازسازی، آشنایی با آیین‌ها، تجربه خوراک محلی، صنایع‌دستی و طبیعت منطقه پیوند بخورد. برای مثال، یک گردشگر می‌تواند در قالب یک بسته سفر فرهنگی، در کارگاه ساخت سازهای سنتی حضور یابد، با شیوه‌های نوازندگی محلی آشنا شود، در یک اجرای زنده شرکت کند و هم‌زمان جاذبه‌های تاریخی و طبیعی منطقه را تجربه کند. چنین الگویی، گردشگری را از بازدید صرف به تجربه‌ای عمیق و مشارکتی تبدیل می‌کند. با این حال، بهره‌برداری از این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی حرفه‌ای است. نبود تقویم بین‌المللی رویدادهای موسیقی، ضعف در معرفی چندزبانه، کمبود داده‌های آماری، محدود بودن زیرساخت‌های اجرای استاندارد و نبود بسته‌های گردشگری تخصصی، از جمله موانع توسعه این حوزه هستند. ایران برای ورود جدی‌تر به گردشگری موسیقی، به چند اقدام اساسی نیاز دارد: ایجاد بانک اطلاعاتی از رویدادها و میراث موسیقایی، طراحی مسیرهای گردشگری موسیقی، حمایت از جشنواره‌های محلی، ثبت و مستندسازی میراث موسیقی نواحی، توسعه آموزش‌های تخصصی برای راهنمایان گردشگری و ایجاد همکاری میان وزارتخانه‌ها، نهادهای فرهنگی، دانشگاه‌ها، هنرمندان و بخش خصوصی. جمع‌بندی: گردشگری موسیقی در جهان امروز یک حوزه حاشیه‌ای یا صرفاً سرگرم‌کننده نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد تجربه، صنایع خلاق و توسعه فرهنگی به شمار می‌رود. موسیقی می‌تواند گردشگر جذب کند، مدت اقامت را افزایش دهد، اقتصاد محلی را فعال سازد، هویت شهرها را تقویت کند و تصویری ماندگار از یک کشور در ذهن مخاطبان جهانی بسازد. اگرچه هنوز آمار جهانی یکپارچه‌ای درباره سهم دقیق گردشگری موسیقی از کل گردشگری وجود ندارد، داده‌های کشورهایی مانند بریتانیا نشان می‌دهد که این حوزه می‌تواند میلیاردها پوند اثر اقتصادی و ده‌ها میلیون سفر مرتبط ایجاد کند. بریتانیا، با توجه به حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها و نظام نسبتاً دقیق گزارش‌دهی، یکی از مهم‌ترین الگوهای جهانی در این زمینه است؛ اما کشورهایی مانند آمریکا، اتریش، آلمان و کره جنوبی نیز هر یک مدل متفاوت و موفقی از پیوند موسیقی و گردشگری ارائه کرده‌اند. برای ایران، موسیقی می‌تواند فراتر از یک هنر، به پلی میان فرهنگ، گردشگری، اقتصاد محلی و گفت‌وگوی بین‌المللی تبدیل شود. تنوع موسیقایی ایران، اگر به‌درستی مستندسازی، معرفی و به محصول گردشگری تبدیل شود، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقشه فرهنگی سفر در منطقه و جهان را به خود اختصاص دهد. شاید زمان آن رسیده باشد که موسیقی را نه فقط آنچه می‌شنویم، بلکه آنچه به خاطرش سفر می‌کنیم، بازتعریف کنیم.

