به گزارش هتل نیوز؛ سهیل ممدوحی در نشست خبری گروه هتلهای دُنسه به ظرفیت گردشگری برای توسعه اقتصادی کشور اشاره کرد. او گفت که ایران با میراث تاریخی، فرهنگ غنی و طبیعت چهارفصل، بستر مناسبی برای گردشگری دارد. این صنعت میتواند ثروت و اشتغال ایجاد کند و به رونق مناطق بومی کمک کند. او همچنین به وجود بیش از دو میلیون خانه دوم در استان مازندران اشاره کرد. ممدوحی ارزش تقریبی این املاک را حدود ۷۵ میلیارد دلار برآورد کرد. بخش زیادی از این املاک در طول سال بلااستفاده هستند. با ورود این خانهها به چرخه گردشگری، میتوان سرمایههای راکد را به داراییهای مولد تبدیل کرد. مدیرعامل دُنسه به بازده ۸ تا ۲۲ درصدی املاک تحت مدیریت این مجموعه در سال گذشته نیز اشاره کرد. او تأکید کرد که هدف دُنسه پیوند سرمایهگذاران، املاک مستعد گردشگری و نیروی انسانی بومی با گردشگران است. این اقدام میتواند به افزایش بهرهوری اقتصادی و توسعه گردشگری در مناطق مختلف کشور کمک کند.
ایجاد شده: امروز آخرین ویرایش: امروز اخبار داخلی
✍🏻 هیئت تحریریه پیام ما صنعت گردشگری برای جذب خانوادهها روی سلیقه کودکان حساب میکند. چالش از جایی آغاز میشود که کودکان بخواهند در طراحی تجربه سفر و تصمیمهایی که امنیتشان را تعیین میکند، سهم داشته باشند. گردشگری کودک در جهان بهتدریج از مفهوم سفرهای خانوادگی و تفریحات ویژه خردسالان فراتر میرود. تجربههای تازه در موزهها، برنامههای فرهنگی و پژوهشهای گردشگری نشان میدهند که برخی مقصدها و نهادهای بینالمللی در حال بازتعریف جایگاه کودکان در صنعت سفرند. کودکان در این رویکرد، علاوه بر همراهی با والدین، مخاطبان مستقل خدمات گردشگری به شمار میروند و حق دارند مشارکت کنند، بیاموزند و از محیطی امن برخوردار باشند. بااینحال، توجه به بازار سفرهای خانوادگی لزوماً به معنای به رسمیت شناختن حقوق کودکان نیست. ممکن است مقصدی برای جذب خانوادهها امکانات تفریحی متعددی فراهم کند، اما در طراحی موزهها، مسیرهای بازدید و برنامههای فرهنگی همچنان نیازهای کودکان را نادیده بگیرد. گردشگری کودک برای عبور از نگاه تجاری و تفریحی، باید آموزش، امنیت و مشارکت کودکان را نیز در نظر بگیرد. موزهها؛ مقصدی برای کاوشگران کوچک یکی از نمونههای تازه در این زمینه، برنامهای است که با همکاری «وزارت خانواده امارات متحده عربی» و «نهاد امور اوایل کودکی ابوظبی» اجرا میشود. این برنامه با عنوان «ماجراجوییهای موزهای برای کاوشگران کوچک»، کودکان سه تا ۱۵ساله را به بازدید تعاملی از «موزه تاریخ طبیعی ابوظبی» و «موزه ملی زاید» دعوت میکند. در این طرح، کودکان با استفاده از دفترچههای فعالیت و انجام چالشهای آموزشی، با طبیعت و میراث فرهنگی امارات آشنا میشوند. برگزارکنندگان جذب حدود دو هزار کودک را در مرحله نخست هدفگذاری کردهاند و در صورت موفقیت، قصد دارند برنامه را به رویدادی سالانه تبدیل کنند. اهمیت این تجربه در تغییر نقش کودک از بازدیدکنندهای منفعل به مشارکتکنندهای فعال است. کودک فرصت پیدا میکند کشف کند، پرسش بپرسد و با موضوعات فرهنگی و طبیعی تعامل داشته باشد. ایتالیا نیز از ۱۳ تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ برنامه «ماجراجویی میان صفحات؛ در موزه کتاب بخوانیم» را در حدود ۱۰۰ موزه و مرکز فرهنگی برگزار کرد. کتابخوانی، کارگاههای خلاقانه، دیدار با نویسندگان و تصویرگران و بازدیدهای خانوادگی از جمله فعالیتهای این رویداد بود. بخشی از برنامهها نیز با ترجمه به زبان اشاره ایتالیایی همراه بود تا کودکان ناشنوا امکان مشارکت داشته باشند. این تجربهها نشان میدهند که موزهها میتوانند در کنار نگهداری و نمایش آثار تاریخی، فضایی برای تعامل و یادگیری فراهم کنند. در این رویکرد، نیازهای کودکان هم در طراحی فعالیتهای جانبی و هم در شیوه روایت آثار و دسترسپذیری موزه در نظر گرفته میشود. کودکان در انتخاب مقصد سفر نقش دارند اهمیت کودکان در گردشگری به برنامههای فرهنگی و آموزشی محدود نیست. آنها در تصمیمگیری خانوادهها