به گزارش هتل نیوز ؛ " سید حجت کاظمی " مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه راهبرد مرآت کیش گفت : در چند ماه اخیر شاهد رشد ۱۴۸ درصدی فروش هتل بزرگ گاجره نسبت به مدت مشابه سال گذشته بودهایم؛ بهطوریکه در هفته اخیر نیز این هتل، پذیرای بیش از 1400 مهمان بوده است.وی افزود : عقد قرارداد با شرکتها، نهادها و سازمانهایی همچون شهرداری تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران، شرکت سنگآهن مرکزی، شرکت بهنوش و همچنین برگزاری برنامههایی نظیر مسابقات ملی والیبال برفی بانوان، همایش خودروهای کلاسیک و همایش شرکت پارس آزما طب، موجبات رقم خوردن روزهایی نویدبخش در این هتل بزرگ و سرسبز کوهستانی را فراهم کرده است.او تاکید کرد : برخی مشکلات و پروندههای حقوقی، مطالبات سررسیدشده، عدم اخذ تأییدیه حوزه HSE و مشمولیت ماده ۱۴۰ قانون تجارت، از جمله موانعی بودند که خوشبختانه با هدایت و همکاری ارکان و پرسنل محترم شرکت مرتفع شده است.
ایجاد شده: 28/اردیبهشت/1405 آخرین ویرایش: 28/اردیبهشت/1405 اخبار داخلی
هرچند انتخابات شوراهای شهری و روستایی با توجه به شرایط ناشی از جنگ به تعویق افتاده است، اما شاید این تعویق را فرصتی مناسب برای آرایش حضور نیروهای تخصصی در انتخابات پیش رو بدانیم. انتخابات شوراها را نمیتوان صرفا یک حرکت سیاسی دانست به دلیل آنکه شوراها در واقع "اتاقهای فکر مدیریت شهری" تلقی میگردند و بدون شک خروجی ناشی از تصمیمها ومصوبههای شوراهای اسلامی شهر و روستا مستقیما در تامین و تضمین درآمدهای شهری و کیفیت زندگی موثر خواهد بود. بهنظر میرسد رکن اصلی در انتخاب افراد میبایست براساس تخصص و کارآمدی در پارلمان شهری ملاک عمل قرار گیرد. بسیاری از چالشهای در حوزههای مختلف خدمات شهری (و بهویژه در موضوع مورد بحث ما در صنعت هتل داری و گردشگری) ناشی از حضور افرادی است که با وجود نگاه مثبت و تلاش و توجه به ارتقاء سطح خدمات شهری به دلیل عدم دارا بودن تخصصهای لازم در توسعه براساس کارکردهای شهر، نمی توانند موفقیت های لازم در عرصه تامین خواسته های شهروندان را فراهم سازند. این نکته بهویژه در شهرهای بزرگ کشور که محور توسعه آنان براساس سفر و گردشگری شکل گرفته است (همانند مشهد، اصفهان، شیراز، شهرهای استانهای مازندران و گیلان و....) حائز اهمیت دو چندان خواهدبود. امروزه شاهد هستیم که برخی از سیاستها و تصمیمات اتخاذ شده توسط شوراها در حوزههای هتلداری در شهرها با اعتراض بهرهبرداران و صاحبان سرمایه در این حوزه مواجه شده و عملا باعث ایجاد نارضایتی میگردد. آنچه حائز اهمیت است نقش بخش گردشگری و هتلداری در تامین درآمدهای شهری است که در صورت وجود یک نگاه تخصصی و برنامه محور میتواند ضمن تامین درآمدهای پایدار به توسعه پایدار شهری نیز بینجامد. به همین دلیل است که ضرورت دارد با برنامهریزی مناسب صاحب نظرانی از دل سرمایهگذاران و بهرهبرداران صنعت و یا متخصصان آگاه و دلسوز که با مبانی علمی و اقتصادی صنعت نیز آشنایی کامل داشته باشند پای در عرصه رقابتهای شوراها نهاده و زمینه ارتقاء کیفیت خدمات، آرامش و بهبود زندگی مردم را در قالب تدوین مدلهای اقتصادی مبتنی بر حیات فرهنگی و اجتماعی شهرها فراهم سازند. با توجه به جاذبههای بینظیر اکوتوریستی و طبیعتگردی در مناطق روستایی این موضوع در انتخابات شوراهای روستایی نیز صادق خواهد بود. امید است در فرصت باقیمانده شاهد حضور موثر صاحبان سرمایه، بهرهبرداران و مدیران بخش گردشگری و هتلداری در روند تصمیم سازی این رویداد در جای جای کشور پهناورمان باشیم. ✍️ سید مسعود منتجبی - کارشناس گردشگری
ایجاد شده: 28/فروردین/1405 آخرین ویرایش: 28/فروردین/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش فلای نیوز ؛ در نشست مشترک رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، سرپرست دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش و سرپرست شرکت هواپیمایی کیش، آخرین وضعیت همکاریهای حوزه هوانوردی جزیره کیش مورد بررسی قرار گرفت. در این جلسه، راهکارهای توسعه حملونقل هوایی، بهبود خدمات پروازی و تسهیل فعالیتهای هوانوردی در جزیره کیش بررسی شد و بازگشایی فرودگاه کیش بهعنوان یکی از مهمترین محورهای نشست مورد تأکید قرار گرفت. حاضران همچنین بر ضرورت هماهنگی و تعامل مستمر میان نهادهای مرتبط برای رفع موانع موجود، ارتقای کیفیت خدمات فرودگاهی و افزایش ظرفیتهای هوانوردی جزیره تأکید کردند. حمایت از توسعه کیشایر، استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص و برنامهریزی برای ارتقای خدمات به مسافران و فعالان اقتصادی از دیگر موضوعات مطرحشده در این نشست بود.
