به گزارش تور نیوز؛ اینفلوئنسرها به عنوان چهرههای جدید صنعت گردشگری شناخته میشوند. همکاری با آنها به تغییر رفتار سفر جوانان و افزایش تقاضا در مقاصد کمک کرده است. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ افزایش نفوذ شبکههای اجتماعی تأثیر قابل توجهی بر انتخاب مقاصد سفر داشته است. شرکتهای گردشگری و هتلها به همین دلیل، بودجههای بیشتری را به همکاری با اینفلوئنسرها اختصاص میدهند. شرکت اکسپدیا با اینفلوئنسر معروف، IShowSpeed، همکاری کرده است. این همکاری شامل پخش زنده سفر او به پنج کشور کارائیب میشود. این اقدام منجر به افزایش ۷۰ درصدی جستوجوهای برخی مقاصد شده است. نسل Z به شدت به پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و یوتیوب وابسته است. این تغییر رفتار به برندهای گردشگری این امکان را داده است که علاوه بر همکاری با چهرههای معروف، به سمت میکرواینفلوئنسرها نیز بروند. با این حال، میزان بازگشت سرمایه از کمپینهای اینفلوئنسری همچنان مورد بحث است. تأثیر سریع اینفلوئنسرها میتواند موجب محبوبیت ناگهانی یک مقصد شود. اما افزایش ناگهانی تقاضا ممکن است به ازدحام گردشگران و فشار بر جوامع محلی منجر شود.
ایجاد شده: 26/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 26/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ کارکرد روابط عمومیها به سمت تبلیغ مدیران تغییر کرده است که این امر موجب کاهش اعتماد عمومی و اختلال در جریان اطلاعرسانی میشود. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ محمد خدادی، معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد در دولت حسن روحانی، به تغییر کارکرد روابط عمومیها اشاره کرد. وی بیان کرد که این کارکرد به تبلیغ عملکرد مدیران تبدیل شده است. این تغییر منجر به کاهش اعتماد عمومی و اختلال در جریان اطلاعرسانی شده است. خدادی ادامه داد که امروز با مفهوم سنتی روابط عمومی مواجه نیستیم و باید از «بخش ارتباطات» سخن گفت. او تأکید کرد که وظیفه اصلی این بخش، ایجاد و تسهیل ارتباط میان دستگاه، رسانه و مردم است. این بخش ارتباطات باید به تسهیل دسترسی رسانهها به اطلاعات کمک کند. این امر به مردم اجازه میدهد در جریان امور قرار گیرند و زمینه مشارکت دستگاهها با مردم فراهم شود. همچنین، این بخش باید پرسشها و مطالبات مردم را جمعآوری کند و ابهامات را شناسایی نماید.
ایجاد شده: 26/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 26/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ بازار گردشگری لوکس اقیانوس هند در حال تغییر است. رفتار مسافران و تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی معادلات سنتی این منطقه را دگرگون کردهاند. استفان لاگت، مدیر ارشد مجموعه Atmosphere Core، به تحولات مهم مالدیو اشاره کرد. او گفت که این مقصد بهمرور از یک مکان صرفاً مخصوص ماهعسل به محلی برای سفرهای خانوادگی و چندنسلی تبدیل شده است. خانوادهها اکنون شامل پدربزرگها و مادربزرگها هستند. کودکان نیز به یک عامل مهم در وفاداری مسافران تبدیل شدهاند. تجربه آزادی و ارتباط آنها با محیط جزیره میتواند خانوادهها را ترغیب به بازگشت دوباره به مالدیو کند. همچنین، گروههای تخصصی مانند تورهای یوگای زنان در حال رشد هستند. این گروهها برای استفاده از فضای آرام مالدیو به این مقصد سفر میکنند. تغییر در بازارهای مبدأ نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است. کاهش تقاضا از کشورهای حوزه خلیج فارس بهویژه امارات و عربستان، بازارهای جدید را مهمتر کرده است. کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و چین به تأمین تقاضای تابستانی مالدیو کمک کردهاند. این کشورها به موتورهای جدید بازار تبدیل شدهاند. هند نیز بازاری با ظرفیت بالا است، اما محدودیت پرواز مانع رشد کامل آن شده است. در مقابل، تایلند و پوکت با سیاستهای رقابتی توانستهاند سهم بیشتری از گردشگران هندی جذب کنند. مالدیو توانایی بالایی در سازگاری با تغییرات دارد. این مقصد اکنون میزبان سفرهای چندنسلی و تجربههای تخصصی است و به تنوع بازارهای بینالمللی کمک کرده است.