برای سفر نیز نقش مؤثری دارند. براساس گزارشی درباره روندهای سفر خانوادگی که «انجمن سفر آسیا و اقیانوسیه» در اکتبر ۲۰۲۶ با همکاری «تریپادوایزر» منتشر کرده است، ۸۰ درصد کودکان یک تا ۱۷ساله در انتخاب مقصد سفر خانواده تأثیر دارند. در ۴۲ درصد موارد، کودکان نقش اصلی را در این تصمیم ایفا میکنند و ۷۰ درصد آنها در مرحله جستوجو و شکلگیری ایده سفر مشارکت دارند. همچنین ۸۳ درصد والدین دستکم یک بار به درخواست فرزندشان از بودجه درنظرگرفتهشده برای سفر فراتر رفتهاند. این آمارها نشان میدهند که کودکان در بازار گردشگری خانوادگی نقش دارند و میتوانند بر انتخاب مقصد، اقامتگاه و فعالیتهای سفر تأثیر بگذارند. بااینحال، مشارکت کودکان نباید فقط از منظر بازاریابی و افزایش هزینهکرد خانوادهها بررسی شود. اگر صنعت گردشگری نقش آنها را در انتخاب مقصد به رسمیت میشناسد، باید به علایق و دیدگاههایشان نیز توجه کند. اهمیت اقتصادی کودکان در سفر خانوادگی باید با پذیرش حق اظهارنظر و مشارکت آنان همراه باشد. جایگاه کودکان در موزههای جهان با وجود افزایش برنامههای ویژه کودکان، پژوهشها نشان میدهند که موزههای جهان هنوز در فراهم کردن تجربهای متناسب با نیازهای این گروه سنی کاستیهایی دارند. پژوهشی در سال ۲۰۲۶ که ۱۰۰ موزه هنری پربازدید جهان را بررسی کرده است، نشان میدهد ۵۲ درصد این موزهها تورهای ویژه خانوادهها یا کودکان دارند و ۵۸ درصد امکاناتی مانند نقشههای تعاملی و راهنمای ویژه کودکان ارائه میکنند. بااینحال، فقط هفت درصد آنها برای کودکان یا خانوادهها توضیحاتی متناسب با این مخاطبان مینویسند و برای نمونه، از زبانی ساده و قابلفهم استفاده میکنند. این آمار نشان میدهد برگزاری تور خانوادگی یا چند کارگاه آموزشی برای کودکمحور شدن موزه کافی نیست. کودک باید بتواند با آثار ارتباط برقرار کند، پرسش بپرسد و اطلاعات را متناسب با سن و تجربه خود دریافت کند. طراحی مسیر بازدید، شیوه ارائه اطلاعات، دسترسپذیری و فرصت مشارکت فعال در شکلگیری تجربهای معنادار نقش دارند. پژوهش دیگری که در نوامبر ۲۰۲۶ در نشریه «سالنامه پژوهشهای گردشگری» منتشر شده است، مسیر یادگیری کودکان ۱۱ تا ۱۳ساله را در تورهای فرهنگی ترکیه بررسی کرده است. نتایج این مطالعه دوساله نشان میدهد یادگیری کودکان از تجربههای حسی و ملموس آغاز میشود و بهتدریج به درک مفاهیم انتزاعی میرسد. همچنین خاطرات عاطفی و تجربههای شخصی ممکن است بیش از جزئیات اطلاعاتی در ذهن آنها باقی بمانند. عکسها نیز به یادآوری و بازاندیشی درباره تجربه بازدید کمک میکنند. این یافتهها برای طراحی برنامههای گردشگری میراث فرهنگی اهمیت دارند. بازدید کودک از یک محوطه تاریخی یا موزه نباید به شنیدن اطلاعات فشرده و حفظ تاریخها محدود شود. تجربه دیداری، بازی، روایت و گفتوگو میتوانند رابطه کودکان با میراث فرهنگی را عمیقتر کنند. اگر هدف انتقال میراث به نسلهای آینده است، شیوه معرفی آن نیز باید با زبان و تجربه نسل جدید تناسب داشته باشد. امنیت کودکان؛ مسئولیتی فراتر از خانوادهها در کنار آموزش و سرگرمی، حفاظت از کودکان یکی از مسائل جدی صنعت گردشگری است. در اکتبر ۲۰۲۶، ائتلاف «آنلاک فیوچرز» راهنمایی عملی برای حفاظت از کودکان در بخشهای سفر، تفریح و سرگرمی منتشر کرد. این راهنما با همکاری «دفتر نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور خشونت علیه کودکان»، «اکپت اینترنشنال» و «شورای جهانی سفر و گردشگری» تهیه شده است. بررسی بیش از ۵۰ سازمان در ۲۵ کشور، شکاف میان آگاهی و اقدام عملی را نشان میدهد. براساس این بررسی، ۷۰ درصد پاسخدهندگان گفتهاند صنعت آنها از ضرورت حفاظت از کودکان آگاه است، اما فقط ۴۰ درصد سیاستها و فرایندهای رسمی برای این کار دارند. همچنین ۴۸ درصد پاسخدهندگان کمبود تخصص را مهمترین مانع اجرای اقدامات حفاظتی دانستهاند. یکی از یافتههای قابلتأمل این بررسی، مشارکت محدود کودکان در تدوین سیاستهای حفاظتی است. فقط یک سازمان از هر ۱۰ سازمان هنگام طراحی این