نتایج جستجو...
کاربرد هوش مصنوعی و مدیریت داده‌محور برای تاب‌آوری و بازیابی صنعت هتلداری ایران در افق ۱۴۰۵

کاربرد هوش مصنوعی و مدیریت داده‌محور برای تاب‌آوری و بازیابی صنعت هتلداری ایران در افق ۱۴۰۵

✍🏻 حاج سید جوادی | پست دکترای هوش مصنوعی از مالزی صنعت هتلداری و گردشگری ایران در افق ۱۴۰۵ با پارادوکسی سخت مواجه است: تقابل ظرفیت‌های بی‌نظیر تاریخی و فرهنگی با بحران‌های ساختاری حاصل از ناامنی ژئوپلیتیکی، تحریم‌های دیجیتال-بانکی و تورم فرسایشی . در این پژوهش ،با هدف تبیین شکاف موجود میان ظرفیت‌های بالقوه و عملکرد بالفعل صنعت هتلداری ایران ،تلاش می شود  با اتخاذ رویکردی تحلیلی-تطبیقی، چالش‌های سه‌گانهٔ فوق را بررسی و سازوکار اثرگذاری آن‌ها بر کاهش ضریب اشغال و شکل‌گیری تلهٔ اهرم مالی در بنگاه‌های اقامتی را تبیین شود. در پاسخ به این چالش‌ها، گذار از مدیریت سنتی رایج به مدیریت هوشمند داده‌محور، ضرورتی راهبردی به‌شمار می‌آید. ازاین‌رو، پس از بررسی مبانی نظری و کاربردهای مهم هوش مصنوعی در هتلداری، نقشه‌راه جبرانی ۱۲ماهه و چهارفازی برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی در هتل‌های ایران ارائه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد استقرار نظام‌مند فناوری‌های داده‌محور، مشروط به اصلاح زیرساخت‌های پایه و بهبود دیپلماسی اقتصادی، می‌تواند به کاهش مطلوب هزینه‌های عملیاتی، بهینه‌سازی قیمت‌گذاری و ارتقای تاب‌آوری سازمانی در برابر شوک‌های تحمیلی محیطی بینجامد. واژگان کلیدی: صنعت مهمان نوازی، هوش مصنوعی، تورم فرسایشی، تحریم اقتصادی، مدیریت درآمد، تاب‌آوری ، نقشه‌راه دیجیتال.،داده محور، اهرم مالی ۱. تاب‌آوری در صنعت هتلداری: تعاریف، مفاهیم و چارچوب نظری ۱-۱. تعریف تاب‌آوری سازمانی در هتلداری تاب‌آوری سازمانی[1]  در صنعت هتلداری به معنای توانایی یک کسب‌وکار برای پیش‌بینی، مهار، سازگاری و بازتوانی سریع در برابر تکانه‌های محیطی، بحران‌های اقتصادی و دگرگونی‌های ناگهانی بازار است. هتل‌های تاب‌آور در شرایط بحرانی می‌توانند با تکیه بر ابزارهای نوین، ساختار هزینه‌های خود را سامان دهند و با ایجاد جریان‌های درآمدی هوشمند، از فروپاشی مالی جلوگیری کنند. ۱-۲. ابعاد تاب‌آوری در صنعت اقامتی ادبیات پژوهشی معاصر، تاب‌آوری در صنعت هتلداری را در چهار بُعد کلیدی تعریف می‌کند: تاب‌آوری پیش‌بینانه [2]: توانایی شناسایی زودهنگام شوک‌ها از طریق پایش داده‌ها و شاخص‌های هشداردهنده، مانند نوسانات نرخ ارز، رزروهای لغوشده و روندهای جست‌وجوی مقاصد. تاب‌آوری سازگارانه[3]: ظرفیت تعدیل سریع راهبردهای قیمت‌گذاری، بازاریابی و عملیاتی در واکنش به تغییرات ناگهانی تقاضا یا هزینه‌ها. تاب‌آوری جذبی [4]: توانایی تحمل شوک و کاهش آسیب از طریق ذخایر مالی، تنوع‌بخشی به کانال‌های درآمدی و انعطاف‌پذیری نیروی انسانی. تاب‌آوری بازتوانی‌گر [5]: قابلیت بازگشت سریع به وضعیتی پایدار پس از بحران و حتی ارتقای سطح عملکرد در مقایسه با دوران پیش از بحران. در صنعت هتلداری، تفاوت اصلی میان تاب‌آوری پیش‌بینانه و تاب‌آوری سازگارانه در زمان اقدام و ماهیت واکنش به بحران‌ها نهفته است، در واقع ، تاب‌آوری پیش‌بینانه ماهیتی آینده‌نگر و شناسایی‌محور دارد، درحالی‌که تاب‌آوری سازگارانه ماهیتی واکنشی و اصلاح‌محور برای بقا در شرایط متغیر دارد. برای دستیابی به این توانمندی‌ها، استفاده از الگوریتم‌های پیش‌بینی و مدیریت داده‌محور[6]  به‌عنوان هستهٔ اصلی تاب‌آوری سازمانی در زیست‌بوم‌های پیچیده ضرورت دارد . بدون داشبوردهای یکپارچه، الگوریتم‌های متعالی پیش‌بینی و دستیارهای هوشمند خودکارسازی تصمیم‌گیری، مدیریت هتل‌ها نمی‌توانند در برابر شوک‌های هم‌زمان و چندبعدی دارای عملکرد کارایی داشته باشند. ۲. ثروت حبس‌شده و پارادوکس گردشگری ایران صنعت گردشگری و هتلداری در دهه‌های اخیر به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی توسعهٔ اقتصادی در جهان شناخته شده است. بااین‌حال، این صنعت به‌دلیل ماهیت خدماتی و وابستگی شدید به زنجیرهٔ تأمین جهانی، در برابر بحران‌های ژئوپلیتیکی و تحولات فناورانه به‌شدت آسیب‌پذیر است. در این میان، گذار پارادایمی به‌سوی هوشمندی کسب‌وکار، کلان‌داده‌ها [7] و هوش مصنوعی ، مرزهای رقابت‌پذیری را دراین صنعت جابه‌جا کرده است. اقتصاد ایران در افق ۱۴۰۵ نیاز حیاتی به تنوع‌بخشی به درآمد‌های ارزی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی دارد. برخورداری از ظرفیت‌های غنی تاریخی و جغرافیایی، ۲۶ اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو و جایگاه دهم جهان، ظرفیتی بالقوه برای تبدیل ایران به قطب گردشگری منطقه فراهم کرده است. بااین‌حال، شواهد میدانی و داده‌های عملکردی صنعت هتلداری کشور تصویری متناقض ارائه می‌کنند. تعطیلی  واحدهای اقامتی و کاهش ضریب اشغال، از وجود موانع ساختاری حکایت دارد که این ظرفیت‌ها را به «ثروتی حبس‌شده»[8] تقلیل داده است. ۳. مثلث بحران و «اثر قیچی» بر صنعت هتلداری کالبدشکافی وضعیت صنعت هتلداری در سال ۱۴۰۵ نشان‌دهندهٔ عملکرد یک مثلث بحران است که سه ضلع آن پس از همه‌گیری کرونا، صنعت مهمان نوازی را فراگرفته است . همه‌گیری کرونا (۱۳۹۸-۱۴۰۰) شوک بزرگی به صنعت وارد کرد؛ ضریب اشغال هتل‌ها عملاً به صفررسید و پیامدهای زیر به‌وجود آمد: خسارت ۴۰۰۰ میلیارد تومانی به هتل‌ها و دفاتر خدمات مسافرتی تا پایان سال ۱۳۹۸؛ تعدیل گستردهٔ نیروها و بیکاری ۱۳۰۰۰ راهنمای تور؛ بسته‌شدن کامل مرزها به‌روی گردشگران خارجی. ۳-۱. تورم و کاهش قدرت خرید در ادبیات اقتصاد گردشگری، تورم از دو مسیر هم‌زمان بر بنگاه‌های اقامتی فشار وارد می‌کند. از سمت تقاضا، تورم موجب کاهش درآمد واقعی و قدرت خرید خانوارها می‌شود؛ در نتیجه، سفر و اقامت که در دستهٔ کالاها و خدمات لوکس و غیرضروری با تقاضای کشش‌پذیر[9] طبقه‌بندی می‌شوند، به‌سرعت از سبد مصرفی خانوار حذف می‌شوند. از سمت عرضه نیز افزایش مداوم شاخص قیمت تولیدکننده [10]، هزینهٔ تأمین مواد اولیه، غذا و نوشیدنی[11] ، حامل‌های انرژی و دستمزدها را افزایش می‌دهد. تورم مزمن، با نرخ بیش از ۴۰ درصد در سال‌های متوالی، آثار زیر را بر صنعت هتلداری برجای گذاشته است: حذف سفر از سبد مصرفی خانوار؛ افزایش هزینه‌های نگهداری، شامل انرژی، مواد مصرفی، حقوق کارکنان و تعمیرات؛ کاهش تقاضای داخلی و گرایش گردشگران داخلی به اقامتگاه‌های ارزان‌تر؛ عدم تناسب نرخ‌ها، به‌گونه‌ای که هزینه‌ها بسیار سریع‌تر از توان هتل‌ها برای افزایش نرخ اتاق رشد می‌کنند؛ نوسان نرخ ارز که برنامه‌ریزی مالی را بسیار دشوار کرده است. ۳-۲. تحریم‌های بین‌المللی (۱۳۹۷-۱۴۰۵) خروج آمریکا از برجام در مهٔ ۲۰۱۸ و بازگشت تحریم‌های گسترده، نخستین و طولانی‌ترین شوک این دوره به صنعت هتلداری ایران بود. آثار مستقیم این رویداد عبارت بودند از: قطع دسترسی به سامانه‌های رزرو جهانی؛ بوکینگ‌دات‌کام[12] از نوامبر ۲۰۱۸ همکاری با هتل‌های ایرانی را متوقف کرد و کارت‌های اعتباری بین‌المللی ویزاو مسترکارت نیز عملاً قابل استفاده نبودند. توقف پروازهای مستقیم برخی شرکت‌های هواپیمایی اروپایی، از جمله بریتیش ایرویز ، ایر فرانس و کی‌ال‌ام به ایران؛ خروج سرمایه‌گذاران خارجی و لغو پروژه‌های توسعه خروج گروه آکور[13] (شامل برندهای ایبیس و نووتل؛ کاهش شدید شمار گردشگران خارجی، از ۸٫۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ به حدود ۱٫۵ میلیون نفر در سال ۲۰۲۱؛ مسدودشدن کانال‌های پرداخت ارزی. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها ناچار به توسعهٔ شبکه‌های پرداخت جایگزین، اتکا به بازارهای منطقه‌ای کشورهای هم‌پیمان و استفاده از ارزهای دیجیتال یا توافق‌های پولی دوجانبه می‌شوند. ۳-۳. جنگ دوازده‌روزه (تابستان ۱۴۰۴) در تابستان ۱۴۰۴، جنگی دوازده‌روزه در فصل اوج سفرها رخ داد که پیامدهای زیر را به همراه داشت: لغو گستردهٔ رزرو هتل‌ها؛ سقوط ضریب اشغال به کمتر از ۲۰ درصد در مقاصد جنوبی؛ خسارت هزار میلیارد تومانی به پلتفرم‌های گردشگری؛ کاهش ۷۰درصدی بازار اقامتگاه‌ها. ۳-۴. جنگ ۴۰روزه (اسفند ۱۴۰۴ - فروردین ۱۴۰۵) شدیدترین ضربه به صنعت هتلداری ایران، جنگ ۴۰روزه‌ای بود که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و تا ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ ادامه یافت. این رویداد موجب ریزش شدید تقاضا و لغو گستردهٔ رزروها شد. از ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ نیز محدودیت‌های شدید و قطعی سراسری اینترنت اعمال شد که آثار مخربی بر صنعت هتلداری برجای گذاشت. پیامدهای اختلال اینترنت و محدودیت‌های ارتباطی عبارت بودند از: آسیب به بازاریابی دیجیتال: بسیاری از اقامتگاه‌هایی که از طریق اینستاگرام و پلتفرم‌های آنلاین معرفی می‌شدند، دسترسی خود به مشتریان را از دست دادند. اختلال در رزرو: سامانه‌های داخلی رزرو آنلاین با اختلال مواجه شدند. ناتوانی گردشگران خارجی در استفاده از خدمات دیجیتال: گردشگران خارجی قادر به استفاده از اپلیکیشن‌های مسیریابی، پیام‌رسان‌ها و خدمات آنلاین نبودند. خسارت به پلتفرم‌های بزرگ: علی‌بابا ، فلایتیو بواسطه  خسارت و استرداد وجه ،جاباما نیز بواسطه کاهش بازار اقامت مواجه شدند. ۳-۵. سه ضلع بحران و اثر قیچی مجموع این سه عامل پدیده‌ای را در هتلداری ایران ایجاد کرده است که می‌توان آن را «اثر قیچی»[14]  نامید. یک لبهٔ این قیچی، کاهش شدید درآمدها در نتیجهٔ ناامنی و انزواست و لبهٔ دیگر، افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها در نتیجهٔ تورم. برخورد این دو لبه، حاشیه سود عملیاتی هتل‌ها را عملاً از میان برده است. تفاوت این وضعیت با رکود متعارف آن است که در رکود معمولی، کاهش تقاضا غالباً با افت هزینهٔ برخی نهاده‌ها همراه می‌شود و بنگاه فرصت انقباض دارد؛ اما در الگوی ایرانی سال ۱۴۰۵، هزینه‌ها برخلاف درآمدها افزایش می‌یابند و «حاشیهٔ ایمنی» بنگاه به‌طور هم‌زمان از دو جبهه تخریب می‌شود. در نتیجه، باز نگه‌داشتن هتل می‌تواند زیان‌بارتر از تعطیلی موقت آن باشد. ۴. تلهٔ اهرم مالی؛ هتل‌ها در آستانهٔ تاب آوری نکول هتلداری ذاتاً صنعتی سرمایه‌بر با سهم بالای هزینه‌های ثابت است. همین ویژگی موجب می‌شود اهرم عملیاتی و اهرم مالی در آن اثر بسیار زیادی داشته باشند. در شرایط سال ۱۴۰۵، اهرم مالی در صنعت هتلداری ایران به شمشیری دولبه تبدیل شده است که تیغهٔ آن بیش از پیش به‌سوی شرایط تاب اوری نکول متمایل است. ۴-۱. بررسی سه سازوکار وارونگی اهرم  مالی الف) اثر دوسویهٔ تورم بر ساختار بدهی: تورم بالا از یک سو ارزش واقعی بدهی‌های ریالی قدیمی را کاهش می‌دهد و ظاهراً به سود بدهکار است؛ اما از سوی دیگر، نرخ بهرهٔ اسمی تسهیلات جدید را به محدودهٔ ۲۳ تا ۳۰ درصد رسانده و هزینهٔ نوسازی و جایگزینی تجهیزات را چند برابر کرده است. برآیند خالص این وضعیت برای بیشتر واحدها منفی است؛ زیرا منفعتِ سبک‌شدن بدهی قدیمی، اثری یکباره