صنعت گردشگری یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی ایران است که به دلایل مختلف از جمله منابع طبیعی غنی، تاریخ و فرهنگ باستانی، و مهماننوازی مردم، توانسته است جذابیتهای فراوانی برای گردشگران داخلی و خارجی ایجاد کند. اما این صنعت در سالهای اخیر به شدت تحت تأثیر تهدیدات بینالمللی، به ویژه سیاستهای خصمانه دولتهای خارجی و تحریمها قرار گرفته است. تهدیدات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، باعث شدهاند که گردشگران خارجی از سفر به ایران منصرف شوند و این موضوع به کاهش درآمدهای حاصل از صنعت گردشگری انجامیده است.
در این شرایط، تأثیرات منفی بر هتلها، آژانسهای مسافرتی و سایر مشاغل مرتبط با گردشگری به وضوح قابل مشاهده است. بسیاری از هتلها با کاهش شدید اشغال مواجه شدهاند، و این امر به بیکاری و کاهش درآمدها منجر شده است. همچنین، نگرانیهای امنیتی و عدم اطمینان در مورد آینده، مانع از جذب گردشگران خارجی میشود. در ادامه به چند نکته در مورد وضعیت کنونی و چشمانداز آینده این صنعت پرداخته میشود:
تداوم وضعیت فعلی
در شرایط کنونی، اگر تغییرات جدی در سیاستهای داخلی و خارجی ایران و همچنین در نحوه برخورد جامعه بینالمللی با این کشور به وجود نیاید، صنعت گردشگری احتمالاً همچنان با چالشها و ضرر و زیانهای جدی مواجه خواهد بود. ادامه تحریمها و عدم ثبات سیاسی میتواند به کاهش تمایل سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری در این صنعت منجر شود.
نیاز به اصلاحات
برای بهبود وضعیت صنعت گردشگری، نیاز به اصلاحات اساسی در سیاستها و استراتژیها وجود دارد. این اصلاحات شامل بهبود زیرساختها، ایجاد تسهیلات برای گردشگران، تقویت دیپلماسی فرهنگی و بهبود تصویر عمومی ایران در رسانههای بینالمللی است. بدون این اصلاحات، وضعیت صنعت گردشگری بهبود نخواهد یافت.
فرصتهای موجود
با وجود چالشهای فعلی، فرصتهایی نیز برای بهبود وضعیت صنعت گردشگری وجود دارد. تغییر در روابط بینالمللی، بهبود تصویر ایران و افزایش تقاضا برای سفر به مقاصد جدید میتواند به جذب گردشگران کمک کند. برای مثال، اگر دولت بتواند روابط خود را با کشورهای همسایه و دیگر کشورها تقویت کند، میتواند به افزایش گردشگران و درآمدهای حاصل از این صنعت کمک کند.
ضرورت همکاری بینالمللی
تحقق این اهداف نیازمند همکاری و تعامل بینالمللی است. در صورتی که ایران بتواند به یک شریک قابل اعتماد در زمینه گردشگری و فرهنگ تبدیل شود، میتواند به تدریج از تحریمها و تهدیدات بینالمللی فاصله بگیرد و به جذب گردشگران کمک کند.
اینکه تا کی صنعت گردشگری ایران متحمل ضرر و زیانها خواهد بود، به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله تغییرات در سیاستهای داخلی و خارجی، اقدامات مؤثر در جهت بهبود زیرساختها و تصویر ایران در سطح جهانی. بدون یک رویکرد جامع و هماهنگ، این صنعت همچنان در معرض خطر خواهد بود. اگرچه وضعیت کنونی ناامیدکننده به نظر میرسد، اما با تدابیر مناسب و همکاریهای بینالمللی، میتوان به بهبود وضعیت صنعت گردشگری امیدوار بود. در واقع، حل چالشهای بینالمللی مرتبط با صنعت گردشگری ایران نیازمند یک رویکرد جامع و چندجانبه است که شامل دیپلماسی، همکاریهای بینالمللی، بهبود زیرساختها و توسعه استراتژیهای بازاریابی میشود. در ادامه، چندین راهکار برای حل این چالشها ارائه میشود:
دیپلماسی فعال و مؤثر
تقویت روابط دیپلماتیک: برقراری و تقویت روابط دیپلماتیک با کشورهای مختلف میتواند به کاهش تنشها و ایجاد زمینههای همکاری بینالمللی کمک کند. این روابط باید بهویژه با کشورهای همسایه و کشورهایی که فرهنگ و تاریخ مشترکی دارند، گسترش یابد.
ایجاد انجمنهای فرهنگی: برگزاری نشستها و همایشهای فرهنگی و هنری در کشورهای مختلف میتواند به ترویج فرهنگ و تاریخ ایران کمک کند و تصویر مثبتتری از کشور ارائه دهد.
توسعه زیرساختهای گردشگری
سرمایهگذاری در زیرساختها: بهبود زیرساختهای گردشگری، مانند هتلها، حمل و نقل و امکانات تفریحی، میتواند به جذب گردشگران کمک کند. این سرمایهگذاریها باید بهگونهای انجام شود که کیفیت خدمات بهبود یابد.
ایجاد تسهیلات گردشگری: فراهم کردن تسهیلات ویژه برای گردشگران، مانند تخفیفهای ویژه یا خدمات رایگان، میتواند به جذب مسافران کمک کند.
استفاده از فناوریهای نوین
برنامههای دیجیتال: استفاده از فناوریهای نوین برای بهبود تجربه گردشگران میتواند تأثیرگذار باشد. ایجاد وبسایتها و اپلیکیشنهای کاربرپسند برای ارائه اطلاعات دقیق درباره جاذبهها و امکان رزرو خدمات، به گردشگران کمک میکند.
بازاریابی دیجیتال: بهرهگیری از رسانههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین برای تبلیغ جاذبههای گردشگری و ارائه تجربیات مثبت از مسافران قبلی میتواند به جذب گردشگران جدید کمک کند.
همکاریهای بینالمللی
ایجاد توافقهای فرهنگی: توسعه همکاری با کشورهای دیگر و ایجاد توافقهای فرهنگی و گردشگری میتواند به تبادل تجربیات و جذب گردشگران کمک کند.
مشارکت در سازمانهای بینالمللی: عضویت و مشارکت در سازمانهای بینالمللی مانند یونسکو و سازمان جهانی گردشگری میتواند به تقویت موقعیت ایران در عرصه جهانی کمک کند.
✍️ فاطمه دکامینی - مدرس دانشگاه، مولف و پژوهشگر
انگلیسی