سیاستها نظر خود کودکان را جویا شده است. این موضوع نشان میدهد حتی در برنامههایی که با هدف حمایت از کودکان تدوین میشوند، صدای خود آنها کمتر شنیده میشود. صنعت گردشگری باید حفاظت از کودکان را از مرحله طراحی خدمات تا اقامت، حملونقل و فعالیتهای تفریحی در نظر بگیرد. در کنار خانوادهها، هتلها، آژانسهای مسافرتی، موزهها، برگزارکنندگان تور و نهادهای سیاستگذار نیز در ایجاد محیطی امن برای کودکان سهم دارند. کودکان جوامع میزبان؛ سوی دیگر گردشگری کودک نگاه به گردشگری کودک زمانی کامل میشود که علاوه بر کودکان گردشگر، وضعیت کودکان ساکن مقصدها نیز بررسی شود. توسعه گردشگری میتواند برای جوامع محلی فرصتهای اقتصادی و آموزشی ایجاد کند، اما در نبود سازوکارهای حمایتی، کودکان این جوامع ممکن است در معرض کار و بهرهکشی قرار بگیرند. یکی از نمونههای بحثبرانگیز در این زمینه، گردشگری پرورشگاهی است. در این الگو، گردشگران برای بازدید یا فعالیت داوطلبانه به مراکز نگهداری کودکان میروند. منتقدان درباره پیامدهای این نوع گردشگری برای حریم خصوصی، امنیت و سلامت روانی کودکان هشدار میدهند. مقالهای که در اکتبر ۲۰۲۶ در رسانه تخصصی گردشگری «NRIT» منتشر شده است، استدلال میکند که نیت خیرخواهانه گردشگران لزوماً به نتیجهای مثبت نمیانجامد و بازدید از مراکز نگهداری ممکن است به تداوم بهرهکشی بینجامد. این مقاله، حمایت از خانوادهها، تقویت آموزش و ایجاد فرصتهای اقتصادی برای جوامع محلی را جایگزین مناسبتری برای بازدید از مراکز نگهداری کودکان معرفی میکند. تجربه بوتسوانا نمونه دیگری از پیوند گردشگری با وضعیت کودکان جوامع میزبان است. «یونیسف» در اوت ۲۰۲۶ از همکاری دولت این کشور با بخش گردشگری برای گسترش خدمات آموزش و مراقبت دوران کودکی در مناطق دورافتاده و وابسته به گردشگری خبر داد. هدف این همکاری، بهبود دسترسی کودکان این مناطق به خدمات آموزش اولیه و تقویت زیرساختهای مرتبط است. این برنامهها نشان میدهند که منافع گردشگری میتواند فراتر از درآمد کسبوکارها تعریف شود و به بهبود کیفیت زندگی ساکنان مقصد نیز کمک کند. بنابراین، در ارزیابی موفقیت گردشگری، در کنار تعداد بازدیدکنندگان و میزان درآمد، تأثیر آن بر زندگی کودکان و دیگر گروههای محلی نیز اهمیت دارد. کودکان؛ غایبان پژوهشهای گردشگری با وجود تجربههای تازه در برخی مقصدها، جایگاه کودکان در پژوهشهای گردشگری همچنان محدود است. مطالعهای که در فوریه ۲۰۲۶ در نشریه «پژوهشهای بینالمللی گردشگری» منتشر شده، ۶۷ مقاله تجربی در این حوزه را مرور کرده و به حضور کمرنگ کودکان بهعنوان ذینفعان فعال این صنعت اشاره کرده است. پژوهشگران تأکید دارند که کودکان، افزون بر نقششان بهعنوان همراهان والدین یا مصرفکنندگان خدمات گردشگری، گروهی مستقلاند و باید تجربهها و دیدگاههای آنها را در مطالعات و سیاستگذاریها در نظر گرفت. این مسئله در طراحی مقصدهای گردشگری نیز اهمیت دارد. شهر مناسب کودکان، در کنار شهربازی و امکانات تفریحی، به دسترسی ایمن، مسیرهای قابلاستفاده، خدمات فرهنگی متناسب با سن، امکان حضور در فضاهای عمومی و توجه به نیازهای کودکان دارای معلولیت نیاز دارد. به همین ترتیب، یک محوطه تاریخی یا موزه کودکمحور باید در کنار آسانتر کردن بازدید برای خانوادهها، امکان ارتباط واقعی کودکان با میراث را فراهم کند. تجربههای ابوظبی و ایتالیا، پژوهشهای مربوط به موزهها و یادگیری فرهنگی و راهنماهای جدید حفاظت از کودکان، همگی از تغییر نگاه به گردشگری کودک حکایت دارند. بااینحال، این تغییر زمانی به رویکردی پایدار تبدیل میشود که برنامهها تجربهای متناسب با سن کودکان فراهم کنند، امنیت و حقوق آنان را تضمین کنند و به کودکان در تصمیمگیری نقش بدهند. در چنین نگاهی، کودک یکی از ذینفعان اصلی گردشگری است. جایگاه او فراتر از نقشی است که در جذب خانوادهها و افزایش درآمد مقصد دارد. کودک حق دارد بیاموزد، کشف کند، پرسش بپرسد، نظر بدهد و در محیطی امن با میراث فرهنگی و طبیعی ارتباط برقرار کند.