و ایستا دارد، درحالی‌که زیان ناشی از گران‌شدن تأمین مالی جدید و هزینهٔ نگه‌داشت، مستمر و تکرارشونده است. ب) عدم تطابق ارزی [15]: درآمد هتل‌ها عمدتاً ریالی و تابع قدرت خرید داخلی است، درحالی‌که بخش مهمی از بدهی‌ها و تعهدات سرمایه‌ای مربوط به تجهیزات، آسانسورها، سامانه‌های تهویه، تجهیزات آشپزخانه و نرم‌افزارهای مدیریت املاک هتلی[16] ماهیتی ارزی دارند. کاهش ارزش ریال باعث شده است ارزش ریالی این بدهی‌ها چندین برابر شود. در نتیجه، اهرم مالی از ابزاری نسبتاً خنثی برای تأمین مالی، به عامل تشدیدکنندهٔ ریسک نکول [17] تبدیل شده است. ج) بحران نقدینگی و ناتوانی در پوشش بهره: با ضریب اشغال کمتر از ۴۰ درصد، سود عملیاتی [18] بسیاری از هتل‌ها حتی برای پوشش هزینهٔ بهرهٔ بدهی نیز کافی نیست. این بدان معناست که نسبت پوشش بهره[19]]به کمتر از ۱ سقوط کرده و واحد وارد وضعیت «بازپرداخت از محل اصل دارایی» شده است. پیامد نهایی، قرارگرفتن دارایی‌های اقامتی در معرض تملک بانک‌ها و انتقال مالکیت از بهره‌بردار تخصصی به نهادی مالی و غیرتخصصی است؛ رخدادی که می‌تواند کیفیت مدیریت صنعت را در دورهٔ بعد نیز کاهش دهد. ۵. اهمیت توجه به تمایز «نوآوری» از «فناوری لوکس» درمعماری اکوسیستم هوش مصنوعی : ذکر این نکته ضروری است که در مواجهه با این بحران، تزریق فناوری‌های بسیار پیشرفته به زیرساخت‌های قدیمی موجود ، می تواند اقدامی غیرمنطقی و حتی مخرب محسوب شود چرا که نه‌تنها سرعت را افزایش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند موجب فروپاشی ساختار موجود شود. درحقیقت ،درجایگاه وضعیت فعلی، صنعت مهمان نوازی به نوآوری‌های کاربردی بیش از فناوری‌های با تکنولوژی های بالا و به تبع ان گران قیمت با درک شرایط تحریمی کشور نیاز دارد. پیش از هرگونه سرمایه‌گذاری سنگین در فناوری‌های پیچیده، باید زیرساخت‌های پایه، از جمله پایداری اینترنت، استانداردسازی و طراحی معماری ارزش زنجیره داده  و درگاه‌های پرداخت جایگزین،بعضا ایجاد ، اصلاح و تقویت شوند. ۶. مبانی نظری: کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت هتلداری و گردشگری در شرایط اقتصادی کنونی ایران که با تورم مزمن، تحریم‌های بانکی و نوسانات شدید بازارمواجح است ، هوش مصنوعی می‌تواند نقشی تحول‌آفرین در بهینه‌سازی منابع، کاهش هزینه‌ها و ایجاد کانال‌های درآمدی جدید ایفا کند. ورود هوش مصنوعی به صنعت هتلداری، رویکردهای مدیریتی را از الگوهای انفعالی به مدل‌های پیش‌بینانه و کنش‌گرا تغییر خواهد داد.ازطریق  جستجوی ژرف می توان  درادبیات پژوهشی معاصر، کاربردهای این فناوری را در محورهای زیردر تطابق با شرایط فوق الذکر بیان کرد: ۶-۱. مدیریت بهینهٔ درآمد و قیمت‌گذاری پویا[20] در مدل‌های سنتی، قیمت‌گذاری اتاق‌ها بر اساس فصل‌های اوج و کم‌تقاضا و به‌صورت ایستا انجام می‌شد. یکی از مهم‌ترین مزیت‌های اقتصادی هوش مصنوعی، توانایی پردازش حجم عظیمی از داده‌های ساخت‌یافته و سایر (مانند اخبار، شبکه‌های اجتماعی و گزارش‌های مالی) و تحلیل لحظه‌ای هزاران متغیر مستقل (از جمله سابقهٔ رزرو، رویدادهای محلی، وضعیت آب‌وهوا، نرخ ارز و قیمت‌های لحظه‌ای رقبا) است. سامانه‌های هوشمند مدیریت درآمد [21] با بهره‌گیری از این متغیرها، الگوهای پنهان را استخراج و روندهای آینده را پیش‌بینی می‌کنند و نرخ بهینه را برای حداکثرسازی شاخص درآمد به‌ازای هر اتاق در دسترس [22] پیشنهاد می‌دهند. قیمت‌گذاری پویا نه‌تنها درآمد بنگاه را بهینه می‌کند، بلکه از طریق تخصیص کارآمدتر منابع می‌تواند رفاه مصرف‌کننده را نیز افزایش دهد. ۶-۲. مدیریت و پیش بینی هوشمند زنجیرهٔ تأمین[23] در اقتصادهای تحت تحریم که با محدودیت واردات و نوسان شدید هزینهٔ حمل‌ونقل مواجه‌اند، هوش مصنوعی می‌تواند با پیش‌بینی تقاضا، بهینه‌سازی مسیرهای لجستیکی و مدیریت هوشمند موجودی، هزینه‌های زنجیرهٔ تأمین را تا ۲۰ درصد کاهش دهد. سامانه‌های هوش مصنوعی قادرند با تحلیل داده‌های تاریخی فروش، الگوهای فصلی و حتی داده‌های آب‌وهوایی، تقاضای آینده را پیش‌بینی کنند و از انباشت بیش از حد کالا یا کمبود موجودی جلوگیری نمایند. شرکت‌هایی مانند آمازون و علی‌بابا از این فناوری برای کاهش زمان تحویل و هزینهٔ انبارداری بهره می‌برند. ۶-۳. شخصی‌سازی تجربهٔ مهمان[24] ایجاد تجربه‌ای متمایز، هستهٔ اصلی مزیت رقابتی در صنعت هتلداری است. هوش مصنوعی از طریق تحلیل کلان‌داده‌های حاصل از تعاملات پیشین مهمانان، فعالیت آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی و ترجیحات ثبت‌شده، پروفایل‌های دقیقی از علایق و ترجیحات آنان ایجاد می‌کند. این پروفایل‌ها به سامانه‌های مدیریت هتل امکان می‌دهند پیش از ورود مهمان، دمای مطلوب اتاق، نوع بالش، ترجیحات غذایی در مینی‌بار و حتی محتوای سامانهٔ سرگرمی داخل اتاق را به‌صورت خودکار تنظیم کنند. ۶-۴. خودکارسازی خدمات مشتری و پردازش زبان طبیعی[25] استفاده از چت‌بات‌ها و دستیاران صوتی مبتنی بر پردازش زبان طبیعی، تحولی اساسی در کانال‌های ارتباطی هتل ایجاد کرده است. این سامانه‌ها می‌توانند در تمام ساعات شبانه‌روز و به زبان‌های مختلف به پرسش‌های متداول مهمانان پاسخ دهند، فرایند رزرو را مستقیماً تکمیل کنند و درخواست‌های خدماتی (مانند سفارش غذا در اتاق یا درخواست نظافت) را به بخش مربوط ارجاع دهند. این امر زمان کارکنان بخش پذیرش را آزاد می‌کند تا بر تعاملات انسانی پیچیده‌تر تمرکز کنند. ۶-۵. بهینه‌سازی عملیات و نگهداری