به گزارش هتل نیوز؛ سازمان تأمین اجتماعی بر لزوم استفاده بیشتر از ظرفیتهای هلدینگ هگتا تأکید کرد تا ارزش افزوده بیشتری برای بازنشستگان ایجاد شود. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ دبیر هیأت امنای سازمان تأمین اجتماعی به ظرفیتهای فراوان هگتا اشاره کرد. او اصلاح ساختار شرکتهای تابعه را از الزامات مهم برای افزایش بهرهوری دانست. این مقام مسئول خاطرنشان کرد که هگتا در حوزههای هتل، گردشگری و حملونقل ریلی قابلیتهای ویژهای دارد. او افزود که این ظرفیتها میتوانند درآمد بیشتری برای سازمان تأمین اجتماعی و جامعه بازنشستگان به ارمغان بیاورند. او همچنین به خروج برخی شرکتهای تابعه از وضعیت زیاندهی اشاره کرد. او مدیریت و تلاش مجموعه را دلیل این موفقیت دانست و تأکید کرد که باید این روند ادامه یابد.
ایجاد شده: 3/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 3/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ جشنواره مجسمههای ماسهای در کیش با هدف ارتقاء فعالیتهای هنری و اجتماعی خانوادهها برگزار شد و لحظات خوشی را برای ساکنان جزیره رقم زد. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ جشنواره مجسمههای ماسهای در عصر پنجشنبه ۲۹ مردادماه در ساحل پارک مرد ماهیگیر کیش برگزار شد. این رویداد به ویژه برای خانوادههای ساکن جزیره جذابیت داشت. آنها با استفاده از شن و ماسه، آثار هنری زیبایی را خلق کردند. هدف اصلی این جشنواره، ایجاد فضایی برای فعالیتهای هنری و تفریحی است. همچنین، این رویداد به تقویت حضور جمعی خانوادهها در محیط ساحلی کمک میکند. پارک ساحلی مرد ماهیگیر یکی از فضاهای معروف کیش به حساب میآید. ساحل شنی این پارک پیش از این نیز میزبان برنامهها و مسابقات مشابه بوده است.
ایجاد شده: 2/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 2/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ پروژه ثبت تاریخ شفاهی هتلداری مشهد آغاز شده است. هدف این طرح مستندسازی خاطرات پیشکسوتان صنعت هتلداری در این شهر است. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ پروژه تاریخ شفاهی هتلداری مشهد با هدف ثبت و مستندسازی خاطرات فعالان این صنعت آغاز شده است. این طرح به بررسی روایتهای بنیانگذاران و پیشکسوتان هتلداری میپردازد. در این پروژه، گفتوگو با مالکان و مدیران هتلهای مشهد انجام میشود. هدف، ثبت خاطرات و رویدادهای مرتبط با هتلها است. این روایتها، سالها در حافظه فعالان صنعت هتلداری باقی ماندهاند. هتلهای مشهد در سالهای اخیر میزبان میلیونها زائر و گردشگر بودهاند. همچنین، چهرههای شناختهشده نیز در این هتلها اقامت داشتهاند. تحولات اجتماعی و گردشگری این شهر در خاطرات مدیران و کارکنان بازتاب یافته است. برگزارکنندگان این پروژه بر این باورند که تاریخ هتلداری مشهد تنها در اسناد و تصاویر قدیمی خلاصه نمیشود. روایت افرادی که سالها در این صنعت فعالیت کردهاند، بخش مهمی از تاریخ شفاهی شهر را تشکیل میدهد.
ایجاد شده: 2/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 2/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ در روز پزشک، علیرضا تابش، مدیرعامل هگتا، بر اهمیت استفاده از ظرفیتهای درمانی برای گسترش گردشگری سلامت در کشور تأکید کرد. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ علیرضا تابش، مدیرعامل هگتا، در پیامی به مناسبت روز پزشک، به پزشکان و کادر درمان تبریک گفت. او بر لزوم بهرهبرداری از ظرفیتهای درمانی سازمان تأمین اجتماعی برای توسعه گردشگری سلامت تأکید کرد. تابش روز پزشک را فرصتی برای قدردانی از پزشکانی دانست که با تعهد و انسانیت در راستای سلامت جامعه تلاش میکنند. او همچنین از زحمات جامعه پزشکی و کادر درمان قدردانی کرد. مدیرعامل هگتا بر ظرفیتهای درمانی و سلامت سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد. او این ظرفیتها را سرمایهای ارزشمند برای ایجاد فرصتهای جدید در گردشگری سلامت کشور عنوان کرد.