ایجاد شده: 24/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار خارجی
به گزارش تور نیوز؛ تحلیلهای تازه در صنعت گردشگری نشان میدهد که روندی به نام سفر ادبی یا Readaway در حال شکلگیری است. در این روند، مسافران بهجای برنامههای فشرده گردشگری، تجربههایی آرام و عمیقتر را انتخاب میکنند. این تجربیات بر پایه مطالعه، طبیعت و فرهنگ بنا شدهاند. گردشگری ادبی یا Literary Tourism به شدت مورد استقبال قرار گرفته است. مسافران به خانه نویسندگان و مکانهای الهامبخش آثار ادبی معروف سفر میکنند. این روند به ابزاری برای برندینگ مقاصد گردشگری نیز تبدیل شده است. هتلها و اقامتگاههای لوکس به این تقاضای جدید پاسخ میدهند. آنها کتابخانههای اختصاصی ایجاد میکنند و با کتابفروشیها همکاری میکنند. خدماتی مانند «پیشخدمت کتاب» نیز به این خدمات افزوده شده است. برگزاری Retreatهای کتابمحور با محوریت نشستهای ادبی و دیدار با نویسندگان نیز رشد چشمگیری داشته است. کارشناسان این تحول را نشانهای از تغییر رفتار گردشگران پس از همهگیری کرونا میدانند. این گرایش به سفرهای آهستهتر و شخصیتر، فرصتی تازه برای هتلها، کتابفروشیها و مقاصد فرهنگی ایجاد میکند.
ایجاد شده: 24/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار خارجی
✍️ دلارام آریایی پناه| خبرنگار و دبیر بخش خبرها و رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی هتلداری و گردشگری ایتنا نسل Z دیگر «مهمان آینده» صنعت هتلداری نیست؛ این نسل همین امروز نیز در حال تغییر قواعد بازی است. نسلی که متولد اواخر دهه ۹۰ میلادی و سالهای ابتدایی هزاره جدید است، برخلاف نسلهای پیشین، هتل را صرفاً مکانی برای خواب و استراحت نمیداند. برای این نسل، هتل بخشی از تجربه سفر است؛ تجربهای که باید متفاوت، قابل اشتراکگذاری و بهیادماندنی باشد. در بسیاری از کشورهای جهان، برندهای بزرگ هتلداری به این تغییر پاسخ دادهاند. لابیهای سنتی جای خود را به فضاهای اجتماعی دادهاند، رستورانها به پاتوق شهروندان تبدیل شدهاند و طراحی داخلی هتلها به اندازه تعداد ستارههایشان اهمیت پیدا کرده است. اما سؤال اینجاست؛ هتلهای ایران تا چه اندازه برای این تغییر آمادهاند؟ واقعیت این است که بخش عمدهای از هتلهای کشور هنوز بر همان الگوی سنتی رقابت میکنند؛ اتاق بزرگتر، صبحانه متنوعتر و تخفیف بیشتر. در حالی که مهمان نسل Z، قبل از رزرو اتاق، صفحه اینستاگرام هتل را بررسی میکند، نظرات کاربران را میخواند و به این فکر میکند که آیا این هتل ارزش ثبت شدن در خاطرات و شبکههای اجتماعیاش را دارد یا خیر. این نسل به دنبال «داستان» است، نه فقط «اقامت». دوست دارد در هتلی اقامت کند که هویت داشته باشد؛ از معماری و طراحی گرفته تا موسیقی، غذا، هنر و حتی نحوه برخورد کارکنان. برای او اینترنت پرسرعت، خدمات دیجیتال، امکان ورود بدون مراجعه به پذیرش، فضاهای کار اشتراکی و کافهای پویا، دیگر یک مزیت نیست؛ بلکه یک انتظار بدیهی است. در ایران، بسیاری از هتلها هنوز سرمایهگذاری خود را بر توسعه فیزیکی متمرکز کردهاند، در حالی که سرمایهگذاری اصلی باید بر طراحی تجربه مهمان باشد. تجربهای که از لحظه جستوجوی آنلاین آغاز میشود و تا مدتها پس از پایان سفر ادامه پیدا میکند. مهمانی که با رضایت هتل را ترک میکند، امروز تنها یک مشتری نیست؛ او یک رسانه است که تجربه خود را برای صدها یا هزاران نفر روایت میکند. از سوی دیگر، نسل Z به اصالت نیز اهمیت میدهد. او ترجیح میدهد در هتلی اقامت کند که فرهنگ و هویت مقصد را بازتاب دهد، نه ساختمانی که در هر شهر دیگری نیز میتوان نمونه مشابه آن را پیدا کرد. این موضوع برای ایران، با تنوع فرهنگی، معماری بومی و میراث غنی، یک فرصت بزرگ محسوب میشود؛ فرصتی که هنوز بهطور کامل از آن استفاده نشده است. شاید مهمترین چالش هتلهای ایران، تغییر نگاه مدیران باشد. رقابت آینده، بر سر تعداد اتاقها یا لوکسترین لابی نخواهد بود؛ بلکه بر سر خلق تجربههایی است که مهمان را به بازگشت و توصیه هتل به دیگران ترغیب کند. نسل Z دیر یا زود، سهم عمده بازار گردشگری را در اختیار خواهد گرفت و اکنون مسئله، رخ دادن یا ندادن این تحول نیست؛ مسئله این است که هتلهای ایران چه زمانی خود را برای همراهی با این نسل بازطراحی خواهند کرد؟
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش هتل نیوز ؛ وزیر میراثفرهنگی از آغاز موج تازه سرمایهگذاری در صنعت گردشگری خبر داد و اعلام کرد دولت با اجرای مشوقهای جدید، در حال تسهیل مسیر سرمایهگذاران این حوزه است. به گفته سیدرضا صالحیامیری، مشوقهایی مانند معافیت یا کاهش عوارض برای برخی پروژههای گردشگری، تسهیل تغییر کاربری اراضی و امکان واردات بخشی از تجهیزات هتلداری با شرایط ویژه، با هدف رونق سرمایهگذاری و توسعه زیرساختهای گردشگری اجرایی شده است. وی همچنین بر رفع موانع اداری، تسریع صدور مجوزها و افزایش مشارکت بخش خصوصی در پروژههای گردشگری تأکید کرد و توسعه این صنعت را یکی از مسیرهای مهم اشتغالزایی و رشد اقتصادی کشور دانست.