پیش‌بینانه[26] ترکیب اینترنت اشیا[27] و هوش مصنوعی در بخش فنی و مهندسی هتل می‌تواند هزینه‌های جاری را به‌شدت کاهش دهد. حسگرهای هوشمند نصب‌شده روی تجهیزات حیاتی، مانند چیلرها، آسانسورها و سامانه‌های تهویهٔ مطبوع، داده‌های عملکردی را به‌طور مداوم به پلتفرم‌های مرکزی ارسال می‌کنند. الگوریتم‌های هوش مصنوعی با شناسایی الگوهای نامتعارف، خرابی تجهیزات را پیش از وقوع پیش‌بینی و هشدارهای تعمیراتی صادر می‌کنند. این رویکرد زمان توقف خدمات [28]و هزینهٔ تعمیرات اضطراری را به حداقل می‌رساند. ۶-۶. تشخیص تقلب و امنیت سایبری در نظام مالی با گسترش تراکنش‌های دیجیتال و پرداخت‌های الکترونیکی، حجم تهدیدهای سایبری و تقلب‌های مالی به‌شدت افزایش یافته است. الگوریتم‌های یادگیری عمیق[29]] می‌توانند با تحلیل رفتار کاربران و الگوهای تراکنش، فعالیت‌های مشکوک را در کسری از ثانیه شناسایی و مسدود کنند. در بانکداری و فین‌تک‌های ایرانی، استفاده از هوش مصنوعی برای تشخیص تقلب در تراکنش‌های کارت‌به‌کارت  به یک استاندارد امنیتی تبدیل شده است. این فناوری سالانه از میلیاردها تومان خسارت مالی جلوگیری می‌کند. در مجموع، هوش مصنوعی نه یک گزینهٔ لوکس، بلکه زیرساخت بقا برای بنگاه‌های اقتصادی در شرایط بحرانی است. سازمان‌هایی که امروز در مسیر داده‌محوری گام برمی‌دارند، فردا توان بیشتری برای مقاومت در برابر شوک‌های اقتصادی خواهند داشت و حتی می‌توانند از آن‌ها به‌عنوان فرصتی برای رشد بهره ببرند. ۷. نقشه‌راه ۱۲ماهه: آرایش جنگی با سلاح هوش مصنوعی در اقتصاد پرنوسان سال ۱۴۰۵، مدیریت سنتی دیگر پاسخ‌گو نیست و هتل‌ها به نوعی به «آرایش جنگی داده‌محور» نیاز دارند. در مواجهه با بحران‌های تشریح‌شده، رویکردهای مدیریت سنتی مبتنی بر شهود و قیمت‌گذاری‌های ایستا، کارایی لازم را ندارند. بنگاه‌های اقامتی برای عبور از این طوفان اقتصادی، به تغییر آرایش راهبردی و اتخاذ آرایش جنگی داده‌محور نیاز دارند. بااین‌حال، تزریق شتاب‌زده و بدون برنامهٔ فناوری‌های گران‌قیمت به زیرساخت‌های فرسوده، به اتلاف منابع خواهد انجامید. بر اساس تحلیل نیازهای بومی و امکان‌سنجی فناورانه، یک نقشه‌راه جبرانی ۱۲ماهه در سه فاز برای استقرار هوش مصنوعی در هتل‌های ایران پیشنهاد می‌شود: فاز اول (صفر تا ۳ ماه): توسعهٔ زیرساخت داده و پایش بازار بسیاری از هتل‌های داخلی از پراکندگی داده‌ها و سامانه‌های نرم‌افزاری جزیره‌ای رنج می‌برند. نخستین گام، تجمیع پایگاه‌های داده [30] است. در این فاز، ایجاد داشبوردهای یکپارچهٔ مدیریت اطلاعات و راه‌اندازی ربات‌های داده‌کاو[31]  برای رصد لحظه‌ای بازار در دستور کار قرار می‌گیرد. این سامانه‌ها به‌صورت ۲۴ساعته نوسانات نرخ ارز، نرخ تورم منطقه‌ای، راهبرد قیمت‌گذاری رقبا و روند جست‌وجوی مقاصد در پلتفرم‌های رزرو را گردآوری و برای تحلیل‌های بعدی پردازش می‌کنند. فاز دوم (۳ تا ۶ ماه): پیاده‌سازی قیمت‌گذاری پویا و مدیریت تقاضا مهم‌ترین اقدام برای مقابله با تورم، عبور از نرخ‌نامه‌های ثابت سالانه است. در این فاز، الگوریتم‌های هوشمند مستقر می‌شوند تا با بهره‌گیری از داده‌های تجمیع‌شده در فاز نخست، نرخ اتاق‌ها را بر اساس کشش تقاضا، نوسانات اقتصاد کلان و الگوهای رزرو، به‌صورت لحظه‌ای تعدیل کنند. هدف این مرحله جلوگیری از فروش اتاق با نرخ‌های غیرواقعی در شرایط تورمی و هم‌زمان تحریک تقاضای پنهان در روزهای کم‌مسافر است. پیاده‌سازی موفق این سامانه می‌تواند به بازیابی درآمدها تا سطح ۵۷ درصد در شرایط رکود تورمی کمک کند. فاز سوم (۶ تا ۱۲ ماه): ارتقای تجربهٔ مهمان و استقلال پرداخت پس از تثبیت ساختار مالی و عملیاتی، تمرکز به‌سمت توسعهٔ کانال‌های ارتباطی معطوف می‌شود. راه‌اندازی دستیاران مجازی و چت‌بات‌های چندزبانه مبتنی بر هوش مصنوعی مولد، برای پاسخ‌گویی ۲۴ساعته به متقاضیان داخلی و بین‌المللی ضروری است. همچنین، برای کاهش آثار تحریم‌های بانکی، پلتفرم‌های فروش هتل باید به درگاه‌های پرداخت جایگزین، از جمله شبکه‌های پرداخت منطقه‌ای و کیف‌‌پول‌های مبتنی بر رمزارز[32] متصل شوند تا مسیر ورود ارز به هتل تسهیل شود. ۸. سخن پایانی: هوش مصنوعی، تسهیلگر است نه جایگزین صنعت هتلداری ایران در مقطع تاریخی سال ۱۴۰۵ در نقطهٔ عطفی برای انتخاب میان «به هم ریختگی ساختاری» و «گذار پارادایمی» قرار دارد. هم‌افزایی شوک‌های ژئوپلیتیکی، تحریم‌های اقتصادی و تورم فرسایشی، مدل‌های سنتی مدیریت هتل را عملاً ناکارآمد کرده و تلهٔ اهرم مالی، خطر تملک دارایی‌ها از سوی شبکهٔ بانکی را تشدید کرده است. رویکرد انفعالی و انتظار برای بهبود شرایط کلان، راهبردی نسبتا پرخطر است. بنگاه‌های اقامتی برای حفظ تاب‌آوری خود ناگزیرند امادگی داده‌محور اتخاذ کنند و هوش مصنوعی را به‌صورت گام‌به‌گام و سریع به‌کار گیرند. در نهایت، باید به خاطر داشت که ادغام هوش مصنوعی در صنعت هتلداری به معنای حذف انسان نیست. مهمان‌نوازی اصیل ایرانی مزیتی است که هیچ رقیب منطقه‌ای و هیچ رباتی قادر به کپی‌برداری از آن نیست. هوش مصنوعی صرفاً ابزاری است که نیروی انسانی را از وظایف تکراری رها می‌کند تا تمام تمرکز خود را بر خلق ارزش و ارتقای تجربهٔ بی‌بدیل مهمان معطوف سازد. بقا در این ساختار پیچیده تنها برای سازمان‌هایی میسر است که جسارت عبور از مدل‌های سنتی و پیوستن به شبکه‌های هوشمند را داشته باشند. هتلداری در ایرانِ امروز دیگر صرفاً یک هنر نیست، بلکه «علم مدیریت بحران و بهینه‌سازی الگوریتمی منابع» است.