ایجاد شده: 1/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 1/شهریور/1405 اخبار داخلی
به گزارش هتل نیوز؛ نایبرئیس انجمن بومگردی استان مرکزی بر اهمیت برندسازی در بومگردی ایران تأکید کرد و گفت که این امر میتواند به حضور قویتر اقامتگاهها در بازارهای جهانی کمک کند. به گزارش ایتنا/هتل نیوز؛ نایبرئیس انجمن بومگردی استان مرکزی به بررسی آینده صنعت بومگردی پرداخت. او تأکید کرد که این آینده نباید فقط بر افزایش تعداد اقامتگاهها و رقابت قیمتی متمرکز باشد. برندسازی حرفهای میتواند به اقامتگاههای ایرانی کمک کند تا در بازارهای داخلی و بینالمللی حضور بیشتری داشته باشند. او افزود که اقامتگاههای بومگردی باید از یک گزینه صرفاً اقامتی خارج شوند. این اقامتگاهها باید به بستری برای تجربه فرهنگ، طبیعت و زندگی روستایی تبدیل شوند. از نظر او، یک اقامتگاه موفق باید هویت، داستان و شخصیت خاصی داشته باشد و تجربهای متمایز ارائه دهد. نایبرئیس انجمن بومگردی تصریح کرد که برندسازی در بومگردی فراتر از نام و لوگو است. او بیان کرد که برندسازی میتواند بر پایه تجربههایی مانند غذاهای محلی، زندگی روستایی، کویرگردی و غارنوردی شکل بگیرد. این تجربهها تصویری ماندگار در ذهن گردشگران ایجاد میکنند. او همچنین گفت که ارائه تجربهای متفاوت بهجای رقابت قیمتی نیازمند تولید محتوای حرفهای، داستانپردازی و عکاسی است. حضور مؤثر اقامتگاهها در شبکههای اجتماعی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
ایجاد شده: 31/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 31/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ در آستانه اجلاس وزرای گردشگری بریکس، وزیر میراثفرهنگی بر اهمیت گردشگری به عنوان ابزاری برای تقویت همکاریهای فرهنگی و اجتماعی میان اعضای این گروه تاکید کرد. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به بررسی نقش گردشگری در توسعه روابط میان کشورهای بریکس پرداخت. او در آستانه سومین اجلاس وزرای گردشگری بریکس در هند، گردشگری را ابزاری مؤثر برای تقویت روابط فرهنگی و اجتماعی دانست. وزیر میراثفرهنگی بر حضور ۴۶ درصد جمعیت جهان در کشورهای بریکس و شرکای آن تأکید کرد. او اعلام کرد که این ظرفیت میتواند نقش مهمی در گسترش همکاریهای گردشگری ایفا کند. او همچنین از تهیه پیشنویس بیانیهای ۱۵ بندی خبر داد. این بیانیه قرار است در اجلاس وزرای گردشگری بریکس بررسی شود. نهاییسازی اسناد و تفاهمنامههای همکاری نیز از محورهای مهم این نشست اعلام شده است.
ایجاد شده: 30/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 30/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش تور نیوز؛ اینفلوئنسرها به عنوان چهرههای جدید صنعت گردشگری شناخته میشوند. همکاری با آنها به تغییر رفتار سفر جوانان و افزایش تقاضا در مقاصد کمک کرده است. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ افزایش نفوذ شبکههای اجتماعی تأثیر قابل توجهی بر انتخاب مقاصد سفر داشته است. شرکتهای گردشگری و هتلها به همین دلیل، بودجههای بیشتری را به همکاری با اینفلوئنسرها اختصاص میدهند. شرکت اکسپدیا با اینفلوئنسر معروف، IShowSpeed، همکاری کرده است. این همکاری شامل پخش زنده سفر او به پنج کشور کارائیب میشود. این اقدام منجر به افزایش ۷۰ درصدی جستوجوهای برخی مقاصد شده است. نسل Z به شدت به پلتفرمهایی مانند اینستاگرام و یوتیوب وابسته است. این تغییر رفتار به برندهای گردشگری این امکان را داده است که علاوه بر همکاری با چهرههای معروف، به سمت میکرواینفلوئنسرها نیز بروند. با این حال، میزان بازگشت سرمایه از کمپینهای اینفلوئنسری همچنان مورد بحث است. تأثیر سریع اینفلوئنسرها میتواند موجب محبوبیت ناگهانی یک مقصد شود. اما افزایش ناگهانی تقاضا ممکن است به ازدحام گردشگران و فشار بر جوامع محلی منجر شود.
