به گزارش تور نیوز؛ شانزدهمین نمایشگاه ملی صنایعدستی و هنرهای سنتی اردبیل از ۳ تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ با شرکت هنرمندان از سراسر کشور برگزار میشود. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ شانزدهمین نمایشگاه ملی صنایعدستی و هنرهای سنتی اردبیل در حال برگزاری است. این رویداد با حضور هنرمندان و صنعتگران از استانهای مختلف کشور شکل میگیرد. هدف این نمایشگاه معرفی ظرفیتهای صنایعدستی و هنرهای سنتی ایرانی است. محورهای اصلی این نمایشگاه شامل آثار و تولیدات هنرمندان از نقاط مختلف کشور میشود. همچنین، ظرفیتهای فرهنگی و هنری استان اردبیل نیز به نمایش گذاشته میشود. در این رویداد، محصولات متنوع صنایعدستی به بازدیدکنندگان عرضه خواهد شد. زمان برگزاری این نمایشگاه از ۳ الی ۶ شهریور ۱۴۰۵ تعیین شده است. محل برگزاری نیز در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی اردبیل است.
ایجاد شده: 27/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 27/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ سهم گردشگری در اقتصاد ایران اکنون ۵ درصد است و با بهبود شرایط میتواند به ۱۰ درصد افزایش یابد، که نیازمند فناوری و همکاری است. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی ایران در حال حاضر ۵ درصد برآورد شده است. نصرالله جهانگرد، مشاور رئیسجمهور، اعلام کرد که در صورت بهبود شرایط کشور، این سهم میتواند به ۱۰ درصد افزایش یابد. او همچنین به نقش فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در توسعه صنعت گردشگری اشاره کرد. ابزارهای مرتبط با رزرو اقامت و هتلداری بهواسطه فناوری اطلاعات بهطور قابل توجهی پیشرفت کردهاند. جهانگرد افزود که دادههای صنعت گردشگری ایران باید به یک «استخر بزرگ اطلاعات» تبدیل شوند. این امر نیازمند همکاری و مشارکت مجموعههای مختلف است. او همچنین بر اهمیت حل مسائل پرداختهای بینالمللی تأکید کرد. این حل مسئله میتواند زمینه اتصال سریعتر ایران به شبکه بانکی جهانی را فراهم کند.
ایجاد شده: 27/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 27/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش فلای نیوز؛ استان گلستان به دنبال جذب سرمایهگذار برای راهاندازی یک ایرلاین جدید است که میتواند به توسعه گردشگری و دسترسی هوایی استان کمک کند. به گزارش ایتنا/فلای نیوز؛ مدیرکل فرودگاههای گلستان از برنامهریزی برای ترغیب بخش خصوصی به راهاندازی یک شرکت هواپیمایی خبر داد. او همچنین بر توسعه مسیرهای پروازی تاکید کرد. به گفته مدیرکل، زیرساختهای لازم برای نشست و برخاست هواپیما در فرودگاه بینالمللی شهدای گرگان آماده است. در حال حاضر، جذب سرمایهگذار بخش خصوصی برای ایجاد یک شرکت هواپیمایی در دستور کار قرار دارد. راهاندازی ایرلاین در گلستان میتواند دسترسی هوایی استان را به مقاصد مختلف افزایش دهد. این موضوع به توسعه گردشگری، تسهیل سفر و تقویت ارتباطات تجاری کمک خواهد کرد. مسئولان استان پیش از این نیز این نیاز را برای توسعه گردشگری گلستان مطرح کرده بودند.
ایجاد شده: 27/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 27/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش سرویس خارجی هتل نیوز؛ سازمان گردشگری مصر به شورای جهانی سفر و گردشگری پیوست تا جایگاه خود را در بازار جهانی تقویت کند و همکاریهای بینالمللی را گسترش دهد. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ شورای جهانی سفر و گردشگری، سازمان گردشگری مصر را بهعنوان «شریک مقصد» پذیرفت. این همکاری هدفش تقویت جایگاه مصر در بازار جهانی گردشگری است. همچنین، این همکاری به توسعه همکاری میان بخش دولتی و خصوصی میانجامد. این برنامه بر رشد پایدار گردشگری تأکید دارد. همچنین، گسترش همکاریهای بینالمللی و معرفی ظرفیتهای متنوع گردشگری مصر به مسافران و سرمایهگذاران در اولویت قرار دارد. مصر با میراث فرهنگی و تاریخی غنی، سواحل دریای سرخ و گردشگری لوکس شناخته شده است. این کشور همچنین تجربههای بومی و ماجراجوییهای متنوعی را برای گردشگران فراهم میکند. رئیس شورای جهانی سفر و گردشگری، این همکاری را مثبت ارزیابی کرد. او مصر را یکی از مقاصد برجسته جهان با ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی دانست. همچنین، بر توسعه گردشگری پایدار و افزایش همکاریهای بینالمللی تأکید کرد. مدیرعامل سازمان گردشگری مصر پیوستن به WTTC را نشانه تعهد این کشور به تقویت همکاری با صنعت جهانی سفر دانست.