ایجاد شده: 4/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 4/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
رختکن بازنده های سرمایه گذاری در صنعت گردشگری و هتلداری ایران

رختکن بازنده های سرمایه گذاری در صنعت گردشگری و هتلداری ایران

✍🏻 به قلم؛ رضا حسینی سردبیر بخش سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا 📌 نیروی انسانی؛ چالش پنهان سرمایه‌گذاری در گردشگری یکی دیگر از چالش‌های مهم صنعت گردشگری، کمبود نیروی انسانی متخصص و هزینه‌های بالای آموزش است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد نیازمند بازنگری و تغییر رویکرد جدی در سیاست‌گذاری است. در حوزه نیروی انسانی متخصص، یکی از مسائل مهم، تناسب نداشتن برخی ویژگی‌های فرهنگی و رفتاری نیروی کار با استانداردهای مورد نیاز صنعت مهمان‌نوازی است. در همین زمینه، می‌توان تجربه کشورهای عربی در استفاده از نیروی انسانی خارجی را به عنوان یک فرصت مورد بررسی قرار داد و با جذب نیروی متخصص خارجی، بخشی از نیازهای این صنعت را با هزینه مناسب‌تر تأمین کرد. در حوزه بین‌المللی نیز صنعت گردشگری ایران با ضعف جدی در بازاریابی و جذب گردشگر مواجه است. رایزنان فرهنگی ایران در سفارتخانه‌های کشورهای مختلف، در حال حاضر ارتباط مؤثر و پروتکل مشخصی برای همکاری با مجموعه گردشگری و جذب گردشگر ندارند و سازوکار مشخصی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری ایران و هدایت گردشگران از بازارهای هدف وجود ندارد. ایجاد یک مکانیزم مشخص برای جذب گردشگر از بازارهایی مانند آفریقا، اروپا، کشورهای CIS و سایر بازارهای هدف، می‌تواند بخشی از این خلأ را جبران کند و به توسعه بازارهای بین‌المللی گردشگری ایران کمک کند. از سوی دیگر، صنعت هتلداری هنوز ارتباط و اتصال مؤثری با صنایع و بنگاه‌های بزرگ اقتصادی ندارد؛ در حالی که این مجموعه‌ها می‌توانند در بسیاری از موارد مکمل یکدیگر باشند و ظرفیت‌های یکدیگر را پوشش دهند. برخورد سلیقه‌ای برخی بنگاه‌های بزرگ اقتصادی با صنعت هتلداری نیز از جمله مسائلی است که ضرورت ایجاد یک چارچوب و پروتکل مشخص در سیاست‌گذاری گردشگری برای شکل‌گیری این ارتباط را بیشتر می‌کند. در مجموع، اگر قرار است در این حوزه به شکل جدی فعالیت شود، باید با رویکردی هوشمندانه به چالش‌های پیش روی سرمایه‌گذاری نگاه کرد. مجموعه مشکلاتی که در مسیر سرمایه‌گذار وجود دارد، نیازمند یک سازوکار مشخص و یک دستگاه مسئول است تا بتواند این مسائل را به‌صورت یکپارچه بررسی و برای آن‌ها تصمیم‌گیری کند. سرمایه‌گذار گردشگری در ایران، زمانی که یک پروژه هتل را آغاز می‌کند، صرفاً با اجرای یک پروژه ساختمانی مواجه نیست؛ بلکه هم‌زمان با مجموعه‌ای از تصمیم‌های اقتصادی، اداری، ارزی و اجرایی مواجه است که هرکدام از آن‌ها می‌تواند زمان بازگشت سرمایه را چندین سال جابه‌جا کند تجربه عملی سرمایه‌گذاری نیز نشان می‌دهد که برای توسعه واقعی صنعت گردشگری، باید این چالش‌ها به‌صورت ریشه‌ای شناسایی و برطرف شوند؛ چراکه بدون بازطراحی سیاست‌گذاری و ایجاد یک مسیر مشخص برای حمایت از سرمایه‌گذار، نمی‌توان انتظار داشت سرمایه‌گذاری در این صنعت به شکل پایدار و رقابتی توسعه پیدا کند.

ایجاد شده: 3/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 3/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
معرفی مجله Condé Nast Traveller Middle East - جولای/آگوست ۲۰۲۶

معرفی مجله Condé Nast Traveller Middle East - جولای/آگوست ۲۰۲۶

به گزارش هتل آکادمی سنتر  ؛ مجله Condé Nast Traveller Middle East به عنوان یکی از نشریات معتبر حوزه سفر، گردشگری لوکس و سبک زندگی در منطقه خاورمیانه شناخته می‌شود و با ارائه گزارش‌های الهام‌بخش، معرفی مقاصد خاص تحلیل روندهای نوین سفر را پوشش می‌دهد. در جدیدترین شماره این مجله مطالب زیر را مطالعه کنید: معرفی تجربه‌های متفاوت سفر از اسب‌سواری هنگام طلوع آفتاب در سواحل زنگبار، کشف سواحل غنا و جزایر کمترشناخته‌شده کرواسی بررسی جدیدترین اقامتگاه‌های سلامت در کرالا هند و منطقه دریای سرخ عربستان سعودی معرفی لوازم ضروری سفر برای ماجراجویی‌های آینده و بررسی ترندهای جدید در سبک سفر نگاهی ویژه به کشتی تفریحی لوکس Maltese Falcon و تجربه سفر دریایی منحصربه‌فرد آن معرفی بهترین فرودگاه‌های جهان برای خرید و بررسی جایگاه فرهنگ کره‌ای در سئول جهت مطالعه و دریافت نسخه مجله از طریق زیر اقدام نمایید 👇 Condé Nast Traveller Middle East

ایجاد شده: 31/تیر/1405       آخرین ویرایش: 31/تیر/1405     مجلات و نشریات بین المللی
امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک ایتنای خراسان با انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران

امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک ایتنای خراسان با انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران

هتل نیوز خراسان – در نشست مشترک رئیس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران و رئیس دفتر نمایندگی ایتنا در خراسان رضوی، بر توسعه همکاری‌های مشترک و بهره‌گیری از ظرفیت‌های رسانه‌ای ایتنا برای پوشش فعالیت‌ها و برنامه‌های انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران تأکید شد. در این نشست، دکتر مژگان ثابت تیموری، رئیس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران، با تشریح اهداف، فعالیت‌ها و برنامه‌های پیش‌روی این انجمن، بر اهمیت تعامل و همکاری با رسانه‌های تخصصی حوزه گردشگری، به‌ویژه در زمینه‌های مختلف اکوتوریسم، تأکید کرد. همچنین مسعود منتجبی، رئیس دفتر نمایندگی ایتنا در استان خراسان رضوی، ضمن معرفی فعالیت‌های تخصصی این رسانه در حوزه‌های گردشگری و هتلداری، به ویژگی حرفه‌ای و تخصصی مخاطبان ایتنا اشاره کرد و گفت: «جامعه مخاطبان تخصصی ایتنا می‌تواند نقش مؤثری در معرفی هرچه بیشتر ظرفیت‌ها، اهداف و فعالیت‌های انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران ایفا کند.» وی در ادامه از آمادگی ایتنا برای گسترش همکاری‌های دوجانبه خبر داد و افزود: «در راستای تقویت روابط فی‌مابین، تفاهم‌نامه‌ای میان دو مجموعه منعقد خواهد شد تا زمینه همکاری در حوزه‌هایی همچون پوشش رسانه‌ای و خبری، برگزاری مشترک رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی، مشارکت در همایش‌ها و کنفرانس‌ها و حضور ایتنا به‌عنوان حامی رسانه‌ای رویدادها با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی این رسانه فراهم شود.» در حاشیه این نشست نیز، با توجه به مسئولیت مسعود منتجبی به‌عنوان دبیر ستاد اجرایی خدمات سفر خراسان رضوی، دکتر ثابت تیموری از آمادگی انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران برای همکاری با این مجموعه در اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌های مشترک مناسبتی، از جمله دهه پایانی ماه صفر، سفرهای نوروزی، هفته گردشگری و سایر مناسبت‌های ملی و تخصصی خبر داد. وی همچنین بر توسعه همکاری‌ها در حوزه‌های مرتبط با اکوتوریسم، طبیعت‌گردی و حفاظت از محیط‌زیست تأکید کرد.