ایجاد شده: دو روز قبل آخرین ویرایش: دو روز قبل مقالات و یادداشت ها
به گزارش تور نیوز؛ سه آبشار ارزشمند استان همدان بهنامهای شهرستانه، گرینو و دره غار علیآباد دمق به تازگی در فهرست میراث طبیعی ملی کشور ثبت شدند. این ثبت پس از بررسی و ارزیابی کارشناسی در شورای عالی ثبت آثار طبیعی انجام شد. ثبت ملی این آبشارها باعث تثبیت جایگاه آنها در فهرست میراث طبیعی کشور میشود. همچنین این اقدام زمینه حفاظت و مدیریت بهتر این جاذبهها را فراهم میکند. به این ترتیب، ظرفیتهای طبیعی همدان به گردشگران و علاقهمندان به طبیعت معرفی خواهد شد. استان همدان با جاذبههای طبیعی و همچنین پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری دارد. معرفی هدفمند این جاذبهها، بهویژه در حوزه طبیعتگردی، میتواند به رونق گردشگری شهرستانها و بهرهمندی اقتصادی جوامع محلی کمک کند.
ایجاد شده: دو روز قبل آخرین ویرایش: دو روز قبل اخبار داخلی
به گزارش سرویس خارجی تور نیوز؛ جیمز هولمن، افسر سابق نیروی دریایی بریتانیا، داستانی الهامبخش دارد. او در ۲۵ سالگی بینایی خود را از دست داد. با این حال، او هرگز رؤیای کشف جهان را رها نکرد. هولمن در سالهای ۱۸۱۹ تا ۱۸۴۶ سفرهایی شگفتانگیز داشت. او از وسایل مختلفی مانند اسب، کالسکه، سورتمه و کشتی استفاده کرد و به نقاطی سفر کرد که بسیاری از جهانگردان بینا از آنها دوری میکردند. مسافت سفرهای او حدود ۲۵۰ هزار مایل، معادل بیش از ۴۰۰ هزار کیلومتر تخمین زده میشود. این رقم در قرن نوزدهم بسیار چشمگیر است. او تجربیات خود را در قالب کتاب نوشت و با فرهنگها و طبیعتهای ناشناخته روبرو شد. نام هولمن به عنوان یک پیشگام در تاریخ سفر و جهانگردی باقی مانده است. جیمز هولمن در سال ۱۸۵۷ در ۷۰ سالگی درگذشت. میراث او نشان میدهد که برای دیدن جهان، فقط داشتن چشم کافی نیست. میل به کشف و تجربه اهمیت بیشتری دارد.
ایجاد شده: 21/آبان/1405 آخرین ویرایش: 21/آبان/1405 اخبار خارجی
به گزارش هتل نیوز؛ ابراهیم پورفرج، رئیس پیشین جامعه تورگردانان ایران، تصویب «آییننامه شورای هماهنگی گردشگری سلامت» را در جلسه ۲۹ مهرماه هیئت دولت، اقدامی کلیدی برای رشد گردشگری و اقتصاد کشور دانست. او بیان کرد که تا قبل از این، نبود دستورالعمل یکپارچه، راه را برای سلیقهسالاری و مانعتراشی در برابر شرکتها و دفاتر خدمات مسافرتی باز گذاشته بود. پورفرج تأکید کرد که با این مقرره رسمی، فعالان بخش خصوصی میتوانند در چارچوبی روشن و قانونی فعالیت کنند و دیگر بهانهای برای مزاحمتهای غیرقانونی وجود نخواهد داشت. او همچنین معتقد است که تأثیر این آییننامه به حوزه سلامت محدود نخواهد ماند. گردشگران درمانی از خدمات فرهنگی، شهری و طبیعتگردی نیز بهرهمند خواهند شد. این پیشکسوت گردشگری اشاره کرد که ظرفیتهایی مانند چشمپزشکی و آبدرمانی از جمله نقاط قوت ایران هستند. وی افزود که مقررات شفاف زمینهساز بازاریابی مؤثرتر و جذب بیشتر مسافران سلامت خواهد بود. پورفرج در نهایت یادآور شد که آمار ورود گردشگر هنوز با ظرفیتهای ایران همخوانی ندارد و گردشگری سلامت به یک جهش جدی نیاز دارد.
ایجاد شده: 3/آبان/1405 آخرین ویرایش: 3/آبان/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ کوروش خسروی، معاون هماهنگی و امور اقتصادی استانداری اصفهان، از ضرورت فراتر رفتن سرمایهگذاری گردشگری از صرفاً جلوگیری از آسیب به محیط زیست خبر داد. او بیان کرد که این سرمایهگذاری باید به تأسیس کسبوکارهایی منجر شود که به بهبود وضعیت محیط زیست کمک میکنند. خسروی افزود که در رویکرد جدید، صرفاً جلوگیری از تخریب محیط زیست کافی نیست. او تأکید کرد که فعالیتهای اقتصادی باید آثار مثبت محیطزیستی نیز به همراه داشته باشند. کسبوکارهای طبیعتمحور باید الگویی برای همافزایی میان منافع اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی ایجاد کنند. وی همچنین خاطرنشان کرد که افزایش درآمد و موفقیت اقتصادی باید در راستای اهداف محیطزیستی قرار گیرد. حضور فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران از مناطق مختلف کشور در نشست فرصتها و بستههای سرمایهگذاری گردشگری، نشاندهنده توجه به ظرفیتهای اقتصادی این حوزه است.
