✍🏻 نازلی بخشایش | سردبیر بخش گردشگری موسیقیمحور ایتنا؛ اگر بخواهیم هتل را در دو واژه خلاصه کنیم، شاید چیزی جز امنیت و آرامش نباشد. تمام آنچه یک هتل خوب برای مهمان فراهم میکند ـ از کیفیت خواب و نور و دما گرفته تا طراحی، خدمات، بو، صدا و رفتار کارکنان ــ در نهایت باید به همین دو احساس منتهی شود: «اینجا امن است» و «اینجا آرامم». اما در میان عناصر طراحی تجربه مهمان، یک عنصر هنوز در بسیاری از هتلهای ما جدی گرفته نمیشود: موسیقی. موسیقی صرفاً چیزی نیست که برای پر کردن سکوت در لابی پخش شود. موسیقی میتواند بخشی از هویت هتل، ابزار مدیریت احساس مهمان و حتی بخشی از برند آن باشد. پژوهشها نیز این موضوع را تأیید میکنند؛ یک فراتحلیل از ۵۶ مطالعه و ۲۰۹ اثر تجربی در حوزه گردشگری و هتلداری نشان داده است که نه صرفاً «وجود موسیقی»، بلکه نوع، تناسب و میزان علاقهمندی به موسیقی بر واکنش و رفتار مشتری اثر میگذارد. اینجاست که مفهوم Soundscape یا منظر صوتی اهمیت پیدا میکند. استاندارد بینالمللی ISO 12913، Soundscape را محیط صوتیای میداند که انسان آن را در یک زمینه مشخص تجربه و ادراک میکند و برای طراحی و مدیریت آن چارچوب ارائه میدهد. بنابراین هتل میتواند ــ و شاید باید ــ همانطور که برای نور، رایحه و طراحی داخلی خود برنامه دارد، برای «صدای هتل» هم برنامه داشته باشد. چرا لابی باید همان موسیقی رستوران را داشته باشد؟ چرا اسپای هتل باید همان صداهایی را بشنود که مهمان در باشگاه میشنود؟ چرا راهرو، کافه، رستوران، استخر و فضای انتظار نباید هرکدام هویت صوتی متناسب با کارکرد و حالوهوای خود را داشته باشند؟ هتل میتواند یک موسیقینامه (Music Identity) داشته باشد؛ موسیقی لابی برای «خوشامدگویی»، رستوران برای «مکث و معاشرت»، اسپـا برای «رهایی»، باشگاه برای «انرژی» و حتی راهروها برای ایجاد حس آرامش و پیوستگی. این موسیقی لزوماً نباید بلند باشد؛ اتفاقاً پژوهشی که ۲۳۵۷ نظر آنلاین درباره ۲۸ هتل در آنتالیا را بررسی کرده، نشان میدهد مهمانان نسبت به موسیقی با صدای بلند و تمپوی سریع واکنش منفیتری دارند و هماهنگی موسیقی با محیط را مثبتتر ارزیابی میکنند. نمونههای موفق هم دیگر صرفاً ایده نیستند. در سال ۲۰۲۶، یک مطالعه واقعی در شش هتل Motel One نشان داد وقتی موسیقی محلی و متناسب با مقصد جایگزین موسیقی غیرمحلی شد، احتمال احساس ارتباط مهمان با مقصد تقریباً سه برابر شد؛ همچنین سهم مهمانانی که اقامت خود را «خوب یا بسیار خوب» ارزیابی کردند از ۶۶ به ۷۹ درصد رسید. این یعنی هتل میتواند حتی مقصد را از طریق گوش معرفی کند. همانطور که امروز بسیاری از برندهای هتلی از «رایحه اختصاصی» برای ساختن یک تداعی ذهنی استفاده میکنند، موسیقی نیز میتواند به یک امضای حسی تبدیل شود. Westin سالهاست از رایحه White Tea بهعنوان بخشی از هویت حسی خود استفاده میکند و پژوهشهای حوزه هتلداری نیز اثر رایحه بر یادآوری تجربه را بررسی کردهاند. پس چرا موسیقی نه؟ البته منظور از موسیقی هتل فقط Playlist نیست. پیانو در لابی، ساکسوفون در یک عصر مشخص، اجرای زنده موسیقی بومی یا حتی انتخاب هوشمندانه یک هنرمند محلی میتواند بخشی از تجربه مقصد باشد؛ به شرط آنکه اجرا برای فضا طراحی شده باشد، نه اینکه صرفاً «اجرای موسیقی» اتفاق بیفتد. پیشنهاد من به هتلداران ساده است: پیش از انتخاب اسپیکر و Playlist، از خود بپرسیم هتل ما قرار است چه احساسی ایجاد کند؟ سپس برای هر نقطه از Guest Journey یک پاسخ صوتی طراحی کنیم. چون مهمان فقط اتاق هتل را به یاد نمیآورد؛ حسی را به یاد میآورد که در آن هتل تجربه کرده است. و شاید زمان آن رسیده باشد که هتلهای ما، علاوه بر امضای بصری و رایحه اختصاصی، یک چیز دیگر هم داشته باشند: صدایی که وقتی مهمان دوباره آن را میشنود، یاد هتل بیفتد.