ایجاد شده: 8/تیر/1405       آخرین ویرایش: 8/تیر/1405     اخبار داخلی
برگزاری نشست هماهنگی برگزاری روز ملی بوم‌گردی

برگزاری نشست هماهنگی برگزاری روز ملی بوم‌گردی

به گزارش هتل نیوز، نشست هماهنگی برگزاری روز ملی بوم‌گردی با حضور مسئولان وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد. در این جلسه که به ریاست مدیرکل دفتر وزارتی تشکیل شد، بر بسیج تمامی ظرفیت‌های وزارتخانه برای اجرای هرچه باشکوه‌تر این رویداد ملی تأکید گردید. نمایندگان بخش‌های مختلف وزارتخانه موضوعات مربوط به هماهنگی‌های اجرایی، مشارکت استان‌ها، برنامه‌ریزی میدانی، تقویت پوشش رسانه‌ای و ساماندهی بخش‌های تخصصی را بررسی کردند. حاضران بر همگرایی، انسجام و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های ملی و استانی تأکید کرده و مقرر شد برنامه‌ریزی نهایی، ارسال مکاتبات، هماهنگی با مدیران استانی و آماده‌سازی زیرساخت‌ها در کوتاه‌ترین زمان انجام شود. توجه به ابعاد اجتماعی و اقتصادی بوم‌گردی و پاسخگویی به دغدغه‌های فعالان این حوزه از دیگر مصوبات این نشست بود.

ایجاد شده: 28/اردیبهشت/1405       آخرین ویرایش: 28/اردیبهشت/1405     اخبار داخلی
رئیس جامعه راهنمایان گردشگری : گردشگری ایران با ایجاد اطمینان، توان احیای سریع دارد

رئیس جامعه راهنمایان گردشگری : گردشگری ایران با ایجاد اطمینان، توان احیای سریع دارد

به گزارش تور نیوز ؛ " محمدحسین یزدانی " رئیس جامعه راهنمایان گردشگری ایران گفت :  نخستین و بنیادی‌ترین مؤلفه برای رونق گردشگری، امنیت است.  تجربه دوره‌هایی که کشور از ثبات و آرامش نسبی برخوردار بوده، نشان می‌دهد گردشگری ورودی و خروجی ایران در آن مقاطع با رشد قابل‌قبولی همراه بوده است. وی افزود : در شرایط کنونی، بخشی از گردشگران خارجی با احتیاط بیشتری مقصد سفر خود را انتخاب می‌کنند؛ موضوعی که با بهبود تصویر امنیتی کشور، به‌سرعت قابل ترمیم است. او گفت : فعالیت پایدار و مستمر سایت‌های گردشگری و تاریخی، در کنار طراحی سازوکارهای بیمه‌ای کارآمد برای پوشش حوادث احتمالی، می‌تواند نقش مؤثری در افزایش احساس امنیت و اطمینان گردشگران ایفا کند. رئیس جامعه راهنمایان گردشگری ایران در پایان تاکید کرد :  در دوره‌های خاص، ممکن است گردشگری عمومی با محدودیت‌هایی مواجه شود، اما گردشگری زیارتی به دلیل پیوندهای عمیق اعتقادی و فرهنگی، همچنان از پویایی نسبی برخوردار است.

ایجاد شده: 19/بهمن/1404       آخرین ویرایش: 19/بهمن/1404     اخبار داخلی
گردشگری سبز؛ از گفتمان تا عمل در مسیر پایداری