ایجاد شده: 31/تیر/1405 آخرین ویرایش: 31/تیر/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز ؛ "علی اصغر شالبافیان" رئیس مرکز سرمایهگذاری و امور اقتصادی وزارت میراثفرهنگی گفت : با هدف تسهیل سرمایهگذاری در صنعت گردشگری، مجموعهای از مشوقهای قانونی و تسهیلاتی برای کاهش موانع پیش روی سرمایهگذاران اجرایی شده است. وی افزود : بر اساس این بسته حمایتی، عوارض تغییر کاربری اراضی کشاورزی برای اجرای طرحهای گردشگری به طور کامل حذف شده است. شالبافیان تاکید کرد : همچنین روند کاهش عوارض ساختمانی تأسیسات گردشگری در شهرهای مختلف کشور آغاز شده و تاکنون ۹۱ شهر به این طرح پیوستهاند. او ادامه داد : بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، واردات تجهیزات تخصصی صنعت گردشگری از جمله تجهیزات هتلینگ، ناوگان حملونقل گردشگری، تجهیزات شهربازی، آکواریوم و تفریحات دریایی با تعرفه صفر گمرکی انجام خواهد شد. رئیس مرکز سرمایهگذاری و امور اقتصادی وزارت میراثفرهنگی با بیان اینکه برای ساماندهی ناوگان حملونقل گردشگری نیز پلاک اختصاصی گردشگری با همکاری پلیس راهور طراحی شده تا این خودروها صرفاً در حوزه گردشگری فعالیت کنند افزود : محدودیتهای سرمایهگذاری در حاشیه سدها با اصلاح مقررات، فرصتهای جدید سرمایهگذاری در پهنههای آبی کشور بهزودی معرفی خواهد شد.
ایجاد شده: 29/تیر/1405 آخرین ویرایش: 29/تیر/1405 اخبار داخلی
جام جهانی فوتبال همواره یکی از بزرگترین موتورهای محرک صنعت گردشگری جهان بوده است؛ رویدادی که علاوه بر میلیونها هوادار، میلیاردها دلار سرمایه را به سمت هتلها، خطوط هوایی، رستورانها، مراکز خرید و کسبوکارهای محلی هدایت میکند. اما جام جهانی ۲۰۲۶ که برای نخستین بار به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شد، تجربهای متفاوت از دورههای گذشته رقم زد؛ تجربهای که نشان میدهد افزایش تعداد گردشگران الزاماً به معنای اشغال کامل هتلها یا سودآوری یکسان برای همه شهرها نیست. قطر؛ الگویی که همه انتظار تکرار آن را داشتند در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، دولت این کشور ظرفیت اقامت را از حدود ۲۹ هزار اتاق به بیش از ۱۳۰ هزار واحد اقامتی افزایش داد. نتیجه این سرمایهگذاری قابل توجه بود: تعداد اتاقهای رزروشده نسبت به قبل از مسابقات ۲۷۶ درصد افزایش یافت. قیمت هتلها بیش از ۱۱۵ درصد رشد کرد. درآمد صنعت هتلداری از حدود ۱۶۱ میلیون دلار به بیش از ۵۱۰ میلیون دلار در ماه مسابقات رسید. میانگین اشغال هتلها حدود ۵۹ درصد ثبت شد؛ رقمی که در نگاه اول پایین به نظر میرسد، اما به دلیل افزایش چند برابری ظرفیت اقامت، همچنان درآمدی بیسابقه برای صنعت گردشگری قطر ایجاد کرد. (Allianz Trade Corporate) همین تجربه باعث شد بسیاری از تحلیلگران انتظار داشته باشند جام جهانی ۲۰۲۶ نیز رکوردهای مشابهی را ثبت کند. جام جهانی ۲۰۲۶؛ بزرگترین جام تاریخ نسخه ۲۰۲۶ بزرگترین جام جهانی تاریخ است: ۴۸ تیم ۱۰۴ مسابقه ۱۶ شهر میزبان سه کشور میزبان شامل آمریکا، کانادا و مکزیک فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA) پیشبینی کرده بود این مسابقات دهها میلیارد دلار اثر اقتصادی برای منطقه ایجاد کند و تنها منطقه نیویورک–نیوجرسی بیش از ۱.