ایجاد شده: 27/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 27/مرداد/1405 اخبار خارجی
✍🏻 امیر محمد بابائی فرد | خبرنگار ویژه حوزه فناوری های نوین و دیجیتال، فناوری اطلاعات و انفورماتیک حوزه گردشگری و هتلداری ایتنا فناوری دیگر صرفاً یک ابزار پشتیبان در صنعت هتلداری نیست؛ بلکه به یکی از عناصر اصلی رقابت، بهرهوری و تجربه مهمان تبدیل شده است. از هوش مصنوعی و تحلیل داده گرفته تا اینترنت اشیا، سیستمهای ابری، اتوماسیون و خدمات بدون تماس، فناوری در حال بازتعریف شیوه اداره هتلها و ارتباط آنها با مهمانان است. گزارشهای بینالمللی نشان میدهند مسیر آینده هتلداری به سمت هتلهایی هوشمندتر، دادهمحورتر، شخصیسازیشدهتر و در عین حال انسانیتر حرکت میکند. گزارش State of Hospitality Tech in 2025 نیز بر همین روند تأکید دارد و هوش مصنوعی، معماری منعطف سیستمها و افزایش سواد دیجیتال کارکنان را از اولویتهای مهم صنعت میداند. هوش مصنوعی؛ از یک فناوری جذاب تا یک ابزار عملیاتی امروزه AI میتواند در بخشهای مختلف هتل مورد استفاده قرار گیرد؛ از پیشبینی تقاضا و قیمتگذاری پویا گرفته تا پاسخگویی هوشمند به درخواستهای مهمان، پیشنهاد خدمات و اتاق، تحلیل نظرات مشتریان و پیشبینی نیازهای عملیاتی. برای مثال، سیستمهای مبتنی بر AI میتوانند بر اساس سابقه اقامت، نوع سفر و رفتار مشتری، پیشنهادهای شخصیسازیشدهای برای ارتقای اتاق، خدمات جانبی یا رستوران ارائه کنند. این رویکرد علاوه بر افزایش رضایت مهمان، میتواند به رشد درآمدهای جانبی هتل نیز کمک کند. اینترنت اشیا؛ هتل هوشمند یعنی چه؟ هوشمندسازی هتل فقط به نصب یک تلویزیون هوشمند یا کلید دیجیتال محدود نمیشود. اتصال تجهیزات اتاق، سیستمهای تهویه، روشنایی، سنسورها، مدیریت انرژی و تجهیزات عملیاتی به یک شبکه یکپارچه، امکان کنترل مصرف انرژی، تشخیص خرابی، نگهداری پیشبینانه و شخصیسازی فضای اتاق را فراهم میکند. در چنین مدلی، هتل میتواند حتی پیش از ورود مهمان، برخی تنظیمات اتاق را بر اساس ترجیحات او آماده کند. فناوری ابری؛ زیرساخت تحول دیجیتال هتل یکی از تغییرات مهم در معماری IT هتلها، حرکت از نرمافزارهای سنتی و جزیرهای به سمت Cloud و سیستمهای یکپارچه است. اتصال PMS، رزرو، CRM، مدیریت درآمد، POS، خانهداری و سایر سامانهها باعث میشود اطلاعات در اختیار واحدهای مختلف قرار گیرد و مدیران بتوانند تصمیمهای سریعتر و دقیقتری اتخاذ کنند. مطالعه Oracle و Skift که با مشارکت بیش از ۶۰۰ مدیر هتل و بیش از ۵۰۰۰ مصرفکننده انجام شده، بر اهمیت فناوری ابری، امنیت داده و جریان یکپارچه اطلاعات برای استفاده مؤثر از AI و تحلیل داده تأکید کرده است. اما یک نکته مهم: فناوری نباید «مهماننوازی» را حذف کند شاید مهمترین نکته در مسیر دیجیتالیشدن هتلها این باشد که هدف نهایی، حذف انسان نیست؛ بلکه آزاد کردن نیروی انسانی از کارهای تکراری برای تمرکز بیشتر بر مهمان است. چکاین دیجیتال، چتبات، اتوماسیون خانهداری یا سیستمهای هوشمند زمانی ارزشمند هستند که اصطکاک سفر مهمان را کاهش دهند و کارکنان هتل فرصت بیشتری برای ارائه خدمات واقعی و انسانی داشته باشند. گزارش Oracle و Skift نیز بر همین موضوع تأکید میکند: آینده هتلداری صرفاً «خودکار شدن» نیست؛ بلکه استفاده از فناوری برای ارائه خدمات شخصیتر و انسانیتر است. برای هتلهای ایران از کجا باید شروع کرد؟ تحول دیجیتال الزاماً به معنای یک سرمایهگذاری سنگین و یکباره نیست. یک مسیر منطقی میتواند شامل این مراحل باشد: ۱. یکپارچهسازی اطلاعات و سیستمها ۲. حرکت به سمت زیرساختهای ابری و امن ۳. دیجیتالیکردن فرآیندهای تکراری ۴. استفاده هدفمند از AI در فروش، بازاریابی و خدمات مهمان ۵. جمعآوری و تحلیل دادههای مشتریان با رعایت حریم خصوصی ۶. آموزش کارکنان و افزایش سواد دیجیتال ۷. سنجش بازگشت سرمایه هر پروژه فناوری در واقع، سؤال اصلی مدیر هتل نباید این باشد که «چه فناوری جدیدی بخریم؟»؛ بلکه باید پرسید: «کدام مسئله کسبوکار ما را میتوان با فناوری بهتر، سریعتر و کمهزینهتر حل کرد؟» آینده هتلداری؛ ترکیب فناوری و انسان رقابت آینده میان هتلها صرفاً بر سر تعداد امکانات یا حتی قیمت نخواهد بود؛ بلکه بر سر کیفیت تجربهای است که با کمک داده، فناوری و نیروی انسانی ایجاد میشود. هتلی که اطلاعات مشتری را بهدرستی مدیریت کند، عملیات خود را هوشمند کند، از AI برای تصمیمگیری استفاده کند و در عین حال ارتباط انسانی با مهمان را حفظ کند، یک گام مهم به سوی مدل Smart & Data-Driven Hotel برداشته است. فناوری قرار نیست جای مهماننوازی را بگیرد؛ قرار است مهماننوازی را هوشمندتر، سریعتر و شخصیتر کند.
ایجاد شده: 26/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 28/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
به گزارش فلای نیوز؛ عربستان سعودی با سرمایهگذاری ۳۰ میلیارد دلاری، در حال ساخت فرودگاه بینالمللی ملک سلمان در ریاض است که ظرفیت جابهجایی بالایی خواهد داشت. به گزارش ایتنا/فلای نیوز؛ عربستان سعودی بهطور جدی پروژه ساخت فرودگاه بینالمللی ملک سلمان را دنبال میکند. این فرودگاه با سرمایهگذاری حدود ۳۰ میلیارد دلار در ریاض در حال ساخت است. مساحت این فرودگاه نزدیک به ۵۷ کیلومتر مربع خواهد بود و به یکی از بزرگترین قطبهای حملونقل هوایی جهان تبدیل میشود. این فرودگاه دارای ۶ باند پروازی و سامانههای لجستیکی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی است. همچنین امکانات تفریحی و تجاری و هتلهای لوکس نیز در این پروژه طراحی شده است. ظرفیت جابهجایی فرودگاه ملک سلمان تا سال ۲۰۳۰ به ۱۲۰ میلیون و تا سال ۲۰۵۰ به ۱۸۵ میلیون مسافر در سال خواهد رسید. طراحی این پروژه بر عهده شرکت Foster + Partners است. هدف از اجرای این پروژه، تبدیل فرودگاه ملک سلمان به یک مرکز حملونقل و قطب اقتصادی و گردشگری در منطقه است.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ سیوسهپل اصفهان به عنوان یکی از مهمترین سازههای تاریخی آبیاری در ایران، به فهرست جهانی کمیسیون آبیاری و زهکشی افزوده شد. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ سیوسهپل اصفهان به تازگی در فهرست سازههای تاریخی آبیاری جهان ثبت شده است. این سازه به همراه بند امیر فارس، بند شادروان خوزستان و سازههای هیدرولیکی سیراف بوشهر در این فهرست قرار گرفته است. سیوسهپل در دوره صفوی و به دستور شاه عباس اول بر روی زایندهرود ساخته شده است. این پل به عنوان یکی از نمونههای برجسته تلفیق معماری و مهندسی آب در ایران شناخته میشود. مراسم اهدای تندیس این موفقیت در بیستوششمین کنگره بینالمللی آبیاری و زهکشی برگزار خواهد شد. این کنگره در اکتبر ۲۰۲۶ در مارسی فرانسه برگزار میشود.