ایجاد شده: امروز آخرین ویرایش: امروز مقالات و یادداشت ها
به گزارش هتل نیوز؛ مسابقه طراحی مجتمع اقامتی گردشگری سلامی به منظور تجدید حیات میراث معماری خراسان و جاده ابریشم آغاز شده است. این مسابقه با هدف ایجاد یک مقصد گردشگری مدرن و با هویت محلی برگزار میشود. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ مسابقه طراحی مجتمع اقامتی گردشگری سلامی به همت شرکت پیشگامان صنعت مجد برگزار میشود. این مسابقه بر محور بازخوانی میراث معماری خراسان و جاده ابریشم تمرکز دارد. پروژه در شهر سلامی شهرستان خواف واقع شده و در مسیر تاریخی جاده ابریشم تعریف شده است. هدف این پروژه، ایجاد مقصدی اقامتی و گردشگری با هویت معماری خراسانی است. مجتمع شامل 100 سوئیت اقامتی و در چهار فاز احداث خواهد شد. علاوه بر واحدهای اقامتی، فضاهای پذیرایی، رفاهی، فرهنگی و خدماتی نیز در نظر گرفته شده است. در طراحی این پروژه، تاکید بر معماری روستایی شرق خراسان وجود دارد. همچنین، به حیاطها، گذرها، فضاهای جمعی، اقلیم، نور، سایه، باد و آب و مصالح بومی توجه شده است.
ایجاد شده: دیروز آخرین ویرایش: دیروز اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ انجمن اقامتگاههای بومگردی زنجان با انتخاب اعضای هیئتمدیره جدید، گام جدیدی در راستای بهبود و ارتقای صنعت بومگردی برداشته است. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ انجمن اقامتگاههای بومگردی زنجان پس از برگزاری انتخابات، اعضای جدید هیئتمدیره و بازرسان خود را معرفی کرد. این انتخابات به منظور بهبود مدیریت و توسعه صنعت بومگردی در زنجان برگزار شد. نتایج انتخابات نشان داد که حسین اوجاقلونیا به عنوان رئیس هیئتمدیره انتخاب شد. فاطمه غلامی به عنوان نایبرئیس و فضه اسلامی به عنوان خزانهدار به این سمتها منصوب شدند. همچنین، اسلام عابدینی و محمدعلی بهرامی به عنوان اعضای هیئتمدیره جدید معرفی شدند. سعید داور نیز به عنوان بازرس اصلی و امیر احمد مولایی به عنوان بازرس علیالبدل انتخاب شدند. هیئتمدیره جدید با تمرکز بر حمایت از اقامتگاههای بومگردی، به ارتقای کیفیت خدمات و تقویت زنجیره ارزش گردشگری بومگردی میپردازد.