گردشگری سبز؛ از گفتمان تا عمل در مسیر پایداری

 " محمد جهانشاهی " دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و کمیته گردشگری سبز در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است. بخش عمده‌ای از وقت او به توسعه گردشگری با مفاهیم پایداری اختصاص دارد و طبیعت‌گردی و گردشگری سبز در همین حیطه تعریف می‌شود. به گزارش هتل نیوز ؛ در میانه بحران‌های فزاینده آب، انرژی و پسماند، صنعت هتلداری ایران که خود از جمله مصرف‌کنندگان بزرگ و آلاینده‌های شهری محسوب می‌شود، نخستین گام‌ها را برای پیوستن به گفتمان «پایداری» برداشته است. «نشان هتل سبز» به عنوان ابتکاری از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با هدف واداشتن هتل‌ها به بهینه‌سازی مصرف آب و انرژی، مدیریت پسماند و تقویت تعامل با جامعه  محلی، برای اولین بار در کشور به صورت جامع تعریف و اجرا شده است. این گزارش، روایتی است از چرایی، چگونگی و پیامدهای این حرکت که می‌تواند آینده صنعت گردشگری را در مسیری پایدارتر ترسیم کند. تعریف گردشگری سبز و پایدار از نگاه وزارتخانه جهانشاهی در تعریف گردشگری پایدار می‌گوید: «گردشگری پایدار از دل یک گفتمان بیرون آمده که اگر بخواهیم نگاه گسترده‌ای داشته باشیم، آن گفتمان، "توسعه پایدار" است. یک دغدغه‌ای امروز به وجود آمده که پس از سال‌ها، دیدگاه مبتنی بر توسعه صرفاً اقتصادی، اثرات خود را در کشورهای مختلف نشان داد و رفته‌رفته به عنوان یک چالش جهانی، نقطه اشتراک بسیاری از رهبران جهان و بخش‌های علمی و پژوهشی دنیا شد. از دهه ۹۰ میلادی به بعد، تعریفی از توسعه به وجود آمد که بر اساس آن، اگر قرار است توسعه پیدا کنیم و شرایط زندگی بهتری داشته باشیم، باید به گونه‌ای رفتار کنیم که کیفیت زندگی‌مان در سطح بالاتری باشد، اما در عین حال به یاد داشته باشیم که نسل‌های بعد هم حق دارند از این منابع استفاده کنند. به همین دلیل در حوزه‌های مختلف، گفتمان توسعه پایدار تعریف شد تا بخش‌ها با این رویکرد حرکت کنند که گردشگری پایدار هم جزء همین تعاریف است.» به گفته وی، گردشگری پایدار نوعی از گردشگری است که در آن، نیازها و الزاماتی که قرار است در طول مسیر و در مقصد به گردشگر ارائه شود، هم در حد کیفیت مطلوبی باید باشد و هم همزمان، نگاه به آینده و حفظ منابع برای آیندگان وجود داشته باشد. این تفکر است که تعاریفی را برای گردشگری پایدار در دنیا شکل می‌دهد و ما در دنیا با واژه‌هایی مثل «ظرفیت برد» مواجه می‌شویم. ظرفیت برد مفهومی است که از دل گردشگری پایدار بیرون آمده و ظرفیت مقصد گردشگری را محاسبه می‌کند و میزان ورود گردشگر به یک سایت را تعریف می‌نماید تا هم گردشگر بهره کافی را ببرد و هم مقصد دچار تردد بیش از حد و عدم توجه به توان و ظرفیتش نشود. امروز به لطف گفتمان پایداری، ظرفیت برد در یک مکان گردشگری سنجیده می‌شود تا از حضور خارج از ظرفیت جلوگیری شود و جلوی آسیب‌های وارده احتمالی گرفته شود. او در خصوص گردشگری سبز نیز توضیح می‌دهد: «در مورد گردشگری سبز، باید گفت این مفهومی است که از حدود سال ۲۰۰۰ میلادی و زمانی که بحث تغییرات اقلیمی اهمیت زیادی در دنیا پیدا کرد، بیشتر مورد توجه جهانیان قرار گرفت. خروجی بسیاری از پژوهش‌ها و نشست‌های علمی در دنیا در این رابطه است. رویکرد جهانی سبز، توجه را به کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای و کاهش تولید دی‌اکسید کربن و متان معطوف کرده است. حدود هشتاد درصد عامل گرمایش زمین از گاز کربن دی‌اکسید ناشی می‌شود و عامل تولید آن، سوخت‌های فسیلی است. می‌دانیم که در حال حاضر سوخت غالب در جهان، سوخت‌های فسیلی هستند. به همین دلیل بحث "گرین" یا سبز که کاهش تولید کربن است، در دنیا توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است.» هتل‌ها؛ بازیگران پر مصرف و آلاینده وی با اشاره به تجربه سایر کشورها می‌افزاید: «در بسیاری از کشورها، خصوصاً در کشورهای حوزه خلیج فارس، این بحث با دقت زیادی دنبال می‌شود. به عنوان مثال در عربستان، امارات و قطر، به شکل ویژه‌ای فضاهای گردشگری را حفظ می‌کنند و در حفاظت از محیط زیست توجه ویژه‌ای دارند. تمام فرودگاه‌هایشان با پنل‌های خورشیدی کار می‌کند.» اما در این میان، هتل‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند. جهانشاهی هشدار می‌دهد: «هتل‌ها رتبه دوم یا سوم را در آلایندگی شهری دارند. چرا که ماهیت آنها بر اساس مصرف‌گرایی است و آلوده‌کننده محیط زیست هستند و کشورها دارند به سمتی می‌روند که این میزان آلایندگی را مدیریت کنند. در بررسی‌ها آمده که بیش از ۷۰۰ مورد منبع مصرفی وارد هتل می‌شود. اگر این منابع با رویکرد مدیریت مصرف بهینه وارد هتل شده و مصرف شود، صرفه‌جویی بسیار زیادی ایجاد خواهد شد.» معیارهای انتخاب هتل‌های سبز این مقام مسئول با بیان اینکه هتل‌ها درصد بالایی از آلایندگی محیط زیست را ایجاد می‌کنند، به شرایط ایران اشاره می‌کند: «در کشور ما هم که اساس مصرف، بر پایه سوخت‌های فسیلی است، استفاده از انرژی تجدیدپذیر زیر دو درصد است. همچنین برنامه‌های جدی برای جایگزینی سایر اقلام مصرفی در جهت چرخه بازیافت وجود ندارد. بنابراین هتل‌های ما بسیار پرمصرف هستند.» او از برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی در دو سال اخیر سخن می‌گوید و اینکه «بهبود شاخص‌های پایداری در زنجیره خدمات گردشگری» موضوعی است که سرلوحه فعالیت‌های آنها قرار گرفته است.  جهانشاهی خاستگاه طرح «نشان هتل سبز» را اینگونه شرح می‌دهد: «جایزه "وجدان محیط زیست در کسب و کارها" که مدتی پیش سومین دوره آن برگزار شد، نگاهی مبتنی بر مسئولیت اجتماعی بود و سعی کردیم دید جدیدی هم به موضوع داشته باشیم و مبحث گردشگری را هم به آن اضافه کنیم. در سال گذشته حدود ۲۵ شخصیت حقیقی و حقوقی در صنعت گردشگری را معرفی کردیم. سعی کردیم دامنه وسیعی در طول زنجیره تأمین و خدمات گردشگری که به بحث توجه به مسائل محیط زیستی، بهینه‌سازی مصرف منابع و گردشگری سبز در کار خود توجه می‌کنند را شناسایی و تجلیل کنیم. این موضوع باعث شد تا به این فکر بیفتیم که برای گردشگری به صورت مجزا، یکسری شاخص تعریف کنیم و کسب و کارهای مرتبط را با آن شاخص‌ها بسنجیم. هدف‌گذاری ما روی هتل‌ها متمرکز شد؛ به همان دلیلی که ذکر شد: پرمصرف بودن، پرهزینه بودن و آلایندگی بالای آنها در محیط‌های شهری. همه این موارد باعث شد که تصمیم بگیریم امسال "نشان هتل سبز" را طراحی کنیم.» شاخص‌های این نشان در چهار حوزه تعریف شد: 1. بهینه‌سازی مصرف آب 2. بهینه‌سازی مصرف انرژی (که برای استفاده از انرژی تجدیدپذیر در آن امتیاز در نظر گرفته شد) 3. مدیریت پسماند (به عنوان چالش مهم کشور) 4. رفتارهای اجتماعی هتل‌ها نسبت به جوامع محلی به گفته جهانشاهی، همه این موارد، چالش‌هایی است که کشور با آنها درگیر است. او در توضیح هر یک می‌گوید: «در بحث آب، هر ۳۱ استان ما با بحران آب  مواجه است. در ۵۰ سال گذشته، سالی یک میلی‌متر کاهش بارندگی داشتیم و در برخی سال‌ها این میزان بیشتر هم بوده است. از سوی دیگر منابع آب‌های زیرزمینی را در برخی موارد بالای ۹۰ درصد مصرف کردیم تا به چالش‌های جدی نظیر فرونشست رسیدیم. اصفهان، فارس، تهران، خراسان رضوی و کرمان که بیشترین میزان فرونشست را دارند، جزو اولین استان‌های گردشگرپذیر کشور هم هستند. اثر این فرونشست‌ها در آثار تاریخی ما هم به وضوح دیده می‌شود. تعدادی از آثار جهانی کشور به صورت جدی درگیر فرونشست هستند. بنابر این، به راحتی می‌توان به اهمیت موضوع بهینه‌سازی مصرف آب در کشور، خصوصاً در هتل‌ها پی برد.» او در مورد شاخص انرژی نیز هشدار می‌دهد: «مورد بعدی مصرف انرژی است که ما با کمبود آن در مقابل نیاز مردم مواجه هستیم؛ تا حدی که به قطعی برق خانه‌ها رسیدیم. با آمدن فصل سرما هم با ناترازی در مصرف گاز مواجه خواهیم شد. این کمبودها دارد به مراحلی می‌رسد که زندگی مردم را