موانع کارآیی تشکلهای گردشگری در ایران
قدرتمندی فعالان گردشگری با در کنار هم بودن، اتحاد و به اشتراک گذاشتن دانش و تجربیات آنها در قالب یک تشکل حرفهای شکل گرفته و اساسا اعضا با این انسجام به خودآگاهی نسبت به حقوق خود و به باور ارزشمند بودن و نقشآفرینی این اتحاد در تصمیمسازیها و تصمیمگیریهای مراکز قدرت و دولت دست خواهند یافت. کارآیی و قدرت در تشکلهای گردشگری جدا از انسجام و اتحاد اعضا با میزان اختیارات واگذار شده توسط دولت و مراجع صدور مجوز نیز ارتباط تنگاتنگی دارد. از سوی دیگر، تقدم منافع اعضا بر منافع شخصی توسط منتخبان آن تشکل به عنوان اعضای هیاتمدیره، فاکتور مهم و تاثیرگذاری در تداوم موفقیت و کارآیی آن تشکل خواهد بود. در بررسی وضعیت فعالیت تشکلهای گردشگری در ایران؛ پراکندگی مراجع صدور مجوز، بینظمی در ساختار ایجادی، عدم ایفای نقش اصلی آنها در تصمیمسازیها و برنامهریزیهای مرتبط با صنعت گردشگری، غیرحرفهای بودن عملکرد این تشکلها که متاثر از وابستگی به دستگاههای نامرتبط با فعالیت حرفهای آنها همچون وزارت صمت یا تعاون، کار و رفاه اجتماعی بوده و عدم امکان قانونی واگذاری امور اجرایی توسط وزارت گردشگری به این ساختار ایجاد شده به عنوان عوامل اصلی این نقشآفرینی کمرنگ و ضعف عملکردی به حساب میآید. جایگاه نامتناسب منتخبان کشوری این تشکلهای نیمبند با استانهای فعال و قطبهای گردشگری کشور نیز نوعی ضعف ساختاری در ساختمان تشکلهای گردشگری در ایران بوده و عمدتا شاهد قدرتنمایی خودخواسته بعضی از افراد با نفوذ و دارای ارتباطات خاص به عنوان نمایندگان حوزههای مختلف فعال در صنعت گردشگری بوده و گاهی شاهد مقاومت آنها در باقی ماندن در راس این تشکلها به جهت تداوم کسب منافع شخصی بودهایم. واگذاری امور به تشکلهای حرفهای مستلزم ایجاد بستری قانونی برای شکلدهی واقعی نمایندگان بخش خصوصی میباشد. تشکلها در صورت کلی خود یا جامعهمحور و یا جامعهنما هستند. بدین معنی که تشکلهای جامعهنما صرفا به دلیل بیتفاوتی اعضا، انتخاب گروههای صاحب قدرت و تقدم منافع مدیران آنها بر منافع جمع شکل گرفته در حالیکه در تشکلهای جامعهمحور، ترکیب شکلگیری و فعالیت آن برگرفته از یک خودآگاهی عمومی در بین اعضا و در تعامل کامل با بخشهای درونی و بیرونی آن تشکل میباشد. نمایندگان منتخب مردم در مجلس شورای اسلامی پس از سالها در قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور، زمینه واگذاری اختیارات وزارت گردشگری به تشکلهای حرفهای که بر اساس قانون و با نظارت وزارت تخصصی و مرتبط شکل خواهد گرفت را مصوب نموده و باب قدرتمند شدن و کارآیی آنها را فراهم نموده است. از طرف دیگر در ساختار پیشبینی شده در دستورالعمل ایجاد و فعالیت تشکلهای گردشگری که با نظارت وزارت تخصصی و حرفهای گردشگری شکل خواهد گرفت، نقش استانهای تاثیر گذار در جوامع کشوری را به صورت ویژه در نظر گرفته است به صورتی که استانهایی که قطبهای گردشگری در حوزههای خاص میباشند، دارای نمایندگان بیشتری در شورای هماهنگی تشکلهای گردشگری کشوری خواهند بود. امید است فعالان گردشگری کشور با درک این موضوع ساختار اجرایی پیشبینی شده را ایجاد نموده و در تصمیمسازیهای مرتبط بیش از پیش نقشآفرینی نمایند. امیر کلالی - کارشناس گردشگری
ایجاد شده: 21/اردیبهشت/1399 آخرین ویرایش: 21/اردیبهشت/1399 مقالات و یادداشت ها
انگلیسی