ایجاد شده: دو روز قبل آخرین ویرایش: دو روز قبل اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با صدور اطلاعیهای، استفاده از عناوین MBA و DBA در دورههای کوتاهمدت آموزش عالی را ممنوع کرد تا از شائبههای اعطای مدارک معتبر جلوگیری کند. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، استفاده از عناوین MBA و DBA را در دورههای کوتاهمدت آموزش عالی ممنوع اعلام کرد. این تصمیم بهمنظور جلوگیری از شائبههای ناشی از اعطای مدارک معتبر است. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که دورههای کوتاهمدت مؤسسات آموزش عالی آزاد و مراکز آموزش دانشگاهها، تنها دورههای تخصصی هستند. به همین دلیل، گواهی پایان این دورهها بهعنوان مدرک دانشگاهی مقطعدار شناخته نمیشود. وزارت علوم تأکید کرده است که استفاده از عناوینی مانند MBA و DBA میتواند شائبههایی را درباره اعطای مدارک کارشناسی ارشد یا دکتری حرفهای ایجاد کند. بنابراین، این عناوین لاتین در نام دورههای کوتاهمدت مراکز مجری دارای مجوز ممنوع شده است.
ایجاد شده: سه روز قبل آخرین ویرایش: سه روز قبل اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ آکادمی مهماننوازی ابوظبی و هتل والدورف آستوریا تفاهمنامهای امضا کردند که به دانشجویان فرصتهای آموزشی عملی در صنعت مهماننوازی میدهد. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ آکادمی مهماننوازی ابوظبی Les Roches و هتل والدورف آستوریا DIFC در دبی تفاهمنامه همکاری امضا کردند. این توافق به منظور فراهم کردن زمینههای آموزش عملی برای دانشجویان و متخصصان آینده صنعت مهماننوازی انجام شده است. بر اساس این توافق، هتل والدورف آستوریا DIFC به عنوان محیط آموزش عملی دانشجویان مورد استفاده قرار میگیرد. برنامههایی از جمله سخنرانی استادان مدعو و منتورشیپ اجرایی در این هتل برگزار خواهد شد. همچنین، مسترکلاسهای تخصصی با حضور کارشناسان صنعت نیز در دسترس دانشجویان قرار میگیرد. این همکاری به تقویت ارتباط بین آموزشهای آکادمیک و نیازهای عملیاتی صنعت هتلداری کمک میکند. هدف اصلی این تفاهمنامه، افزایش آمادگی شغلی دانشجویان برای فعالیت در بازار مهماننوازی لوکس است.
ایجاد شده: سه روز قبل آخرین ویرایش: سه روز قبل اخبار داخلی
به گزارش فلای نیوز؛ تفاهمنامهای جدید میان وزارت میراث فرهنگی و شرکت فرودگاهها به امضا رسید که هدف آن توسعه گردشگری فرودگاهی و جذب سرمایهگذاری است. به گزارش ایتنا/فلای نیوز؛ تفاهمنامه همکاری میان مرکز سرمایهگذاری و امور اقتصادی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران به امضا رسید. این توافق بهمنظور توسعه گردشگری فرودگاهی و جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی انجام شده است. هدف اصلی این تفاهمنامه ایجاد فرصتهای جدید اشتغال و درآمدزایی است. بر اساس این تفاهمنامه، ظرفیتهای موجود در اراضی و فضاهای فرودگاهی کشور شناسایی خواهد شد. این اقدام بهمنظور اجرای طرحهایی مانند هتلهای فرودگاهی، اقامتگاههای بومگردی و گردشگری هوایی صورت میگیرد. همچنین، ورزشهای هوایی و عرضه صنایعدستی و تولیدات بومی نیز در این طرحها مورد توجه قرار میگیرد. شرکت فرودگاهها موظف است فرصتهای سرمایهگذاری مستعد را شناسایی کند. این شرکت همچنین باید بستههای سرمایهگذاری را معرفی کند. وزارت میراث فرهنگی نیز با ارائه مشوقها و تسهیلات قانونی، در تسهیل صدور مجوزها و جذب سرمایهگذاران همکاری خواهد کرد.