ایجاد شده: 26/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 26/مرداد/1405 اخبار داخلی
به گزارش هورکا نیوز؛ سرپرست مرکز امور اجتماعی استانداری تهران از حضور روزانه ۴۵۰ هزار نفر در کافههای این شهر خبر داد و بر اهمیت کافهها در فرهنگ و اجتماع تأکید کرد. به گزارش ایتنا/هورکا نیوز؛ سرپرست مرکز امور اجتماعی استانداری تهران اعلام کرد که روزانه بیش از ۴۵۰ هزار نفر به کافههای تهران مراجعه میکنند. این تعداد نشاندهنده محبوبیت کافهها در بین جوانان است. در حدود سه هزار کافه در استان تهران فعالیت میکنند. وی نقش کافهها را در فضای اجتماعی و فرهنگی شهر بسیار مهم دانست. بهجای انتقاد از این صنف، باید به دنبال فراهم کردن شرایطی برای توسعه جایگزینهای فرهنگی، هنری، ورزشی و مذهبی برای جوانان بود. این رویکرد میتواند به ایجاد فضایی سالم و مثبت کمک کند. سرپرست مرکز امور اجتماعی تأکید کرد که حمایت از صنف کافهداری ضروری است. اتخاذ رویکردهای فرهنگی و اجتماعی مناسب میتواند به بهبود وضعیت این حوزه کمک کند.
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 اخبار داخلی
✍🏻 مهرداد مرکزی | فعال گردشگری همه قدرتِ گردشگری را با «تعداد توریستها» یا «میلیاردها دلار درآمد» میسنجند؛ اما تجربهٔ ترکیه و تونس نشان میدهد امنیتِ یک کشور، نه با حجمِ پول، بلکه با «نحوهٔ توزیع آن» گره خورده است. امنیتِ نرم چیست؟ وقتی از امنیت در گردشگری میگوییم، منظورمان لزوماً گشتهای انتظامی یا حفاظت نظامی نیست. منظور ما «امنیت نرم» است: تابآوری اجتماعی، اعتمادِ مردم به آینده و احساسِ سهم داشتن در ثباتِ کشور. مدل ترکیه؛ شبکهٔ منافع مشترک در ترکیه، گردشگری در هزاران کسبوکار کوچک و خانوادگی پخش شده است. از هتلدار و رستوراندار تا راننده و فروشنده، همه از ثباتِ کشور نان میخورند. اینجا امنیت فقط وظیفه دولت نیست؛ یک «منفعت اقتصادی مشترک» برای مردم است. در کودتای ۲۰۱۶، مقاومت مردم در برابر تانکها پیام بزرگی داشت. اگرچه این رفتار مستقیماً ناشی از گردشگری نبود، اما این فرضیه را تقویت میکند: «جامعهای که خود را ذینفعِ ثبات میداند، در بحران تابآوری بیشتری دارد.» مدل تونس؛ شکاف، نه مشارکت پیش از ۲۰۱۱، گردشگریِ تونس صنعتی بزرگ اما «متمرکز» بود. منافع بیشتر در مناطق ساحلی و نزد گروهی خاص انباشته شد. این شکاف عمیق میان «ساحل برخوردار» و «داخلِ محروم»، امنیت اجتماعی را در برابر تکانهها ضعیف کرد. انقلاب تونس نتیجهٔ یک عامل واحد نبود، اما این نابرابری منطقهای قطعاً در شکلگیری نارضایتیها نقش داشت. حرف آخر توزیعِ عادلانهٔ سود، خودِ امنیت است. اگر جامعه احساس کند ثباتِ یک مقصد مستقیماً به سفرهٔ خودش گره خورده، برای حفظ آن کوتاهی نمیکند. جای اندیشیدن است؛ گردشگری در ایران چقدر توانسته منافعش را میان مردم محلی توزیع کند و زندگی آنها را به آینده و ثبات مقصد گره بزند؟
ایجاد شده: 25/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍🏻به قلم | مهدی حسینی روز خبرنگار، فرصتی است برای بازاندیشی در مفهوم خبرنگاری در عصر رسانههای دیجیتال؛ عصری که انتشار اطلاعات برای همه ممکن شده، اما تولید اطلاعات معتبر همچنان نیازمند دانش، روش و مسئولیت حرفهای است. در ادبیات علمی روزنامهنگاری، خبرنگار صرفاً منتشرکننده اطلاعات نیست؛ بلکه حلقهای میان داده، منبع و افکار عمومی است. جمعآوری اطلاعات، ارزیابی اعتبار منابع، راستیآزمایی، تفکیک خبر از تحلیل و ارائه روایت دقیق و منصفانه، بخشی از این فرآیند حرفهای است. اهمیت این موضوع را میتوان در آمارهای جهانی نیز دید. بر اساس Digital News Report 2025 مؤسسه رویترز، اعتماد عمومی به اخبار در ۴۸ بازار بررسیشده تنها حدود ۴۰ درصد