ایجاد شده: 18/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
اقامتگاه‌های بوم‌گردی‌ نگهبانان برند جهانی یزد هستند

اقامتگاه‌های بوم‌گردی‌ نگهبانان برند جهانی یزد هستند

به گزارش هتل نیوز ؛ رئیس انجمن حرفه‌ای اقامتگاه‌های بوم‌گردی استان یزد گفت؛ اقامتگاه‌های بوم‌گردی تنها محل اسکان گردشگران نیستند، بلکه مهم‌ترین راویان هویت فرهنگی، معماری و سبک زندگی مردم یزد به شمار می‌روند.  برند جهانی یزد تنها به بناهای تاریخی، بادگیرها و قنات‌ها محدود نمی‌شود و تجربه گردشگران از فرهنگ، مهمان‌نوازی، غذاهای محلی، آیین‌ها و زندگی مردم یزد، مهم‌ترین سرمایه این برند جهانی است. هر اقامتگاه بوم‌گردی ویترینی از هویت یزد محسوب می‌شود و کیفیت خدمات، حفظ اصالت، معرفی فرهنگ بومی و آموزش نیروی انسانی، نقش مستقیمی در تقویت اعتبار بین‌المللی این شهر دارد. بوم‌گردی‌ها در سال‌های اخیر با چالش‌هایی همچون کاهش سفر، تورم، افزایش هزینه‌های بهره‌برداری و پیامدهای جنگ اخیر روبه‌رو بوده‌اند، اما همچنان چراغ خانه‌های تاریخی را روشن نگه داشته‌اند. فعالیت بوم‌گردی‌ها صرفاً یک کسب‌وکار نیست، بلکه مشارکتی مؤثر در حفاظت از میراث جهانی، تقویت برند مقصد و انتقال ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده به شمار می‌رود.

ایجاد شده: 27/تیر/1405       آخرین ویرایش: 27/تیر/1405     اخبار داخلی
میدان نقش جهان و چالش اسکوترهای برقی

میدان نقش جهان و چالش اسکوترهای برقی

حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان اصفهان، بار دیگر بحث میان کارشناسان میراث فرهنگی و مدیران شهری را درباره حدود استفاده از این فضای ثبت جهانی داغ کرده است؛ موضوعی که میان ضرورت توسعه حمل‌ونقل پاک و الزام حفاظت از یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تاریخی کشور، چالشی جدی ایجاد کرده است. میدان نقش جهان، قلب تپنده اصفهان و یکی از شاخص‌ترین میدان‌های تاریخی جهان، بیش از چهار قرن است که نه‌تنها به‌عنوان شاهکاری از معماری و شهرسازی عصر صفوی شناخته می‌شود، بلکه نمونه‌ای کم‌نظیر از تلفیق زندگی شهری، تجارت، آیین، فرهنگ و هنر ایرانی به شمار می‌رود. میدانی که ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو صرفاً به دلیل شکوه معماری چهار بنای پیرامونی آن نبوده، بلکه سازمان یونسکو این مجموعه را به دلیل حفظ یک نظام شهری منحصربه‌فرد، تداوم حیات اجتماعی و ارزش برجسته جهانی آن به ثبت رسانده است. در دهه‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردهای مدیریت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی جهان، بازگرداندن عرصه‌های تاریخی به عابران پیاده بوده است. از فلورانس و دوبروونیک گرفته تا بروژ، سالزبورگ، کراکوف و بخش‌های تاریخی پاریس، سیاست مشترک مدیران شهری، کاهش حضور وسایل نقلیه و افزایش امنیت و آرامش شهروندان و گردشگران بوده است. این رویکرد نه‌تنها با هدف حفاظت از کالبد تاریخی دنبال می‌شود، بلکه کیفیت تجربه حضور در میراث جهانی را نیز ارتقا می‌دهد؛ تجربه‌ای که در آن آرامش، امنیت و