در کدام بخش گردشگری سرمایه‌گذاری کنیم؟
✍🏻 رضا حسینی | سردبیر سرویس سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا در شرایط فعلی اقتصاد ایران، شاید صحبت از سرمایه‌گذاری در گردشگری کمی عجیب به نظر برسد؛ اما اگر افق سرمایه‌گذاری را چندساله ببینیم، اتفاقاً امروز می‌تواند یکی از مقاطع مهم ورود به این صنعت باشد. گردشگری در اقتصاد جهانی دیگر یک صنعت فرعی نیست. طبق گزارش WTTC، صنعت سفر و گردشگری در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۶ تریلیون دلار به اقتصاد جهان اضافه کرده؛ معادل حدود ۹.۸ درصد GDP جهان و بیش از ۳۶۶ میلیون شغل. بازار Wellness نیز در سال ۲۰۲۴ به حدود ۶.۸ تریلیون دلار رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۹ به نزدیک ۹.۸ تریلیون دلار برسد. این اعداد الزاماً به معنی تکرار همین مسیر در ایران نیست؛ اما یک واقعیت مهم را نشان می‌دهد: تقاضای جهانی برای سفر، تجربه، سلامت و سبک زندگی همچنان در حال گسترش است. حالا ایران را ببینیم. ایران از نظر منابع طبیعی، تاریخی، فرهنگی و پزشکی، یکی از متنوع‌ترین مقاصد منطقه است. با این حال، بخش بزرگی از ظرفیت گردشگری کشور هنوز بالفعل نشده است. حتی با وجود محدودیت‌های فعلی، طبق برآورد بانک جهانی، گردشگری و سفر در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱.۸ درصد GDP ایران را تشکیل داده است. پس مسئله برای سرمایه‌گذار ایرانی فقط این نیست که «آیا گردشگری رونق می‌گیرد؟» سؤال مهم‌تر این است: اگر قرار باشد گردشگری ایران در سال‌های آینده رشد کند، امروز باید روی چه چیزی سرمایه‌گذاری کرد؟ به نظر من، پاسخ را نباید در هتل‌سازی سنتی و پروژه‌های بسیار بزرگ جست‌وجو کرد. فرصت جذاب‌تر، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کوچک و متوسط با چند منبع درآمد است؛ به‌خصوص در نقطه تلاقی گردشگری سلامت، Wellness، اقامت و تجربه گردشگری. چرا؟ چون در این مدل، درآمد فقط از فروش یک اتاق به دست نمی‌آید. درمان، خدمات سلامت و زیبایی، اقامت، غذا، تفریح، حمل‌ونقل، تور و خدمات جانبی می‌توانند همزمان درآمد ایجاد کنند. از طرف دیگر، گردشگری سلامت یک مزیت مهم برای ایران دارد: فروش خدمات به مشتری خارجی با هزینه‌های داخلی. اگر درست اجرا شود، بخشی از درآمد پروژه می‌تواند به تقاضای خارجی وابسته باشد، نه صرفاً قدرت خرید مصرف‌کننده داخلی. این موضوع در شرایط تورمی ایران اهمیت زیادی دارد. از سوی دیگر، رکود فعلی را هم نباید فقط تهدید دید. در چنین دوره‌ای ممکن است دارایی‌های گردشگری، هتل‌ها یا ساختمان‌های قابل تبدیل با قیمت‌های مناسب‌تری عرضه شوند. بنابراین به‌جای ساخت یک پروژه بزرگ از صفر، شاید خرید یک دارایی موجود، بازسازی، تغییر کاربری و ایجاد یک مدل بهره‌برداری حرفه‌ای بازده بهتری داشته باشد. البته یک نکته مهم: من معتقدم نمی‌توان بدون دیدن قیمت زمین، هزینه ساخت، نرخ اشغال، ADR، هزینه بهره‌برداری و مدل درآمدی، ادعا کرد که مثلاً «گردشگری سلامت بالاترین ROI را دارد». چنین عددی برای ایران به‌صورت عمومی و قابل اتکا وجود ندارد. اما می‌توان گفت کدام مدل پتانسیل بیشتری برای ایجاد ارزش با سرمایه کمتر و درآمدهای متنوع‌تر دارد. و از این منظر، به نظرم باید جدی‌تر به ترکیب: Wellness + Health Tourism + Boutique Hospitality + Experience فکر کرد. شاید فرصت گردشگری ایران در سال‌های آینده، ساختن صدها اتاق جدید نباشد؛ بلکه ساختن محصولاتی باشد که از هر گردشگر، ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کنند. و دقیقاً به همین دلیل است که به‌نظر من، رکود امروز می‌تواند برای سرمایه‌گذار بلندمدت، نه پایان فرصت، بلکه مرحله قبل از ورود به یک چرخه جدید گردشگری ایران باشد.
ایجاد شده: 30/شهریور/1405 آخرین ویرایش: 30/شهریور/1405 مقالات و یادداشت ها
انگلیسی