ایجاد شده: چهار روز قبل آخرین ویرایش: چهار روز قبل اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ بهدلیل تداوم گرمای شدید هوا، ادارات استان بوشهر فردا تعطیل خواهند بود تا به مدیریت مصرف انرژی کمک شود. مراکز خدماترسان مستثنی هستند. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ استانداری بوشهر اعلام کرد که بهدلیل ادامهدار بودن گرمای هوا، تمامی ادارات و دستگاههای اجرایی استان در روز آینده تعطیل خواهند بود. این اقدام به منظور مدیریت بهتر مصرف انرژی در شرایط کنونی اتخاذ شده است. بر اساس اطلاعیه منتشرشده، مراکز خدماترسان و دستگاههای امدادی و درمانی از این تعطیلی مستثنی خواهند بود. این مراکز طبق روال عادی به فعالیت خود ادامه خواهند داد. همچنین، نحوه فعالیت شعب بانکها و واحدهای کشیک در آینده توسط مراجع مربوطه اطلاعرسانی خواهد شد.
ایجاد شده: پنج روز قبل آخرین ویرایش: پنج روز قبل اخبار داخلی
✍🏻 مهرداد مرکزی | فعال گردشگری همه قدرتِ گردشگری را با «تعداد توریستها» یا «میلیاردها دلار درآمد» میسنجند؛ اما تجربهٔ ترکیه و تونس نشان میدهد امنیتِ یک کشور، نه با حجمِ پول، بلکه با «نحوهٔ توزیع آن» گره خورده است. امنیتِ نرم چیست؟ وقتی از امنیت در گردشگری میگوییم، منظورمان لزوماً گشتهای انتظامی یا حفاظت نظامی نیست. منظور ما «امنیت نرم» است: تابآوری اجتماعی، اعتمادِ مردم به آینده و احساسِ سهم داشتن در ثباتِ کشور. مدل ترکیه؛ شبکهٔ منافع مشترک در ترکیه، گردشگری در هزاران کسبوکار کوچک و خانوادگی پخش شده است. از هتلدار و رستوراندار تا راننده و فروشنده، همه از ثباتِ کشور نان میخورند. اینجا امنیت فقط وظیفه دولت نیست؛ یک «منفعت اقتصادی مشترک» برای مردم است. در کودتای ۲۰۱۶، مقاومت مردم در برابر تانکها پیام بزرگی داشت. اگرچه این رفتار مستقیماً ناشی از گردشگری نبود، اما این فرضیه را تقویت میکند: «جامعهای که خود را ذینفعِ ثبات میداند، در بحران تابآوری بیشتری دارد.» مدل تونس؛ شکاف، نه مشارکت پیش از ۲۰۱۱، گردشگریِ تونس صنعتی بزرگ اما «متمرکز» بود. منافع بیشتر در مناطق ساحلی و نزد گروهی خاص انباشته شد. این شکاف عمیق میان «ساحل برخوردار» و «داخلِ محروم»، امنیت اجتماعی را در برابر تکانهها ضعیف کرد. انقلاب تونس نتیجهٔ یک عامل واحد نبود، اما این نابرابری منطقهای قطعاً در شکلگیری نارضایتیها نقش داشت. حرف آخر توزیعِ عادلانهٔ سود، خودِ امنیت است. اگر جامعه احساس کند ثباتِ یک مقصد مستقیماً به سفرهٔ خودش گره خورده، برای حفظ آن کوتاهی نمیکند. جای اندیشیدن است؛ گردشگری در ایران چقدر توانسته منافعش را میان مردم محلی توزیع کند و زندگی آنها را به آینده و ثبات مقصد گره بزند؟
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش تور نیوز؛ رئیس اداره میراثفرهنگی شهرستان مرودشت از آغاز بازدید شبانه در مجموعه جهانی تخت جمشید خبر داد. این رویداد همزمان با بارش شهابی برگزار شد. تور ویژه رصد آسمان شب به منظور تماشای این پدیده نجومی با استفاده از تلسکوپ برگزار گردید. شرکتکنندگان در این برنامه، ضمن آشنایی با ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی تخت جمشید، به تماشای آسمان شب پرداختند. آنها از طریق تلسکوپ و ابزارهای رصدی، اجرام آسمانی را مشاهده کردند. کارشناسان و راهنمایان حاضر در این برنامه، توضیحات مفیدی درباره پدیدههای نجومی ارائه دادند. برنامههای رصدی و شبانه به افزایش جذابیت مقصد گردشگری کمک میکند. این اقدامات به ماندگاری بیشتر گردشگران و رونق اقتصاد محلی نیز کمک خواهد کرد. این رویداد فرصتی برای پیوند تاریخ و علم در فضایی بینظیر فراهم میسازد.