است و ۵۸ درصد مخاطبان درباره تشخیص اخبار واقعی از اطلاعات نادرست در فضای آنلاین نگرانی دارند. در همین مطالعه، منابع خبری مورد اعتماد و منابع رسمی، از مهمترین مراجع مردم برای راستیآزمایی اطلاعات معرفی شدهاند. از این منظر، داشتن وبسایت، کانال یا صفحه اجتماعی بهتنهایی معیار خبرنگار بودن نیست؛ همانگونه که تعداد مخاطب نیز لزوماً شاخص اعتبار رسانه محسوب نمیشود. آنچه اعتبار ایجاد میکند، روش تولید محتوا، شفافیت منابع، دقت، استقلال، سابقه حرفهای و امکان ارزیابی و اصلاح خطاهاست. این موضوع در خبرنگاری تخصصی گردشگری اهمیت بیشتری دارد. گردشگری صنعتی دادهمحور است و تحلیل آن نیازمند شناخت شاخصهایی مانند ورود گردشگران بینالمللی، مدت اقامت، درآمد گردشگری، ظرفیت اقامتی، سرمایهگذاری و سهم بازار است. بنابراین، رسانه تخصصی گردشگری باید میان «خبر»، «داده»، «تحلیل» و «تبلیغات» مرزبندی روشنی ایجاد کند و آمارهای داخلی را در صورت امکان با منابع معتبر بینالمللی تطبیق دهد. در سوی دیگر، توسعه رسانه حرفهای نیازمند دسترسی به اطلاعات، شفافیت آماری و ارتباط مستمر میان سیاستگذاران و جامعه رسانهای است. تعامل مؤثر میان نهادهای متولی گردشگری و رسانههای تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت ارتباطی، بلکه بخشی از حکمرانی مبتنی بر داده و پاسخگویی عمومی است. در چنین چارچوبی، روز خبرنگار بیش از آنکه روز «خبر منتشر کردن» باشد، یادآور یک مسئولیت حرفهای است: خبرنگاری یعنی جستوجوی حقیقت، سنجش اعتبار اطلاعات و تبدیل داده به دانشی قابل اعتماد برای جامعه. روز خبرنگار بر همه روزنامهنگاران و خبرنگاران حرفهای مبارک.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍️ دلارام آریایی پناه| خبرنگار و دبیر بخش خبرها و رویدادهای علمی، آموزشی و تخصصی هتلداری و گردشگری ایتنا نسل Z دیگر «مهمان آینده» صنعت هتلداری نیست؛ این نسل همین امروز نیز در حال تغییر قواعد بازی است. نسلی که متولد اواخر دهه ۹۰ میلادی و سالهای ابتدایی هزاره جدید است، برخلاف نسلهای پیشین، هتل را صرفاً مکانی برای خواب و استراحت نمیداند. برای این نسل، هتل بخشی از تجربه سفر است؛ تجربهای که باید متفاوت، قابل اشتراکگذاری و بهیادماندنی باشد. در بسیاری از کشورهای جهان، برندهای بزرگ هتلداری به این تغییر پاسخ دادهاند. لابیهای سنتی جای خود را به فضاهای اجتماعی دادهاند، رستورانها به پاتوق شهروندان تبدیل شدهاند و طراحی داخلی هتلها به اندازه تعداد ستارههایشان اهمیت پیدا کرده است. اما سؤال اینجاست؛ هتلهای ایران تا چه اندازه برای این تغییر آمادهاند؟ واقعیت این است که بخش عمدهای از هتلهای کشور هنوز بر همان الگوی سنتی رقابت میکنند؛ اتاق بزرگتر، صبحانه متنوعتر و تخفیف بیشتر. در حالی که مهمان نسل Z، قبل از رزرو اتاق، صفحه اینستاگرام هتل را بررسی میکند، نظرات کاربران را میخواند و به این فکر میکند که آیا این هتل ارزش ثبت شدن در خاطرات و شبکههای اجتماعیاش را دارد یا خیر. این نسل به دنبال «داستان» است، نه فقط «اقامت». دوست دارد در هتلی اقامت کند که هویت داشته باشد؛ از معماری و طراحی گرفته تا موسیقی، غذا، هنر و حتی نحوه برخورد کارکنان. برای او اینترنت پرسرعت، خدمات دیجیتال، امکان ورود بدون مراجعه به پذیرش، فضاهای کار اشتراکی و کافهای پویا، دیگر یک مزیت نیست؛ بلکه یک انتظار بدیهی است. در ایران، بسیاری از هتلها هنوز سرمایهگذاری خود را بر توسعه فیزیکی متمرکز کردهاند، در حالی که سرمایهگذاری اصلی باید بر طراحی تجربه مهمان باشد. تجربهای که از لحظه جستوجوی آنلاین آغاز میشود و تا مدتها پس از پایان سفر ادامه پیدا میکند. مهمانی که با رضایت هتل را ترک میکند، امروز تنها