ایجاد شده: 2/آبان/1405 آخرین ویرایش: 2/آبان/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ علیاصغر شالیبافیان، رئیس مرکز سرمایهگذاری و امور اقتصادی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، بر لزوم توسعه گردشگری سازگار با محیط زیست تأکید کرد. وی بیان کرد که این توسعه نیازمند تسهیل سرمایهگذاری و تدوین بستههای سرمایهگذاری در زمینه طبیعتگردی است. شالیبافیان افزود که بخش زیادی از ظرفیتهای گردشگری کشور به دلیل نبود سازوکارهای اجرایی مناسب، هنوز مغفول مانده است. او همچنین اشاره کرد که برای بهرهبرداری از عرصههای طبیعی و آبی، هماهنگی میان دستگاههای مسئول ضروری است. تسهیل صدور مجوزها و رعایت الزامات حفاظت از محیط زیست باید در اولویت باشد. وی تصریح کرد که با اصلاح اساسنامه شرکتهای آب منطقهای و مدیریت منابع آب ایران، امکان مشارکت بخش خصوصی در بهرهبرداری از عرصههای آبی فراهم شده است. ایجاد بسترهای قانونی برای حضور سرمایهگذاران میتواند زمینهساز اجرای طرحهای گردشگری و بهرهبرداری اقتصادی از ظرفیتهای مغفولمانده کشور باشد.
ایجاد شده: 2/آبان/1405 آخرین ویرایش: 2/آبان/1405 اخبار داخلی
به گزارش هورکا نیوز؛ جشنواره غذاهای سنتی و محلی آستارا در روز پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ در باغ ملی این شهر برگزار شد. این جشنواره یکروزه به معرفی غذاهای محلی و سنتی آستارا پرداخت و بازدیدکنندگان را به تجربه طعمهای خاص این منطقه دعوت کرد. آستارا، بهعنوان شمالیترین شهر ساحلی استان گیلان، از تنوع غذایی غنی برخوردار است. این تنوع غذایی تحت تأثیر طبیعت منطقه و پیوند سنتهای آشپزی گیلکی و آذری شکل گرفته است. در آشپزی محلی آستارا، استفاده از سبزیهای معطر، سیر، باقلا و گردو اهمیت ویژهای دارد. غذاهای محلی این منطقه بخشی از هویت فرهنگی گیلان را تشکیل میدهند. برگزاری جشنوارههای غذاهای سنتی میتواند به معرفی میراث غذایی آستارا کمک کند. این جشنواره میتواند نقش مهمی در تقویت گردشگری غذا و آشنایی گردشگران با فرهنگ بومی ایفا کند.
ایجاد شده: 1/آبان/1405 آخرین ویرایش: 1/آبان/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ میراث باغ ایرانی با هندسه زیبا و جریان آب، به یک الگوی جهانی تبدیل شده است. باغ فین کاشان نشاندهنده پیوند معماری و طبیعت است. باغ جلیکو در منطقه کینگز کراس لندن، نمونهای تازه از این تأثیر است. طراحان این باغ از اصول باغ فین استفاده کردهاند. ساختار هندسی و آبنماها در این باغ جلوهای مدرن به فضا بخشیدهاند.
ایجاد شده: 26/مهر/1405 آخرین ویرایش: 26/مهر/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ ساحل سرخ هرمز بهعنوان یکی از جاذبههای طبیعی منحصربهفرد ایران شناخته میشود. این ساحل با ترکیب زیبا و چشمنواز خاک سرخ و آبهای نیلگون خلیج فارس، چشماندازهای تماشایی را برای گردشگران فراهم میکند. این منطقه، تجربهای منحصربهفرد از طبیعتگردی در جنوب ایران را برای بازدیدکنندگان به ارمغان میآورد. ساحل سرخ هرمز بهعنوان یک ظرفیت گردشگری طبیعی، توانسته است توجه بسیاری از علاقهمندان به طبیعت را جلب کند.