ایجاد شده: 28/فروردین/1405 آخرین ویرایش: 28/فروردین/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز " مرتضی بذرافشان " رئیس انجمن مؤسسات آموزشی گردشگری کشور در گفتگو با مریم کاظمی زاده1 مطرح کرد گفت : مشکلات امروز مؤسسات صرفاً مربوط به یک ماه اخیر نیست؛ از سال ۱۳۹۸ و همزمان با بحران کرونا و اتفاقات پس از آن، مؤسسات دیگر به شرایط عادی بازنگشتهاند. تعداد فراگیران مؤسسات به حدود یکسوم قبل کاهش یافته و در این سالها هیچگاه شاهد بازگشت رونق به شرایط کاری خود نبودهایم. وی افزود : در صورت تداوم این وضعیت، تعداد زیادی از مؤسسات تعطیل خواهند شد و نیروهای باتجربه آموزش و تدریس از این چرخه خارج میشوند. او تاکید کرد : وقتی از آموزش راهنمایان گردشگری صحبت میکنیم، برخی میپرسند «کدام گردشگری؟ کدام تور؟» که این خود بیانگر شرایط آشفته این صنعت است. بذرافشان ادامه داد : در وزارت گردشگری به رسمیت شناخته میشویم، اما در خارج از وزارتخانه چنین جایگاهی نداریم؛ برای نمونه، اداره مالیات ما را به رسمیت نمیشناسد و ناچاریم جایگاه قانونی خود را برای آنها توضیح دهیم. رئیس انجمن مؤسسات آموزشی گردشگری کشور در پایان گفت : رونق آموزش گردشگری و ورود نیروهای جدید به این عرصه، مستلزم بهبود شرایط کلی صنعت و حمایت عملی از مؤسسات آموزشی است.
ایجاد شده: 23/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 23/بهمن/1404 اخبار داخلی
" هانی رستگاران " دبیر ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر کشور در گفتگو با مریم کاظمی زاده خبرنگار هتل نیوز گفت : در هفتهای که تعطیلات نیمه شعبان را داشتیم، ضریب اشغال هتلها در شهرهای جنوبی کشور حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد گزارش شده و استقبال از سفر به مقاصد جنوبی نسبت به چند هفته گذشته افزایش یافته است. وی افزود : سفر به مشهد نیز در این هفته رشد چشمگیری داشته است. به گفته او، با نزدیک شدن به اسفندماه و تقارن آن با ماه مبارک رمضان، به طور طبیعی از حجم سفرها کاسته میشود و بسیاری از مردم از فرصت تعطیلات نیمه شعبان و ۲۲ بهمن برای سفر استفاده کردهاند. او ادامه داد : نمیتوان بهطور دقیق شرایط را پیشبینی کرد، اما امیدواریم در نوروز شاهد بهبود وضعیت گردشگری باشیم. رستگاران ضمن اعلام اینکه : احتمال میدهیم در هفته نخست نوروز، سفرها بیشتر به نیمه جنوبی کشور و در هفته دوم به نیمه شمالی کشور متمرکز شود گفت : از ابتدای اسفند، کشتی کروز با ظرفیت ۶۰۰ مسافر در مسیر بوشهر–جزیره کیش و بالعکس آغاز به کار میکند که برای نخستینبار در کشور انجام میشود. این کشتی در حال حاضر با دو آژانس مسافرتی قرارداد بسته و سفرهای دریایی بهزودی آغاز خواهد شد. او تاکید کرد : رویکرد اصلی ما کیفیسازی سفرهاست. بیش از آنکه بر افزایش کمّی سفرهای نوروزی تمرکز داشته باشیم، به دنبال ارتقای کیفیت تجربه سفر برای مردم هستیم. دبیر ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر کشور در پایان گفت : هدف ما این است که حتی در اسکانهای اضطراری یا اقامت در پارکها نیز سطحی قابل قبول از خدمات رفاهی فراهم شود. همچنین تمرکز بر رفع انتقادهای گذشته درباره نحوه اسکان و مدیریت سفرها از اولویتهای ستاد است.
ایجاد شده: 22/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 22/بهمن/1404 اخبار داخلی
به گزارش سرویس خارجی هتل نیوز ؛ جایزه جهانی پایداری زاید (Zayed Sustainability Prize)، یکی از معتبرترین جوایز بینالمللی در حوزه نوآوریهای انسانی و توسعه پایدار، ثبتنام دوره ۲۰۲۷ خود را آغاز کرد. مهلت ارسال طرحها تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام شده است. این جایزه با بودجهای معادل ۷.۲ میلیون دلار از شرکتهای کوچک و متوسط، سازمانهای غیرانتفاعی و مدارس دعوت میکند راهکارهای نوآورانه خود را در حوزههای سلامت، غذا، انرژی، آب، اقدام اقلیمی و مدارس بینالمللی ارائه دهند. جایزه پایداری زاید طی ۱۸ سال گذشته توانسته است زندگی بیش از ۲۰۰ میلیون نفر را در سراسر جهان بهبود بخشد و با الهام از ارزشهای انسانی شیخ زاید، از راهحلهایی حمایت میکند که تأثیر واقعی، ملموس و قابل اندازهگیری دارند. برگزیدگان هر بخش، کمکهزینههای قابل توجهی دریافت میکنند و تمامی فینالیستها نیز مشمول حمایت مالی خواهند شد. ✍️ مسعود مروت نژاد - سردبیر
ایجاد شده: 19/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 27/اسفند/1404 اخبار خارجی