یک مشتری نیست؛ او یک رسانه است که تجربه خود را برای صدها یا هزاران نفر روایت میکند. از سوی دیگر، نسل Z به اصالت نیز اهمیت میدهد. او ترجیح میدهد در هتلی اقامت کند که فرهنگ و هویت مقصد را بازتاب دهد، نه ساختمانی که در هر شهر دیگری نیز میتوان نمونه مشابه آن را پیدا کرد. این موضوع برای ایران، با تنوع فرهنگی، معماری بومی و میراث غنی، یک فرصت بزرگ محسوب میشود؛ فرصتی که هنوز بهطور کامل از آن استفاده نشده است. شاید مهمترین چالش هتلهای ایران، تغییر نگاه مدیران باشد. رقابت آینده، بر سر تعداد اتاقها یا لوکسترین لابی نخواهد بود؛ بلکه بر سر خلق تجربههایی است که مهمان را به بازگشت و توصیه هتل به دیگران ترغیب کند. نسل Z دیر یا زود، سهم عمده بازار گردشگری را در اختیار خواهد گرفت و اکنون مسئله، رخ دادن یا ندادن این تحول نیست؛ مسئله این است که هتلهای ایران چه زمانی خود را برای همراهی با این نسل بازطراحی خواهند کرد؟
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها
✍🏻 نازلی بخشایش | خبرنگار و دبیر حوزه گردشگری فرهنگی و هنری موسیقی محور گردشگری در جهان امروز دیگر صرفاً جابهجایی برای دیدن آثار تاریخی، طبیعت یا گذران اوقات فراغت نیست. گردشگر معاصر بیش از گذشته به دنبال تجربه است؛ تجربهای که بتواند میان هویت فردی، علایق فرهنگی و مقصد سفر پیوند برقرار کند. در این میان، موسیقی بهعنوان یکی از فراگیرترین زبانهای فرهنگی بشر، به عاملی مؤثر در انتخاب مقصد، شکلگیری سفر و حتی بازتعریف هویت شهرها و کشورها تبدیل شده است. از سفر برای حضور در یک کنسرت یا جشنواره گرفته تا بازدید از زادگاه آهنگسازان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، شهرهای موسیقایی و مکانهایی که با خاطره یک هنرمند یا یک اثر پیوند خوردهاند، همگی در قلمرو «گردشگری موسیقیمحور» قرار میگیرند. گردشگری موسیقی یا Music Tourism به سفرهایی اطلاق میشود که موسیقی در آنها انگیزه اصلی یا یکی از انگیزههای مهم سفر است. این نوع گردشگری طیف گستردهای را دربرمیگیرد: سفر برای شرکت در کنسرتها و جشنوارهها، بازدید از اپراها و تالارهای موسیقی، گردشگری مرتبط با میراث موسیقایی، سفر به زادگاه یا آرامگاه هنرمندان، بازدید از موزهها و آرشیوهای موسیقی، حضور در رویدادهای موسیقی بومی و محلی و حتی سفر برای آموزش، اجرا یا تجربه موسیقی در یک مقصد مشخص. سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، موسیقی و هنرهای اجرایی را از عناصر مهم گردشگری فرهنگی میداند؛ حوزهای که میتواند به حفاظت از میراث، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربهای متمایز برای گردشگران کمک کند. از این منظر، موسیقی فقط یک محصول فرهنگی نیست، بلکه میتواند به «دلیل سفر» و در نتیجه به یک دارایی اقتصادی و توسعهای تبدیل شود. از آیینهای موسیقایی تا صنعت گردشگری تجربهمحور: پیوند موسیقی و سفر پدیدهای تازه نیست. در دورههای تاریخی، آیینهای مذهبی، موسیقیهای درباری، اجراهای مردمی و مناسبتهای فصلی، گروههایی از مردم را از مناطق مختلف به یک مکان جذب میکردند. در اروپا، سفر برای تماشای اپرا و اجراهای موسیقی کلاسیک، بهویژه از قرن هجدهم و نوزدهم، به بخشی از فرهنگ سفر طبقات مرفه تبدیل شد. شهرهایی مانند وین، سالزبورگ، ونیز و میلان بهتدریج هویت خود را با موسیقی و هنرهای نمایشی پیوند دادند. با گسترش صنعت ضبط، رادیو، سینما و سپس رسانههای دیجیتال، موسیقی از مرزهای جغرافیایی عبور کرد و رابطه مخاطب با مکانهای موسیقایی شکل تازهای یافت. طرفداران گروههای موسیقی و هنرمندان مشهور، برای دیدن محل تولد، خانه، استودیو یا مکانهای مرتبط با آثار آنان سفر کردند. نمونه مشهور آن، گردشگری مرتبط با گروه «بیتلز» در شهر لیورپول است؛ پدیدهای که نشان میدهد میراث یک گروه موسیقی چگونه میتواند به بخشی پایدار از اقتصاد و برند شهری تبدیل شود. در دهههای اخیر، رشد جشنوارههای بزرگ، توسعه صنعت موسیقی زنده، افزایش سفرهای کوتاهمدت و گسترش شبکههای اجتماعی، گردشگری موسیقی را وارد مرحلهای تازه کرده است. امروز یک کنسرت بزرگ میتواند هزاران یا حتی میلیونها نفر را به شهر یا کشوری دیگر بکشاند و زنجیرهای از هزینهها را در حملونقل، اقامت، رستورانها، خرید، خدمات شهری و صنایع خلاق فعال کند. سهم موسیقی در اقتصاد گردشگری؛ چرا آمارها یکسان نیستند؟ یکی از دشواریهای تحلیل گردشگری موسیقی، نبود یک نظام آماری جهانی و یکپارچه برای اندازهگیری آن است. برخلاف گردشگری ساحلی، طبیعتگردی یا گردشگری تجاری، هنوز شاخص واحدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن سهم دقیق موسیقی را از کل گردشگران جهان تعیین کرد. دلیل این مسئله روشن است: بسیاری از گردشگران با بیش از یک انگیزه سفر میکنند. ممکن است فردی برای دیدن یک شهر تاریخی سفر کند، اما در همان سفر در یک کنسرت نیز حضور داشته باشد؛ یا برای شرکت در یک جشنواره به مقصدی برود و همزمان از جاذبههای فرهنگی و طبیعی آن منطقه بازدید کند. بنابراین، مرز میان «گردشگر موسیقی» و «گردشگری که موسیقی یکی از تجربههای اوست» همیشه کاملاً مشخص نیست. با این حال، دادههای ملی و منطقهای نشان میدهد که این حوزه در بسیاری از کشورها به یکی از محرکهای مهم گردشگری فرهنگی و اقتصاد رویداد تبدیل شده است. یکی از معتبرترین نمونهها، گزارشهای سالانه نهاد UK Music در بریتانیاست. بر اساس گزارش «Hometown Glory»، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۵ میلیون گردشگر موسیقی در کنسرتها و جشنوارههای بریتانیا حضور داشتند؛ رقمی که نسبت به ۱۹.۲ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۳ درصد افزایش داشت. از این تعداد، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر گردشگر داخلی و حدود ۱.۶ میلیون نفر گردشگر بینالمللی بودند. هزینهکرد این گردشگران در حوزههایی مانند بلیت، اقامت، حملونقل، خوراک، خرید و خدمات مرتبط، حدود ۱۰ میلیارد پوند برآورد شده است. این رقم نسبت به حدود ۸ میلیارد پوند در سال ۲۰۲۳، رشدی نزدیک به ۲۵ تا ۲۶ درصد را نشان میدهد. این آمار بهخوبی نشان میدهد که موسیقی تنها درآمد حاصل از فروش بلیت نیست. هر رویداد موسیقایی میتواند مجموعهای از کسبوکارهای محلی را فعال کند و اثر آن از سالن اجرا یا محل برگزاری جشنواره فراتر برود. آیا بریتانیا رتبه نخست گردشگری موسیقی جهان را دارد؟ پاسخ دقیق این است که رتبهبندی رسمی و واحدی برای تعیین «کشور نخست گردشگری موسیقی جهان» وجود ندارد؛ زیرا کشورها از روشهای متفاوتی برای سنجش این بازار استفاده میکنند و شاخصهای قابل مقایسه جهانی هنوز بهصورت استاندارد تدوین نشدهاند. با این حال، اگر معیار را حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها، قدرت صنعت موسیقی زنده، میزان اثر اقتصادی، سابقه تاریخی و کیفیت دادههای منتشرشده قرار دهیم، بریتانیا یکی از پیشروترین و مستندترین نمونههای جهان و احتمالاً برجستهترین الگوی قابل سنجش در گردشگری موسیقی زنده است. بریتانیا مجموعهای کمنظیر از ظرفیتها را در اختیار دارد: شهرهای موسیقایی مانند لندن، لیورپول، منچستر و گلاسگو؛ جشنوارههای بینالمللی؛ سالنهای تاریخی؛ موسیقی پاپ و راک با نفوذ جهانی؛ میراث هنرمندان مشهور؛ و شبکه گستردهای از سالنها و فضاهای اجرای موسیقی. این کشور توانسته موسیقی را نه فقط بهعنوان یک محصول هنری، بلکه بهعنوان بخشی از سیاست توسعه شهری، اقتصاد خلاق و برند ملی