۲ میلیون گردشگر و حدود ۳.۳ میلیارد دلار منفعت اقتصادی از میزبانی مسابقات و فینال به دست آورد. (ABC News) رشد گردشگری در سه کشور میزبان براساس برآورد شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC)، جام جهانی باعث رشد قابل توجه اقتصاد گردشگری در آمریکای شمالی شد. پیشبینیها نشان میدهد: کانادا: رشد ۶.۴ درصدی اقتصاد گردشگری مکزیک: رشد ۲.۴ درصدی آمریکا: رشد ۲.۱ درصدی این ارقام نشان میدهد کانادا بیشترین منفعت نسبی را از منظر رشد گردشگری تجربه کرده است، هرچند سهم اصلی هزینهکرد گردشگران به دلیل تعداد بیشتر مسابقات، در آمریکا ثبت شده است. (euronews) هتلها؛ درآمد بیشتر، اما نه همیشه با اتاقهای پر یکی از مهمترین یافتههای گزارشهای صنعت هتلداری این است که جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از آنکه باعث افزایش اشغال هتلها شود، موجب افزایش قیمت اتاقها شد. طبق دادههای Lighthouse: قیمت هتلهای شهرهای میزبان آمریکا نسبت به سال قبل به طور متوسط ۵۵ درصد افزایش یافت. در کانادا نرخ هتلها تقریباً دو برابر شد. در مکزیک قیمت اتاقها تا ۱۱۴ درصد رشد کرد. (mylighthouse.com) اما در عمل، بسیاری از هتلداران به اشغال کامل نرسیدند. برخی شهرهای میزبان آمریکا که قیمت اتاقها را تا ۵۰۰ درصد افزایش داده بودند، در هفتههای ابتدایی مسابقات ناچار شدند نرخها را کاهش دهند، زیرا بخشی از هواداران از سفر منصرف شدند یا اقامتگاههای کوتاهمدت مانند Airbnb را انتخاب کردند. حتی در برخی شهرها پیشبینی درآمد هتلها تا ۵۰ درصد کاهش یافت. (TravelPulse) افزایش سفرهای بینالمللی آمارهای شرکتهای تحلیل سفر نشان میدهد: رزرو پروازها به آمریکا، کانادا و مکزیک در دوره جام جهانی حدود ۱۵ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت. هزینهکرد گردشگران غیرمحلی در شهرهای میزبان ۱۶.۷ درصد رشد کرد. مجموع خریدهای ثبتشده با کارتهای بانکی در شهرهای میزبان ۶.۳ درصد افزایش یافت. (LinkedIn) این افزایش عمدتاً در بخشهای هتل، رستوران، حملونقل و سرگرمی ثبت شده است. چرا همه شهرها برنده نبودند؟ برخلاف قطر که تقریباً تمام گردشگران وارد یک کشور کوچک شدند، در جام جهانی ۲۰۲۶ شرایط متفاوت بود. مهمترین دلایل عبارت بودند از: وسعت جغرافیایی سه کشور میزبان پراکندگی ۱۶ شهر میزبان قیمت بسیار بالای بلیت مسابقات افزایش شدید نرخ هتلها استفاده گسترده از اقامتگاههای اجارهای سفرهای کوتاهمدت هواداران بین شهرها به همین دلیل، برخی شهرها مانند نیویورک، میامی، لسآنجلس و سیاتل از رونق قابل توجه گردشگری بهره بردند، اما در برخی دیگر میزان اشغال هتلها کمتر از انتظار بود. (The Guardian) وضعیت مکزیک؛ شور هواداران، اما رشد اقتصادی کمتر از انتظار مکزیک با وجود میزبانی ۱۳ مسابقه و حضور گسترده هواداران، نتوانست به همه اهداف اقتصادی خود دست یابد. بر اساس گزارش رویترز: اثر اقتصادی جام جهانی حدود ۲ میلیارد دلار برآورد شد. ایجاد