ایجاد شده: 24/مهر/1405 آخرین ویرایش: 24/مهر/1405 اخبار داخلی
✍🏻به قلم | علی خلف در میان تمرکز سرمایهگذاریها در کلانشهرها، بسیاری از شهرهای کوچک ایران از ظرفیتهایی برخوردارند که کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند؛ ظرفیتهایی که در صورت بهرهبرداری صحیح، میتوانند آینده اقتصادی و اجتماعی این مناطق را دگرگون کنند. گردشگری یکی از مهمترین این فرصتهاست؛ فرصتی برای ایجاد اشتغال، حفظ هویت بومی و مقابله با رکود اقتصادی و مهاجرت جوانان. طبیعت بکر، بناهای تاریخی، آیینهای محلی، صنایعدستی و سبک زندگی اصیل، سرمایههای ارزشمندی هستند که میتوانند به مزیت رقابتی شهرهای کوچک تبدیل شوند. با این حال، برخورداری از جاذبه بهتنهایی ضامن توسعه نیست. مسئله اصلی بسیاری از شهرهای کوچک، فقدان جاذبه نیست؛ بلکه ناتوانی در بالفعل کردن ظرفیتهای بالقوه، به دلیل ناآگاهی یا سوءمدیریت است. گردشگری زمانی به موتور محرک اقتصاد محلی تبدیل میشود که از فعالیتی مقطعی و پراکنده فراتر برود و به زنجیرهای از فرصتهای اقتصادی پیوند بخورد. حضور گردشگران میتواند به رونق اقامتگاههای بومی، رستورانها، حملونقل، صنایعدستی و فروش محصولات محلی بیانجامد و درآمد را در بخشهای مختلف جامعه توزیع کند. اهمیت این موضوع در مواجهه با مهاجرت جوانان دوچندان است. گردشگری، با ایجاد فرصتهای شغلی و حمایت از کسبوکارهای محلی، میتواند مسیری برای ماندگاری جمعیت جوان و ساختن آیندهای اقتصادی در زادگاهشان فراهم کند. البته توسعه این صنعت بدون زیرساخت مناسب، مدیریت کارآمد، معرفی حرفهای مقصد و مشارکت مردم محلی امکانپذیر نیست. همچنین حفاظت از محیطزیست، منابع آب و میراث تاریخی باید در اولویت باشد؛ چراکه هدف، جذب گردشگر به هر قیمت نیست، بلکه ایجاد تعادلی پایدار میان منافع اقتصادی و کیفیت زندگی ساکنان است. در این مسیر، دستگاههای متولی گردشگری و بخش خصوصی وظیفه دارند ظرفیتهای هر منطقه را شناسایی و برای بهرهبرداری از آنها برنامهریزی کنند. گاهی احیای یک بافت تاریخی، ساماندهی یک مسیر گردشگری یا معرفی درست یک آیین بومی، میتواند نقطه آغاز تحولی بزرگ باشد؛ تحولی که لزوماً به سرمایهگذاریهای عظیم نیاز ندارد، بلکه بیش از هر چیز به شناخت ظرفیتها و مدیریت صحیح آنها وابسته است. نجات شهرهای کوچک، پیش از هر چیز، به تغییر نگاه ما به داشتههای آنها نیاز دارد. گردشگری راهحلی فوری برای تمام مشکلات اقتصادی نیست، اما اگر با برنامهریزی، سرمایهگذاری هدفمند و مشارکت مردم همراه شود، میتواند یکی از مؤثرترین مسیرهای توسعه متوازن کشور باشد؛ مسیری که شهرهای کوچک را از حاشیه اقتصاد ایران به متن فرصتهای توسعه بازمیگرداند.
ایجاد شده: 22/مهر/1405 آخرین ویرایش: 22/مهر/1405 مقالات و یادداشت ها
✍🏻به قلم ؛ مهدی حسینی گاهی تاریخ، آدمهایی را به ما میدهد که اگر قدرشان را بدانیم، فقط یک نام در کتابها باقی نمیمانند؛ میتوانند یک شهر را زنده کنند، یک مقصد گردشگری بسازند و حتی اقتصاد یک منطقه را تغییر دهند. شمس تبریزی از همین آدمهاست. مردی که آمد، مولانا را دگرگون کرد؛ آنقدر که رابطه این دو، دیگر در قالب ساده «استاد و شاگرد» نمیگنجید. شمس، آینهای شد که مولانا در آن خودِ دیگری را دید؛ دیداری که حاصلش نه فقط دگرگونی یک انسان، بلکه یکی از ماندگارترین میراثهای عرفانی و ادبی جهان شد. مولانا پس از شمس، دیگر همان مولانای پیش از او نبود و جهان نیز از این دیدار، مولانایی را شناخت که قرنها بعد هنوز میلیونها انسان را به سوی خود میکشد. امروز اما اتفاق مهمی برای شمس افتاده است. پس از نزدیک دو دهه انتظار، بارگاه شمس تبریزی در خوی با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، افتتاح شد؛ پروژهای که بر اساس گزارشهای منتشرشده با اعتباری حدود ۲۵۰ میلیارد تومان به مرحله بهرهبرداری رسیده است. این مجموعه در حدود ۷ هزار مترمربع ساخته شده و علاوه بر فضای زیارتی، کتابخانه و امکانات پژوهشی نیز دارد. خبر، در وهله اول یک خبر فرهنگی است؛ خبری خوش برای مردم خوی و برای دوستداران شمس. اما اگر بخواهیم کمی فراتر نگاه کنیم، این خبر یک سؤال بزرگ اقتصادی و گردشگری نیز با خود دارد: ما چند سال از ظرفیت گردشگری شمس تبریزی غافل بودهایم؟ برای یافتن پاسخ، کافی است به چند صد کیلومتر آنسوتر و به قونیه نگاه کنیم. ترکیه سالهاست که از میراث مولانا، فقط نگهداری نمیکند؛ برای آن مقصد گردشگری ساخته است. موزه و آرامگاه مولانا در قونیه در سال ۲۰۲۵ میلادی ۳ میلیون و ۶۲ هزار و ۸۰۰ بازدیدکننده داشته است. مدیر موزه گفته است که با احتساب برخی گروهها و ورودیهای غیرثبتشده در گیتهای اصلی، تعداد واقعی بازدیدکنندگان حتی میتواند به حدود ۳.۵ میلیون نفر برسد. حدود ۳۰۷ هزار نفر از بازدیدکنندگان ثبتشده نیز گردشگر خارجی بودهاند. این فقط یک عدد نیست. سه میلیون نفر یعنی سه میلیون سفر، سه میلیون تصمیم برای انتخاب یک مقصد، میلیونها شب اقامت، رستوران، حملونقل، خرید، صنایعدستی، تور، راهنمای گردشگری و دهها فعالیت اقتصادی دیگر. مهمتر اینکه قونیه فقط به روزهای معمول سال اکتفا نکرده است. در مراسم «شب عروس» و برنامههای مرتبط با سالروز درگذشت مولانا، تنها در یک دوره ۱۰ روزه در سال ۲۰۲۵، موزه مولانا ۱۷۸ هزار بازدیدکننده داشته؛ یعنی به طور متوسط نزدیک به ۱۸ هزار نفر در روز. ترکیه دقیقاً همینجا یک درس مهم به ما میدهد: میراث فرهنگی زمانی به سرمایه گردشگری تبدیل میشود که برای آن روایت، رویداد، مقصد، زیرساخت و اقتصاد طراحی شود. حالا به شمس برگردیم. اگر مولانا در قونیه سالانه بیش از سه میلیون بازدیدکننده ایجاد میکند، چرا شمس نتواند بخشی از این جریان را به خوی بیاورد؟ البته مقایسه شمس با مولانا به معنای انتظار داشتن همان تعداد بازدیدکننده از روز نخست نیست. مولانا قرنهاست که در قونیه صاحب یک اکوسیستم گردشگری است؛ اما شمس تازه امروز صاحب یک بارگاه مناسب شده است. با این حال، میتوان یک محاسبه ساده انجام داد. اگر بارگاه شمس در یک افق چندساله بتواند فقط ۱۰ درصد از مقیاس بازدید فعلی موزه مولانا را جذب کند، یعنی حدود ۳۰۶ هزار بازدیدکننده در سال. اگر این عدد به ۲۰ درصد برسد، به بیش از ۶۱۲ هزار نفر میرسیم. و اگر روزی بتوانیم شمس را به یک مقصد بینالمللی تبدیل کنیم و به یک میلیون بازدیدکننده سالانه برسیم، دیگر با یک «بارگاه» صرفاً فرهنگی مواجه نیستیم؛ با یک موتور گردشگری منطقهای مواجهیم. اما درآمد چقدر خواهد بود؟ اینجا باید مراقب باشیم که میان «درآمد مستقیم بارگاه» و «اثر اقتصادی گردشگر بر مقصد» تفاوت قائل شویم. هنوز هیچ آمار واقعی برای درآمد سالانه بارگاه شمس وجود ندارد و بنابراین هر عددی درباره درآمد آینده باید سناریویی باشد. با این حال، یک شاخص قابل اتکا داریم: در سال ۲۰۲۵، درآمد گردشگری ترکیه به ۶۵.۲۳ میلیارد دلار رسید و تعداد بازدیدکنندگانی که از کشور خارج شدند ۶۳.۹ میلیون نفر بود؛ یعنی بهطور متوسط حدود هزار دلار به ازای هر بازدیدکننده در مقیاس کل اقتصاد گردشگری ترکیه. طبیعتاً نمیتوان گفت هر بازدیدکننده شمس هزار دلار در خوی خرج خواهد کرد؛ چنین ادعایی غیرواقعی است. اما همین شاخص نشان میدهد گردشگری فقط بلیت ورودی یک بنا نیست. حتی اگر برای یک سناریوی بسیار محافظهکارانه، فقط ۲۰۰ دلار هزینه گردشگری محلی به ازای هر گردشگر در نظر بگیریم، ۳۰۶ هزار بازدیدکننده میتواند معادل حدود ۶۱ میلیون دلار گردش مالی مستقیم و غیرمستقیم در مقصد ایجاد کند. با ۶۱۲ هزار بازدیدکننده، این رقم به حدود ۱۲۲ میلیون دلار میرسد و با یک میلیون بازدیدکننده، به حدود ۲۰۰ میلیون دلار خواهد رسید. تأکید میکنم: اینها پیشبینی درآمد بارگاه نیستند؛ سناریوهای اقتصادی برای نشان دادن اندازه ظرفیت هستند. میزان واقعی هزینهکرد گردشگران شمس باید پس از ایجاد مقصد، بر اساس مدت اقامت، سهم گردشگران خارجی، نوع سفر و الگوی هزینهکرد آنها اندازهگیری شود. اما حتی همین محاسبه ساده، یک واقعیت را آشکار میکند: سرمایه اصلی بارگاه شمس، ساختمان آن نیست؛ گردشگری است که میتواند به دنبال آن شکل بگیرد. اینجاست که تفاوت ما با ترکیه اهمیت پیدا میکند. ترکیه