خود تعریف کند. در کنار بریتانیا، ایالات متحده نیز یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری موسیقی جهان است. شهرهایی مانند نشویل، ممفیس، نیواورلئان، آستین و نیویورک، هرکدام با ژانرها و روایتهای موسیقایی خاص خود شناخته میشوند. نشویل با موسیقی کانتری، ممفیس با بلوز و راکاندرول و نیواورلئان با جَز، نمونههایی از شهرهایی هستند که هویت موسیقایی را به بخشی از تجربه گردشگری تبدیل کردهاند. در اروپا، اتریش نیز جایگاه ویژهای دارد. وین با میراث موسیقی کلاسیک و نامهایی چون موتسارت، بتهوون، شوبرت، برامس و اشتراوس، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری موسیقی کلاسیک جهان است. سالزبورگ نیز با پیوند تاریخی خود با موتسارت، از موسیقی برای تقویت هویت شهری و جذب گردشگران استفاده میکند. جشنواره سالزبورگ، کنسرتهای تاریخی و فضاهای فرهنگی این شهر، نمونهای موفق از پیوند میراث هنری و اقتصاد گردشگری هستند. آلمان نیز با شهرهایی مانند برلین، لایپزیگ و بایرویت، در حوزه موسیقی کلاسیک، اپرا و جشنوارههای تخصصی جایگاه مهمی دارد. در آسیا، کره جنوبی با تکیه بر موج فرهنگی کرهای و گسترش جهانی K-pop، شکل تازهای از گردشگری موسیقی را ایجاد کرده است؛ گردشگریای که با رسانههای دیجیتال، صنعت سرگرمی، مد، فناوری و برند ملی پیوند خورده است. موسیقی چگونه به توسعه گردشگری کمک میکند؟ نخستین اثر موسیقی، افزایش جذابیت مقصد است. بسیاری از شهرها دارای جاذبههای تاریخی یا طبیعی مشابهاند، اما موسیقی میتواند به آنها هویتی متمایز ببخشد. شهری که با یک سبک موسیقی، یک جشنواره یا یک هنرمند شناخته میشود، در ذهن گردشگر تصویری مشخصتر و ماندگارتر پیدا میکند. دومین اثر، افزایش مدت اقامت و میزان هزینهکرد گردشگر است. رویدادهای چندروزه، جشنوارهها و برنامههای موسیقایی معمولاً گردشگر را برای مدت بیشتری در مقصد نگه میدارند. این مسئله به افزایش تقاضا برای هتل، حملونقل، رستوران، خرید و خدمات محلی منجر میشود. سومین اثر، توزیع جغرافیایی گردشگری است. برخلاف بسیاری از جاذبههای مشهور که گردشگران را در چند شهر بزرگ متمرکز میکنند، جشنوارهها و رویدادهای موسیقایی میتوانند گردشگر را به شهرهای کوچک، مناطق روستایی و مقاصد کمتر شناختهشده هدایت کنند. موسیقی محلی در این میان ظرفیت ویژهای دارد، زیرا میتواند تجربهای اصیل و وابسته به مکان ایجاد کند؛ تجربهای که بهسادگی قابل انتقال یا تکرار در مقصدی دیگر نیست. چهارمین اثر، تقویت اقتصاد محلی و اشتغال است. یک رویداد موسیقایی علاوه بر هنرمندان، به فعالیت گروههای گستردهای از مشاغل وابسته است: برگزارکنندگان، صدابرداران، نورپردازان، طراحان صحنه، کارکنان هتل، رانندگان، فروشندگان، تولیدکنندگان صنایعدستی و فعالان حوزه خوراک و خدمات. بنابراین، اثر اقتصادی موسیقی در یک مقصد، چندلایه و زنجیرهای است. پنجمین اثر، تقویت دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم است. موسیقی میتواند تصویری انسانی، خلاق و ماندگار از یک کشور ایجاد کند. گاه یک هنرمند یا یک جریان موسیقایی بیش از بسیاری از کمپینهای تبلیغاتی، نام یک شهر یا کشور را در جهان مطرح میکند. از «رویداد» تا «میراث»؛ دو مسیر اصلی گردشگری موسیقی گردشگری موسیقی را میتوان به دو حوزه اصلی تقسیم کرد. نخست، گردشگری رویدادمحور است؛ مانند سفر برای حضور در کنسرت، جشنواره، اپرا یا یک اجرای ویژه. این نوع گردشگری معمولاً زمانمند است و به تقویم رویدادها وابسته است. دوم، گردشگری میراث موسیقایی است؛ مانند بازدید از خانه و زادگاه هنرمندان، موزههای موسیقی، سالنهای تاریخی، آرشیوها و مکانهایی که در تاریخ موسیقی نقش داشتهاند. مزیت این نوع گردشگری، پایداری