ایجاد شده: 24/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز / مرکز خراسان ؛ نشست تخصصی سرمایهگذاران گردشگری و صنایعدستی خراسانرضوی، صبح امروز برگزار شد. این نشست در تاریخ ۲۳ مردادماه ۱۴۰۵ و با حضور مقامات بلندپایه انجام شد. وی گفت: در این نشست، عراقچی، وزیر امور خارجه، مدنی، وزیر امور اقتصادی و دارایی و صالحی امیری، وزیر گردشگری به بیان نظرات خود پرداختند. استاندار خراسانرضوی و رئیس مرکز سرمایهگذاری و امور اقتصادی وزارت گردشگری نیز در این رویداد شرکت کردند. او افزود: رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسانرضوی و جمعی از سرمایهگذاران و مدیران ارشد نیز در این جلسه حضور داشتند. این نشست به منظور بررسی فرصتها و چالشهای پیش روی صنعت گردشگری استان برگزار شد.
ایجاد شده: 23/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش فلای نیوز ؛ بازخوردهای کاربران به خدمات جدید کیشایر نشان میدهد کیشوندان از اقدامات اخیر این شرکت استقبال کردهاند، اما همچنان مطالبات مهمتری در حوزه سفر دارند. اختصاص کانتر ویژه پذیرش کیشوندان در فرودگاه کیش با واکنش مثبت همراه بود، اما بررسی دیدگاهها از طرح سه مطالبه اصلی حکایت دارد. نخستین مطالبه، ارائه تخفیف خرید بلیت برای دارندگان کارت کیشوندی بهمنظور کاهش هزینههای سفر است. دومین درخواست، اختصاص سهمیه اضافهبار برای کیشوندان با توجه به شرایط زندگی در جزیره و نیاز به جابهجایی اقلام ضروری است. سومین مطالبه، در نظر گرفتن سهمیه بلیت برای ساکنان جزیره در ایام پرتردد و تعطیلات بهمنظور کاهش مشکلات رفتوآمد است. کاربران معتقدند در کنار راهاندازی کانتر ویژه، ارائه خدماتی مانند تخفیف بلیت، اضافهبار و سهمیه سفر میتواند پاسخ مؤثرتری به نیازهای کیشوندان باشد.
ایجاد شده: 31/تیر/1405 آخرین ویرایش: 31/تیر/1405 اخبار داخلی
حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان اصفهان، بار دیگر بحث میان کارشناسان میراث فرهنگی و مدیران شهری را درباره حدود استفاده از این فضای ثبت جهانی داغ کرده است؛ موضوعی که میان ضرورت توسعه حملونقل پاک و الزام حفاظت از یکی از مهمترین عرصههای تاریخی کشور، چالشی جدی ایجاد کرده است. میدان نقش جهان، قلب تپنده اصفهان و یکی از شاخصترین میدانهای تاریخی جهان، بیش از چهار قرن است که نهتنها بهعنوان شاهکاری از معماری و شهرسازی عصر صفوی شناخته میشود، بلکه نمونهای کمنظیر از تلفیق زندگی شهری، تجارت، آیین، فرهنگ و هنر ایرانی به شمار میرود. میدانی که ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو صرفاً به دلیل شکوه معماری چهار بنای پیرامونی آن نبوده، بلکه سازمان یونسکو این مجموعه را به دلیل حفظ یک نظام شهری منحصربهفرد، تداوم حیات اجتماعی و ارزش برجسته جهانی آن به ثبت رسانده است. در دهههای اخیر، یکی از مهمترین رویکردهای مدیریت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی جهان، بازگرداندن عرصههای تاریخی به عابران پیاده بوده است. از فلورانس و دوبروونیک گرفته تا بروژ، سالزبورگ، کراکوف و بخشهای تاریخی پاریس، سیاست مشترک مدیران شهری، کاهش حضور وسایل نقلیه و افزایش امنیت و آرامش شهروندان و گردشگران بوده است. این رویکرد نهتنها با هدف