حدود ۱۰۰ هزار شغل موقت ثبت شد که حدود ۱۰ درصد کمتر از پیشبینی اولیه بود. برخی هتلها و رستورانها در شهرهای میزبان با اشغال کمتر از انتظار روبهرو شدند. اقتصاددانان تأکید کردند اثر مثبت جام جهانی بیشتر کوتاهمدت بوده است. (Reuters) جمعبندی تجربه جام جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد بزرگترین رویداد فوتبالی جهان همچنان یکی از مهمترین محرکهای گردشگری بینالمللی است، اما موفقیت اقتصادی آن دیگر صرفاً با «پر شدن هتلها» سنجیده نمیشود. در آمریکای شمالی، رشد سفرهای خارجی، افزایش قیمت هتلها، رونق رستورانها و افزایش هزینهکرد گردشگران، میلیاردها دلار درآمد جدید ایجاد کرد. با این حال، افزایش شدید قیمتها، پراکندگی جغرافیایی مسابقات و تغییر رفتار مسافران باعث شد برخلاف تجربه قطر، همه شهرهای میزبان از رونق یکسانی برخوردار نباشند. به بیان دیگر، جام جهانی ۲۰۲۶ نشان داد که در اقتصاد گردشگری امروز، مدیریت تقاضا، قیمتگذاری و زیرساختهای سفر به اندازه خود مسابقات اهمیت دارند. ✍🏻به قلم مهدی حسینی
ایجاد شده: 29/تیر/1405 آخرین ویرایش: 29/تیر/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش هتل نیوز ؛ بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی مراجع مسئول در جزیره کیش، تا لحظه انتشار این اطلاعیه، روند زندگی روزمره و فعالیتهای عمومی در این جزیره بهصورت عادی در جریان است و تمامی خدمات مرتبط با سفر و گردشگری بدون وقفه ادامه دارد. پروازهای مسافربری مطابق برنامه زمانبندیشده در حال انجام بوده و هتلها نیز همچنان پذیرای مسافران و گردشگران هستند. همچنین مراکز خدماتی، رفاهی و تفریحی جزیره به فعالیت خود ادامه میدهند و برنامههای گردشگری نیز مطابق روال معمول در حال برگزاری است. در ادامه این اطلاعیه تأکید شده است که جزیره کیش با آرامش کامل آماده میزبانی از مسافران، گردشگران و مهمانان است و در صورت هرگونه تغییر در شرایط، اطلاعرسانی لازم از طریق مراجع رسمی انجام خواهد شد.
ایجاد شده: 24/تیر/1405 آخرین ویرایش: 24/تیر/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز ؛ درخشش ارلینگ هالند در رقابتهای بینالمللی فوتبال و افزایش توجه رسانهها به این ستاره نروژی، نام نروژ را بیش از گذشته در فضای مجازی و موتورهای جستوجو مطرح کرده است، اما کارشناسان معتقدند این موج توجه تاکنون تأثیر چشمگیری بر صنعت گردشگری این کشور نداشته است. بررسیها نشان میدهد اگرچه محبوبیت هالند باعث افزایش جستوجوهای مرتبط با نروژ و آشنایی بیشتر مخاطبان جهانی با این کشور شده، اما این موضوع هنوز به افزایش قابل توجه سفر گردشگران به نروژ منجر نشده است. فعالان صنعت گردشگری بر این باورند که شهرت یک چهره ورزشی میتواند در کوتاهمدت به تقویت برند ملی کمک کند، اما رشد پایدار گردشگری نیازمند سرمایهگذاری در بازاریابی مقصد، توسعه زیرساختها و ارائه تجربههای متمایز سفر است. به گفته کارشناسان، «اثر هالند» در حال حاضر بیشتر یک فرصت تبلیغاتی برای نروژ محسوب میشود تا عاملی که بتواند بهتنهایی جریان گردشگران بینالمللی را تغییر دهد.