امکان مکث و تماشای میراث، بخشی از ارزش اثر تاریخی محسوب می‌شود. در ایران نیز طی سال‌های گذشته، میدان نقش جهان به‌تدریج به سمت تقویت رویکرد پیاده‌مداری حرکت کرده است. حذف تردد موتورسیکلت‌ها از عرصه میدان، یکی از مهم‌ترین مطالبات فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و شهروندان بود که پس از سال‌ها پیگیری به نتیجه رسید و بسیاری آن را گامی در راستای حفاظت از مهم‌ترین فضای تاریخی اصفهان ارزیابی کردند. با این حال، طی دو سال گذشته، حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان، بار دیگر بحثی جدی میان کارشناسان میراث فرهنگی، معماران، شهرسازان و مدیران شهری ایجاد کرده است؛ موضوعی که تنها به یک وسیله حمل‌ونقل محدود نمی‌شود، بلکه پرسش‌های مهم‌تری را درباره فلسفه پیاده‌راه، نحوه مدیریت عرصه‌های ثبت جهانی، حقوق عابران پیاده، امنیت گردشگران و نسبت میان توسعه گردشگری و حفاظت از میراث جهانی مطرح می‌کند. اگرچه اسکوترهای برقی در بسیاری از شهرهای جهان به‌عنوان یکی از شیوه‌های حمل‌ونقل پاک شناخته می‌شوند، اما تقریباً در همه این شهرها استفاده از آن‌ها تابع ضوابط سختگیرانه‌ای همچون تعیین مسیر اختصاصی، محدودیت سرعت، نظارت هوشمند، اولویت مطلق عابر پیاده و ممنوعیت ورود به بسیاری از عرصه‌های تاریخی است. از همین رو، کارشناسان معتقدند نمی‌توان صرف وجود اسکوتر در برخی شهرهای اروپایی را دلیلی بر امکان استفاده آزادانه از آن در یک میدان ثبت جهانی دانست؛ زیرا هر فضای تاریخی، اقتضائات حفاظتی و مدیریتی خاص خود را دارد. میدان تاریخی، فضای چندمنظوره است؛ اما نه برای هر نوع فعالیت شعله وحدت‌پور، کنشگر میراث فرهنگی، عضو ایکوموس ایران و دانش‌آموخته دکترای مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، در گفت‌وگو با پیام ما با تأکید بر اینکه برداشت‌های امروز از مفهوم چندمنظوره بودن میدان نقش جهان با واقعیت تاریخی آن فاصله دارد، اظهار کرد: میدان نقش جهان از ابتدای شکل‌گیری خود فضایی انعطاف‌پذیر بوده، اما انعطاف‌پذیری هرگز به معنای پذیرش هر نوع کاربری نیست. این میدان در دوره صفوی محل برگزاری بازی چوگان، آیین‌های رسمی، رژه‌های نظامی، جشن‌های حکومتی و مراسم عمومی بوده، اما هیچ‌یک از این کاربری‌ها به صورت همزمان یا بدون برنامه در میدان جریان نداشته است. وی افزود: هر یک از این فعالیت‌ها زمان، نظم و ضابطه مشخصی داشته‌اند و در هنگام برگزاری یک رویداد، سایر فعالیت‌ها متوقف می‌شد. بنابراین استناد به گذشته تاریخی میدان برای توجیه هر نوع استفاده امروزی، برداشت دقیقی از تاریخ شهرسازی ایران نیست. این پژوهشگر حوزه مرمت بناهای تاریخی ادامه داد: حتی در دوره پهلوی که میدان به‌عنوان یک پارک شهری مورد استفاده قرار گرفت نیز این تغییر کاربری به معنای بی‌ضابطه شدن فضا نبود. هیچ‌گاه قرار نبوده است که یک فضای عمومی تاریخی میزبان همه فعالیت‌های ممکن باشد. همان‌گونه که نمی‌توان انتظار داشت همه برنامه‌های ورزشی، تفریحی، آیینی و اجتماعی یک شهر در یک میدان تاریخی متمرکز شود، ورود هر وسیله یا فعالیت جدید نیز