با گسترش فناوری و ورود به عصر دیجیتال، نظام آموزشی در بسیاری از کشورها به سمت برگزاری کلاسها و امتحانات آنلاین رفته است. این تغییرات، در شرایطی که ایران با تهدیدات بینالمللی و فشارهای اقتصادی مواجه است، به عنوان یک راهکار ضروری برای ادامه تحصیل و حفظ سطح آموزشی بهکار گرفته شده است. با این حال، این روند با چالشهای جدی همراه است که یکی از بارزترین آنها مسئله تقلب و تضاد بین مدرک تحصیلی و مهارتهای واقعی دانشجویان است. در شرایطی که برگزاری امتحانات آنلاین به یکی از روشهای رایج تبدیل شده، احتمال تقلب به شدت افزایش یافته است. بسیاری از دانشجویانی که در طول ترم؛ حتی یک جلسه، به صورت حضوری در کلاسها شرکت نکردهاند، با استفاده از منابع غیرمجاز و یا کمک دیگران، نمرات بالایی کسب میکنند! این موضوع نه تنها به اعتبار مدرک تحصیلی لطمه میزند، بلکه نشاندهنده عدم وجود درک عمیق و مهارتهای لازم در دانشجویان است. در واقع، این مدرک به جای نشان دادن تلاش و دانش واقعی فرد، تنها یک عدد روی کاغذ است که در بسیاری از موارد به راحتی بهدست آمده است. این وضعیت به نوعی به بحران اعتماد در نظام آموزشی منجر شده است. کارفرمایان و جامعه به طور کلی ممکن است به مهارتها و توانمندیهای فارغالتحصیلان مشکوک شوند، چرا که مدرک تحصیلی دیگر به تنهایی نمیتواند نمایانگر تواناییهای واقعی فرد باشد. در شرایطی که ایران با محدودیتهای جدی اقتصادی و اجتماعی ناشی از تهدیدات بینالمللی مواجه است، این عدم اعتماد میتواند به نابرابریهای بیشتری در بازار کار و کاهش فرصتهای شغلی برای دانشجویان منجر شود. به علاوه، برگزاری امتحانات به صورت آنلاین و عدم نظارت کافی، به تقویت فرهنگ تقلب و کپیبرداری در میان دانشجویان منجر میشود. این فرهنگ بهویژه در جوامع آموزشی که تحت فشارهای بینالمللی قرار دارند، میتواند پیامدهای منفی به همراه داشته باشد و نسلهای آینده را با چالشهای جدی مواجه کند. وقتی دانشجویان یاد میگیرند که میتوانند بدون تلاش واقعی نمره کسب کنند، انگیزه آنها برای یادگیری و کسب مهارتهای واقعی کاهش مییابد. در شرایطی که ایران به دلیل تهدیدات بینالمللی و مشکلات اقتصادی به دنبال جذب سرمایهگذاری و بهبود وضعیت اقتصادی است، این چالشها میتواند به اعتبار نظام آموزشی لطمه بزند و در نهایت به کاهش کیفیت نیروی کار منجر شود. به عنوان کشوری که نیاز به نیروی کار ماهر و متخصص دارد، این وضعیت بسیار نگرانکننده است. برای مقابله با این چالشها، دانشگاهها و مراکز آموزشی باید اقدامات جدیتری اتخاذ کنند. طراحی امتحاناتی که نیاز به تفکر انتقادی و تحلیل عمیق داشته باشند، میتواند به کاهش احتمال تقلب کمک کند. همچنین، ایجاد سیستمهای نظارتی مؤثر و استفاده از فناوریهایی که امکان شناسایی تقلب را فراهم میآورند، میتواند به بهبود وضعیت کمک کند. در نهایت، مسئله تقلب و تضاد بین مدرک و مهارت در نظام آموزشی مجازی یک چالش اساسی است که نیازمند توجه جدی و تلاشهای مشترک از سوی دانشگاهها، اساتید و دانشجویان است. تنها در صورتی که این چالشها به طور مؤثر مورد بررسی و حل قرار گیرند، میتوان به اعتبار و کیفیت نظام آموزشی امید داشت و مدرک تحصیلی را به عنوان نشانهای از دانش و مهارت واقعی در نظر گرفت. ✍️ فاطمه دکامینی - مدرس دانشگاه، مولف و پژوهشگر
ایجاد شده: 19/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 27/فروردین/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش تور نیوز ؛ " محمدحسین یزدانی " رئیس جامعه راهنمایان گردشگری ایران گفت : نخستین و بنیادیترین مؤلفه برای رونق گردشگری، امنیت است. تجربه دورههایی که کشور از ثبات و آرامش نسبی برخوردار بوده، نشان میدهد گردشگری ورودی و خروجی ایران در آن مقاطع با رشد قابلقبولی همراه بوده است. وی افزود : در شرایط کنونی، بخشی از گردشگران خارجی با احتیاط بیشتری مقصد سفر خود را انتخاب میکنند؛ موضوعی که با بهبود تصویر امنیتی کشور، بهسرعت قابل ترمیم است. او گفت : فعالیت پایدار و مستمر سایتهای گردشگری و تاریخی، در کنار طراحی سازوکارهای بیمهای کارآمد برای پوشش حوادث احتمالی، میتواند نقش مؤثری در افزایش احساس امنیت و اطمینان گردشگران ایفا کند. رئیس جامعه راهنمایان گردشگری ایران در پایان تاکید کرد : در دورههای خاص، ممکن است گردشگری عمومی با محدودیتهایی مواجه شود، اما گردشگری زیارتی به دلیل پیوندهای عمیق اعتقادی و فرهنگی، همچنان از پویایی نسبی برخوردار است.