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش هورکا نیوز؛ معاون گردشگری گیلان از کسب مقام نخست و مدال طلای مسابقات بینالمللی آشپزی «ناواسارد» ارمنستان توسط مرضیه رهبر خبر داد و این موفقیت را نشانه توانمندیهای استان دانست. به گزارش ایتنا/هورکا نیوز؛ معاون گردشگری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان اعلام کرد که مرضیه رهبر، نماینده گیلان، در مسابقات بینالمللی آشپزی «ناواسارد» ارمنستان موفق به کسب مقام نخست شده است. او با مهارتهای خود در این رقابت، مدال طلای این رویداد را به دست آورد. معاون گردشگری این ادارهکل، این موفقیت را نشاندهنده توانمندی متخصصان استان دانست. او همچنین بر ظرفیتهای بینظیر گیلان در حوزه گردشگری غذا تأکید کرد. به گفته وی، حضور موفق نمایندگان گیلان در رویدادهای بینالمللی میتواند در معرفی فرهنگ و آداب غذایی این استان تأثیرگذار باشد. وی افزود که تقویت جایگاه گردشگری غذا در سطح منطقهای و بینالمللی نیز از اهداف مهم این موفقیت است.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش فلای نیوز؛ فرودگاه بینالمللی کیش از تاریخ ۱۷ تا ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، ۷۳ پرواز را ثبت کرد. این پروازها شامل ۳۷ پرواز ورودی و ۳۶ پرواز خروجی بود. طی این مدت، ۳ هزار و ۹۸۸ مسافر به جزیره کیش وارد شدند و ۴ هزار و ۱۴ مسافر از آن خارج شدند. فرودگاه کیش با خدماترسانی مناسب به مسافران و شرکتهای هواپیمایی، نقش مهمی در تسهیل تردد هوایی ایفا میکند. این فرودگاه به عنوان یک مرکز مهم، دسترسی به جزیره کیش را آسانتر کرده است.
ایجاد شده: 24/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ بازار گردشگری لوکس اقیانوس هند در حال تغییر است. رفتار مسافران و تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی معادلات سنتی این منطقه را دگرگون کردهاند. استفان لاگت، مدیر ارشد مجموعه Atmosphere Core، به تحولات مهم مالدیو اشاره کرد. او گفت که این مقصد بهمرور از یک مکان صرفاً مخصوص ماهعسل به محلی برای سفرهای خانوادگی و چندنسلی تبدیل شده است. خانوادهها اکنون شامل پدربزرگها و مادربزرگها هستند. کودکان نیز به یک عامل مهم در وفاداری مسافران تبدیل شدهاند. تجربه آزادی و ارتباط آنها با محیط جزیره میتواند خانوادهها را ترغیب به بازگشت دوباره به مالدیو کند. همچنین، گروههای تخصصی مانند تورهای یوگای زنان در حال رشد هستند. این گروهها برای استفاده از فضای آرام مالدیو به این مقصد سفر میکنند. تغییر در بازارهای مبدأ نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است. کاهش تقاضا از کشورهای حوزه خلیج فارس بهویژه امارات و عربستان، بازارهای جدید را مهمتر کرده است. کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی و چین به تأمین تقاضای تابستانی مالدیو کمک کردهاند. این کشورها به موتورهای جدید بازار تبدیل شدهاند. هند نیز بازاری با ظرفیت بالا است، اما محدودیت پرواز مانع رشد کامل آن شده است. در مقابل، تایلند و پوکت با سیاستهای رقابتی توانستهاند سهم بیشتری از گردشگران هندی جذب کنند. مالدیو توانایی بالایی در سازگاری با تغییرات دارد. این مقصد اکنون میزبان سفرهای چندنسلی و تجربههای تخصصی است و به تنوع بازارهای بینالمللی کمک کرده است.