بیشتر آن است. یک کنسرت ممکن است تنها یک شب برگزار شود، اما یک موزه، خانه تاریخی یا مسیر گردشگری موسیقی میتواند در تمام طول سال پذیرای گردشگران باشد. شهرهای موفق معمولاً این دو مسیر را با یکدیگر ترکیب میکنند؛ یعنی هم رویدادهای زنده و جذاب برگزار میکنند و هم میراث موسیقایی خود را به محصولی دائمی برای گردشگری تبدیل میسازند. فرصت ایران؛ موسیقی بهعنوان نقشهای فرهنگی ایران از نظر تنوع موسیقایی، یکی از غنیترین کشورهای منطقه است. موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی آیینی، موسیقی مقامی، سازهای بومی، آوازهای محلی و تنوع فرهنگی اقوام، مجموعهای گسترده از ظرفیتها را برای توسعه گردشگری موسیقی فراهم کرده است. از موسیقی خراسان و کردستان تا موسیقی جنوب، آذربایجان، لرستان، بلوچستان، گیلان و مازندران، هر منطقه میتواند روایت موسیقایی خاص خود را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. این ظرفیت تنها به اجرای موسیقی محدود نیست؛ بلکه میتواند با آموزش ساز، بازدید از کارگاههای سازسازی، آشنایی با آیینها، تجربه خوراک محلی، صنایعدستی و طبیعت منطقه پیوند بخورد. برای مثال، یک گردشگر میتواند در قالب یک بسته سفر فرهنگی، در کارگاه ساخت سازهای سنتی حضور یابد، با شیوههای نوازندگی محلی آشنا شود، در یک اجرای زنده شرکت کند و همزمان جاذبههای تاریخی و طبیعی منطقه را تجربه کند. چنین الگویی، گردشگری را از بازدید صرف به تجربهای عمیق و مشارکتی تبدیل میکند. با این حال، بهرهبرداری از این ظرفیت نیازمند برنامهریزی حرفهای است. نبود تقویم بینالمللی رویدادهای موسیقی، ضعف در معرفی چندزبانه، کمبود دادههای آماری، محدود بودن زیرساختهای اجرای استاندارد و نبود بستههای گردشگری تخصصی، از جمله موانع توسعه این حوزه هستند. ایران برای ورود جدیتر به گردشگری موسیقی، به چند اقدام اساسی نیاز دارد: ایجاد بانک اطلاعاتی از رویدادها و میراث موسیقایی، طراحی مسیرهای گردشگری موسیقی، حمایت از جشنوارههای محلی، ثبت و مستندسازی میراث موسیقی نواحی، توسعه آموزشهای تخصصی برای راهنمایان گردشگری و ایجاد همکاری میان وزارتخانهها، نهادهای فرهنگی، دانشگاهها، هنرمندان و بخش خصوصی. جمعبندی: گردشگری موسیقی در جهان امروز یک حوزه حاشیهای یا صرفاً سرگرمکننده نیست؛ بلکه بخشی از اقتصاد تجربه، صنایع خلاق و توسعه فرهنگی به شمار میرود. موسیقی میتواند گردشگر جذب کند، مدت اقامت را افزایش دهد، اقتصاد محلی را فعال سازد، هویت شهرها را تقویت کند و تصویری ماندگار از یک کشور در ذهن مخاطبان جهانی بسازد. اگرچه هنوز آمار جهانی یکپارچهای درباره سهم دقیق گردشگری موسیقی از کل گردشگری وجود ندارد، دادههای کشورهایی مانند بریتانیا نشان میدهد که این حوزه میتواند میلیاردها پوند اثر اقتصادی و دهها میلیون سفر مرتبط ایجاد کند. بریتانیا، با توجه به حجم گردشگران موسیقی، تنوع رویدادها و نظام نسبتاً دقیق گزارشدهی، یکی از مهمترین الگوهای جهانی در این زمینه است؛ اما کشورهایی مانند آمریکا، اتریش، آلمان و کره جنوبی نیز هر یک مدل متفاوت و موفقی از پیوند موسیقی و گردشگری ارائه کردهاند. برای ایران، موسیقی میتواند فراتر از یک هنر، به پلی میان فرهنگ، گردشگری، اقتصاد محلی و گفتوگوی بینالمللی تبدیل شود. تنوع موسیقایی ایران، اگر بهدرستی مستندسازی، معرفی و به محصول گردشگری تبدیل شود، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقشه فرهنگی سفر در منطقه و جهان را به خود اختصاص دهد. شاید زمان آن رسیده باشد که موسیقی را نه فقط آنچه میشنویم، بلکه آنچه به خاطرش سفر میکنیم، بازتعریف کنیم.
ایجاد شده: 18/مرداد/1405 آخرین ویرایش: 18/مرداد/1405 مقالات و یادداشت ها