ایجاد شده: 19/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 19/بهمن/1404 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز ؛ " کامیار اسکندریون " عضو هیات مدیره جامعه هتلداران ایران و رئیس جامعه حرفهای هتلداران استان زنجان گفت : هنوز آمار دقیق و رسمی از تعداد تختهای اشغالشده و میزان افت آن در دست نیست اما بررسیهای میدانی و تماس با فعالان حوزه هتلداری در استان نشان میدهد که میزان اشغال هتلها کاهش قابلتوجهی داشته است. وی افزود : پس از جنگ ۱۲ روزه، صنعت گردشگری با افت شدید مواجه شد و اگرچه پس از چند ماه نشانههایی از بهبود دیده میشد، اما رویدادهای اخیر کشور بار دیگر رکود سنگینی را به این بخش تحمیل کرده است. او ضمن اعلام اینکه هرچند دولت از برنامههای حمایتی سخن گفته، اما با توجه به شرایط اقتصادی موجود، انتظار اجرای مؤثر این بستهها چندان بالا نیست گفت : روند بهبود یا تداوم رکود، بیش از هر چیز به شرایط و تصمیمات سیاسی کشور بستگی دارد و امید میرود شرایط به سمت ثبات و بهبود حرکت کند. ✍🏻 مریم کاظمی زاده - خبرنگار
ایجاد شده: 19/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 19/بهمن/1404 اخبار داخلی
صنعت گردشگری یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی ایران است که به دلایل مختلف از جمله منابع طبیعی غنی، تاریخ و فرهنگ باستانی، و مهماننوازی مردم، توانسته است جذابیتهای فراوانی برای گردشگران داخلی و خارجی ایجاد کند. اما این صنعت در سالهای اخیر به شدت تحت تأثیر تهدیدات بینالمللی، به ویژه سیاستهای خصمانه دولتهای خارجی و تحریمها قرار گرفته است. تهدیدات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، باعث شدهاند که گردشگران خارجی از سفر به ایران منصرف شوند و این موضوع به کاهش درآمدهای حاصل از صنعت گردشگری انجامیده است. در این شرایط، تأثیرات منفی بر هتلها، آژانسهای مسافرتی و سایر مشاغل مرتبط با گردشگری به وضوح قابل مشاهده است. بسیاری از هتلها با کاهش شدید اشغال مواجه شدهاند، و این امر به بیکاری و کاهش درآمدها منجر شده است. همچنین، نگرانیهای امنیتی و عدم اطمینان در مورد آینده، مانع از جذب گردشگران خارجی میشود. در ادامه به چند نکته در مورد وضعیت کنونی و چشمانداز آینده این صنعت پرداخته میشود: تداوم وضعیت فعلی در شرایط کنونی، اگر تغییرات جدی در سیاستهای داخلی و خارجی ایران و همچنین در نحوه برخورد جامعه بینالمللی با این کشور به وجود نیاید، صنعت گردشگری احتمالاً همچنان با چالشها و ضرر و زیانهای جدی مواجه خواهد بود. ادامه تحریمها و عدم ثبات سیاسی میتواند به کاهش تمایل سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری در این صنعت منجر شود. نیاز به اصلاحات برای بهبود وضعیت صنعت گردشگری، نیاز به اصلاحات اساسی در سیاستها و استراتژیها وجود دارد. این اصلاحات شامل بهبود زیرساختها، ایجاد تسهیلات برای گردشگران، تقویت دیپلماسی فرهنگی و بهبود تصویر عمومی ایران در رسانههای بینالمللی است. بدون این اصلاحات، وضعیت صنعت گردشگری بهبود نخواهد یافت. فرصتهای موجود با وجود چالشهای فعلی، فرصتهایی نیز برای بهبود وضعیت صنعت گردشگری وجود دارد. تغییر در روابط بینالمللی، بهبود تصویر ایران و افزایش تقاضا برای سفر به مقاصد جدید میتواند به جذب گردشگران کمک کند. برای مثال، اگر دولت بتواند روابط خود را با کشورهای همسایه و دیگر کشورها تقویت کند، میتواند به افزایش گردشگران و درآمدهای حاصل از این صنعت کمک کند. ضرورت همکاری بینالمللی تحقق این اهداف نیازمند همکاری و تعامل بینالمللی است. در صورتی که ایران بتواند به یک شریک قابل اعتماد در زمینه گردشگری و فرهنگ تبدیل شود، میتواند به تدریج از تحریمها و تهدیدات بینالمللی فاصله بگیرد و به جذب گردشگران کمک کند. اینکه تا کی صنعت گردشگری ایران متحمل ضرر و زیانها خواهد بود، به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله تغییرات در سیاستهای داخلی و خارجی، اقدامات مؤثر در جهت بهبود زیرساختها و تصویر ایران در سطح جهانی. بدون یک رویکرد جامع و هماهنگ، این صنعت همچنان در معرض خطر خواهد بود. اگرچه وضعیت کنونی ناامیدکننده به نظر میرسد، اما با تدابیر مناسب و همکاریهای بینالمللی، میتوان به بهبود وضعیت صنعت گردشگری امیدوار بود. در واقع، حل چالشهای بینالمللی مرتبط با صنعت گردشگری ایران نیازمند یک رویکرد جامع و چندجانبه است که شامل دیپلماسی، همکاریهای بینالمللی، بهبود زیرساختها و توسعه استراتژیهای بازاریابی میشود. در ادامه، چندین راهکار برای حل این چالشها ارائه میشود: دیپلماسی فعال و مؤثر تقویت روابط دیپلماتیک: برقراری و تقویت روابط دیپلماتیک با کشورهای مختلف میتواند به کاهش تنشها و ایجاد زمینههای همکاری بینالمللی کمک کند. این روابط باید بهویژه با کشورهای همسایه و کشورهایی که فرهنگ و تاریخ مشترکی دارند، گسترش یابد. ایجاد انجمنهای فرهنگی: برگزاری نشستها و همایشهای فرهنگی و هنری در کشورهای مختلف میتواند به ترویج فرهنگ و تاریخ ایران کمک کند و تصویر مثبتتری از کشور ارائه دهد. توسعه زیرساختهای گردشگری سرمایهگذاری در زیرساختها: بهبود زیرساختهای