حفاظت از کالبد تاریخی دنبال میشود، بلکه کیفیت تجربه حضور در میراث جهانی را نیز ارتقا میدهد؛ تجربهای که در آن آرامش، امنیت و امکان مکث و تماشای میراث، بخشی از ارزش اثر تاریخی محسوب میشود. در ایران نیز طی سالهای گذشته، میدان نقش جهان بهتدریج به سمت تقویت رویکرد پیادهمداری حرکت کرده است. حذف تردد موتورسیکلتها از عرصه میدان، یکی از مهمترین مطالبات فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و شهروندان بود که پس از سالها پیگیری به نتیجه رسید و بسیاری آن را گامی در راستای حفاظت از مهمترین فضای تاریخی اصفهان ارزیابی کردند. با این حال، طی دو سال گذشته، حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان، بار دیگر بحثی جدی میان کارشناسان میراث فرهنگی، معماران، شهرسازان و مدیران شهری ایجاد کرده است؛ موضوعی که تنها به یک وسیله حملونقل محدود نمیشود، بلکه پرسشهای مهمتری را درباره فلسفه پیادهراه، نحوه مدیریت عرصههای ثبت جهانی، حقوق عابران پیاده، امنیت گردشگران و نسبت میان توسعه گردشگری و حفاظت از میراث جهانی مطرح میکند. اگرچه اسکوترهای برقی در بسیاری از شهرهای جهان بهعنوان یکی از شیوههای حملونقل پاک شناخته میشوند، اما تقریباً در همه این شهرها استفاده از آنها تابع ضوابط سختگیرانهای همچون تعیین مسیر اختصاصی، محدودیت سرعت، نظارت هوشمند، اولویت مطلق عابر پیاده و ممنوعیت ورود به بسیاری از عرصههای تاریخی است. از همین رو، کارشناسان معتقدند نمیتوان صرف وجود اسکوتر در برخی شهرهای اروپایی را دلیلی بر امکان استفاده آزادانه از آن در یک میدان ثبت جهانی دانست؛ زیرا هر فضای تاریخی، اقتضائات حفاظتی و مدیریتی خاص خود را دارد. میدان تاریخی، فضای چندمنظوره است؛ اما نه برای هر نوع فعالیت شعله وحدتپور، کنشگر میراث فرهنگی، عضو ایکوموس ایران و دانشآموخته دکترای مرمت بناها و بافتهای تاریخی، در گفتوگو با پیام ما با تأکید بر اینکه برداشتهای امروز از مفهوم چندمنظوره بودن میدان نقش جهان با واقعیت تاریخی آن فاصله دارد، اظهار کرد: میدان نقش جهان از ابتدای شکلگیری خود فضایی انعطافپذیر بوده، اما انعطافپذیری هرگز به معنای پذیرش هر نوع کاربری نیست. این میدان در دوره صفوی محل برگزاری بازی چوگان، آیینهای رسمی، رژههای نظامی، جشنهای حکومتی و مراسم عمومی بوده، اما هیچیک از این کاربریها به صورت همزمان یا بدون برنامه در میدان جریان نداشته است. وی افزود: هر یک از این فعالیتها زمان، نظم و ضابطه مشخصی داشتهاند و در هنگام برگزاری یک رویداد، سایر فعالیتها متوقف میشد. بنابراین استناد به گذشته تاریخی میدان برای توجیه هر نوع استفاده امروزی، برداشت دقیقی از تاریخ شهرسازی ایران نیست. این پژوهشگر حوزه مرمت بناهای تاریخی ادامه داد: حتی در دوره پهلوی که میدان بهعنوان یک پارک شهری مورد استفاده قرار گرفت نیز این تغییر کاربری به معنای بیضابطه شدن فضا نبود. هیچگاه قرار نبوده است که یک فضای عمومی تاریخی میزبان همه فعالیتهای ممکن باشد. همانگونه که نمیتوان انتظار داشت همه برنامههای ورزشی، تفریحی، آیینی و اجتماعی یک شهر در یک میدان تاریخی متمرکز شود، ورود هر وسیله یا فعالیت جدید نیز نیازمند ارزیابی کارشناسی است. وحدتپور با اشاره به حذف موتورسیکلتها