ایجاد شده: 24/تیر/1405 آخرین ویرایش: 24/تیر/1405 اخبار خارجی
به گزارش هتل نیوز ؛ گزارش روندها و سیاستهای گردشگری ۲۰۲۶ نشان میدهد صنعت گردشگری جهان با وجود تنشهای ژئوپلیتیکی، تغییرات اقلیمی و تغییر الگوی سفر گردشگران، همچنان روندی رو به رشد و تابآور دارد. بر اساس این گزارش، دولتها و فعالان صنعت گردشگری باید بر توسعه گردشگری پایدار، بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی، حمایت از کسبوکارهای گردشگری و افزایش تابآوری مقاصد در برابر بحرانها تمرکز کنند. این گزارش همچنین اعلام میکند تعداد گردشگران ورودی به کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در سال ۲۰۲۴ از ۸۱۹ میلیون نفر فراتر رفته و رشد این بازار همچنان ادامه دارد. علاقمندان جهت مطالعه متن کامل این به لینک زیر مراجعه نمایید👇 OECD Tourism Trends and Policies 2026
ایجاد شده: 22/تیر/1405 آخرین ویرایش: 22/تیر/1405 اخبار خارجی
حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان اصفهان، بار دیگر بحث میان کارشناسان میراث فرهنگی و مدیران شهری را درباره حدود استفاده از این فضای ثبت جهانی داغ کرده است؛ موضوعی که میان ضرورت توسعه حملونقل پاک و الزام حفاظت از یکی از مهمترین عرصههای تاریخی کشور، چالشی جدی ایجاد کرده است. میدان نقش جهان، قلب تپنده اصفهان و یکی از شاخصترین میدانهای تاریخی جهان، بیش از چهار قرن است که نهتنها بهعنوان شاهکاری از معماری و شهرسازی عصر صفوی شناخته میشود، بلکه نمونهای کمنظیر از تلفیق زندگی شهری، تجارت، آیین، فرهنگ و هنر ایرانی به شمار میرود. میدانی که ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو صرفاً به دلیل شکوه معماری چهار بنای پیرامونی آن نبوده، بلکه سازمان یونسکو این مجموعه را به دلیل حفظ یک نظام شهری منحصربهفرد، تداوم حیات اجتماعی و ارزش برجسته جهانی آن به ثبت رسانده است. در دهههای اخیر، یکی از مهمترین رویکردهای مدیریت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی جهان، بازگرداندن عرصههای تاریخی به عابران پیاده بوده است. از فلورانس و دوبروونیک گرفته تا بروژ، سالزبورگ، کراکوف و بخشهای تاریخی پاریس، سیاست مشترک مدیران شهری، کاهش حضور وسایل نقلیه و افزایش امنیت و آرامش شهروندان و گردشگران بوده است. این رویکرد نهتنها با هدف حفاظت از کالبد تاریخی دنبال میشود، بلکه کیفیت تجربه حضور در میراث جهانی را نیز ارتقا میدهد؛ تجربهای که در آن آرامش، امنیت و امکان مکث و تماشای میراث، بخشی از ارزش اثر تاریخی محسوب میشود. در ایران نیز طی سالهای گذشته، میدان نقش جهان بهتدریج به سمت تقویت رویکرد پیادهمداری حرکت کرده است. حذف تردد موتورسیکلتها از عرصه میدان، یکی از مهمترین مطالبات فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و شهروندان بود که پس از سالها پیگیری به نتیجه رسید و بسیاری آن را گامی در راستای حفاظت از مهمترین فضای تاریخی اصفهان ارزیابی کردند. با این حال، طی دو سال گذشته، حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان، بار دیگر بحثی جدی میان کارشناسان میراث فرهنگی، معماران، شهرسازان و مدیران شهری ایجاد کرده است؛ موضوعی که تنها به یک وسیله حملونقل محدود نمیشود، بلکه پرسشهای مهمتری را درباره فلسفه پیادهراه، نحوه مدیریت عرصههای ثبت جهانی، حقوق عابران پیاده، امنیت گردشگران و نسبت میان توسعه گردشگری و حفاظت از میراث جهانی مطرح میکند. اگرچه اسکوترهای برقی در بسیاری از شهرهای جهان بهعنوان یکی از شیوههای حملونقل پاک شناخته میشوند، اما تقریباً در همه این شهرها استفاده از آنها تابع ضوابط سختگیرانهای همچون تعیین مسیر اختصاصی، محدودیت سرعت، نظارت هوشمند، اولویت مطلق عابر پیاده و ممنوعیت ورود به بسیاری از عرصههای تاریخی است. از همین رو، کارشناسان معتقدند نمیتوان صرف وجود اسکوتر در برخی شهرهای اروپایی را دلیلی بر امکان استفاده آزادانه از آن در یک میدان ثبت جهانی دانست؛ زیرا هر فضای تاریخی، اقتضائات حفاظتی و