گردشگری، مانند هتلها، حمل و نقل و امکانات تفریحی، میتواند به جذب گردشگران کمک کند. این سرمایهگذاریها باید بهگونهای انجام شود که کیفیت خدمات بهبود یابد. ایجاد تسهیلات گردشگری: فراهم کردن تسهیلات ویژه برای گردشگران، مانند تخفیفهای ویژه یا خدمات رایگان، میتواند به جذب مسافران کمک کند. استفاده از فناوریهای نوین برنامههای دیجیتال: استفاده از فناوریهای نوین برای بهبود تجربه گردشگران میتواند تأثیرگذار باشد. ایجاد وبسایتها و اپلیکیشنهای کاربرپسند برای ارائه اطلاعات دقیق درباره جاذبهها و امکان رزرو خدمات، به گردشگران کمک میکند. بازاریابی دیجیتال: بهرهگیری از رسانههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین برای تبلیغ جاذبههای گردشگری و ارائه تجربیات مثبت از مسافران قبلی میتواند به جذب گردشگران جدید کمک کند. همکاریهای بینالمللی ایجاد توافقهای فرهنگی: توسعه همکاری با کشورهای دیگر و ایجاد توافقهای فرهنگی و گردشگری میتواند به تبادل تجربیات و جذب گردشگران کمک کند. مشارکت در سازمانهای بینالمللی: عضویت و مشارکت در سازمانهای بینالمللی مانند یونسکو و سازمان جهانی گردشگری میتواند به تقویت موقعیت ایران در عرصه جهانی کمک کند. ✍️ فاطمه دکامینی - مدرس دانشگاه، مولف و پژوهشگر
ایجاد شده: 19/بهمن/1404 آخرین ویرایش: 19/بهمن/1404 مقالات و یادداشت ها
در سالهای اخیر، صنعت گردشگری به عنوان یکی از محورهای توسعه اقتصادی در بسیاری از کشورها شناخته شده است. اما متأسفانه در ایران، با وجود پتانسیلهای فراوان و جاذبههای گردشگری بینظیر، هنوز هم با چالشهای جدی در این حوزه مواجه هستیم. یکی از این چالشها، فقدان آمار و اطلاعات دقیق و قابل اعتماد در زمینه گردشگری، مؤسسات آموزشی مرتبط و تعداد هتلها و مراکز اقامتی است. تا به امروز، هیچ نهاد و مرجع مشخصی در کشور وجود نداشته که به صورت جامع و سیستماتیک به جمعآوری، تحلیل و انتشار دادههای مربوط به گردشگری و هتلداری بپردازد. این امر نه تنها بر تصمیمگیریهای کلان اقتصادی تأثیر منفی گذاشته، بلکه سرمایهگذاران و کارآفرینان فعال در این حوزه را نیز با سردرگمی و عدم اطمینان مواجه کرده است. به عنوان یک فعال در حوزه گردشگری و هتلداری، بر این باورم که ایجاد یک نهاد مرجع برای گردآوری و تحلیل اطلاعات در این حوزه، امری ضروری است. این نهاد میتواند به عنوان یک پل ارتباطی میان دولت، سرمایهگذاران و دانشگاهها عمل کرده و با ارائه آمار و اطلاعات دقیق، زمینهساز تصمیمگیریهای استراتژیک و توسعه پایدار در صنعت گردشگری کشور باشد. چالشهای موجود: عدم وجود آمار دقیق: در حال حاضر، اطلاعات موجود درباره تعداد هتلها، ظرفیتهای اقامتی و آمار گردشگران به صورت پراکنده و غیرقابل اعتماد است. این امر موجب میشود که تصمیمگیریهای کلان در سطح دولتی و خصوصی با دشواری مواجه شود. کمبود مؤسسات آموزشی متخصص: عدم وجود آمار و اطلاعات دقیق درباره نیاز بازار، منجر به کمبود مؤسسات آموزشی و دورههای تخصصی در زمینه گردشگری و هتلداری شده است. این موضوع باعث افت کیفیت خدمات و عدم توانایی در جذب گردشگران بیشتر میشود. عدم شناخت از بازار: سرمایهگذاران و کارآفرینان به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات معتبر، در انتخاب و طراحی پروژههای خود با چالشهایی روبرو هستند که میتواند به هدر رفت منابع و سرمایههای آنها منجر شود. مزایای ایجاد نهاد مرجع: جمعآوری و تحلیل دادهها: ایجاد یک نهاد مرجع میتواند به جمعآوری و تحلیل دادههای دقیق و معتبر در زمینه گردشگری و هتلداری بپردازد. این اطلاعات میتواند شامل آمار مربوط به تعداد هتلها، نرخ اشغال، تعداد گردشگران داخلی و خارجی، و نیازهای بازار باشد. کمک به تصمیمگیریهای استراتژیک: با وجود دادههای دقیق و قابل اعتماد، تصمیمگیریهای کلان اقتصادی و سرمایهگذاریها به مراتب آسانتر و مؤثرتر خواهد شد. نهاد مرجع میتواند به دولت و بخش خصوصی در تدوین سیاستهای مناسب کمک کند. توسعه مؤسسات آموزشی: با درک بهتر از نیازهای صنعت، میتوان مؤسسات آموزشی مرتبط با گردشگری و هتلداری را بهبود بخشید و دورههای آموزشی متناسب با نیاز بازار ارائه داد. این امر به بهبود کیفیت خدمات در صنعت گردشگری منجر میشود. جذب سرمایهگذاری: با ارائه اطلاعات دقیق و معتبر، نهاد مرجع میتواند به جذب سرمایهگذاران و کارآفرینان در صنعت گردشگری کمک کند. این موضوع میتواند منجر به افزایش اشتغال و رشد اقتصادی در کشور شود. ایجاد شبکههای همکاری: نهاد مرجع میتواند به عنوان یک پل ارتباطی میان دولت، دانشگاهها و بخش خصوصی عمل کرده و با ایجاد شبکههای همکاری، به تبادل اطلاعات و تجربیات در این حوزه کمک کند. از این رو، پیشنهاد میکنم که با همکاری نهادهای دولتی و خصوصی، اقدام به تأسیس یک مرکز تحقیقاتی و آماری در حوزه گردشگری و هتلداری کنیم. این مرکز میتواند به جمعآوری دادههای مربوط به تعداد هتلها، مراکز آموزشی، میزان ورود گردشگران و سایر عوامل مؤثر بر صنعت گردشگری بپردازد و با تحلیلهای علمی و کاربردی، راهکارهای مناسبی برای توسعه این صنعت ارائه دهد. بیتردید، با ایجاد چنین نهادی، میتوانیم به یکی از چالشهای بزرگ صنعت گردشگری در ایران غلبه کنیم و زمینه را برای رشد و شکوفایی این صنعت فراهم آوریم. ✍️ فاطمه دکامینی - مدرس دانشگاه، مولف و پژوهشگر
ایجاد شده: 29/آذر/1404 آخرین ویرایش: 29/آذر/1404 مقالات و یادداشت ها
" محمد جهانشاهی " دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و کمیته گردشگری سبز در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است. بخش عمدهای از وقت او به توسعه گردشگری با مفاهیم پایداری اختصاص دارد و طبیعتگردی و گردشگری سبز در همین حیطه تعریف میشود. به گزارش هتل نیوز ؛ در میانه بحرانهای فزاینده آب، انرژی و پسماند، صنعت هتلداری ایران که خود از جمله مصرفکنندگان بزرگ و آلایندههای شهری محسوب میشود، نخستین گامها را برای پیوستن به گفتمان «پایداری» برداشته است. «نشان هتل سبز» به عنوان ابتکاری از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با هدف واداشتن هتلها به بهینهسازی مصرف آب و انرژی، مدیریت پسماند و تقویت تعامل با جامعه محلی، برای اولین بار در کشور به صورت جامع تعریف و اجرا شده است. این گزارش، روایتی است از چرایی، چگونگی و پیامدهای این حرکت که میتواند آینده صنعت گردشگری را در مسیری پایدارتر ترسیم کند. تعریف گردشگری سبز و پایدار از نگاه وزارتخانه جهانشاهی در تعریف گردشگری پایدار میگوید: «گردشگری پایدار از دل یک گفتمان بیرون آمده که اگر بخواهیم نگاه گستردهای داشته باشیم، آن گفتمان، "توسعه پایدار" است. یک دغدغهای امروز به وجود آمده که پس از سالها، دیدگاه مبتنی بر توسعه صرفاً اقتصادی، اثرات خود را در کشورهای مختلف نشان داد و رفتهرفته به عنوان یک چالش جهانی، نقطه اشتراک بسیاری از رهبران جهان و بخشهای علمی و پژوهشی دنیا شد. از دهه ۹۰ میلادی به بعد، تعریفی از توسعه به وجود آمد که بر اساس آن، اگر قرار است توسعه پیدا کنیم و شرایط زندگی بهتری داشته باشیم، باید به گونهای رفتار کنیم که کیفیت زندگیمان در سطح بالاتری باشد، اما در عین حال به یاد داشته باشیم که نسلهای بعد هم حق دارند از این منابع استفاده کنند. به همین دلیل در حوزههای مختلف، گفتمان توسعه پایدار تعریف شد تا بخشها با این رویکرد حرکت کنند که گردشگری پایدار هم جزء همین تعاریف است.» به گفته وی، گردشگری پایدار نوعی از گردشگری است که در آن، نیازها و الزاماتی که قرار است در طول مسیر و در مقصد به گردشگر ارائه شود، هم در حد کیفیت مطلوبی باید باشد و هم همزمان، نگاه به آینده و حفظ منابع برای آیندگان وجود داشته باشد. این تفکر است که تعاریفی را برای گردشگری پایدار در دنیا شکل میدهد و ما در دنیا با واژههایی مثل «ظرفیت برد» مواجه میشویم. ظرفیت برد مفهومی است که از دل گردشگری پایدار بیرون آمده و ظرفیت مقصد گردشگری را محاسبه میکند و میزان ورود گردشگر به یک سایت را تعریف مینماید تا هم گردشگر بهره کافی را ببرد و هم مقصد دچار تردد بیش از حد و عدم توجه به توان و ظرفیتش نشود. امروز به لطف گفتمان پایداری، ظرفیت برد در یک مکان گردشگری سنجیده میشود تا از حضور خارج از ظرفیت جلوگیری شود و جلوی آسیبهای وارده احتمالی گرفته شود. او در خصوص گردشگری سبز نیز توضیح میدهد: «در مورد گردشگری سبز، باید گفت این مفهومی است که از حدود سال ۲۰۰۰ میلادی و زمانی که بحث تغییرات اقلیمی اهمیت زیادی در دنیا پیدا کرد، بیشتر مورد توجه جهانیان قرار گرفت. خروجی بسیاری از پژوهشها و نشستهای علمی در دنیا در این رابطه است. رویکرد جهانی سبز، توجه را به کاهش تولید گازهای گلخانهای و کاهش تولید دیاکسید کربن و متان معطوف کرده است. حدود هشتاد درصد عامل گرمایش زمین از گاز کربن دیاکسید ناشی میشود و عامل تولید آن، سوختهای فسیلی است. میدانیم که در حال حاضر سوخت غالب در جهان، سوختهای فسیلی هستند. به همین دلیل بحث "گرین" یا سبز که کاهش تولید کربن است، در دنیا توجه ویژهای را به خود جلب کرده است.» هتلها؛ بازیگران پر مصرف و آلاینده وی با اشاره به تجربه سایر کشورها میافزاید: «در بسیاری از کشورها، خصوصاً در کشورهای حوزه خلیج فارس، این بحث با دقت زیادی دنبال میشود. به عنوان مثال در عربستان، امارات و قطر، به شکل ویژهای فضاهای گردشگری را حفظ میکنند و در حفاظت از محیط زیست توجه ویژهای دارند. تمام فرودگاههایشان با پنلهای خورشیدی کار میکند.» اما در این میان، هتلها جایگاه ویژهای دارند. جهانشاهی هشدار میدهد: «هتلها رتبه دوم یا سوم را در آلایندگی شهری دارند. چرا که ماهیت آنها بر اساس مصرفگرایی است و آلودهکننده محیط زیست هستند و کشورها دارند به سمتی میروند که این میزان آلایندگی را مدیریت کنند. در بررسیها آمده که بیش از ۷۰۰ مورد منبع مصرفی وارد هتل میشود. اگر این منابع با رویکرد مدیریت مصرف بهینه وارد هتل شده و مصرف شود، صرفهجویی بسیار زیادی ایجاد خواهد شد.» معیارهای انتخاب هتلهای سبز این مقام مسئول با بیان اینکه هتلها درصد بالایی از آلایندگی محیط زیست را ایجاد میکنند، به شرایط ایران اشاره میکند: «در کشور ما هم که اساس مصرف، بر پایه سوختهای فسیلی است، استفاده از انرژی تجدیدپذیر زیر دو درصد است. همچنین برنامههای جدی برای جایگزینی سایر اقلام مصرفی در جهت چرخه بازیافت وجود ندارد. بنابراین هتلهای ما بسیار