نیازمند ارزیابی کارشناسی است. وحدت‌پور با اشاره به حذف موتورسیکلت‌ها از میدان نقش جهان گفت: حدود دو سال و نیم پیش، با مطالبه جدی مردم، فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و همراهی دستگاه‌های مسئول، تردد موتورسیکلت‌ها از میدان حذف شد و این اقدام، گام مهمی در تبدیل میدان به یک فضای پیاده‌مدار بود؛ فضایی که عابر پیاده بتواند بدون نگرانی، با آرامش و امنیت در آن حرکت کند. وی تصریح کرد: هنوز آثار مثبت این تصمیم به طور کامل نمایان نشده بود که اسکوترها وارد میدان شدند و اکنون همان دغدغه‌هایی که پیش‌تر درباره موتورسیکلت‌ها وجود داشت، با شکل دیگری دوباره در حال تکرار است؛ با این تفاوت که این بار بسیاری تصور می‌کنند چون اسکوتر وسیله‌ای برقی است، بنابراین حضور آن در یک میدان تاریخی نیز بدون اشکال خواهد بود؛ در حالی که موضوع اصلی صرفاً نوع موتور محرکه نیست، بلکه امنیت، شأن فضای تاریخی و کیفیت حضور عابران است. پیاده‌راه، بدون امنیت معنایی ندارد موضوع حضور اسکوترها در میدان نقش جهان تنها از منظر حفاظت میراث فرهنگی قابل بررسی نیست. این مسئله یکی از موضوعات مهم در ادبیات معاصر شهرسازی و طراحی فضاهای عمومی نیز به شمار می‌رود؛ جایی که میان توسعه شیوه‌های نوین حمل‌ونقل، حقوق عابران پیاده و حفظ کیفیت فضاهای عمومی باید تعادلی پایدار برقرار شود. در بسیاری از شهرهای اروپایی که امروز به‌عنوان الگوی پیاده‌راه‌سازی شناخته می‌شوند، ورود اسکوترهای اشتراکی ابتدا با استقبال روبه‌رو شد، اما افزایش تصادف‌ها، مزاحمت برای عابران، اشغال فضاهای عمومی و کاهش احساس امنیت، مدیران شهری را به سمت تدوین مقررات سختگیرانه‌تر سوق داد؛ مقرراتی که در برخی شهرها حتی به ممنوعیت کامل اسکوتر در بخش‌های تاریخی انجامید و در برخی دیگر تنها استفاده در مسیرهای اختصاصی، با سرعت محدود و تحت نظارت را مجاز دانست. پیروز حناچی، معمار، استاد دانشگاه و از صاحب‌نظران شناخته‌شده حوزه شهرسازی، معتقد است اصل مسئله نه مخالفت یا موافقت با اسکوتر، بلکه نحوه مدیریت حضور آن در قلمرو عمومی است. وی در گفت‌وگو با ما اظهار کرد: دوچرخه و اسکوتر از جمله پدیده‌هایی هستند که طی دو دهه اخیر در بسیاری از شهرهای دنیا گسترش یافته‌اند. البته درباره اسکوتر، به دلیل سرعت بالاتر و ویژگی‌های خاص آن، مسائل ایمنی جدی‌تری مطرح شده است و امروز حتی در کشورهای اروپایی نیز یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث، تدوین مقررات مشخص برای استفاده از این وسایل است. میدان نقش جهان، فضای عبور نیست؛ فضای مکث است حناچی با اشاره به جایگاه ویژه میدان نقش جهان در نظام شهرسازی ایران اظهار کرد: باید به این نکته توجه داشت که کارکرد اصلی چنین میدانی، ایجاد امکان حضور، مکث، تماشا و تعامل اجتماعی است. مردم به میدان نقش جهان نمی‌آیند که صرفاً از نقطه‌ای به نقطه دیگر بروند، بلکه می‌آیند تا از کیفیت فضا، معماری، چشم‌انداز تاریخی و محیط فرهنگی آن استفاده کنند. وی ادامه داد: طبیعی است که همه افراد توانایی پیاده‌روی طولانی ندارند و برخی ممکن است برای جابه‌جایی