از مولانا فقط یک آرامگاه نساخته است. پیرامون مولانا، یک روایت جهانی ساخته؛ از موزه و سماع گرفته تا جشنواره، رویدادهای بینالمللی، هتل، رستوران، صنایعدستی، تورهای تخصصی و برند شهری «قونیه». در سال ۲۰۲۵ نیز شهرداری و نهادهای محلی قونیه برای دوره شب عروس، مجموعهای از جاذبههای شهری را فعال کردند که تنها در یکی از بخشهای گردشگری شهر طی این دوره حدود ۱۲۰ هزار بازدید ثبت شد. ما اما امروز تازه بارگاه شمس را افتتاح کردهایم. شاید بتوان گفت این اتفاق، با همه تأخیرش، یک فرصت تاریخی است؛ فرصتی برای اینکه خوی را نه فقط به عنوان محل دفن شمس، بلکه به عنوان شهر شمس در نقشه گردشگری جهان تعریف کنیم. این البته نیازمند یک تصمیم بزرگتر است. نباید تصور کنیم با ساخت یک بنا، گردشگر خودبهخود خواهد آمد. گردشگر را باید دعوت کرد؛ باید برای او داستان ساخت، مسیر طراحی کرد، تجربه ایجاد کرد و دلیل سفر به وجود آورد. خوی میتواند با محوریت شمس، یک بسته کامل گردشگری فرهنگی و عرفانی طراحی کند؛ از موزه و مرکز مطالعات شمس و مولانا تا جشنواره سالانه، هفته شمس، رویدادهای بینالمللی عرفان، موسیقی و ادبیات، تورهای مشترک ایران و ترکیه، مسیر گردشگری شمس ـ مولانا و برنامههای ویژه برای گردشگران خارجی. حتی میتوان یک ایده بزرگتر را مطرح کرد: «مسیر شمس و مولانا» چرا باید شمس و مولانا را در دو سوی مرزهای امروز از هم جدا کنیم؟ یکی در خوی آرمیده و دیگری در قونیه به یک برند جهانی تبدیل شده است. این دو، در تاریخ از هم جدا نبودند. چرا در گردشگری جدا باشند؟ اتفاقاً میتوان یک مسیر فرهنگی بینالمللی طراحی کرد که خوی، تبریز، قونیه و دیگر نقاط مرتبط با زندگی و سیر این دو چهره بزرگ را در یک شبکه گردشگری قرار دهد. این مسیر میتواند نهتنها برای گردشگران ایرانی و ترک، بلکه برای بازارهای فرهنگی اروپا، شرق آسیا، آسیای مرکزی و گردشگران علاقهمند به ادبیات و عرفان جذاب باشد. و شاید این همان نقطهای باشد که باید از خودمان بپرسیم: اگر ترکیه توانسته از مولانای ما یک برند جهانی گردشگری بسازد، چرا ما نتوانیم از شمس خودمان یک مقصد جهانی بسازیم؟ من چند سال پیش که به خوی رفتم و وضعیت مزار شمس را دیدم، واقعاً ناراحت شدم. برای من که سالها با حوزه گردشگری و میراث فرهنگی سروکار داشتهام، دیدن وضعیت آن مکان برای شخصیتی با چنین جایگاه جهانی، باورکردنی نبود. امروز اما باید خوشحال باشیم. نه فقط به خاطر اینکه بالاخره ساختمانی ساخته شده است؛ بلکه به این دلیل که شاید بعد از سالها، فرصتی برای بازگرداندن شمس به جایگاه شایستهاش فراهم شده است. اما این پایان راه نیست. افتتاح بارگاه شمس، آغاز یک پروژه بزرگتر است؛ پروژهای به نام «گردشگری شمس». اگر فردا فقط چند اتوبوس گردشگر ایرانی به خوی بیایند، عکس بگیرند، فاتحهای بخوانند و برگردند، ما هنوز بخش کوچکی از ظرفیت شمس را دیدهایم. اما اگر خوی بتواند سالانه صدها هزار گردشگر داخلی و خارجی جذب کند، اگر اقامت گردشگران افزایش پیدا کند، اگر هتلها، رستورانها، راهنمایان، صنایعدستی، فروشگاهها و کسبوکارهای محلی از آن منتفع شوند، اگر دانشجویان و پژوهشگران جهان برای شناخت شمس به خوی بیایند و اگر نام خوی در کنار نام شمس در ذهن گردشگران جهان ثبت شود، آن وقت میتوان گفت این پروژه واقعاً به ثمر نشسته است. ترکیه به ما نشان داده است که یک شخصیت فرهنگی میتواند اقتصاد یک شهر را تحت تأثیر قرار دهد. ما امروز بارگاه شمس را افتتاح کردهایم. حالا نوبت آن است که گردشگری شمس را افتتاح کنیم. شاید شمس، پس از قرنها، دوباره آمده باشد تا چیزی را به ما بیاموزد: گاهی بزرگترین گنجها، همانهایی هستند که سالها کنار دستمان بودهاند و ما ارزششان را ندیدهایم. و امروز، شاید مهمترین سؤال این نباشد که چرا این بارگاه دیر ساخته شد؛ بلکه این باشد که: از امروز با شمس چه خواهیم کرد؟ آیا او را در یک بنای تازه محصور میکنیم؟ یا از او، برای خوی، آذربایجان و ایران، یک مقصد جهانی میسازیم؟
ایجاد شده: 17/مهر/1405 آخرین ویرایش: 17/مهر/1405 مقالات و یادداشت ها