پرمصرف هستند.» او از برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی در دو سال اخیر سخن میگوید و اینکه «بهبود شاخصهای پایداری در زنجیره خدمات گردشگری» موضوعی است که سرلوحه فعالیتهای آنها قرار گرفته است. جهانشاهی خاستگاه طرح «نشان هتل سبز» را اینگونه شرح میدهد: «جایزه "وجدان محیط زیست در کسب و کارها" که مدتی پیش سومین دوره آن برگزار شد، نگاهی مبتنی بر مسئولیت اجتماعی بود و سعی کردیم دید جدیدی هم به موضوع داشته باشیم و مبحث گردشگری را هم به آن اضافه کنیم. در سال گذشته حدود ۲۵ شخصیت حقیقی و حقوقی در صنعت گردشگری را معرفی کردیم. سعی کردیم دامنه وسیعی در طول زنجیره تأمین و خدمات گردشگری که به بحث توجه به مسائل محیط زیستی، بهینهسازی مصرف منابع و گردشگری سبز در کار خود توجه میکنند را شناسایی و تجلیل کنیم. این موضوع باعث شد تا به این فکر بیفتیم که برای گردشگری به صورت مجزا، یکسری شاخص تعریف کنیم و کسب و کارهای مرتبط را با آن شاخصها بسنجیم. هدفگذاری ما روی هتلها متمرکز شد؛ به همان دلیلی که ذکر شد: پرمصرف بودن، پرهزینه بودن و آلایندگی بالای آنها در محیطهای شهری. همه این موارد باعث شد که تصمیم بگیریم امسال "نشان هتل سبز" را طراحی کنیم.» شاخصهای این نشان در چهار حوزه تعریف شد: 1. بهینهسازی مصرف آب 2. بهینهسازی مصرف انرژی (که برای استفاده از انرژی تجدیدپذیر در آن امتیاز در نظر گرفته شد) 3. مدیریت پسماند (به عنوان چالش مهم کشور) 4. رفتارهای اجتماعی هتلها نسبت به جوامع محلی به گفته جهانشاهی، همه این موارد، چالشهایی است که کشور با آنها درگیر است. او در توضیح هر یک میگوید: «در بحث آب، هر ۳۱ استان ما با بحران آب مواجه است. در ۵۰ سال گذشته، سالی یک میلیمتر کاهش بارندگی داشتیم و در برخی سالها این میزان بیشتر هم بوده است. از سوی دیگر منابع آبهای زیرزمینی را در برخی موارد بالای ۹۰ درصد مصرف کردیم تا به چالشهای جدی نظیر فرونشست رسیدیم. اصفهان، فارس، تهران، خراسان رضوی و کرمان که بیشترین میزان فرونشست را دارند، جزو اولین استانهای گردشگرپذیر کشور هم هستند. اثر این فرونشستها در آثار تاریخی ما هم به وضوح دیده میشود. تعدادی از آثار جهانی کشور به صورت جدی درگیر فرونشست هستند. بنابر این، به راحتی میتوان به اهمیت موضوع بهینهسازی مصرف آب در کشور، خصوصاً در هتلها پی برد.» او در مورد شاخص انرژی نیز هشدار میدهد: «مورد بعدی مصرف انرژی است که ما با کمبود آن در مقابل نیاز مردم مواجه هستیم؛ تا حدی که به قطعی برق خانهها رسیدیم. با آمدن فصل سرما هم با ناترازی در مصرف گاز مواجه خواهیم شد. این کمبودها دارد به مراحلی میرسد که زندگی مردم را به صورت جدی تحت تأثیر قرار داده است. خصوصاً در مورد کمبود آب، موج مهاجرتها شروع شده و در برخی موارد تعارضات اجتماعی پدید آمده است.» در مورد شاخص سوم، یعنی مدیریت پسماند، جهانشاهی میافزاید: «این یکی دیگر از موارد مهم و مورد توجه است. تولید بالای زباله در کشور ما روزانه ۵۵ هزار تن است. خصوصاً استانهای مازندران و گیلان که گردشگر بیشتری وارد آنها میشود، دهههاست با مشکل جدی مدیریت پسماند مواجه هستند. در حال حاضر ۲۰۰ هکتار از جنگلهای شمال کشور محل دپوی زباله است. از آنجا که بحث بازیافت زباله در کشور ما ضعیف است و تنها حدود ۱۵ درصد زباله تولیدی بازیافت میشود، این امر خود موجب آلودگیهای محیطی بیشتر است. سرانه تولید زباله در کشور ما بیش از استاندارد جهانی است، همانطور که در مصرف انرژی بیشتر از مصرف سرانه دنیا مصرف میکنیم.» شاخصهای اجتماعی و فرآیند ارزیابی او درباره شاخص اجتماعی نیز توضیح میدهد: «مسائل اجتماعی را نیز در خصوص بحث سبز، برای هتلها مد نظر قرار دادیم. سطح تعامل هتل با جامعه اطراف را سنجیدیم؛ اینکه تعامل آن با جامعه بومی چگونه است و چگونگی مسئولیت اجتماعی آنها را ارزیابی کردیم.» جهانشاهی با مقایسه وضعیت جهانی میگوید: «در کشورهای دیگر از بسیاری از این موارد عبور کردهاند. آنها به بحث "صفر کردن تولید کربن" رسیدهاند و در مصرف آب و انرژی به بهترین سطح مصرف بهینه دست یافتهاند. ما سعی کردیم روشمان را به روشی که سازمان جهانی گردشگری در تعیین روستاها و شهرهای گردشگری سبز استفاده میکند، نزدیک کنیم. ما هم مثل الگوهای جهانی از شیوه خوداظهاری در گزارش توسط هتلها استفاده کردیم. گزارشها به صورت دیجیتال برای ما ارسال شد. با جامعه هتلداران ایران بحث شد و هیئت مدیره تصمیم به همکاری گرفت.» وی درباره نحوه ارزیابی میافزاید: «در گذشته حرکتهایی در این خصوص به صورت محدودتر شده بود، اما اینکه به این شکل گسترده و در خود ایران به صورت جامع این بحث تعریف و اجرا شود، اتفاق نیفتاده بود. ما شش داور داشتیم که برخی از آنها جزو ارزیابهای هتلها هستند و به این دلیل به این امور اشراف کامل دارند. در نهایت تا روز آخر مهلت ارسال آثار، با ۵۵ هتل از ۱۲ استان و منطقه آزاد کیش مواجه شدیم که ۸۰ درصد آنها، هتلهای ۴ و ۵ ستاره بودند. نزدیک به ۵۰ درصد این هتلها جزو هتلهای گروهی بودند. در دنیا هم همینطور است، اغلب این استانداردها در گروههای هتلی، طبق پروتکلهای واحد رعایت میشود. تعدادی از هتلها هم با اینکه قدیمی