مدیریتی خاص خود را دارد. میدان تاریخی، فضای چندمنظوره است؛ اما نه برای هر نوع فعالیت شعله وحدتپور، کنشگر میراث فرهنگی، عضو ایکوموس ایران و دانشآموخته دکترای مرمت بناها و بافتهای تاریخی، در گفتوگو با پیام ما با تأکید بر اینکه برداشتهای امروز از مفهوم چندمنظوره بودن میدان نقش جهان با واقعیت تاریخی آن فاصله دارد، اظهار کرد: میدان نقش جهان از ابتدای شکلگیری خود فضایی انعطافپذیر بوده، اما انعطافپذیری هرگز به معنای پذیرش هر نوع کاربری نیست. این میدان در دوره صفوی محل برگزاری بازی چوگان، آیینهای رسمی، رژههای نظامی، جشنهای حکومتی و مراسم عمومی بوده، اما هیچیک از این کاربریها به صورت همزمان یا بدون برنامه در میدان جریان نداشته است. وی افزود: هر یک از این فعالیتها زمان، نظم و ضابطه مشخصی داشتهاند و در هنگام برگزاری یک رویداد، سایر فعالیتها متوقف میشد. بنابراین استناد به گذشته تاریخی میدان برای توجیه هر نوع استفاده امروزی، برداشت دقیقی از تاریخ شهرسازی ایران نیست. این پژوهشگر حوزه مرمت بناهای تاریخی ادامه داد: حتی در دوره پهلوی که میدان بهعنوان یک پارک شهری مورد استفاده قرار گرفت نیز این تغییر کاربری به معنای بیضابطه شدن فضا نبود. هیچگاه قرار نبوده است که یک فضای عمومی تاریخی میزبان همه فعالیتهای ممکن باشد. همانگونه که نمیتوان انتظار داشت همه برنامههای ورزشی، تفریحی، آیینی و اجتماعی یک شهر در یک میدان تاریخی متمرکز شود، ورود هر وسیله یا فعالیت جدید نیز نیازمند ارزیابی کارشناسی است. وحدتپور با اشاره به حذف موتورسیکلتها از میدان نقش جهان گفت: حدود دو سال و نیم پیش، با مطالبه جدی مردم، فعالان میراث فرهنگی، کسبه بازار و همراهی دستگاههای مسئول، تردد موتورسیکلتها از میدان حذف شد و این اقدام، گام مهمی در تبدیل میدان به یک فضای پیادهمدار بود؛ فضایی که عابر پیاده بتواند بدون نگرانی، با آرامش و امنیت در آن حرکت کند. وی تصریح کرد: هنوز آثار مثبت این تصمیم به طور کامل نمایان نشده بود که اسکوترها وارد میدان شدند و اکنون همان دغدغههایی که پیشتر درباره موتورسیکلتها وجود داشت، با شکل دیگری دوباره در حال تکرار است؛ با این تفاوت که این بار بسیاری تصور میکنند چون اسکوتر وسیلهای برقی است، بنابراین حضور آن در یک میدان تاریخی نیز بدون اشکال خواهد بود؛ در حالی که موضوع اصلی صرفاً نوع موتور محرکه نیست، بلکه امنیت، شأن فضای تاریخی و کیفیت حضور عابران است. پیادهراه، بدون امنیت معنایی ندارد موضوع حضور اسکوترها در میدان نقش جهان تنها از منظر حفاظت میراث فرهنگی قابل بررسی نیست. این مسئله یکی از موضوعات مهم در ادبیات معاصر شهرسازی و طراحی فضاهای عمومی نیز به شمار میرود؛ جایی که میان توسعه شیوههای نوین حملونقل، حقوق عابران پیاده و حفظ کیفیت فضاهای عمومی باید تعادلی پایدار برقرار شود. در بسیاری از شهرهای اروپایی که امروز بهعنوان الگوی پیادهراهسازی شناخته میشوند، ورود اسکوترهای اشتراکی ابتدا با استقبال روبهرو شد، اما افزایش تصادفها، مزاحمت برای عابران، اشغال فضاهای عمومی و کاهش احساس امنیت، مدیران شهری را به سمت تدوین مقررات سختگیرانهتر سوق داد؛ مقرراتی که در برخی شهرها حتی به ممنوعیت کامل اسکوتر در بخشهای تاریخی انجامید و در برخی دیگر تنها استفاده در مسیرهای اختصاصی، با سرعت محدود و تحت نظارت را مجاز دانست. پیروز حناچی، معمار، استاد دانشگاه و از صاحبنظران شناختهشده حوزه شهرسازی، معتقد است اصل مسئله نه مخالفت یا موافقت با اسکوتر، بلکه نحوه مدیریت حضور آن در قلمرو عمومی است. وی در گفتوگو با ما اظهار کرد: دوچرخه و اسکوتر از جمله پدیدههایی هستند که طی دو دهه اخیر در بسیاری از شهرهای دنیا گسترش یافتهاند. البته درباره اسکوتر، به دلیل سرعت بالاتر و ویژگیهای خاص آن، مسائل ایمنی جدیتری مطرح شده است و امروز حتی در کشورهای اروپایی نیز یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث، تدوین مقررات مشخص برای استفاده از این وسایل است. میدان نقش جهان، فضای عبور نیست؛ فضای