به صورت جدی تحت تأثیر قرار داده است. خصوصاً در مورد کمبود آب، موج مهاجرت‌ها شروع شده و در برخی موارد تعارضات اجتماعی پدید آمده است.» در مورد شاخص سوم، یعنی مدیریت پسماند، جهانشاهی می‌افزاید: «این یکی دیگر از موارد مهم و مورد توجه است. تولید بالای زباله در کشور ما روزانه ۵۵ هزار تن است. خصوصاً استان‌های مازندران و گیلان که گردشگر بیشتری وارد آنها می‌شود، دهه‌هاست با مشکل جدی مدیریت پسماند مواجه هستند. در حال حاضر ۲۰۰ هکتار از جنگل‌های شمال کشور محل دپوی زباله است. از آنجا که بحث بازیافت زباله در کشور ما ضعیف است و تنها حدود ۱۵ درصد زباله تولیدی بازیافت می‌شود، این امر خود موجب آلودگی‌های محیطی بیشتر است. سرانه تولید زباله در کشور ما بیش از استاندارد جهانی است، همان‌طور که در مصرف انرژی بیشتر از مصرف سرانه دنیا مصرف می‌کنیم.» شاخص‌های اجتماعی و فرآیند ارزیابی او درباره شاخص اجتماعی نیز توضیح می‌دهد: «مسائل اجتماعی را نیز در خصوص بحث سبز، برای هتل‌ها مد نظر قرار دادیم. سطح تعامل هتل با جامعه اطراف را سنجیدیم؛ اینکه تعامل آن با جامعه بومی چگونه است و چگونگی مسئولیت اجتماعی آنها را ارزیابی کردیم.» جهانشاهی با مقایسه وضعیت جهانی می‌گوید: «در کشورهای دیگر از بسیاری از این موارد عبور کرده‌اند. آنها به بحث "صفر کردن تولید کربن" رسیده‌اند و در مصرف آب و انرژی به بهترین سطح مصرف بهینه دست یافته‌اند. ما سعی کردیم روشمان را به روشی که سازمان جهانی گردشگری در تعیین روستاها و شهرهای گردشگری سبز استفاده می‌کند، نزدیک کنیم. ما هم مثل الگوهای جهانی از شیوه خوداظهاری در گزارش توسط هتل‌ها استفاده کردیم. گزارش‌ها به صورت دیجیتال برای ما ارسال شد. با جامعه هتلداران ایران بحث شد و هیئت مدیره تصمیم به همکاری گرفت.» وی درباره نحوه ارزیابی می‌افزاید: «در گذشته حرکت‌هایی در این خصوص به صورت محدودتر شده بود، اما اینکه به این شکل گسترده و در خود ایران به صورت جامع این بحث تعریف و اجرا شود، اتفاق نیفتاده بود. ما شش داور داشتیم که برخی از آنها جزو ارزیاب‌های هتل‌ها هستند و به این دلیل به این امور اشراف کامل دارند. در نهایت تا روز آخر مهلت ارسال آثار، با ۵۵ هتل از ۱۲ استان و منطقه آزاد کیش مواجه شدیم که ۸۰ درصد آنها، هتل‌های ۴ و ۵ ستاره بودند. نزدیک به ۵۰ درصد این هتل‌ها جزو هتل‌های گروهی بودند. در دنیا هم همین‌طور است، اغلب این استانداردها در گروه‌های هتلی، طبق پروتکل‌های واحد رعایت می‌شود. تعدادی از هتل‌ها هم با اینکه قدیمی بودند، بازسازی و مرمت شده بودند و تجهیزات جدید به کار بسته بودند.» ریشه‌های مصرف بالا در هتل‌های ایران جهانشاهی به تحلیل علل این مصرف بالا می‌پردازد: «به طور کلی ۳۰ درصد هتل‌های ما بالای ۵۰ سال عمر دارند. عددی در حدود ۲۷۰ هتل ساخته شده در ایران بالای ۵۰ سال عمر دارند. بیشتر هتل‌های ۵ ستاره ما هم قدیمی هستند، به جز چند هتلی که در سال‌های اخیر ساخته شده‌اند. اما باید به این نکته هم توجه کرد که هتل‌های جدیدتر که در ۳۰ تا ۴۰ سال اخیر ساخته شده‌اند، به روش‌ها و تکنیک‌های سبز توجه نکرده‌اند. چون در کشور ما انرژی ارزان و فراوان است و این باعث شده که ما به تکنولوژی‌های روز دنیا در جهت کنترل مصرف اهمیت ندهیم. به عنوان مثال، چرا باید سیستم‌های مصرف انرژی در اتاق‌ها و طبقاتی که فاقد میهمان هستند، کار کند؟ بر این اساس، هم هتل‌هایی که به سمت کهنسالی رفته‌اند و هم هتل‌هایی که جدیداً ساخته شده‌اند، با همان نگاه سنتی ساخته شده‌اند. وقتی بررسی می‌کنیم، می‌بینیم هتلی که تنها ۲۰ سال از ساختش گذشته، چقدر پرمصرف است و در مقایسه با نمونه مشابهش در دیگر کشورها، چه در سازه و چه در مدیریت مصرف، حدود ۵۰ درصد منابع را هدر می‌دهد.» انرژی‌های تجدیدپذیر؛ راهکاری برای تاب‌آوری وی با اشاره به پتانسیل بالای کشور در حوزه انرژی خورشیدی می‌گوید: «۹۰ درصد مساحت کشور، بیش از ۳۰۰ روز در سال آفتابی است. ما منبع انرژی تقریباً پایانی در خصوص انرژی خورشیدی داریم. در خصوص انرژی بادی هم در برخی استان‌ها این امکان فراهم است، البته هزینه نیروگاه‌های بادی در کشور ما بالاست. اما مناسب‌ترین منبع، همین انرژی خورشیدی است. شتابی که استفاده از انرژی خورشیدی در دنیا دارد، بسیار بالاست. شاهدیم که قیمت پنل‌ها کاهش می‌یابد و قدرت باتری آنها بیشتر می‌شود. چین در این خصوص سردمدار است و حدود ۴۰ درصد از انرژی خودش را از انرژی‌های تجدیدپذیر تولید می‌کند. این عدد در مورد ترکیه ۱۲ تا ۱۵ درصد است. در کشور ما سهم انرژی‌های تجدیدپذیر ۱.۵ تا ۲ درصد است که بسیار کم است، اما نسبت به گذشته رشد اندکی پدید آمده است.» جهانشاهی به یک نمونه موفق اشاره می‌کند: «استفاده از این پنل‌های خورشیدی این امکان را به وجود می‌آورد که برق تولیدی را بتوان به شبکه برق سراسری وارد کرد و به دولت فروخت. یک اقامتگاه در کاشان به درآمد پایدار رسیده است و در حال گسترش این نیروگاه خورشیدی در فضای خود است تا با قیمت پلکانی به دولت بفروشد. این موضوع می‌تواند نیاز خود مجموعه‌ها را پوشش دهد و در عین حال درآمدزایی هم برایشان ایجاد کند، خصوصاً در فصول قطعی برق که در کشور وجود دارد.» او در پایان این بخش می‌افزاید: «برای تولید برق سبز گردشگری، با همکاری سازمان انرژی تجدیدپذیر در حال توافق هستیم تا نشست‌های مشترک بگذاریم و بتوانیم اقدامات جدی‌تر و گسترده‌تری انجام دهیم.» سیاست‌های تشویقی و چشم‌انداز آینده جهانشاهی در پایان درباره ضرورت تحول و سیاست‌های تشویقی می‌گوید: «ما با یک بازه ۱۰ تا ۱۵ ساله تأخیر وارد این مباحث شده‌ایم. میلیاردها تومان در مورد تأسیسات گردشگری هزینه شده است. اگر این گفتمان وجود داشت، می‌توانستیم بگوییم این سرمایه‌گذاری‌ها در جهت گفتمان سبز صورت گرفته است. کاری را که شروع کرده‌ایم سال‌ها بعد نتیجه خود را نشان خواهد داد و بسیار با اهمیت است. ما فرصت‌های زیادی را از دست داده‌ایم و باید هوشیار باشیم تا فرصت‌های بیشتری را از دست ندهیم.» وی با بیان اینکه در بسیاری از کشورها، دیدگاه سبز تبدیل به قانون شده است، توضیح می‌دهد: «در آن کشورها هزینه استفاده از آب، انرژی و تولید پسماند آنقدر زیاد است که آنها ناگزیر به مدیریت این مباحث هستند. چیزی که در این حوزه به آنها کمک می‌کند، دانش است. حتی در مواردی از هوش مصنوعی برای استخراج الگوریتم‌ها برای چگونگی مصرف انرژی استفاده می‌کنند. در این کشورها هم مقررات، این الزام را ایجاد می‌کند و هم سیاست‌های تشویقی وجود دارد.» جهانشاهی از طراحی سیاست‌های تشویقی در ایران خبر می‌دهد: «ما یکسری سیاست‌های تشویقی را طراحی کردیم که امیدواریم بتوانیم آنها را اعمال کنیم. یکی اینکه تأسیسات گردشگری بتوانند با قراردادن پنل‌های خورشیدی تبدیل به نیروگاه‌های برق شوند و حتی بتوانند بیش از نیاز خود برق تولید کنند و با فروش آن به دولت و شبکه برق مرکزی، در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کنند. دیگر اینکه تأسیسات در حال ساخت یا مرمت که این الگوها را مد نظر گرفته باشند، بتوانند از تسهیلات بیشتری استفاده کنند یا در اولویت اعطای تسهیلات باشند. همه اینها باعث می‌شود تا سهم رفتارهای سبز را در خدمات گردشگری بیشتر ببینیم.» او در پایان با بیان اینکه این حرکت بازخوردهای خوبی داشته، خاطرنشان می‌کند: «ما شاهد این هستیم که در کارگروه‌های تخصصی هتلداری در این باره بحث می‌شود و برخی از هتل‌هایی که موفق به اخذ نشان نشده‌اند در تلاش هستند که این استانداردها را اعمال کنند. این گفتمان باید به گفتمان غالب در هتل‌های کشور بدل شود. حرکتی است که می‌تواند به حرکت به سمت گردشگری پایدار و توسعه پایدار سرعت ببخشد و هتل‌ها را به برندی مشخص در زمینه تکنولوژی سبز تبدیل کند.» ✍🏻 مریم کاظمی زاده

ایجاد شده: 19/آبان/1404       آخرین ویرایش: 19/آبان/1404     اخبار داخلی
جایگاه تبلیغات 1 جایگاه تبلیغات 1


کمی منتظر بمانید...