بودند، بازسازی و مرمت شده بودند و تجهیزات جدید به کار بسته بودند.» ریشههای مصرف بالا در هتلهای ایران جهانشاهی به تحلیل علل این مصرف بالا میپردازد: «به طور کلی ۳۰ درصد هتلهای ما بالای ۵۰ سال عمر دارند. عددی در حدود ۲۷۰ هتل ساخته شده در ایران بالای ۵۰ سال عمر دارند. بیشتر هتلهای ۵ ستاره ما هم قدیمی هستند، به جز چند هتلی که در سالهای اخیر ساخته شدهاند. اما باید به این نکته هم توجه کرد که هتلهای جدیدتر که در ۳۰ تا ۴۰ سال اخیر ساخته شدهاند، به روشها و تکنیکهای سبز توجه نکردهاند. چون در کشور ما انرژی ارزان و فراوان است و این باعث شده که ما به تکنولوژیهای روز دنیا در جهت کنترل مصرف اهمیت ندهیم. به عنوان مثال، چرا باید سیستمهای مصرف انرژی در اتاقها و طبقاتی که فاقد میهمان هستند، کار کند؟ بر این اساس، هم هتلهایی که به سمت کهنسالی رفتهاند و هم هتلهایی که جدیداً ساخته شدهاند، با همان نگاه سنتی ساخته شدهاند. وقتی بررسی میکنیم، میبینیم هتلی که تنها ۲۰ سال از ساختش گذشته، چقدر پرمصرف است و در مقایسه با نمونه مشابهش در دیگر کشورها، چه در سازه و چه در مدیریت مصرف، حدود ۵۰ درصد منابع را هدر میدهد.» انرژیهای تجدیدپذیر؛ راهکاری برای تابآوری وی با اشاره به پتانسیل بالای کشور در حوزه انرژی خورشیدی میگوید: «۹۰ درصد مساحت کشور، بیش از ۳۰۰ روز در سال آفتابی است. ما منبع انرژی تقریباً پایانی در خصوص انرژی خورشیدی داریم. در خصوص انرژی بادی هم در برخی استانها این امکان فراهم است، البته هزینه نیروگاههای بادی در کشور ما بالاست. اما مناسبترین منبع، همین انرژی خورشیدی است. شتابی که استفاده از انرژی خورشیدی در دنیا دارد، بسیار بالاست. شاهدیم که قیمت پنلها کاهش مییابد و قدرت باتری آنها بیشتر میشود. چین در این خصوص سردمدار است و حدود ۴۰ درصد از انرژی خودش را از انرژیهای تجدیدپذیر تولید میکند. این عدد در مورد ترکیه ۱۲ تا ۱۵ درصد است. در کشور ما سهم انرژیهای تجدیدپذیر ۱.۵ تا ۲ درصد است که بسیار کم است، اما نسبت به گذشته رشد اندکی پدید آمده است.» جهانشاهی به یک نمونه موفق اشاره میکند: «استفاده از این پنلهای خورشیدی این امکان را به وجود میآورد که برق تولیدی را بتوان به شبکه برق سراسری وارد کرد و به دولت فروخت. یک اقامتگاه در کاشان به درآمد پایدار رسیده است و در حال گسترش این نیروگاه خورشیدی در فضای خود است تا با قیمت پلکانی به دولت بفروشد. این موضوع میتواند نیاز خود مجموعهها را پوشش دهد و در عین حال درآمدزایی هم برایشان ایجاد کند، خصوصاً در فصول قطعی برق که در کشور وجود دارد.» او در پایان این بخش میافزاید: «برای تولید برق سبز گردشگری، با همکاری سازمان انرژی تجدیدپذیر در حال توافق هستیم تا نشستهای مشترک بگذاریم و بتوانیم اقدامات جدیتر و گستردهتری انجام دهیم.» سیاستهای تشویقی و چشمانداز آینده جهانشاهی در پایان درباره ضرورت تحول و سیاستهای تشویقی میگوید: «ما با یک بازه ۱۰ تا ۱۵ ساله تأخیر وارد این مباحث شدهایم. میلیاردها تومان در مورد تأسیسات گردشگری هزینه شده است. اگر این گفتمان وجود داشت، میتوانستیم بگوییم این سرمایهگذاریها در جهت گفتمان سبز صورت گرفته است. کاری را که شروع کردهایم سالها بعد نتیجه خود را نشان خواهد داد و بسیار با اهمیت است. ما فرصتهای زیادی را از دست دادهایم و باید هوشیار باشیم تا فرصتهای بیشتری را از دست ندهیم.» وی با بیان اینکه در بسیاری از کشورها، دیدگاه سبز تبدیل به قانون شده است، توضیح میدهد: «در آن کشورها هزینه استفاده از آب، انرژی و تولید پسماند آنقدر زیاد است که آنها ناگزیر به مدیریت این مباحث هستند. چیزی که در این حوزه به آنها کمک میکند، دانش است. حتی در مواردی از هوش مصنوعی برای استخراج الگوریتمها برای چگونگی مصرف انرژی استفاده میکنند. در این کشورها هم مقررات، این الزام را ایجاد میکند و هم سیاستهای تشویقی وجود دارد.» جهانشاهی از طراحی سیاستهای تشویقی در ایران خبر میدهد: «ما یکسری سیاستهای تشویقی را طراحی کردیم که امیدواریم بتوانیم آنها را اعمال کنیم. یکی اینکه تأسیسات گردشگری بتوانند با قراردادن پنلهای خورشیدی تبدیل به نیروگاههای برق شوند و حتی بتوانند بیش از نیاز خود برق تولید کنند و با فروش آن به دولت و شبکه برق مرکزی، در هزینههای خود صرفهجویی کنند. دیگر اینکه تأسیسات در حال ساخت یا مرمت که این الگوها را مد نظر گرفته باشند، بتوانند از تسهیلات بیشتری استفاده کنند یا در اولویت اعطای تسهیلات باشند. همه اینها باعث میشود تا سهم رفتارهای سبز را در خدمات گردشگری بیشتر ببینیم.» او در پایان با بیان اینکه این حرکت بازخوردهای خوبی داشته، خاطرنشان میکند: «ما شاهد این هستیم که در کارگروههای تخصصی هتلداری در این باره بحث میشود و برخی از هتلهایی که موفق به اخذ نشان نشدهاند در تلاش هستند که این استانداردها را اعمال کنند. این گفتمان باید به گفتمان غالب در هتلهای کشور بدل شود. حرکتی است که میتواند به حرکت به سمت گردشگری پایدار و توسعه پایدار سرعت ببخشد و هتلها را به برندی مشخص در زمینه تکنولوژی سبز تبدیل کند.» ✍🏻 مریم کاظمی زاده
ایجاد شده: 19/آبان/1404 آخرین ویرایش: 19/آبان/1404 اخبار داخلی