به وسیله کمکی نیاز داشته باشند، اما این موضوع نیز باید در قالب یک نظام مشخص مدیریت شود. همان‌گونه که درشکه‌های میدان نیز با مسیر مشخص، تعداد محدود و هویت تاریخی خود فعالیت می‌کنند، درباره سایر شیوه‌های جابه‌جایی نیز باید ضابطه وجود داشته باشد. این استاد دانشگاه افزود: اگر تقاضای واقعی برای استفاده از اسکوتر وجود دارد، پیش از هر اقدامی باید بررسی شود که آیا این تقاضا با مأموریت و ظرفیت میدان نقش جهان همخوانی دارد یا خیر. پس از آن نیز باید درباره مسیر حرکت، سرعت مجاز، شیوه نظارت و حقوق عابر پیاده تصمیم‌گیری شود. نمی‌توان اجازه داد کل فضای میدان در اختیار یک وسیله قرار گیرد و بعد انتظار داشت تعارضی میان کاربران مختلف به وجود نیاید. وی با اشاره به تجربه برخی شهرهای اروپایی گفت: در شهرهایی مانند پاریس، توسعه مسیرهای دوچرخه و اسکوتر بر اساس مطالعات شهری، نظرسنجی از شهروندان و ارزیابی آثار آن انجام می‌شود. حتی در آنجا نیز با افزایش حوادث، مقررات سختگیرانه‌تری برای استفاده از اسکوتر وضع شده است. بنابراین اگر از تجربه جهانی سخن می‌گوییم، باید همه ابعاد آن را ببینیم، نه صرفاً حضور این وسیله در برخی خیابان‌ها. میراث جهانی، پیش از هر چیز به آرامش نیاز دارد آنچه دو دیدگاه پیشین را به یکدیگر نزدیک می‌کند، تأکید بر مفهوم امنیت و کیفیت حضور انسان در عرصه‌های تاریخی است؛ مفهومی که در اسناد بین‌المللی حفاظت از میراث فرهنگی نیز بارها بر آن تأکید شده است. مراکز تاریخی موفق جهان، پیش از آنکه به دنبال افزودن کاربری‌های جدید باشند، تلاش می‌کنند آرامش، خوانایی و هویت تاریخی این فضاها را حفظ کنند. محمدحسین طالبیان، دبیر کمیته ملی حفاظت از بناها و محوطه‌های تاریخی ایران و معاون پیشین میراث فرهنگی کشور، نیز با همین رویکرد به موضوع نگاه می‌کند. او معتقد است مهم‌ترین وظیفه مدیریت مراکز تاریخی، ایجاد محیطی امن، آرام و متناسب با شأن میراث فرهنگی برای خانواده‌ها، شهروندان و گردشگران است. طالبیان در گفت‌وگو با ما اظهار کرد: در همه کشورهای دنیا تلاش می‌شود مراکز تاریخی تا حد امکان به فضاهایی آرام، ایمن و مناسب برای حضور مردم تبدیل شوند. هر اندازه این فضاها آرام‌تر باشند، هم حرمت تاریخ بهتر حفظ می‌شود و هم کیفیت تجربه بازدیدکنندگان افزایش پیدا می‌کند. وی افزود: هر عاملی که این آرامش را بر هم بزند، باید با نگاه کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد. مدیریت میراث فرهنگی صرفاً حفاظت از کالبد بناها نیست، بلکه حفاظت از کیفیت حضور انسان در این فضاها نیز بخشی از مأموریت آن محسوب می‌شود. حفاظت از میراث جهانی، آزمونی برای حکمرانی شهری آنچه از مجموع دیدگاه‌ها برمی‌آید، مخالفت با فناوری یا حمل‌ونقل پاک نیست؛ بلکه تأکید بر این اصل است که هر فناوری و هر کاربری باید متناسب با هویت و ظرفیت مکان تاریخی تعریف شود. اکنون پرسش اصلی این است: آیا حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان با فلسفه پیاده‌راه، الزامات حفاظت از یک اثر ثبت جهانی و حق شهروندان برای تجربه آرام و ایمن سازگار است یا خیر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه در تقابل دیدگاه‌ها باشد، در تدوین ضوابط روشن، مطالعات شهری و گفت‌وگوی میان مدیران شهری، متخصصان میراث فرهنگی و جامعه مدنی نهفته است؛ مسیری که بسیاری از شهرهای تاریخی جهان پیش‌تر پیموده‌اند. ✍🏻 کوروش دیباج؛ روزنامه نگار 