از میدان نقش جهان گفت: حدود دو سال و نیم پیش، با مطالبه جدی مردم، فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و همراهی دستگاههای مسئول، تردد موتورسیکلتها از میدان حذف شد و این اقدام، گام مهمی در تبدیل میدان به یک فضای پیادهمدار بود؛ فضایی که عابر پیاده بتواند بدون نگرانی، با آرامش و امنیت در آن حرکت کند. وی تصریح کرد: هنوز آثار مثبت این تصمیم به طور کامل نمایان نشده بود که اسکوترها وارد میدان شدند و اکنون همان دغدغههایی که پیشتر درباره موتورسیکلتها وجود داشت، با شکل دیگری دوباره در حال تکرار است؛ با این تفاوت که این بار بسیاری تصور میکنند چون اسکوتر وسیلهای برقی است، بنابراین حضور آن در یک میدان تاریخی نیز بدون اشکال خواهد بود؛ در حالی که موضوع اصلی صرفاً نوع موتور محرکه نیست، بلکه امنیت، شأن فضای تاریخی و کیفیت حضور عابران است. پیادهراه، بدون امنیت معنایی ندارد موضوع حضور اسکوترها در میدان نقش جهان تنها از منظر حفاظت میراث فرهنگی قابل بررسی نیست. این مسئله یکی از موضوعات مهم در ادبیات معاصر شهرسازی و طراحی فضاهای عمومی نیز به شمار میرود؛ جایی که میان توسعه شیوههای نوین حملونقل، حقوق عابران پیاده و حفظ کیفیت فضاهای عمومی باید تعادلی پایدار برقرار شود. در بسیاری از شهرهای اروپایی که امروز بهعنوان الگوی پیادهراهسازی شناخته میشوند، ورود اسکوترهای اشتراکی ابتدا با استقبال روبهرو شد، اما افزایش تصادفها، مزاحمت برای عابران، اشغال فضاهای عمومی و کاهش احساس امنیت، مدیران شهری را به سمت تدوین مقررات سختگیرانهتر سوق داد؛ مقرراتی که در برخی شهرها حتی به ممنوعیت کامل اسکوتر در بخشهای تاریخی انجامید و در برخی دیگر تنها استفاده در مسیرهای اختصاصی، با سرعت محدود و تحت نظارت را مجاز دانست. پیروز حناچی، معمار، استاد دانشگاه و از صاحبنظران شناختهشده حوزه شهرسازی، معتقد است اصل مسئله نه مخالفت یا موافقت با اسکوتر، بلکه نحوه مدیریت حضور آن در قلمرو عمومی است. وی در گفتوگو با ما اظهار کرد: دوچرخه و اسکوتر از جمله پدیدههایی هستند که طی دو دهه اخیر در بسیاری از شهرهای دنیا گسترش یافتهاند. البته درباره اسکوتر، به دلیل سرعت بالاتر و ویژگیهای خاص آن، مسائل ایمنی جدیتری مطرح شده است و امروز حتی در کشورهای اروپایی نیز یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث، تدوین مقررات مشخص برای استفاده از این وسایل است. میدان نقش جهان، فضای عبور نیست؛ فضای مکث است حناچی با اشاره به جایگاه ویژه میدان نقش جهان در نظام شهرسازی ایران اظهار کرد: باید به این نکته توجه داشت که کارکرد اصلی چنین میدانی، ایجاد امکان حضور، مکث، تماشا و تعامل اجتماعی است. مردم به میدان نقش جهان نمیآیند که صرفاً از نقطهای به نقطه دیگر بروند، بلکه میآیند تا از کیفیت فضا، معماری، چشمانداز تاریخی و محیط فرهنگی آن استفاده کنند. وی ادامه داد: طبیعی است که همه افراد توانایی پیادهروی طولانی ندارند و برخی ممکن است برای جابهجایی به وسیله کمکی نیاز داشته باشند، اما این موضوع نیز باید در قالب یک نظام مشخص مدیریت شود. همانگونه که درشکههای میدان نیز با مسیر مشخص، تعداد محدود و هویت تاریخی خود فعالیت میکنند، درباره سایر شیوههای جابهجایی نیز باید