ایجاد شده: 24/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 24/مرداد/1405 اخبار خارجی
✍🏻به قلم | مهدی حسینی روز خبرنگار، فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم خبرنگاری در عصر رسانههای دیجیتال؛ عصری که انتشار اطلاعات برای همه ممکن شده، اما تولید اطلاعات معتبر همچنان نیازمند دانش، روش و مسئولیت حرفهای است. در ادبیات علمی روزنامهنگاری، خبرنگار صرفاً منتشرکننده اطلاعات نیست؛ بلکه حلقهای میان داده، منبع و افکار عمومی است. جمعآوری اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، راستیآزمایی، تفکیک خبر از تحلیل و ارائه روایت دقیق و منصفانه، بخشی از این فرآیند حرفهای است. اهمیت این موضوع را میتوان در آمارهای جهانی نیز دید. بر اساس Digital News Report 2025 مؤسسه رویترز، اعتماد عمومی به اخبار در ۴۸ بازار بررسیشده تنها حدود ۴۰ درصد است و ۵۸ درصد مخاطبان درباره تشخیص اخبار واقعی از اطلاعات نادرست در فضای آنلاین نگرانی دارند. در همین مطالعه، منابع خبری مورد اعتماد و منابع رسمی، از مهمترین مراجع مردم برای راستیآزمایی اطلاعات معرفی شدهاند. از این منظر، داشتن وبسایت، کانال یا صفحه اجتماعی بهتنهایی معیار خبرنگار بودن نیست؛ همانگونه که تعداد مخاطب نیز لزوماً شاخص اعتبار رسانه محسوب نمیشود. آنچه اعتبار ایجاد میکند، روش تولید محتوا، شفافیت منابع، دقت، استقلال، سابقه حرفهای و امکان ارزیابی و اصلاح خطاهاست. این موضوع در خبرنگاری تخصصی گردشگری اهمیت بیشتری دارد. گردشگری صنعتی دادهمحور است و تحلیل آن نیازمند شناخت شاخصهایی مانند ورود گردشگران بینالمللی، مدت اقامت، درآمد گردشگری، ظرفیت اقامتی، سرمایهگذاری و سهم بازار است. بنابراین، رسانه تخصصی گردشگری باید میان «خبر»، «داده»، «تحلیل» و «تبلیغات» مرزبندی روشنی ایجاد کند و آمارهای داخلی را در صورت امکان با منابع معتبر بینالمللی تطبیق دهد. در سوی دیگر، توسعه رسانه حرفهای نیازمند دسترسی به اطلاعات، شفافیت آماری و ارتباط مستمر میان سیاستگذاران و جامعه رسانهای است. تعامل مؤثر میان نهادهای متولی گردشگری و رسانههای تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت ارتباطی، بلکه بخشی از حکمرانی مبتنی بر داده و پاسخگویی عمومی است. در چنین چارچوبی، روز خبرنگار بیش از آنکه روز «خبر منتشر کردن» باشد، یادآور یک مسئولیت حرفهای است: خبرنگاری یعنی جستوجوی حقیقت، سنجش اعتبار اطلاعات و تبدیل داده به دانشی قابل اعتماد برای جامعه. روز خبرنگار بر همه روزنامهنگاران و خبرنگاران حرفهای مبارک.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍🏻 نازلی بخشایش | خبرنگار و دبیر حوزه گردشگری فرهنگی و هنری موسیقی محور گردشگری در جهان امروز دیگر صرفاً جابهجایی برای دیدن آثار تاریخی، طبیعت یا گذران اوقات فراغت نیست. گردشگر معاصر بیش از گذشته به دنبال تجربه است؛ تجربهای که بتواند میان هویت فردی، علایق فرهنگی و مقصد سفر پیوند برقرار کند. در این میان، موسیقی بهعنوان یکی از فراگیرترین زبانهای فرهنگی بشر، به عاملی مؤثر در انتخاب مقصد، شکلگیری سفر و حتی بازتعریف هویت شهرها و کشورها تبدیل شده است. از سفر برای حضور در یک کنسرت یا جشنواره گرفته تا بازدید از زادگاه آهنگسازان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، شهرهای موسیقایی و مکانهایی که با خاطره یک هنرمند یا یک اثر پیوند خوردهاند، همگی در قلمرو «گردشگری موسیقیمحور» قرار میگیرند. گردشگری موسیقی یا Music Tourism به سفرهایی اطلاق میشود که موسیقی در آنها انگیزه اصلی یا یکی از انگیزههای مهم سفر است. این نوع گردشگری طیف گستردهای را دربرمیگیرد: سفر برای شرکت در کنسرتها و جشنوارهها، بازدید از اپراها و تالارهای موسیقی، گردشگری مرتبط با میراث موسیقایی، سفر به زادگاه یا آرامگاه هنرمندان، بازدید از موزهها و آرشیوهای موسیقی، حضور در رویدادهای موسیقی بومی و محلی و حتی سفر برای آموزش، اجرا یا تجربه موسیقی در یک مقصد مشخص. سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، موسیقی و هنرهای اجرایی را از عناصر مهم گردشگری فرهنگی میداند؛ حوزهای که میتواند به