ایجاد شده: 22/تیر/1405       آخرین ویرایش: 22/تیر/1405     مقالات و یادداشت ها
تضعیف آموزش تخصصی هتلداری؛ یک عقب‌گرد راهبردی در توسعه سرمایه انسانی صنعت اقامت

تضعیف آموزش تخصصی هتلداری؛ یک عقب‌گرد راهبردی در توسعه سرمایه انسانی صنعت اقامت

تصمیم اخیر برای تغییر عنوان «هنرستان یا دبیرستان هتلداری» به «هتلداری و گردشگری» در نگاه نخست شاید صرفاً یک تغییر نام به نظر برسد، اما در واقع بازتاب یک نگرش نادرست و غیرتخصصی نسبت به ماهیت صنعت هتلداری و نیازهای واقعی بازار کار است؛ نگرشی که متأسفانه طی سال‌های گذشته به تدریج جایگاه هتلداری را در نظام سیاست‌گذاری گردشگری کشور تضعیف کرده است. در تمامی نظام‌های پیشرفته آموزشی جهان، هتلداری (Hospitality) و گردشگری (Tourism) اگرچه دارای ارتباطات متقابل هستند، اما دو حوزه مستقل با دانش، مهارت‌ها، استانداردها، مشاغل و مسیرهای آموزشی متفاوت محسوب می‌شوند. معتبرترین مؤسسات آموزشی جهان از جمله مدرسه عالی هتلداری لوزان سوئیس (EHL) نیز میان مدیریت هتلداری و مدیریت گردشگری تفکیک علمی و حرفه‌ای قائل هستند و برای هر یک برنامه‌های تخصصی جداگانه طراحی می‌کنند.  مسئله اصلی اینجاست که هتلداری یک فعالیت صرفاً گردشگری نیست؛ بلکه یک صنعت عملیاتی، خدماتی و سرمایه‌بر است که نیازمند آموزش‌های تخصصی در حوزه‌های پذیرش، خانه‌داری، غذا و نوشیدنی، آشپزی، رزرواسیون، درآمدزایی، فروش، نگهداری تأسیسات، مدیریت عملیات، خدمات مهمان و استانداردهای بین‌المللی اقامت است. در مقابل، گردشگری عمدتاً بر برنامه‌ریزی سفر، بازاریابی مقصد، راهنمایی گردشگران، حمل‌ونقل، سیاست‌گذاری و توسعه مقاصد متمرکز است. به همین دلیل در بسیاری از کشورهای پیشرو، دانش‌آموزان و دانشجویان از همان ابتدای مسیر آموزشی میان رشته‌های Hotel Management، Hospitality Management و Tourism Management تفکیک می‌شوند. علت این تفکیک روشن است: نیازهای شغلی این دو حوزه یکسان نیست. امروز صنعت جهانی سفر و گردشگری حدود ۳۵۷ میلیون شغل در جهان ایجاد کرده و نزدیک به ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص داده است. (World Travel & Tourism Council⁠) اما در دل همین اکوسیستم عظیم، بخش اقامت و هتلداری یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مصرف‌کنندگان نیروی انسانی آموزش‌دیده محسوب می‌شود؛ تا جایی که شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) هشدار داده است که صنعت مهمان‌نوازی و گردشگری جهان تا سال ۲۰۳۵ با کمبود ده‌ها میلیون نیروی کار مواجه خواهد شد و تنها در بخش‌های مرتبط با مهمان‌نوازی، شکاف نیروی انسانی به میلیون‌ها نفر خواهد رسید.  