مکث است حناچی با اشاره به جایگاه ویژه میدان نقش جهان در نظام شهرسازی ایران اظهار کرد: باید به این نکته توجه داشت که کارکرد اصلی چنین میدانی، ایجاد امکان حضور، مکث، تماشا و تعامل اجتماعی است. مردم به میدان نقش جهان نمیآیند که صرفاً از نقطهای به نقطه دیگر بروند، بلکه میآیند تا از کیفیت فضا، معماری، چشمانداز تاریخی و محیط فرهنگی آن استفاده کنند. وی ادامه داد: طبیعی است که همه افراد توانایی پیادهروی طولانی ندارند و برخی ممکن است برای جابهجایی به وسیله کمکی نیاز داشته باشند، اما این موضوع نیز باید در قالب یک نظام مشخص مدیریت شود. همانگونه که درشکههای میدان نیز با مسیر مشخص، تعداد محدود و هویت تاریخی خود فعالیت میکنند، درباره سایر شیوههای جابهجایی نیز باید ضابطه وجود داشته باشد. این استاد دانشگاه افزود: اگر تقاضای واقعی برای استفاده از اسکوتر وجود دارد، پیش از هر اقدامی باید بررسی شود که آیا این تقاضا با مأموریت و ظرفیت میدان نقش جهان همخوانی دارد یا خیر. پس از آن نیز باید درباره مسیر حرکت، سرعت مجاز، شیوه نظارت و حقوق عابر پیاده تصمیمگیری شود. نمیتوان اجازه داد کل فضای میدان در اختیار یک وسیله قرار گیرد و بعد انتظار داشت تعارضی میان کاربران مختلف به وجود نیاید. وی با اشاره به تجربه برخی شهرهای اروپایی گفت: در شهرهایی مانند پاریس، توسعه مسیرهای دوچرخه و اسکوتر بر اساس مطالعات شهری، نظرسنجی از شهروندان و ارزیابی آثار آن انجام میشود. حتی در آنجا نیز با افزایش حوادث، مقررات سختگیرانهتری برای استفاده از اسکوتر وضع شده است. بنابراین اگر از تجربه جهانی سخن میگوییم، باید همه ابعاد آن را ببینیم، نه صرفاً حضور این وسیله در برخی خیابانها. میراث جهانی، پیش از هر چیز به آرامش نیاز دارد آنچه دو دیدگاه پیشین را به یکدیگر نزدیک میکند، تأکید بر مفهوم امنیت و کیفیت حضور انسان در عرصههای تاریخی است؛ مفهومی که در اسناد بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی نیز بارها بر آن تأکید شده است. مراکز تاریخی موفق جهان، پیش از آنکه به دنبال افزودن کاربریهای جدید باشند، تلاش میکنند آرامش، خوانایی و هویت تاریخی این فضاها را حفظ کنند. محمدحسین طالبیان، دبیر کمیته ملی حفاظت از بناها و محوطههای تاریخی ایران و معاون پیشین میراث فرهنگی کشور، نیز با همین رویکرد به موضوع نگاه میکند. او معتقد است مهمترین وظیفه مدیریت مراکز تاریخی، ایجاد محیطی امن، آرام و متناسب با شأن میراث فرهنگی برای خانوادهها، شهروندان و گردشگران است. طالبیان در گفتوگو با ما اظهار کرد: در همه کشورهای دنیا تلاش میشود مراکز تاریخی تا حد امکان به فضاهایی آرام، ایمن و مناسب برای حضور مردم تبدیل شوند. هر اندازه این فضاها آرامتر باشند، هم حرمت تاریخ بهتر حفظ میشود و هم کیفیت تجربه بازدیدکنندگان افزایش پیدا میکند. وی افزود: هر عاملی که این آرامش را بر هم بزند، باید با نگاه کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد. مدیریت میراث فرهنگی صرفاً حفاظت از کالبد بناها نیست، بلکه حفاظت از کیفیت حضور انسان در این فضاها نیز بخشی از مأموریت آن محسوب میشود. حفاظت از میراث جهانی، آزمونی برای حکمرانی شهری آنچه از مجموع دیدگاهها برمیآید، مخالفت با فناوری یا حملونقل پاک نیست؛ بلکه تأکید بر این اصل است که هر فناوری و هر کاربری باید متناسب با هویت و ظرفیت مکان تاریخی تعریف شود. اکنون پرسش اصلی این است: آیا حضور گسترده اسکوترهای برقی در میدان نقش جهان با فلسفه پیادهراه، الزامات حفاظت از یک اثر ثبت جهانی و حق شهروندان برای تجربه آرام و ایمن سازگار است یا خیر؟ پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه در تقابل دیدگاهها باشد، در تدوین ضوابط روشن، مطالعات شهری و گفتوگوی میان مدیران شهری، متخصصان میراث فرهنگی و جامعه مدنی نهفته است؛ مسیری که بسیاری از شهرهای تاریخی جهان پیشتر پیمودهاند. ✍🏻 کوروش دیباج؛ روزنامه نگار
ایجاد شده: 22/تیر/1405 آخرین ویرایش: 22/تیر/1405 مقالات و یادداشت ها