حفاظت از میراث، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربهای متمایز برای گردشگران کمک کند. از این منظر، موسیقی فقط یک محصول فرهنگی نیست، بلکه میتواند به «دلیل سفر» و در نتیجه به یک دارایی اقتصادی و توسعهای تبدیل شود. از آیینهای موسیقایی تا صنعت گردشگری تجربهمحور: پیوند موسیقی و سفر پدیدهای تازه نیست. در دورههای تاریخی، آیینهای مذهبی، موسیقیهای درباری، اجراهای مردمی و مناسبتهای فصلی، گروههایی از مردم را از مناطق مختلف به یک مکان جذب میکردند. در اروپا، سفر برای تماشای اپرا و اجراهای موسیقی کلاسیک، بهویژه از قرن هجدهم و نوزدهم، به بخشی از فرهنگ سفر طبقات مرفه تبدیل شد. شهرهایی مانند وین، سالزبورگ، ونیز و میلان بهتدریج هویت خود را با موسیقی و هنرهای نمایشی پیوند دادند. با گسترش صنعت ضبط، رادیو، سینما و سپس رسانههای دیجیتال، موسیقی از مرزهای جغرافیایی عبور کرد و رابطه مخاطب با مکانهای موسیقایی شکل تازهای یافت. طرفداران گروههای موسیقی و هنرمندان مشهور، برای دیدن محل تولد، خانه، استودیو یا مکانهای مرتبط با آثار آنان سفر کردند. نمونه مشهور آن، گردشگری مرتبط با گروه «بیتلز» در شهر لیورپول است؛ پدیدهای که نشان میدهد میراث یک گروه موسیقی چگونه میتواند به بخشی پایدار از اقتصاد و برند شهری تبدیل شود. در دهههای اخیر، رشد جشنوارههای بزرگ، توسعه صنعت موسیقی زنده، افزایش سفرهای کوتاهمدت و گسترش شبکههای اجتماعی، گردشگری موسیقی را وارد مرحلهای تازه کرده است. امروز یک کنسرت بزرگ میتواند هزاران یا حتی میلیونها نفر را به شهر یا کشوری دیگر بکشاند و زنجیرهای از هزینهها را در حملونقل، اقامت، رستورانها، خرید، خدمات شهری و صنایع خلاق فعال کند. سهم موسیقی در اقتصاد گردشگری؛ چرا آمارها یکسان نیستند؟ یکی از دشواریهای تحلیل گردشگری موسیقی، نبود یک نظام آماری جهانی و یکپارچه برای اندازهگیری آن است. برخلاف گردشگری ساحلی، طبیعتگردی یا گردشگری تجاری، هنوز شاخص واحدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن سهم دقیق موسیقی را از کل گردشگران جهان تعیین کرد. دلیل این مسئله روشن است: بسیاری از گردشگران با بیش از یک انگیزه سفر میکنند. ممکن است فردی برای دیدن یک شهر تاریخی سفر کند، اما در همان سفر در یک کنسرت نیز حضور داشته باشد؛ یا برای شرکت در یک جشنواره به مقصدی برود و همزمان از جاذبههای فرهنگی و طبیعی آن منطقه بازدید کند. بنابراین، مرز میان «گردشگر موسیقی» و «گردشگری که موسیقی یکی از تجربههای اوست» همیشه کاملاً مشخص نیست. با این حال، دادههای ملی و منطقهای نشان میدهد که این حوزه در بسیاری از کشورها به یکی از محرکهای مهم گردشگری فرهنگی و اقتصاد رویداد تبدیل شده است. یکی از معتبرترین نمونهها، گزارشهای سالانه نهاد UK Music در بریتانیاست. بر اساس گزارش «Hometown Glory»، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۵ میلیون گردشگر موسیقی در کنسرتها و جشنوارههای بریتانیا حضور داشتند؛ رقمی که نسبت به ۱۹.۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۳ درصد افزایش داشت. از این تعداد، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر گردشگر داخلی و حدود ۱.۶ میلیون نفر گردشگر بینالمللی بودند. هزینهکرد این گردشگران در حوزههایی مانند بلیت، اقامت، حملونقل، خوراک، خرید و خدمات مرتبط، حدود ۱۰ میلیارد پوند برآورد شده است. این رقم نسبت به حدود ۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳، رشدی نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ درصد را نشان میدهد. این آمار بهخوبی نشان میدهد که موسیقی تنها درآمد حاصل از فروش بلیت نیست. هر رویداد موسیقایی میتواند مجموعهای از کسبوکارهای محلی را فعال کند و اثر آن از سالن اجرا یا محل برگزاری جشنواره فراتر برود. آیا بریتانیا رتبه نخست گردشگری موسیقی جهان را دارد؟ پاسخ دقیق این است که رتبهبندی رسمی و واحدی برای تعیین «کشور نخست گردشگری موسیقی جهان» وجود ندارد؛ زیرا کشورها از روشهای متفاوتی برای سنجش این بازار استفاده میکنند و شاخصهای قابل مقایسه جهانی هنوز بهصورت استاندارد تدوین نشدهاند. با این حال، اگر معیار را حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها، قدرت صنعت موسیقی زنده، میزان اثر اقتصادی، سابقه تاریخی و کیفیت دادههای منتشرشده قرار دهیم، بریتانیا یکی از پیشروترین و مستندترین نمونههای جهان و احتمالاً برجستهترین الگوی قابل سنجش در گردشگری موسیقی زنده است. بریتانیا مجموعهای کمنظیر از ظرفیتها را در اختیار دارد: شهرهای موسیقایی مانند لندن، لیورپول، منچستر و گلاسگو؛ جشنوارههای بینالمللی؛ سالنهای تاریخی؛ موسیقی پاپ و راک با نفوذ جهانی؛ میراث هنرمندان مشهور؛ و شبکه گستردهای از سالنها و فضاهای اجرای موسیقی. این کشور توانسته موسیقی را نه فقط بهعنوان یک محصول هنری، بلکه بهعنوان بخشی از سیاست توسعه شهری، اقتصاد خلاق و برند ملی خود تعریف کند. در کنار بریتانیا، ایالات متحده نیز یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری موسیقی جهان است. شهرهایی مانند نشویل، ممفیس، نیواورلئان، آستین و نیویورک، هرکدام با ژانرها و روایتهای موسیقایی خاص خود شناخته میشوند. نشویل با موسیقی کانتری، ممفیس با بلوز و راکاندرول و نیواورلئان با جَز، نمونههایی از شهرهایی هستند که هویت موسیقایی را به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل کردهاند. در اروپا، اتریش نیز جایگاه ویژهای دارد. وین با میراث موسیقی کلاسیک و نامهایی چون موتسارت، بتهوون، شوبرت، برامس و اشتراوس، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری موسیقی کلاسیک جهان است. سالزبورگ نیز با پیوند تاریخی خود با موتسارت، از موسیقی برای تقویت هویت شهری و جذب گردشگران استفاده میکند. جشنواره سالزبورگ، کنسرتهای تاریخی و فضاهای فرهنگی این شهر، نمونهای موفق از پیوند میراث هنری و اقتصاد گردشگری هستند. آلمان نیز با شهرهایی مانند برلین، لایپزیگ و بایرویت، در حوزه موسیقی کلاسیک، اپرا و جشنوارههای تخصصی جایگاه مهمی دارد. در آسیا، کره جنوبی با تکیه بر موج فرهنگی کرهای و گسترش جهانی K-pop، شکل تازهای از گردشگری موسیقی را ایجاد کرده است؛ گردشگریای که با رسانههای دیجیتال، صنعت سرگرمی، مد، فناوری و برند ملی پیوند خورده است. موسیقی چگونه به توسعه گردشگری کمک میکند؟ نخستین اثر موسیقی، افزایش جذابیت مقصد است. بسیاری از شهرها دارای جاذبههای تاریخی یا طبیعی مشابهاند، اما موسیقی میتواند به آنها هویتی متمایز ببخشد. شهری که با یک سبک موسیقی، یک جشنواره یا یک هنرمند شناخته میشود، در ذهن گردشگر تصویری مشخصتر و ماندگارتر پیدا میکند. دومین اثر، افزایش مدت اقامت و میزان هزینهکرد گردشگر است. رویدادهای چندروزه، جشنوارهها و برنامههای موسیقایی معمولاً گردشگر را برای مدت بیشتری در مقصد نگه میدارند. این مسئله به افزایش تقاضا برای هتل، حملونقل، رستوران، خرید و خدمات محلی منجر میشود. سومین اثر، توزیع جغرافیایی گردشگری است. برخلاف بسیاری از جاذبههای مشهور که گردشگران را در چند شهر بزرگ متمرکز میکنند، جشنوارهها و رویدادهای موسیقایی میتوانند گردشگر را به شهرهای کوچک، مناطق روستایی و مقاصد کمتر شناختهشده هدایت کنند. موسیقی محلی در این میان ظرفیت ویژهای دارد، زیرا میتواند تجربهای اصیل و وابسته به مکان ایجاد کند؛ تجربهای که بهسادگی قابل انتقال یا تکرار در مقصدی دیگر نیست. چهارمین اثر، تقویت اقتصاد محلی و اشتغال است. یک رویداد موسیقایی علاوه بر هنرمندان، به فعالیت گروههای گستردهای از مشاغل وابسته است: برگزارکنندگان، صدابرداران، نورپردازان، طراحان صحنه، کارکنان هتل، رانندگان، فروشندگان، تولیدکنندگان صنایعدستی و فعالان حوزه خوراک و خدمات. بنابراین، اثر اقتصادی موسیقی در یک مقصد، چندلایه و زنجیرهای است. پنجمین اثر، تقویت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم است. موسیقی میتواند تصویری انسانی، خلاق و ماندگار از یک کشور ایجاد کند. گاه یک هنرمند یا یک جریان موسیقایی بیش از بسیاری از کمپینهای تبلیغاتی، نام یک شهر یا کشور را در جهان مطرح میکند. از «رویداد» تا «میراث»؛ دو مسیر اصلی گردشگری موسیقی گردشگری موسیقی را میتوان به دو حوزه اصلی تقسیم کرد. نخست، گردشگری رویدادمحور است؛ مانند سفر