ضابطه وجود داشته باشد. این استاد دانشگاه افزود: اگر تقاضای واقعی برای استفاده از اسکوتر وجود دارد، پیش از هر اقدامی باید بررسی شود که آیا این تقاضا با مأموریت و ظرفیت میدان نقش جهان همخوانی دارد یا خیر. پس از آن نیز باید درباره مسیر حرکت، سرعت مجاز، شیوه نظارت و حقوق عابر پیاده تصمیمگیری شود. نمیتوان اجازه داد کل فضای میدان در اختیار یک وسیله قرار گیرد و بعد انتظار داشت تعارضی میان کاربران مختلف به وجود نیاید. وی با اشاره به تجربه برخی شهرهای اروپایی گفت: در شهرهایی مانند پاریس، توسعه مسیرهای دوچرخه و اسکوتر بر اساس مطالعات شهری، نظرسنجی از شهروندان و ارزیابی آثار آن انجام میشود. حتی در آنجا نیز با افزایش حوادث، مقررات سختگیرانهتری برای استفاده از اسکوتر وضع شده است. بنابراین اگر از تجربه جهانی سخن میگوییم، باید همه ابعاد آن را ببینیم، نه صرفاً حضور این وسیله در برخی خیابانها. میراث جهانی، پیش از هر چیز به آرامش نیاز دارد آنچه دو دیدگاه پیشین را به یکدیگر نزدیک میکند، تأکید بر مفهوم امنیت و کیفیت حضور انسان در عرصههای تاریخی است؛ مفهومی که در اسناد بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی نیز بارها بر آن تأکید شده است. مراکز تاریخی موفق جهان، پیش از آنکه به دنبال افزودن کاربریهای جدید باشند، تلاش میکنند آرامش، خوانایی و هویت تاریخی این فضاها را حفظ کنند. محمدحسین طالبیان، دبیر کمیته ملی حفاظت از بناها و محوطههای تاریخی ایران و معاون پیشین میراث فرهنگی کشور، نیز با همین رویکرد به موضوع نگاه میکند. او معتقد است مهمترین وظیفه مدیریت مراکز تاریخی، ایجاد محیطی امن، آرام و متناسب با شأن میراث فرهنگی برای خانوادهها، شهروندان و گردشگران است. طالبیان در گفتوگو با ما اظهار کرد: در همه کشورهای دنیا تلاش میشود مراکز تاریخی تا حد امکان به فضاهایی آرام، ایمن و مناسب برای حضور مردم تبدیل شوند. هر اندازه این فضاها آرامتر باشند، هم حرمت تاریخ بهتر حفظ میشود و هم کیفیت تجربه بازدیدکنندگان افزایش پیدا میکند. وی افزود: هر عاملی که این آرامش را بر هم بزند، باید با نگاه کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد. مدیریت میراث فرهنگی صرفاً حفاظت از کالبد بناها نیست، بلکه حفاظت از کیفیت حضور انسان در این فضاها نیز بخشی از مأموریت آن محسوب میشود. حفاظت از میراث جهانی، آزمونی برای حکمرانی شهری آنچه از مجموع دیدگاهها برمیآید، مخالفت با فناوری یا حملونقل پاک نیست؛ بلکه تأکید بر این اصل است که هر فناوری و هر کاربری باید متناسب با هویت و ظرفیت مکان تاریخی تعریف شود. اکنون پرسش اصلی این است: آیا حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان با فلسفه پیادهراه، الزامات حفاظت از یک اثر ثبت جهانی و حق شهروندان برای تجربه آرام و ایمن سازگار است یا خیر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه در تقابل دیدگاهها باشد، در تدوین ضوابط روشن، مطالعات شهری و گفتوگوی میان مدیران شهری، متخصصان میراث فرهنگی و جامعه مدنی نهفته است؛ مسیری که بسیاری از شهرهای تاریخی جهان پیشتر پیمودهاند. ✍🏻 کوروش دیباج؛ روزنامه نگار
ایجاد شده: 22/تیر/1405 آخرین ویرایش: 22/تیر/1405 مقالات و یادداشت ها