در چنین شرایطی، کشورهای توسعه‌یافته نه‌تنها آموزش تخصصی هتلداری را تضعیف نکرده‌اند، بلکه سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای تربیت نیروی انسانی ماهر در این حوزه انجام داده‌اند؛ زیرا به خوبی می‌دانند که کیفیت خدمات اقامتی مستقیماً بر رضایت گردشگران، درآمد ارزی، نرخ بازگشت مسافر و اعتبار برند ملی تأثیر می‌گذارد. نکته مهم‌تر آن است که صنعت هتلداری بزرگ‌ترین دریافت‌کننده سرمایه‌گذاری در زنجیره گردشگری است. گزارش‌های بین‌المللی سرمایه‌گذاری هتل نشان می‌دهد که حجم سرمایه‌گذاری در بخش اقامت و هتل‌ها طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته و همچنان یکی از جذاب‌ترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری در صنعت سفر محسوب می‌شود. بنابراین این پرسش جدی مطرح می‌شود که چرا بخشی که بیشترین حجم سرمایه‌گذاری، اشتغال مستقیم، دارایی‌های فیزیکی و نیاز به نیروی انسانی تخصصی را در اختیار دارد، باید در نظام آموزشی کشور به تدریج هویت مستقل خود را از دست بدهد؟ واقعیت این است که تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد هتلداری در بسیاری از تصمیمات اجرایی و حتی نمادین، به تدریج در سایه عنوان کلی «گردشگری» قرار گرفته است. حذف تدریجی واژه «هتلداری» از برخی رویدادها، نمایشگاه‌ها و ساختارهای سیاست‌گذاری نمونه‌ای از همین روند است. این در حالی است که در ادبیات جهانی، Hospitality نه زیرمجموعه‌ای کم‌اهمیت از Tourism، بلکه یکی از ارکان اصلی و مستقل آن محسوب می‌شود. نگرانی فعالان صنعت هتلداری از تغییر عنوان مدارس تخصصی هتلداری نیز دقیقاً از همین منظر قابل درک است. تجربه نشان داده است که هرگاه دو رشته تخصصی با نیازهای آموزشی متفاوت در یک ساختار آموزشی ادغام می‌شوند، به مرور سهم آموزش‌های مهارتی، کارگاهی و عملی کاهش یافته و جای خود را به دروس عمومی‌تر و مشترک می‌دهد. نتیجه چنین رویکردی، کاهش عمق مهارت‌آموزی و تربیت فارغ‌التحصیلانی است که نه در هتلداری تخصص کافی دارند و نه در گردشگری. اگر هدف کشور توسعه گردشگری، ارتقای کیفیت خدمات، افزایش سرمایه‌گذاری و رقابت‌پذیری بین‌المللی است، مسیر آن از تضعیف آموزش تخصصی هتلداری نمی‌گذرد. برعکس، امروز باید شاهد توسعه هنرستان‌های تخصصی هتلداری، تجهیز کارگاه‌های آموزشی، ارتقای استانداردهای مهارتی و تقویت پیوند میان مدارس و هتل‌ها باشیم. تغییر عنوان «هتلداری» به «هتلداری و گردشگری» شاید در ظاهر اقدامی کوچک باشد، اما در عمل می‌تواند نشانه‌ای از یک خطای بزرگ‌تر باشد؛ خطایی که میان یک صنعت عملیاتی و سرمایه‌بر با یک حوزه سیاست‌گذاری و خدمات سفر تمایز قائل نیست. صنعت هتلداری ایران بیش از هر زمان دیگری به نیروی انسانی ماهر نیاز دارد. تصمیم‌گیران باید به جای کمرنگ کردن هویت آموزشی این صنعت، برای تقویت آن برنامه‌ریزی کنند. آینده هتل‌های کشور با سرمایه‌گذاری در ساختمان‌ها ساخته نمی‌شود؛ با سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی ساخته می‌شود. ✍️ مهدی حسینی

ایجاد شده: 8/تیر/1405       آخرین ویرایش: 8/تیر/1405     مقالات و یادداشت ها
جایگاه تبلیغات 1 جایگاه تبلیغات 1


کمی منتظر بمانید...