برای حضور در کنسرت، جشنواره، اپرا یا یک اجرای ویژه. این نوع گردشگری معمولاً زمانمند است و به تقویم رویدادها وابسته است. دوم، گردشگری میراث موسیقایی است؛ مانند بازدید از خانه و زادگاه هنرمندان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، آرشیوها و مکانهایی که در تاریخ موسیقی نقش داشتهاند. مزیت این نوع گردشگری، پایداری بیشتر آن است. یک کنسرت ممکن است تنها یک شب برگزار شود، اما یک موزه، خانه تاریخی یا مسیر گردشگری موسیقی میتواند در تمام طول سال پذیرای گردشگران باشد. شهرهای موفق معمولاً این دو مسیر را با یکدیگر ترکیب میکنند؛ یعنی هم رویدادهای زنده و جذاب برگزار میکنند و هم میراث موسیقایی خود را به محصولی دائمی برای گردشگری تبدیل میسازند. فرصت ایران؛ موسیقی بهعنوان نقشهای فرهنگی ایران از نظر تنوع موسیقایی، یکی از غنیترین کشورهای منطقه است. موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی آیینی، موسیقی مقامی، سازهای بومی، آوازهای محلی و تنوع فرهنگی اقوام، مجموعهای گسترده از ظرفیتها را برای توسعه گردشگری موسیقی فراهم کرده است. از موسیقی خراسان و کردستان تا موسیقی جنوب، آذربایجان، لرستان، بلوچستان، گیلان و مازندران، هر منطقه میتواند روایت موسیقایی خاص خود را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. این ظرفیت تنها به اجرای موسیقی محدود نیست؛ بلکه میتواند با آموزش ساز، بازدید از کارگاههای سازسازی، آشنایی با آیینها، تجربه خوراک محلی، صنایعدستی و طبیعت منطقه پیوند بخورد. برای مثال، یک گردشگر میتواند در قالب یک بسته سفر فرهنگی، در کارگاه ساخت سازهای سنتی حضور یابد، با شیوههای نوازندگی محلی آشنا شود، در یک اجرای زنده شرکت کند و همزمان جاذبههای تاریخی و طبیعی منطقه را تجربه کند. چنین الگویی، گردشگری را از بازدید صرف به تجربهای عمیق و مشارکتی تبدیل میکند. با این حال، بهرهبرداری از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی حرفهای است. نبود تقویم بینالمللی رویدادهای موسیقی، ضعف در معرفی چندزبانه، کمبود دادههای آماری، محدود بودن زیرساختهای اجرای استاندارد و نبود بستههای گردشگری تخصصی، از جمله موانع توسعه این حوزه هستند. ایران برای ورود جدیتر به گردشگری موسیقی، به چند اقدام اساسی نیاز دارد: ایجاد بانک اطلاعاتی از رویدادها و میراث موسیقایی، طراحی مسیرهای گردشگری موسیقی، حمایت از جشنوارههای محلی، ثبت و مستندسازی میراث موسیقی نواحی، توسعه آموزشهای تخصصی برای راهنمایان گردشگری و ایجاد همکاری میان وزارتخانهها، نهادهای فرهنگی، دانشگاهها، هنرمندان و بخش خصوصی. جمعبندی: گردشگری موسیقی در جهان امروز یک حوزه حاشیهای یا صرفاً سرگرمکننده نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد تجربه، صنایع خلاق و توسعه فرهنگی به شمار میرود. موسیقی میتواند گردشگر جذب کند، مدت اقامت را افزایش دهد، اقتصاد محلی را فعال سازد، هویت شهرها را تقویت کند و تصویری ماندگار از یک کشور در ذهن مخاطبان جهانی بسازد. اگرچه هنوز آمار جهانی یکپارچهای درباره سهم دقیق گردشگری موسیقی از کل گردشگری وجود ندارد، دادههای کشورهایی مانند بریتانیا نشان میدهد که این حوزه میتواند میلیاردها پوند اثر اقتصادی و دهها میلیون سفر مرتبط ایجاد کند. بریتانیا، با توجه به حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها و نظام نسبتاً دقیق گزارشدهی، یکی از مهمترین الگوهای جهانی در این زمینه است؛ اما کشورهایی مانند آمریکا، اتریش، آلمان و کره جنوبی نیز هر یک مدل متفاوت و موفقی از پیوند موسیقی و گردشگری ارائه کردهاند. برای ایران، موسیقی میتواند فراتر از یک هنر، به پلی میان فرهنگ، گردشگری، اقتصاد محلی و گفتوگوی بینالمللی تبدیل شود. تنوع موسیقایی ایران، اگر بهدرستی مستندسازی، معرفی و به محصول گردشگری تبدیل شود، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقشه فرهنگی سفر در منطقه و جهان را به خود اختصاص دهد. شاید زمان آن رسیده باشد که موسیقی را نه فقط آنچه میشنویم، بلکه آنچه به خاطرش سفر میکنیم، بازتعریف کنیم.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها