نتایج جستجو...
بررسی و امکان سنجی هوشمند سازی هتلها از طریق دیجیتال سازی و استفاده از هوش مصنوعی

بررسی و امکان سنجی هوشمند سازی هتلها از طریق دیجیتال سازی و استفاده از هوش مصنوعی

✍️ مهدا تدبیری - خبرنگار حوزه بین الملل گردشگری و هتلداری ایتنا هتلها سازمانهایی خدمات محور هستند بدین معنی که بر پایه ی خلق تجربه های شخصی سازی شده توسط نیروهای انسانی خود برای میهمانانشان استوار هستند این مهم عمدتا به عنوان رسالت اصلی هتلهای 5 و 4 ستاره تلقی میشود. با این وجود دیجیتال سازی در صورتیکه هوشمندانه صورت نگیرد میتواند مانند یک چاقوی دو لبه باشد ولی چنانچه به درستی و با دقت صورت پذیرد میتواند به Agility بیشتر، درامد زایی بیشتر و سودزایی بالاتر هتلها و افزایش رضایتمندی میهمان منجر شود. فضاهایی در هتلها که میتوانند قابلیت دیجیتال سازی داشته باشند: دیجیتال سازی در واحدهای عملیاتی اقامتی (واحد) • خانه داری (بخش) • لاندری (قسمت) • مینی بار • اماکن عمومی • پذیرش (چک این- چک اوت) • کانسیرژ • بل بوی • ولت • اوپراتور غذا و نوشابه • رستوران ها • کافی شاپها • تالارها • آشپزخانه ها • امور مرتبط با کنترل هزینه های غذا و نوشابه دیجیتال سازی در واحدهای ستادی: o در واحد فروش • توزیع آنلاین • فروش انلاین • افزایش آگاهی سازی • مدیریت درامد • نرخ گذاری پویا • CRM • رضایتمندی میهمان o واحد تاسیسات o آی تی o واحد مالی o واحد اداری o امور دفتری o انتظامات o تدارکات o انبار o مدیریت کل در نهایت اصلی ترین نقطه برای آغاز دیجیتال سازی صحیح در هتلها تهیه و برنامه نویسی یک سیستم صحیح PMS است یک نرم افزار کامل و صحیح هتلداری امکان لازم را برای یجیتال سازی صحیح هتلها فراهم می آورد بدیهی است فقدان نرم افزار مناسب هتلداری باعث کاهش کارآمدی و اثربخشی هتلها می گردد، این موضوع به کثرت در هتلهای ایران دیده میشود. دیجیتال سازی در واحدهای عملیاتی اقامتی انتظارات میهمانان در صنعت میزبانی همواره در حال تکامل است و هم اکنون شخصی سازی یا سفارش سازی خدمات در بالاترین سطح از محبوبیت است تحقیقات از 1700 میهمان در بین هتلهای مختلف، نشان داد که: 61% از آنان حاضرند برای دریافت سرویسهای شخصی سازی شده پول بیشتری دهند اما فقط 23% از آنها اعلام کردند که در طول اقامتشان در هتلها خدمات شخصی سازی شده گرفته اند طبق تحقیقات مدرسه هتلداری لوزان : 78% از گردشگران به دنبال اقامت در فضاهایی هستند که سرویسها و تجربیات خاص ارائه میدهند قریب به 50% آنها اعلام کردند که حاضر هستند در راستای تحقق این خواسته اطلاعات شخصی خود را به اشتراک بگذارند این تقاضا به ویژه در میان نسل Z بیشتر دیده میشود در صنعت میزبانی، نادیده گرفتن اینگونه شخصی سازی ها به منزله ی از دست دادن یک فرصت بارز برای دیده شدن و ارائه ی یک اقامت خوش برای میهمانانی است که امروز فعالانه به دنبال آن هستند چک این چک این سریع از طریق شناسایی میهمان با دوربین های تشخیص چهره نورپردازی در اتاق دما و رطوبت اتاق آهنگهای مورد علاقه نوشیدنی مورد علاقه رایحه ی مورد علاقه شما امکان ایجاد ارتباط دیجیتالی با میهمان از طریق تلویزیون در صورت نیاز به ارسال پیام وجود دستیارهای صوتی در اتاق همه از طریق تلفیق AI با IoT خدمات کانسیرژ دستیاران مجازی مجهز به AI و چت بات ها قابلیت پردازش و رسیدگی به یک مجموعه ی گسترده از درخواستها را در زمان بسیار کوتاه دارند قابلیت خدمات رسانی 24 ساعته ی این ابزار به میهمان این امکان را می دهد که هر زمان و هر لحظه، آنچه را که نیاز دارند به دست بیاورند این ابزار قابلیت ارائه ی خدمات و پیشنهادات سفارشی سازی شده را دارند و میزان تلفنهای درخواستی به پذیرش را به حداقل می رسانند کنترل مینی بار با تجهیز یخچال ها بهIoT میتوان به راحتی مصرف مینی بار میهمان را کنترل و گزارش کرد و از حالت دستی و نا کارآمد فعلی خارج کرد از طریق دیجیتال سازی میتوان مصارف را بصورت اتوماتیک در صورتحساب میهمان شارژ نماید از این طریق کاست مینی بار نیز به درستی محاسبه می گردد با این روش شارژ مینی بار برای میهمانان به درستی صورت می گیرد خانه داری AI میتواند در بهینه سازی کردن برنامه ی زمانبندی خانه داری از طریق تحلیل داده های مربوط به درصد اشغال مداخله نماید با تهیه ی ی گزارش دیلی فورکست و اتصال آن به سیستم PMS میتواند به تخصیص صحیح و به موقع اتاقها کمک بسزایی نماید اتاقها میتوانند بر اساس زمان چک این/چک اوت، درخواست میهمان و تناوب فروش آنها در نوبت نظافت قرار گیرند با ارسال درخواست تعمیر خرابی اتاقها بصورت دیجیتال به هندی من ها و تایید دیجیتال اصلاح خرابی به خانه داری میتوان روند و تاریخچه ی تعمیرات را در اتاقها ثبت و ضبط نمود با دیجیتال سازی سیستم خانه داری، امکان شارژ بهینه ی مینی بار برای تیم فراهم خواهد شد لاندری بهینه سازی برنامه زمانبندی شستشو از طریق دریافت داده های مربوط به درصد اشغال اتاقها، سالنها و رستورانها از طریق بررسی گزارشات BOB و SDLY که از طریق سیستم PMS تهیه شده باشند رومیزی ها و دستمال سفره های میهمان میتوانند بر اساس درصد اشغال رستورانها در نوبت شستشو قرار گیرند با اتصال ماشینهای آب شویی و خشک شویی به IoT میتوان به راحتی میزان شستشوی روزانه ی مرتبط با اتاقها و واحد غذا و نوشابه را جدا سازی و کنترل کرد. با این روش میتوان فاکتورهای Laundry Kg POR و Laundry cost per Kg که از شاخص های بسیار مهم برای واحد اقامتی هستند را کنترل کرد سیستم پی ام اس رستوران ها میتواند با تشخیص نام میهمان یا شماره ی تماس میهمان، وی را شناسایی و دفعات استفاده ایشان از خدمات رستوران را به میزبان نشان دهد با این روش میتوان تخفیفات و پیشنهادات بهتری را برای میهمانهای خاص و تکراری در نظر گرفت این روش به شناسایی میهمان و عادات غذایی وی نیز کمک مینماید تشخیص محدودیتهای غذایی و رژیمی خاص میهمان که در اینصورت میتوان برای سفارشی سازی گزینه های منو به میهمان کمک کرد در صورت تکراری بودن میهمان : طعم مورد علاقه شان غذاهای مطلوب میز مورد علاقه نورپردازی مورد نظر موزیک مورد علاقه برای میهمان مهیا است نقش دیجیتال سازی در گزارشات تحلیلی غذا و نوشابه ارزیابی لحظه ای حاشیه ی سود غذاهای تولید شده از طریق اتصال همزمان با سیستم خرید و پایانه ی فروش غذا و ارائه ی پیشنهاد برای فروش غذاهای سودزا تر به تیم فروش از طریق اتصال به سیستم پایانه ی فروش، در انتهای هر شیفت میتوان گزارش فروش غذاها و میزان محبوبیت هر یک را در هر وعده ی غذایی مشخص و قیمت گذاری آنها را بازبینی نمود همچنین میتوان غذاهای غیر محبوب و با حاشیه ی سود کم را از منو حدف و از لیست آماده سازی خارج کرد داشتن گزارش لحظه ای غذاهایی که از پیش مزه دار شده اند و امکان نگهداشت بیشتر آنها در آشپزخانه وجود ندارد میتواند به کاهش دور ریز در آشپزخانه ها کمک شایانی نماید بررسی لحظه ای عملکرد فروش و سنجش میزان محبوبیت غذاهای منو ارائه ی توصیه هایی درباره ی تغییرقیمت، حذف، تغییر رسپی غذاها به تیم مدیریت غذا و نوشابه ارسال اخطار لازم به مدیریت و کاربران در صورت تغییر در ساختار قیمتهای خرید مواد اولیه علی الخصوص در جوامع فوق متورم با استفاده از اتصال سیستم های انبار، انبارکها و اشپزخانه ها به سیستم PMS میتوان گزارش کاست لحظه ای را در هر یک از اوتلتها بدست آورد که این خود میتواند انقلابی در هتلهای ایران رقم بزند با تهیه ی گزارش هوش تجاری در غذا و نوشابه، میتوان به میزان مشارکت فروش هریک از وعده های غذایی در شکل گیری کل فروش غذا و نوشابه در هریک از اوت لت ها رسید که میتواند کلیدی برای تصمیم گیری در باره ی ساعات کاری رستورانها باشد بررسی عملکرد فروش در روزهای هفته از طریق اتصال به ترمینال های فروش و پیش بینی میزان فروش روزانه در هر روز هفته از طریق تحلیل داده های تاریخی بررسی عملکرد فروش در هر وعده ی غذایی و ارائه ی پیش بینی در راستای کاهش دور ریز و آماده سازی های غیر ضروری ارائه ی پیش بینی برای آماده سازی غذاهایی که بیشتر فروش میروند از طریق تحلیل فروش تاریخی و پیشگیری از دور ریز تجهیز یخچالهای هتلها به IoT میتواند کمک بسیار بزرگی به دور ریز مواد اولیه و استفاده ی مناسب آنها در بهترین تاریخ مصرف باشد تهیه ی منو با استفاده از داده های پایانه های فروش رستورانهای هتل، AI میتواند منوهایی را طراحی نماید که کمترین دور ریز و بیشترین انطباق را با نیاز و ترجیحات میهمان دارند این کاربرد ملموس نشان می دهد که AI چگونه می تواند اقدامات مربوط به sustainability را با شخصی سازی تجربه برای میهمان همزمان بهبود دهد در انبار با استفاده از یک نرم افزار ERP مناسب که همزمان با نرم افزار PMS لینک درستی داشته باشد و با کمک AI میتوان سطح موجودی کالا در انبار را در لحظه مدیریت کرد و با بررسی نقطه سفارش صحیح برای هر یک از کالاها از طریق بررسی عملکرد تاریخی و پیش بینی آینده و نیز طبق پیش بینی درصد اشغال سفارش گذاری های مجدد را انجام داد این اقدام موجب کاهش دور ریز موجودی انبار میشود و افزایش ثبات در ارائه ی سرویس به میهمان میشود دیجیتال سازی فرایندهای انبار کمک میکند تا انبار گردانی های ماهیانه که برای کنترل هزینه های غذا و نوشیدنی صورت میگیرد با کمترین خطا و بالاترین دقت صورت پذیرد تا کاست هتلها به دقیقترین شکل ممکن محاسبه گردد در تدارکات داشتن گزارشات دیجیتالی و تحلیلهای مبتنی بر داده به تدارکات امکانهای زیر را میدهد: • شناخت روند قیمت گذاری، تقاضا و یافتن تامین کنندگان معتبر • ایجاد رقابت فیمابین تامین کنندگان از طریق افزایش تعداد آنها • عدم ایجاد بازار انحصاری برای یک تعداد تامین کننده ی خاص • افزایش چابکی سازمانی در راستای خریدهای فوری • شناخت رفتار واحدها در بازه ها و فصول مختلف • شناخت نیاز و تقاضای واحدها در فصول مختلف و امکان ایجاد تحلیل داده های تاریخی و پیش بینی حال • خرید بر پایه ی نیاز های ارسالی و کمبود های اعلام شده از انبار • کاهش اقدامات مبتنی بر حدس و گمان و افزایش اقدامات مبتنی بر داده گزارشات مهم یک سیستم PMS مناسب میتواند گزارشات فروش متنوعی را برای مدیریت و تیم بازاریابی تهیه نماید، این گزارشات عبارتند از: گزارش BOB (Business On the Book) : این گزارش میتواند با ایجاد استفاده از اطلاعات رزروهای انجام شده در سیستم که مرتبط با آینده است، ضمن مشخص کردن بوکینگ ویندوی صحیح برای هتل، تصویر صحیحی از درصد اشغال روزها و ماههای پیش رو را به مدیریت و تیم بازاریابی بدهد تا از طریق آن بتوانند پیش بینی و قیمت گذاری صحیحی را منطبق بر درصد اشغال پیش رو انجام دهند گزارش دیلی فورکست: میتواند پیش بینی و تعداد رزروهای روزهای ماه جاری را به شما نشان دهد گزارش Market Segment: که در آن دسته بندی و بخشهای بازارهای هدف هتلها نشان داده میشود و سهم هریک از این بخشها در فروش هتل را مشخص مینماید نشان دهنده ی میزان توزیع بازار از منظر فروش به آژانسها و شرکای تجاری مختلف است که در آن شاخص  SDIنیز سنجیده میشود سنجش شاخص های HH در راستای شناخت میزان توزیع بازار و تصمیم گیری صحیح گزارش Nationality: نشان دهنده ی میزان توزیع بازار از منظر فروش به کشورها و ملیت های مختلف است که در آن شاخص  MDIنیز سنجیده میشود سنجش شاخص های HH در راستای شناخت میزان توزیع بازار و تصمیم گیری صحیح صورت میگیرد گزارش Top Producers: این گزارش برترین فروشنده ها را از میان هریک از سگمنت های بازار مشخص مینماید و بیانگر این است که کدامیک از تامین کنندگان شما در هر یک از بخشهای بازار برای هتل شما فروش بیشتری انجام میدهد گزارش مدیریتی تهیه شده در سیستم PMS: این گزارش کلیه ی اطلاعات مرتبط با درصد اشغال، میانگین تعداد میهمانان مقیم در اتاق، تعداد ورودی روز جاری، تعداد خروجی؛ میانگین طول اقامت میهمان، تعداد اتاقهای اشغال رایگان، تعداد نوشو، تعداد اتاقهای خارج از سرویس، تعداد تحتهای اشغال، میانگین نرخ روزانه ی اتاقٍ و سهم درامدی هر یک از واحدها را برای مدیریت و تیم فروش تامین مینماید، همچنین سازه و ساختار این گزارش به گونه ای است که روز،ماه و سال جاری را با روز، ماه و سال گذشته همزمان نشان می دهد. گزارش درامد: میزان درامد حاصل از هر یک از واحدهای فروش و لاینهای درامدی را در روز، ماه و سال جاری نشان میدهد و همزمان سازه ی روز، ماه و سال گذشته را نیز برای مقایسه در اختیار مدیران فروش و کل قرار می دهد فروش آنلاین o از طریق وبسایت هتل ایجاد BAR(Best Available Rate) در وبسایت هتل در راستای فروش بیشتر از این طریق، بدلیل ارزان بودن هزینه های حاصل از فروش وبسایت o از طریق پلتفرم های فروش انلاین ایجاد بستر مناسب در پلتفرمهای فروش انلاین و تخصیص مناسب موجودی اتاق به پیشروان بازار برای فروش آنلاین بیشتر بدلیل دسترسی گسترده تر این پلتفزم ها به بازار مصرف کنندگان در بازاریابی و فروش استفاده از AI  در زمان انجام رزرو میتواند سرویس رزرو بهتری را از طریق تحلیل داده های مربوط به مشتریان ارائه دهد و به میهمان خدمات خاصی را مطابق نظرات وی در لحظه پیشنهاد دهد فرایند های دستی معمولا منتج به خطاهای کوچک مانند رزرو دوبل و یا اشکال در ارتباط میشود دیجیتال سازی و استفاده از AI این خطاها را با استفاده از اتوماسیون وظایف استاندارد، کاهش میدهد و صحت رزرو را افزایش می دهد هرچه دخالت انسانی کمتر و فرایند رزرو دیجیتالی تر باشد، رزرو با دقت بیشتری صورت میگیرد که هزینه ی کمتری چه از منظر نیروی انسانی و چه از منظر هزینه های خطاهای احتمالی رقم خواهد زد استقاده از AI در سیستم مدیریت محتوا (CMS) و مدیریت وبسایت نقش مهمی میتواند ایفا نماید ایجاد فضای مناسب برای رزرو از طریق وبسایت هتل و عرضه ی بهترین نرخ ممکن در بازار تلفیق AI با پلتفرمهای سیستم مدیریت محتوا میتواند انقلابی در ساخت و مدیریت وبسایت هتلها باشد با استفاده از قابلیتهای AI، تیم مارکتینگ میتواند ایجاد صفحات جدید را اتوماسیون نماید، و به پایگاه داده ی ایمیل ها برای شخصی سازی محتوا وصل شود و بصورت پویا محتوای وبسایت را با ارججیتهای میهمان منطبق نماید بازاریابی تیم بازاریابی با استفاده از بنرهای دیجیتال و تبلیغات دیجیتالی میتوانند جامعه ی هدف بزرگتری را مخاطب تبلیغات خود قرار دهند، کاری که در تبلیغات محیطی امکان پذیر نخواهد بود فرایند تبلیغات دیجیتالی امکان ردیابی و تحلیل نتیجه ی حاصل از آن تبلیغات را برای تیم مدیریتی نیز فراهم می اورد تبلیغات دیجیتال میتواند به Brand awareness کمک بیشتری نماید استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز باعث ایجاد Brand awareness بیشتری میشود استفاده از نرم افزار های مجهز به AIجهت سنجش رضایتمندی آنلاین میهمان و تحلیل معنایی نظرات ارسالی و ریت دهی به آنها و در نهایت تحلیل نظرات میهمان و تحلیل رضایتمندی میهمان از هتل خود و هتلهای رقیب امکان تحلیل آنالیز معنایی و تحلیل لغات استفاده شده توسط میهمان به 45 زبان زنده ی دنیا امکان ایجاد پرسشنامه ی دیجیتال و ارسال آن به میهمان در بدو خروج بصورت اتوماتیک تحلیل لحظه ای نظرات میهمان و ریت دهی به نظرات و شکایات میهمان بدون اتلاف وقت امکان ایجاد ارتباط با میهمان از طریق این پلتفرم ها امکان بررسی عملکرد رقبا در واحدهای غیر عملیاتی به کمک AI و اینترنت اشیا، هتلها میتوانند از حالت مدیریت واکنشی به حالت مدیریت پیشگیرانه تغییر موضع دهند بجای منتظر ماندن برای خراب شدن تجهیزات و اقدامات واکنشی، میتوان سنسورهایی در دستگاهها تعبیه کرد که دستگاهها بتوانند قبل از وقوع مشکل آن را اخطار دهند و در اینصورت از خرابی هواساز ها و سیستم اچ وک تا نشتی آب همگی قابل ردیابی شوند از طریق استفاده از سیستم BMS (building Management System) میتوان در اتاق هتلها دستیاران صوتی ای ایجاد کرد تا کلیه ی امور مرتبط با دمای اتاق و دمش هوای تازه به اتاق را برای میهمان مدیریت نماید حفاظت فیزیکی کلیه ی تکنولوژی های AI همچنین برای بهبود امنیت میهمان نیز مورد استفاده قرار می گیرند. ابزار شناسایی چهره و امنیت هوشمند میتواند هر گونه رفتار مشکوک و دسترسی های غیر مجاز را بلافاصله به پرسنل انتظامات اطلاع دهد در شرایط اضطراری، AI میتواند تخلیه ی هتل را با نظارت بر حرکت جمعیت در حال تخلیه و استفاده از تنظیم نور و تنظیم تابلوهای راهنما بصورت پویا میهمانان را برای خروج هدایت نماید امنیت شبکه فراتر از امنیت فیزیکی، AI میتواند تلاشهای امنیت سایبری در هتلها را نیز بیشتر کند و به هتلها کمک کند تا بتوانند هر گونه تخطی را ردیابی کنند و از نشت داده جلوگیری کنند تا از پخش اطلاعات حساس میهمان پیشگیری شود منابع انسانی آینده ی مشاغل هتلداری با AI در یک همکاری هارمونیک بین تکنولوژی و تخصص انسانی خلاصه می شود هتلداران بایستی پذیرای تغییرات در وظایف روزمره شان باشند و بصورت خود انگیخته نیروی کار خود را با تغییرات محیط اطراف خود هم تراز نمایند با انجام این کار، پرسنل میتوانند در نقش هایی که نیاز به خلاقیت، همدلی و قابلیت ایجاد ارتباطات ناب با میهمان دارد ایفای نقش نمایند AI و دیجیتال سازی میتواند در بررسی عملکرد منابع انسانی و اجرایی سازی سیستم های کارت امتیاز دهی متوازن برای پرسنل کمک شایانی باشد و کلیه ی شاخص های عملکردی مرتبط با بهره وری را بصورت لحظه ای محاسبه نماید استفاده از روشهای سنجش برنامه مدیریت استراتژیک و تعریف شاخص های عملکردی مهم و سنجش آنها در طول زمان میتواند در بهبود عملکرد هتل و در نتیجه درامد زایی نقش بسزایی را ایفا نماید در مالی دیجیتال سازی در مالی با کمک نرم افزار PMS و تامین اطلاعات و ثبت اولیه ی صحیح در سیستم کمک میکند تا پایه های مالی در هتلها بهبود یابد داشتن داشبوردهای تحلیل مالی منطبق بر یوسالی میتواند به مدیریت دید وسیعتری را نسبت به عملکرد کسب و کار بدهد دیجیتال سازی و AI میتواند تحلیل عملکرد جاری و لحظه ای و انطباق آن با عملکرد ماسبق و بودجه ی آتی را در لحظه انجام دهد و مدیران را از نقصان های احتمالی آگاه نماید از AI میتوان در بودجه بندی و پیش بینی عملکرد اتی کمک شایانی گرفت با دیجیتال سازی گزارشات مالی و داشتن سیستم های پشتیبان تصمیم گیری در هتلها به راحتی میتوان وضعیت آنها را بهبود داد زیرا وسعت اطلاعات درهتلها بقدری زیاد است که با عملیات دستی و یا حدسی نمیتوان نتیجه گیری لازم را برای آنها داشت با در دست داشتن اطلاعات غنی و طولانی مدت، قدرت تصمیم گیری و بودجه بندی برای مدیران مالی و کل افزایش می یابد در زیر به نمونه هایی از داشبوردهای مالی و تحلیلی سیستم های پشتیبان تصمیم گیری اشاره می گردد که در آن امکان مقایسه ی سال و ماه جاری با سال گذشته وجود دارد مدیریت عملیاتی اتوماسیون برنامه زمانبندی پرسنل AI میتواند برنامه زمانبندی پرسنل را طبق اطلاعات لحظه ای، روند های تاریخی و حتی شرایط آب و هوایی این موضوع کمک میکند که از داشتن نیروهای اضافه در دوران خلوتی و از داشتن نیروی کم در دوران شلوغی پیشگیری شود و کارآمدی عملیاتی و رضایتمندی پرسنلی را افزایش می دهد این اقدام به مدیران این اجازه را می دهد که ترجیحات پرسنل را بشناسند و محدودیتها را منطبق بر نیازهای کسب و کار تغییر دهد تنظیم یک برنامه زمانبندی هوشمندانه باعث کاهش ریزش پرسنلی، بهبود ثبات سرویس و کنترل هزینه های پرسنلی میشود میتواند کیفیت سرویس را علیرغم تغییر پرسنل در سطح ثابت و استاندارد و موثقی نگه دارد امکان مقایسه ی لحظه ای نرخ اجرایی سازی استراتژی و بودجه ی سالیانه، ماهیانه، هغتگی یا روزانه اعلام میزان انحراف از بودجه و سالهای قبل در لحظه پیش بینی لحظه ای برای آینده مطابق با داده های حال و گذشته قیمت گذاری پویا طبق تقاضاو رفتار رزرو کننده نگرانی مدیران برای جایگزینی AI حذف و جابه جایی شغلی و نگرانی های نیروی کار محدودیتهای شخصی سازی مبتنی بر AI: عموما درتفسیر احساسات ظریف و یا ارائه ی عمیق احساسات انسانی که معرف سرویسهای خاص هستند نقص دارد حفظ وامنیت داده و ریسک های امنیتی چالش ها و هزینه های هنگفت اجرایی سازی

ایجاد شده: 8/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 8/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
کاربرد هوش مصنوعی و مدیریت داده‌محور برای تاب‌آوری و بازیابی صنعت هتلداری ایران در افق ۱۴۰۵

کاربرد هوش مصنوعی و مدیریت داده‌محور برای تاب‌آوری و بازیابی صنعت هتلداری ایران در افق ۱۴۰۵

✍🏻 حاج سید جوادی | پست دکترای هوش مصنوعی از مالزی صنعت هتلداری و گردشگری ایران در افق ۱۴۰۵ با پارادوکسی سخت مواجه است: تقابل ظرفیت‌های بی‌نظیر تاریخی و فرهنگی با بحران‌های ساختاری حاصل از ناامنی ژئوپلیتیکی، تحریم‌های دیجیتال-بانکی و تورم فرسایشی . در این پژوهش ،با هدف تبیین شکاف موجود میان ظرفیت‌های بالقوه و عملکرد بالفعل صنعت هتلداری ایران ،تلاش می شود  با اتخاذ رویکردی تحلیلی-تطبیقی، چالش‌های سه‌گانهٔ فوق را بررسی و سازوکار اثرگذاری آن‌ها بر کاهش ضریب اشغال و شکل‌گیری تلهٔ اهرم مالی در بنگاه‌های اقامتی را تبیین شود. در پاسخ به این چالش‌ها، گذار از مدیریت سنتی رایج به مدیریت هوشمند داده‌محور، ضرورتی راهبردی به‌شمار می‌آید. ازاین‌رو، پس از بررسی مبانی نظری و کاربردهای مهم هوش مصنوعی در هتلداری، نقشه‌راه جبرانی ۱۲ماهه و چهارفازی برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی در هتل‌های ایران ارائه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد استقرار نظام‌مند فناوری‌های داده‌محور، مشروط به اصلاح زیرساخت‌های پایه و بهبود دیپلماسی اقتصادی، می‌تواند به کاهش مطلوب هزینه‌های عملیاتی، بهینه‌سازی قیمت‌گذاری و ارتقای تاب‌آوری سازمانی در برابر شوک‌های تحمیلی محیطی بینجامد. واژگان کلیدی: صنعت مهمان نوازی، هوش مصنوعی، تورم فرسایشی، تحریم اقتصادی، مدیریت درآمد، تاب‌آوری ، نقشه‌راه دیجیتال.،داده محور، اهرم مالی ۱. تاب‌آوری در صنعت هتلداری: تعاریف، مفاهیم و چارچوب نظری ۱-۱. تعریف تاب‌آوری سازمانی در هتلداری تاب‌آوری سازمانی[1]  در صنعت هتلداری به معنای توانایی یک کسب‌وکار برای پیش‌بینی، مهار، سازگاری و بازتوانی سریع در برابر تکانه‌های محیطی، بحران‌های اقتصادی و دگرگونی‌های ناگهانی بازار است. هتل‌های تاب‌آور در شرایط بحرانی می‌توانند با تکیه بر ابزارهای نوین، ساختار هزینه‌های خود را سامان دهند و با ایجاد جریان‌های درآمدی هوشمند، از فروپاشی مالی جلوگیری کنند. ۱-۲. ابعاد تاب‌آوری در صنعت اقامتی ادبیات پژوهشی معاصر، تاب‌آوری در صنعت هتلداری را در چهار بُعد کلیدی تعریف می‌کند: تاب‌آوری پیش‌بینانه [2]: توانایی شناسایی زودهنگام شوک‌ها از طریق پایش داده‌ها و شاخص‌های هشداردهنده، مانند نوسانات نرخ ارز، رزروهای لغوشده و روندهای جست‌وجوی مقاصد. تاب‌آوری سازگارانه[3]: ظرفیت تعدیل سریع راهبردهای قیمت‌گذاری، بازاریابی و عملیاتی در واکنش به تغییرات ناگهانی تقاضا یا هزینه‌ها. تاب‌آوری جذبی [4]: توانایی تحمل شوک و کاهش آسیب از طریق ذخایر مالی، تنوع‌بخشی به کانال‌های درآمدی و انعطاف‌پذیری نیروی انسانی. تاب‌آوری بازتوانی‌گر [5]: قابلیت بازگشت سریع به وضعیتی پایدار پس از بحران و حتی ارتقای سطح عملکرد در مقایسه با دوران پیش از بحران. در صنعت هتلداری، تفاوت اصلی میان تاب‌آوری پیش‌بینانه و تاب‌آوری سازگارانه در زمان اقدام و ماهیت واکنش به بحران‌ها نهفته است، در واقع ، تاب‌آوری پیش‌بینانه ماهیتی آینده‌نگر و شناسایی‌محور دارد، درحالی‌که تاب‌آوری سازگارانه ماهیتی واکنشی و اصلاح‌محور برای بقا در شرایط متغیر دارد. برای دستیابی به این توانمندی‌ها، استفاده از الگوریتم‌های پیش‌بینی و مدیریت داده‌محور[6]  به‌عنوان هستهٔ اصلی تاب‌آوری سازمانی در زیست‌بوم‌های پیچیده ضرورت دارد . بدون داشبوردهای یکپارچه، الگوریتم‌های متعالی پیش‌بینی و دستیارهای هوشمند خودکارسازی تصمیم‌گیری، مدیریت هتل‌ها نمی‌توانند در برابر شوک‌های هم‌زمان و چندبعدی دارای عملکرد کارایی داشته باشند. ۲. ثروت حبس‌شده و پارادوکس گردشگری ایران صنعت گردشگری و هتلداری در دهه‌های اخیر به‌عنوان یکی از پیشران‌های اصلی توسعهٔ اقتصادی در جهان شناخته شده است. بااین‌حال، این صنعت به‌دلیل ماهیت خدماتی و وابستگی شدید به زنجیرهٔ تأمین جهانی، در برابر بحران‌های ژئوپلیتیکی و تحولات فناورانه به‌شدت آسیب‌پذیر است. در این میان، گذار پارادایمی به‌سوی هوشمندی کسب‌وکار، کلان‌داده‌ها [7] و هوش مصنوعی ، مرزهای رقابت‌پذیری را دراین صنعت جابه‌جا کرده است. اقتصاد ایران در افق ۱۴۰۵ نیاز حیاتی به تنوع‌بخشی به درآمد‌های ارزی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی دارد. برخورداری از ظرفیت‌های غنی تاریخی و جغرافیایی، ۲۶ اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو و جایگاه دهم جهان، ظرفیتی بالقوه برای تبدیل ایران به قطب گردشگری منطقه فراهم کرده است. بااین‌حال، شواهد میدانی و داده‌های عملکردی صنعت هتلداری کشور تصویری متناقض ارائه می‌کنند. تعطیلی  واحدهای اقامتی و کاهش ضریب اشغال، از وجود موانع ساختاری حکایت دارد که این ظرفیت‌ها را به «ثروتی حبس‌شده»[8] تقلیل داده است. ۳. مثلث بحران و «اثر قیچی» بر صنعت هتلداری کالبدشکافی وضعیت صنعت هتلداری در سال ۱۴۰۵ نشان‌دهندهٔ عملکرد یک مثلث بحران است که سه ضلع آن پس از همه‌گیری کرونا، صنعت مهمان نوازی را فراگرفته است . همه‌گیری کرونا (۱۳۹۸-۱۴۰۰) شوک بزرگی به صنعت وارد کرد؛ ضریب اشغال هتل‌ها عملاً به صفررسید و پیامدهای زیر به‌وجود آمد: خسارت ۴۰۰۰ میلیارد تومانی به هتل‌ها و دفاتر خدمات مسافرتی تا پایان سال ۱۳۹۸؛ تعدیل گستردهٔ نیروها و بیکاری ۱۳۰۰۰ راهنمای تور؛ بسته‌شدن کامل مرزها به‌روی گردشگران خارجی. ۳-۱. تورم و کاهش قدرت خرید در ادبیات اقتصاد گردشگری، تورم از دو مسیر هم‌زمان بر بنگاه‌های اقامتی فشار وارد می‌کند. از سمت تقاضا، تورم موجب کاهش درآمد واقعی و قدرت خرید خانوارها می‌شود؛ در نتیجه، سفر و اقامت که در دستهٔ کالاها و خدمات لوکس و غیرضروری با تقاضای کشش‌پذیر[9] طبقه‌بندی می‌شوند، به‌سرعت از سبد مصرفی خانوار حذف می‌شوند. از سمت عرضه نیز افزایش مداوم شاخص قیمت تولیدکننده [10]، هزینهٔ تأمین مواد اولیه، غذا و نوشیدنی[11] ، حامل‌های انرژی و دستمزدها را افزایش می‌دهد. تورم مزمن، با نرخ بیش از ۴۰ درصد در سال‌های متوالی، آثار زیر را بر صنعت هتلداری برجای گذاشته است: حذف سفر از سبد مصرفی خانوار؛ افزایش هزینه‌های نگهداری، شامل انرژی، مواد مصرفی، حقوق کارکنان و تعمیرات؛ کاهش تقاضای داخلی و گرایش گردشگران داخلی به اقامتگاه‌های ارزان‌تر؛ عدم تناسب نرخ‌ها، به‌گونه‌ای که هزینه‌ها بسیار سریع‌تر از توان هتل‌ها برای افزایش نرخ اتاق رشد می‌کنند؛ نوسان نرخ ارز که برنامه‌ریزی مالی را بسیار دشوار کرده است. ۳-۲. تحریم‌های بین‌المللی (۱۳۹۷-۱۴۰۵) خروج آمریکا از برجام در مهٔ ۲۰۱۸ و بازگشت تحریم‌های گسترده، نخستین و طولانی‌ترین شوک این دوره به صنعت هتلداری ایران بود. آثار مستقیم این رویداد عبارت بودند از: قطع دسترسی به سامانه‌های رزرو جهانی؛ بوکینگ‌دات‌کام[12] از نوامبر ۲۰۱۸ همکاری با هتل‌های ایرانی را متوقف کرد و کارت‌های اعتباری بین‌المللی ویزاو مسترکارت نیز عملاً قابل استفاده نبودند. توقف پروازهای مستقیم برخی شرکت‌های هواپیمایی اروپایی، از جمله بریتیش ایرویز ، ایر فرانس و کی‌ال‌ام به ایران؛ خروج سرمایه‌گذاران خارجی و لغو پروژه‌های توسعه خروج گروه آکور[13] (شامل برندهای ایبیس و نووتل؛ کاهش شدید شمار گردشگران خارجی، از ۸٫۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ به حدود ۱٫۵ میلیون نفر در سال ۲۰۲۱؛ مسدودشدن کانال‌های پرداخت ارزی. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها ناچار به توسعهٔ شبکه‌های پرداخت جایگزین، اتکا به بازارهای منطقه‌ای کشورهای هم‌پیمان و استفاده از ارزهای دیجیتال یا توافق‌های پولی دوجانبه می‌شوند. ۳-۳. جنگ دوازده‌روزه (تابستان ۱۴۰۴) در تابستان ۱۴۰۴، جنگی دوازده‌روزه در فصل اوج سفرها رخ داد که پیامدهای زیر را به همراه داشت: لغو گستردهٔ رزرو هتل‌ها؛ سقوط ضریب اشغال به کمتر از ۲۰ درصد در مقاصد جنوبی؛ خسارت هزار میلیارد تومانی به پلتفرم‌های گردشگری؛ کاهش ۷۰درصدی بازار اقامتگاه‌ها. ۳-۴. جنگ ۴۰روزه (اسفند ۱۴۰۴ - فروردین ۱۴۰۵) شدیدترین ضربه به صنعت هتلداری ایران، جنگ ۴۰روزه‌ای بود که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و تا ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ ادامه یافت. این رویداد موجب ریزش شدید تقاضا و لغو گستردهٔ رزروها شد. از ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ نیز محدودیت‌های شدید و قطعی سراسری اینترنت اعمال شد که آثار مخربی بر صنعت هتلداری برجای گذاشت. پیامدهای اختلال اینترنت و محدودیت‌های ارتباطی عبارت بودند از: آسیب به بازاریابی دیجیتال: بسیاری از اقامتگاه‌هایی که از طریق اینستاگرام و پلتفرم‌های آنلاین معرفی می‌شدند، دسترسی خود به مشتریان را از دست دادند. اختلال در رزرو: سامانه‌های داخلی رزرو آنلاین با اختلال مواجه شدند. ناتوانی گردشگران خارجی در استفاده از خدمات دیجیتال: گردشگران خارجی قادر به استفاده از اپلیکیشن‌های مسیریابی، پیام‌رسان‌ها و خدمات آنلاین نبودند. خسارت به پلتفرم‌های بزرگ: علی‌بابا ، فلایتیو بواسطه  خسارت و استرداد وجه ،جاباما نیز بواسطه کاهش بازار اقامت مواجه شدند. ۳-۵. سه ضلع بحران و اثر قیچی مجموع این سه عامل پدیده‌ای را در هتلداری ایران ایجاد کرده است که می‌توان آن را «اثر قیچی»[14]  نامید. یک لبهٔ این قیچی، کاهش شدید درآمدها در نتیجهٔ ناامنی و انزواست و لبهٔ دیگر، افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها در نتیجهٔ تورم. برخورد این دو لبه، حاشیه سود عملیاتی هتل‌ها را عملاً از میان برده است. تفاوت این وضعیت با رکود متعارف آن است که در رکود معمولی، کاهش تقاضا غالباً با افت هزینهٔ برخی نهاده‌ها همراه می‌شود و بنگاه فرصت انقباض دارد؛ اما در الگوی ایرانی سال ۱۴۰۵، هزینه‌ها برخلاف درآمدها افزایش می‌یابند و «حاشیهٔ ایمنی» بنگاه به‌طور هم‌زمان از دو جبهه تخریب می‌شود. در نتیجه، باز نگه‌داشتن هتل می‌تواند زیان‌بارتر از تعطیلی موقت آن باشد. ۴. تلهٔ اهرم مالی؛ هتل‌ها در آستانهٔ تاب آوری نکول هتلداری ذاتاً صنعتی سرمایه‌بر با سهم بالای هزینه‌های ثابت است. همین ویژگی موجب می‌شود اهرم عملیاتی و اهرم مالی در آن اثر بسیار زیادی داشته باشند. در شرایط سال ۱۴۰۵، اهرم مالی در صنعت هتلداری ایران به شمشیری دولبه تبدیل شده است که تیغهٔ آن بیش از پیش به‌سوی شرایط تاب اوری نکول متمایل است. ۴-۱. بررسی سه سازوکار وارونگی اهرم  مالی الف) اثر دوسویهٔ تورم بر ساختار بدهی: تورم بالا از یک سو ارزش واقعی بدهی‌های ریالی قدیمی را کاهش می‌دهد و ظاهراً به سود بدهکار است؛ اما از سوی دیگر، نرخ بهرهٔ اسمی تسهیلات جدید را به محدودهٔ ۲۳ تا ۳۰ درصد رسانده و هزینهٔ نوسازی و جایگزینی تجهیزات را چند برابر کرده است. برآیند خالص این وضعیت برای بیشتر واحدها منفی است؛ زیرا منفعتِ سبک‌شدن بدهی قدیمی، اثری یکباره و ایستا دارد، درحالی‌که زیان ناشی از گران‌شدن تأمین مالی جدید و هزینهٔ نگه‌داشت، مستمر و تکرارشونده است. ب) عدم تطابق ارزی [15]: درآمد هتل‌ها عمدتاً ریالی و تابع قدرت خرید داخلی است، درحالی‌که بخش مهمی از بدهی‌ها و تعهدات سرمایه‌ای مربوط به تجهیزات، آسانسورها، سامانه‌های تهویه، تجهیزات آشپزخانه و نرم‌افزارهای مدیریت املاک هتلی[16] ماهیتی ارزی دارند. کاهش ارزش ریال باعث شده است ارزش ریالی این بدهی‌ها چندین برابر شود. در نتیجه، اهرم مالی از ابزاری نسبتاً خنثی برای تأمین مالی، به عامل تشدیدکنندهٔ ریسک نکول [17] تبدیل شده است. ج) بحران نقدینگی و ناتوانی در پوشش بهره: با ضریب اشغال کمتر از ۴۰ درصد، سود عملیاتی [18] بسیاری از هتل‌ها حتی برای پوشش هزینهٔ بهرهٔ بدهی نیز کافی نیست. این بدان معناست که نسبت پوشش بهره[19]]به کمتر از ۱ سقوط کرده و واحد وارد وضعیت «بازپرداخت از محل اصل دارایی» شده است. پیامد نهایی، قرارگرفتن دارایی‌های اقامتی در معرض تملک بانک‌ها و انتقال مالکیت از بهره‌بردار تخصصی به نهادی مالی و غیرتخصصی است؛ رخدادی که می‌تواند کیفیت مدیریت صنعت را در دورهٔ بعد نیز کاهش دهد. ۵. اهمیت توجه به تمایز «نوآوری» از «فناوری لوکس» درمعماری اکوسیستم هوش مصنوعی : ذکر این نکته ضروری است که در مواجهه با این بحران، تزریق فناوری‌های بسیار پیشرفته به زیرساخت‌های قدیمی موجود ، می تواند اقدامی غیرمنطقی و حتی مخرب محسوب شود چرا که نه‌تنها سرعت را افزایش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند موجب فروپاشی ساختار موجود شود. درحقیقت ،درجایگاه وضعیت فعلی، صنعت مهمان نوازی به نوآوری‌های کاربردی بیش از فناوری‌های با تکنولوژی های بالا و به تبع ان گران قیمت با درک شرایط تحریمی کشور نیاز دارد. پیش از هرگونه سرمایه‌گذاری سنگین در فناوری‌های پیچیده، باید زیرساخت‌های پایه، از جمله پایداری اینترنت، استانداردسازی و طراحی معماری ارزش زنجیره داده  و درگاه‌های پرداخت جایگزین،بعضا ایجاد ، اصلاح و تقویت شوند. ۶. مبانی نظری: کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت هتلداری و گردشگری در شرایط اقتصادی کنونی ایران که با تورم مزمن، تحریم‌های بانکی و نوسانات شدید بازارمواجح است ، هوش مصنوعی می‌تواند نقشی تحول‌آفرین در بهینه‌سازی منابع، کاهش هزینه‌ها و ایجاد کانال‌های درآمدی جدید ایفا کند. ورود هوش مصنوعی به صنعت هتلداری، رویکردهای مدیریتی را از الگوهای انفعالی به مدل‌های پیش‌بینانه و کنش‌گرا تغییر خواهد داد.ازطریق  جستجوی ژرف می توان  درادبیات پژوهشی معاصر، کاربردهای این فناوری را در محورهای زیردر تطابق با شرایط فوق الذکر بیان کرد: ۶-۱. مدیریت بهینهٔ درآمد و قیمت‌گذاری پویا[20] در مدل‌های سنتی، قیمت‌گذاری اتاق‌ها بر اساس فصل‌های اوج و کم‌تقاضا و به‌صورت ایستا انجام می‌شد. یکی از مهم‌ترین مزیت‌های اقتصادی هوش مصنوعی، توانایی پردازش حجم عظیمی از داده‌های ساخت‌یافته و سایر (مانند اخبار، شبکه‌های اجتماعی و گزارش‌های مالی) و تحلیل لحظه‌ای هزاران متغیر مستقل (از جمله سابقهٔ رزرو، رویدادهای محلی، وضعیت آب‌وهوا، نرخ ارز و قیمت‌های لحظه‌ای رقبا) است. سامانه‌های هوشمند مدیریت درآمد [21] با بهره‌گیری از این متغیرها، الگوهای پنهان را استخراج و روندهای آینده را پیش‌بینی می‌کنند و نرخ بهینه را برای حداکثرسازی شاخص درآمد به‌ازای هر اتاق در دسترس [22] پیشنهاد می‌دهند. قیمت‌گذاری پویا نه‌تنها درآمد بنگاه را بهینه می‌کند، بلکه از طریق تخصیص کارآمدتر منابع می‌تواند رفاه مصرف‌کننده را نیز افزایش دهد. ۶-۲. مدیریت و پیش بینی هوشمند زنجیرهٔ تأمین[23] در اقتصادهای تحت تحریم که با محدودیت واردات و نوسان شدید هزینهٔ حمل‌ونقل مواجه‌اند، هوش مصنوعی می‌تواند با پیش‌بینی تقاضا، بهینه‌سازی مسیرهای لجستیکی و مدیریت هوشمند موجودی، هزینه‌های زنجیرهٔ تأمین را تا ۲۰ درصد کاهش دهد. سامانه‌های هوش مصنوعی قادرند با تحلیل داده‌های تاریخی فروش، الگوهای فصلی و حتی داده‌های آب‌وهوایی، تقاضای آینده را پیش‌بینی کنند و از انباشت بیش از حد کالا یا کمبود موجودی جلوگیری نمایند. شرکت‌هایی مانند آمازون و علی‌بابا از این فناوری برای کاهش زمان تحویل و هزینهٔ انبارداری بهره می‌برند. ۶-۳. شخصی‌سازی تجربهٔ مهمان[24] ایجاد تجربه‌ای متمایز، هستهٔ اصلی مزیت رقابتی در صنعت هتلداری است. هوش مصنوعی از طریق تحلیل کلان‌داده‌های حاصل از تعاملات پیشین مهمانان، فعالیت آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی و ترجیحات ثبت‌شده، پروفایل‌های دقیقی از علایق و ترجیحات آنان ایجاد می‌کند. این پروفایل‌ها به سامانه‌های مدیریت هتل امکان می‌دهند پیش از ورود مهمان، دمای مطلوب اتاق، نوع بالش، ترجیحات غذایی در مینی‌بار و حتی محتوای سامانهٔ سرگرمی داخل اتاق را به‌صورت خودکار تنظیم کنند. ۶-۴. خودکارسازی خدمات مشتری و پردازش زبان طبیعی[25] استفاده از چت‌بات‌ها و دستیاران صوتی مبتنی بر پردازش زبان طبیعی، تحولی اساسی در کانال‌های ارتباطی هتل ایجاد کرده است. این سامانه‌ها می‌توانند در تمام ساعات شبانه‌روز و به زبان‌های مختلف به پرسش‌های متداول مهمانان پاسخ دهند، فرایند رزرو را مستقیماً تکمیل کنند و درخواست‌های خدماتی (مانند سفارش غذا در اتاق یا درخواست نظافت) را به بخش مربوط ارجاع دهند. این امر زمان کارکنان بخش پذیرش را آزاد می‌کند تا بر تعاملات انسانی پیچیده‌تر تمرکز کنند. ۶-۵. بهینه‌سازی عملیات و نگهداری پیش‌بینانه[26] ترکیب اینترنت اشیا[27] و هوش مصنوعی در بخش فنی و مهندسی هتل می‌تواند هزینه‌های جاری را به‌شدت کاهش دهد. حسگرهای هوشمند نصب‌شده روی تجهیزات حیاتی، مانند چیلرها، آسانسورها و سامانه‌های تهویهٔ مطبوع، داده‌های عملکردی را به‌طور مداوم به پلتفرم‌های مرکزی ارسال می‌کنند. الگوریتم‌های هوش مصنوعی با شناسایی الگوهای نامتعارف، خرابی تجهیزات را پیش از وقوع پیش‌بینی و هشدارهای تعمیراتی صادر می‌کنند. این رویکرد زمان توقف خدمات [28]و هزینهٔ تعمیرات اضطراری را به حداقل می‌رساند. ۶-۶. تشخیص تقلب و امنیت سایبری در نظام مالی با گسترش تراکنش‌های دیجیتال و پرداخت‌های الکترونیکی، حجم تهدیدهای سایبری و تقلب‌های مالی به‌شدت افزایش یافته است. الگوریتم‌های یادگیری عمیق[29]] می‌توانند با تحلیل رفتار کاربران و الگوهای تراکنش، فعالیت‌های مشکوک را در کسری از ثانیه شناسایی و مسدود کنند. در بانکداری و فین‌تک‌های ایرانی، استفاده از هوش مصنوعی برای تشخیص تقلب در تراکنش‌های کارت‌به‌کارت  به یک استاندارد امنیتی تبدیل شده است. این فناوری سالانه از میلیاردها تومان خسارت مالی جلوگیری می‌کند. در مجموع، هوش مصنوعی نه یک گزینهٔ لوکس، بلکه زیرساخت بقا برای بنگاه‌های اقتصادی در شرایط بحرانی است. سازمان‌هایی که امروز در مسیر داده‌محوری گام برمی‌دارند، فردا توان بیشتری برای مقاومت در برابر شوک‌های اقتصادی خواهند داشت و حتی می‌توانند از آن‌ها به‌عنوان فرصتی برای رشد بهره ببرند. ۷. نقشه‌راه ۱۲ماهه: آرایش جنگی با سلاح هوش مصنوعی در اقتصاد پرنوسان سال ۱۴۰۵، مدیریت سنتی دیگر پاسخ‌گو نیست و هتل‌ها به نوعی به «آرایش جنگی داده‌محور» نیاز دارند. در مواجهه با بحران‌های تشریح‌شده، رویکردهای مدیریت سنتی مبتنی بر شهود و قیمت‌گذاری‌های ایستا، کارایی لازم را ندارند. بنگاه‌های اقامتی برای عبور از این طوفان اقتصادی، به تغییر آرایش راهبردی و اتخاذ آرایش جنگی داده‌محور نیاز دارند. بااین‌حال، تزریق شتاب‌زده و بدون برنامهٔ فناوری‌های گران‌قیمت به زیرساخت‌های فرسوده، به اتلاف منابع خواهد انجامید. بر اساس تحلیل نیازهای بومی و امکان‌سنجی فناورانه، یک نقشه‌راه جبرانی ۱۲ماهه در سه فاز برای استقرار هوش مصنوعی در هتل‌های ایران پیشنهاد می‌شود: فاز اول (صفر تا ۳ ماه): توسعهٔ زیرساخت داده و پایش بازار بسیاری از هتل‌های داخلی از پراکندگی داده‌ها و سامانه‌های نرم‌افزاری جزیره‌ای رنج می‌برند. نخستین گام، تجمیع پایگاه‌های داده [30] است. در این فاز، ایجاد داشبوردهای یکپارچهٔ مدیریت اطلاعات و راه‌اندازی ربات‌های داده‌کاو[31]  برای رصد لحظه‌ای بازار در دستور کار قرار می‌گیرد. این سامانه‌ها به‌صورت ۲۴ساعته نوسانات نرخ ارز، نرخ تورم منطقه‌ای، راهبرد قیمت‌گذاری رقبا و روند جست‌وجوی مقاصد در پلتفرم‌های رزرو را گردآوری و برای تحلیل‌های بعدی پردازش می‌کنند. فاز دوم (۳ تا ۶ ماه): پیاده‌سازی قیمت‌گذاری پویا و مدیریت تقاضا مهم‌ترین اقدام برای مقابله با تورم، عبور از نرخ‌نامه‌های ثابت سالانه است. در این فاز، الگوریتم‌های هوشمند مستقر می‌شوند تا با بهره‌گیری از داده‌های تجمیع‌شده در فاز نخست، نرخ اتاق‌ها را بر اساس کشش تقاضا، نوسانات اقتصاد کلان و الگوهای رزرو، به‌صورت لحظه‌ای تعدیل کنند. هدف این مرحله جلوگیری از فروش اتاق با نرخ‌های غیرواقعی در شرایط تورمی و هم‌زمان تحریک تقاضای پنهان در روزهای کم‌مسافر است. پیاده‌سازی موفق این سامانه می‌تواند به بازیابی درآمدها تا سطح ۵۷ درصد در شرایط رکود تورمی کمک کند. فاز سوم (۶ تا ۱۲ ماه): ارتقای تجربهٔ مهمان و استقلال پرداخت پس از تثبیت ساختار مالی و عملیاتی، تمرکز به‌سمت توسعهٔ کانال‌های ارتباطی معطوف می‌شود. راه‌اندازی دستیاران مجازی و چت‌بات‌های چندزبانه مبتنی بر هوش مصنوعی مولد، برای پاسخ‌گویی ۲۴ساعته به متقاضیان داخلی و بین‌المللی ضروری است. همچنین، برای کاهش آثار تحریم‌های بانکی، پلتفرم‌های فروش هتل باید به درگاه‌های پرداخت جایگزین، از جمله شبکه‌های پرداخت منطقه‌ای و کیف‌‌پول‌های مبتنی بر رمزارز[32] متصل شوند تا مسیر ورود ارز به هتل تسهیل شود. ۸. سخن پایانی: هوش مصنوعی، تسهیلگر است نه جایگزین صنعت هتلداری ایران در مقطع تاریخی سال ۱۴۰۵ در نقطهٔ عطفی برای انتخاب میان «به هم ریختگی ساختاری» و «گذار پارادایمی» قرار دارد. هم‌افزایی شوک‌های ژئوپلیتیکی، تحریم‌های اقتصادی و تورم فرسایشی، مدل‌های سنتی مدیریت هتل را عملاً ناکارآمد کرده و تلهٔ اهرم مالی، خطر تملک دارایی‌ها از سوی شبکهٔ بانکی را تشدید کرده است. رویکرد انفعالی و انتظار برای بهبود شرایط کلان، راهبردی نسبتا پرخطر است. بنگاه‌های اقامتی برای حفظ تاب‌آوری خود ناگزیرند امادگی داده‌محور اتخاذ کنند و هوش مصنوعی را به‌صورت گام‌به‌گام و سریع به‌کار گیرند. در نهایت، باید به خاطر داشت که ادغام هوش مصنوعی در صنعت هتلداری به معنای حذف انسان نیست. مهمان‌نوازی اصیل ایرانی مزیتی است که هیچ رقیب منطقه‌ای و هیچ رباتی قادر به کپی‌برداری از آن نیست. هوش مصنوعی صرفاً ابزاری است که نیروی انسانی را از وظایف تکراری رها می‌کند تا تمام تمرکز خود را بر خلق ارزش و ارتقای تجربهٔ بی‌بدیل مهمان معطوف سازد. بقا در این ساختار پیچیده تنها برای سازمان‌هایی میسر است که جسارت عبور از مدل‌های سنتی و پیوستن به شبکه‌های هوشمند را داشته باشند. هتلداری در ایرانِ امروز دیگر صرفاً یک هنر نیست، بلکه «علم مدیریت بحران و بهینه‌سازی الگوریتمی منابع» است.

ایجاد شده: 4/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 4/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

ردپای کربن هر اتاق هتل چقدر است؟

✍🏻 فاطمه دکامینی | خبرنگار و دبیر حوزه اطلاعات، آمار و پژوهش های تخصصی گردشگری و هتلداری ایتنا وقتی از «هتل سبز» سخن می‌گوییم، معمولاً تصویر پنل‌های خورشیدی، شیرهای آب کم‌مصرف، کارت‌های الکترونیکی و سطل‌های تفکیک زباله در ذهن شکل می‌گیرد. اما پشت همه این تجهیزات، یک پرسش بنیادی وجود دارد: هر اتاق هتل، برای هر شب اقامت، چه میزان گاز گلخانه‌ای وارد جو می‌کند؟ پاسخ به این پرسش، صرفاً یک عدد برای گزارش‌های زیست‌محیطی نیست؛ بلکه می‌تواند به شاخصی راهبردی برای مدیریت هزینه، ارتقای بهره‌وری، جذب گردشگر و سنجش واقعی عملکرد هتل‌ها تبدیل شود. هتلی که میزان انتشار خود را نمی‌داند، عملاً نمی‌تواند ادعا کند که سبز، پایدار یا حتی کم‌مصرف است. ردپای کربن یک اتاق هتل، مجموع انتشار مستقیم و غیرمستقیم گازهای گلخانه‌ای ناشی از ارائه خدمات به مهمان است. این انتشار فقط به مصرف برق اتاق محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها را دربرمی‌گیرد: 1. برق مصرف‌شده برای روشنایی، سرمایش، گرمایش و تجهیزات؛ 2. سوخت مصرفی موتورخانه، دیگ‌های بخار و سامانه‌های پشتیبان 3. مصرف آب و انرژی مورد نیاز برای تصفیه و انتقال آن 4.شست‌وشوی ملحفه‌ها، حوله‌ها و لباس‌های کارکنان 5. مواد غذایی مصرف‌شده در رستوران و صبحانه 6. تولید و دفع پسماند 7. مواد شوینده، اقلام یک‌بارمصرف و لوازم بهداشتی 8. حمل‌ونقل کارکنان، مهمانان و کالاهای مورد نیاز هتل 9. انتشار ناشی از ساخت‌وساز و نگهداری ساختمان. بنابراین، شاخص دقیق‌تر نه «مصرف انرژی اتاق»، بلکه انتشار به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب است. این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ چراکه اتاق خالی نیز ممکن است برق، سرمایش، گرمایش و خدمات نظافتی دریافت کند، اما انتشار آن نباید با اتاقی که میزبان یک یا چند مهمان است، یکسان محاسبه شود. چرا یک عدد ثابت برای همه هتل‌ها وجود ندارد؟ میزان انتشار کربن هر اتاق به عوامل متعددی وابسته است: اقلیم، نوع ساختمان، منبع انرژی، درجه هتل، میزان اشغال، نوع سیستم گرمایش و سرمایش، شدت خدمات، الگوی شست‌وشو و حتی عادات مسافران. هتلی در منطقه‌ای گرم و مرطوب، انرژی بیشتری برای سرمایش و رطوبت‌زدایی مصرف می‌کند. در مقابل، هتلی در منطقه‌ای سرد ممکن است بخش عمده انرژی خود را صرف گرمایش کند. همچنین یک هتل لوکس با استخر، مجموعه اسپا، رستوران‌های متعدد و خدمات ۲۴ساعته، طبیعتاً الگوی انتشار متفاوتی از یک هتل اقتصادی خواهد داشت. به همین دلیل، مقایسه دو هتل تنها بر اساس میزان کل مصرف انرژی، گمراه‌کننده است. شاخص معتبر باید دست‌کم بر مبنای این واحدها گزارش شود: کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن به ازای هر اتاقِ اشغال‌شده در هر شب در برخی گزارش‌ها نیز از شاخص «انتشار به ازای هر مهمان در هر شب» استفاده می‌شود. هر دو شاخص مفیدند، اما باید روش محاسبه، دامنه داده‌ها و عوامل لحاظ‌شده به‌طور شفاف اعلام شود. سه لایه انتشار در هتلداری برای محاسبه حرفه‌ای ردپای کربن، می‌توان انتشار هتل را در سه محدوده بررسی کرد. - محدوده نخست؛ انتشار مستقیم بخش شامل سوختی است که هتل مستقیماً مصرف می‌کند؛ مانند گاز طبیعی در موتورخانه، گازوئیل ژنراتور یا سوخت خودروهای متعلق به هتل. اندازه‌گیری این بخش معمولاً ساده‌تر است، زیرا اطلاعات آن در قبض‌ها و سوابق خرید سوخت وجود دارد. - محدوده دوم؛ انتشار ناشی از انرژی خریداری‌شده برق خریداری‌شده از شبکه، مهم‌ترین جزء این بخش است. اگر برق یک منطقه عمدتاً از نیروگاه‌های فسیلی تأمین شود، هر کیلووات‌ساعت مصرفی، انتشار بیشتری به همراه خواهد داشت..... در مقابل، هتلی که بخشی از برق خود را از پنل خورشیدی یا قرارداد انرژی تجدیدپذیر تأمین می‌کند، می‌تواند شدت انتشار خود را کاهش دهد. - محدوده سوم؛ زنجیره تأمین و خدمات غیرمستقیم این بخش پیچیده‌تر اما بسیار مهم‌تر است. انتشار ناشی از تولید و حمل مواد غذایی، شست‌وشوی بیرون از هتل، خرید مبلمان، تولید بطری‌های پلاستیکی، رفت‌وآمد مهمانان و دفع پسماند، در این محدوده قرار می‌گیرد. بسیاری از هتل‌ها فقط برق و گاز را گزارش می‌کنند و سایر موارد را نادیده می‌گیرند. چنین گزارشی ممکن است از نظر حسابداری قابل قبول باشد، اما تصویر کاملی از اثر اقلیمی هتل ارائه نمی‌دهد. فناوری؛ ابزار اندازه‌گیری، نه ویترین سبز فناوری می‌تواند اندازه‌گیری ردپای کربن را از یک فرآیند دستی و پرخطا به سامانه‌ای پیوسته و هوشمند تبدیل کند. کنتورهای تفکیکی، حسگرهای اینترنت اشیا، سامانه مدیریت ساختمان و داشبوردهای تحلیلی می‌توانند مشخص کنند که کدام طبقه، اتاق یا بخش هتل بیشترین انرژی را مصرف می‌کند. با استفاده از این داده‌ها می‌توان: ۱. سرمایش و گرمایش را متناسب با میزان اشغال تنظیم کرد؛ ۲. روشنایی اتاق های خالی را به‌صورت خودکار کاهش داد؛ ۳. نشتی آب و افت غیرعادی مصرف را شناسایی کرد؛ ۴. زمان مناسب شست‌وشوی حوله و ملحفه را مدیریت کرد ۵. مصرف انرژی آشپزخانه، رخت‌شویی و موتورخانه را جداگانه سنجید؛ ۶. هزینه و انتشار هر خدمت را محاسبه کرد ۷. اثر اقدامات اصلاحی را پیش و پس از اجرا مقایسه کرد. هوش مصنوعی نیز می‌تواند با تحلیل داده‌های آب‌وهوایی، میزان اشغال و الگوی مصرف، تقاضای انرژی را پیش‌بینی کند. با این حال، هیچ الگوریتمی نمی‌تواند جایگزین داده معتبر شود. اگر هتل کنتور تفکیکی نداشته باشد یا اطلاعات آن ناقص باشد، هوشمندسازی صرفاً ظاهری فناورانه به یک مدیریت سنتی خواهد داد. کاهش ردپا از کجا آغاز می‌شود؟ کاهش انتشار کربن الزاماً با پروژه‌های پرهزینه آغاز نمی‌شود. نخستین گام، ایجاد نظام اندازه‌گیری و تعیین خط پایه است. پس از آن، هتل می‌تواند اقدامات زیر را در اولویت قرار دهد: ۱. بهینه‌سازی موتورخانه و سامانه‌های سرمایش و گرمایش؛ ۲. عایق‌کاری پوسته ساختمان و اصلاح درزهای پنجره‌ها؛ ۳. استفاده از تجهیزات کم‌مصرف و کنترل هوشمند روشنایی؛ ۴. نصب کنتورهای تفکیکی برای طبقات و بخش‌های مختلف؛ ۵. کاهش شست‌وشوی غیرضروری حوله و ملحفه؛ ۶. حذف تدریجی اقلام یک‌بارمصرف پلاستیکی؛ ۷. خرید مواد غذایی محلی و کاهش دورریز غذا؛ ۸. استفاده از انرژی خورشیدی در بخش‌هایی که توجیه فنی و اقتصادی دارند؛ ۹. آموزش کارکنان و مشارکت دادن مهمانان در برنامه‌های کاهش مصرف؛ ۱۰. گزارش‌دهی سالانه و قابل راستی‌آزمایی درباره انتشار و مصرف منابع. نکته کلیدی آن است که هیچ اقدام سبزی نباید صرفاً به تبلیغات محدود شود. نصب چند پنل خورشیدی، بدون اندازه‌گیری عملکرد کل ساختمان، نمی‌تواند یک هتل را سبز کند. ایران؛ فرصت‌ها و موانع در ایران، محاسبه ردپای کربن هتل‌ها با چند مانع جدی روبه‌روست: نبود استاندارد واحد برای گزارش‌دهی، کمبود کنتورهای تفکیکی، تفاوت کیفیت داده‌ها، یارانه‌ای بودن بخشی از حامل‌های انرژی و ضعف پیوند میان سیاست‌های گردشگری و سیاست‌های اقلیمی. با این حال، شرایط کشور فرصت‌های مهمی نیز ایجاد کرده است. شدت بالای مصرف انرژی در بسیاری از ساختمان‌ها، تابش مناسب خورشید در بخش بزرگی از کشور، بحران آب و افزایش هزینه‌های نگهداری، همگی نشان می‌دهند که هتل سبز فقط یک دغدغه محیط‌زیستی نیست؛ بلکه موضوعی اقتصادی و حتی امنیتی است. در شهرهای گردشگری و مناطق کم‌آب، کاهش مصرف آب و انرژی می‌تواند مستقیماً به تداوم فعالیت هتل کمک کند. هتلی که در برابر قطعی برق، کمبود آب و افزایش هزینه سوخت آسیب‌پذیر است، حتی اگر از نظر تعداد ستاره‌ها لوکس باشد، از منظر آینده‌نگری پایدار نیست. هتل سبز، هتلی نیست که فقط از رنگ سبز در تبلیغات خود استفاده کند؛ هتلی است که بتواند مصرف و انتشار خود را اندازه‌گیری، کاهش و به‌صورت شفاف گزارش کند. در نهایت، پرسش اصلی صنعت هتلداری آینده این نخواهد بود که «چند ستاره هستید؟» بلکه این خواهد بود: برای هر شب اقامت یک مهمان، چه میزان از منابع زمین را مصرف و چه مقدار کربن تولید می‌کنید؟ پاسخ دقیق به همین پرسش، می‌تواند آغاز واقعی گذار از هتلداری پرمصرف به هتلداری پایدار باشد.

ایجاد شده: 4/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 4/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
بابک زنجانی از سرمایه‌گذاری در احیای بافت تاریخی گرگان انصراف داد

بابک زنجانی از سرمایه‌گذاری در احیای بافت تاریخی گرگان انصراف داد

به گزارش تور نیوز؛ شرکت دات‌وان به رهبری بابک زنجانی به دلیل حساسیت‌های عمومی، از سرمایه‌گذاری در پروژه احیای بافت تاریخی گرگان صرف‌نظر کرد. به گزارش ایتنا/تور نیوز؛ شرکت دات‌وان متعلق به بابک زنجانی به دلیل واکنش‌های منفی نسبت به سرمایه‌گذاری در بافت تاریخی گرگان، از این پروژه انصراف داد. بابک زنجانی پیش‌تر از تمایل خود برای ورود به پروژه احیا و تملک 50 هکتار از بافت تاریخی گرگان خبر داده بود. این طرح به عنوان یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی در احیای بافت‌های تاریخی کشور در نظر گرفته شده بود. فریدون فعالی، مدیرکل میراث فرهنگی استان گلستان، پیش‌تر اعلام کرده بود که زنجانی پس از دو بازدید از بافت تاریخی گرگان، تصمیم به سرمایه‌گذاری و احیای بخشی از این بافت گرفته است. این موضوع با استقبال برخی مسئولان میراث فرهنگی همراه شد. اما نام بابک زنجانی به عنوان سرمایه‌گذار، با واکنش‌های منفی مخالفان مواجه شد. در نهایت، شرکت دات‌وان روز یکشنبه اول شهریورماه، به دلیل حساسیت‌های ایجادشده، از سرمایه‌گذاری در پروژه مرمت و احیای بافت تاریخی گرگان انصراف داد.

ایجاد شده: 2/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 2/شهریور/1405     اخبار داخلی
موسیقی ، معماری نامرئی هتل؛ صدای هتل شما چیست؟

موسیقی ، معماری نامرئی هتل؛ صدای هتل شما چیست؟

✍🏻 نازلی بخشایش | سردبیر بخش گردشگری موسیقی‌محور ایتنا؛ اگر بخواهیم هتل را در دو واژه خلاصه کنیم، شاید چیزی جز امنیت و آرامش نباشد. تمام آنچه یک هتل خوب برای مهمان فراهم می‌کند ـ از کیفیت خواب و نور و دما گرفته تا طراحی، خدمات، بو، صدا و رفتار کارکنان ــ در نهایت باید به همین دو احساس منتهی شود: «اینجا امن است» و «اینجا آرامم». اما در میان عناصر طراحی تجربه مهمان، یک عنصر هنوز در بسیاری از هتل‌های ما جدی گرفته نمی‌شود: موسیقی. موسیقی صرفاً چیزی نیست که برای پر کردن سکوت در لابی پخش شود. موسیقی می‌تواند بخشی از هویت هتل، ابزار مدیریت احساس مهمان و حتی بخشی از برند آن باشد. پژوهش‌ها نیز این موضوع را تأیید می‌کنند؛ یک فراتحلیل از ۵۶ مطالعه و ۲۰۹ اثر تجربی در حوزه گردشگری و هتلداری نشان داده است که نه صرفاً «وجود موسیقی»، بلکه نوع، تناسب و میزان علاقه‌مندی به موسیقی بر واکنش و رفتار مشتری اثر می‌گذارد. اینجاست که مفهوم Soundscape یا منظر صوتی اهمیت پیدا می‌کند. استاندارد بین‌المللی ISO 12913، Soundscape را محیط صوتی‌ای می‌داند که انسان آن را در یک زمینه مشخص تجربه و ادراک می‌کند و برای طراحی و مدیریت آن چارچوب ارائه می‌دهد. بنابراین هتل می‌تواند ــ و شاید باید ــ همان‌طور که برای نور، رایحه و طراحی داخلی خود برنامه دارد، برای «صدای هتل» هم برنامه داشته باشد. چرا لابی باید همان موسیقی رستوران را داشته باشد؟ چرا اسپای هتل باید همان صداهایی را بشنود که مهمان در باشگاه می‌شنود؟ چرا راهرو، کافه، رستوران، استخر و فضای انتظار نباید هرکدام هویت صوتی متناسب با کارکرد و حال‌وهوای خود را داشته باشند؟ هتل می‌تواند یک موسیقی‌نامه (Music Identity) داشته باشد؛ موسیقی لابی برای «خوشامدگویی»، رستوران برای «مکث و معاشرت»، اسپـا برای «رهایی»، باشگاه برای «انرژی» و حتی راهروها برای ایجاد حس آرامش و پیوستگی. این موسیقی لزوماً نباید بلند باشد؛ اتفاقاً پژوهشی که ۲۳۵۷ نظر آنلاین درباره ۲۸ هتل در آنتالیا را بررسی کرده، نشان می‌دهد مهمانان نسبت به موسیقی با صدای بلند و تمپوی سریع واکنش منفی‌تری دارند و هماهنگی موسیقی با محیط را مثبت‌تر ارزیابی می‌کنند. نمونه‌های موفق هم دیگر صرفاً ایده نیستند. در سال ۲۰۲۶، یک مطالعه واقعی در شش هتل Motel One نشان داد وقتی موسیقی محلی و متناسب با مقصد جایگزین موسیقی غیرمحلی شد، احتمال احساس ارتباط مهمان با مقصد تقریباً سه برابر شد؛ همچنین سهم مهمانانی که اقامت خود را «خوب یا بسیار خوب» ارزیابی کردند از ۶۶ به ۷۹ درصد رسید. این یعنی هتل می‌تواند حتی مقصد را از طریق گوش معرفی کند. همان‌طور که امروز بسیاری از برندهای هتلی از «رایحه اختصاصی» برای ساختن یک تداعی ذهنی استفاده می‌کنند، موسیقی نیز می‌تواند به یک امضای حسی تبدیل شود. Westin سال‌هاست از رایحه White Tea به‌عنوان بخشی از هویت حسی خود استفاده می‌کند و پژوهش‌های حوزه هتلداری نیز اثر رایحه بر یادآوری تجربه را بررسی کرده‌اند. پس چرا موسیقی نه؟ البته منظور از موسیقی هتل فقط Playlist نیست. پیانو در لابی، ساکسوفون در یک عصر مشخص، اجرای زنده موسیقی بومی یا حتی انتخاب هوشمندانه یک هنرمند محلی می‌تواند بخشی از تجربه مقصد باشد؛ به شرط آنکه اجرا برای فضا طراحی شده باشد، نه اینکه صرفاً «اجرای موسیقی» اتفاق بیفتد. پیشنهاد من به هتلداران ساده است: پیش از انتخاب اسپیکر و Playlist، از خود بپرسیم هتل ما قرار است چه احساسی ایجاد کند؟ سپس برای هر نقطه از Guest Journey یک پاسخ صوتی طراحی کنیم. چون مهمان فقط اتاق هتل را به یاد نمی‌آورد؛ حسی را به یاد می‌آورد که در آن هتل تجربه کرده است. و شاید زمان آن رسیده باشد که هتل‌های ما، علاوه بر امضای بصری و رایحه اختصاصی، یک چیز دیگر هم داشته باشند: صدایی که وقتی مهمان دوباره آن را می‌شنود، یاد هتل بیفتد.

ایجاد شده: 1/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 1/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
رختکن بازنده های سرمایه گذاری در صنعت گردشگری و هتلداری ایران

رختکن بازنده های سرمایه گذاری در صنعت گردشگری و هتلداری ایران

✍🏻 به قلم؛ رضا حسینی سردبیر بخش سرمایه گذاری گردشگری و هتلداری ایتنا 📌 تحلیل مطالبه گری سرمایه گذاران سرمایه‌گذاری در صنعت هتلداری، حتی زمانی که منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه فراهم باشد، با چالش‌های متعددی مواجه است؛ چالش‌هایی که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها به فرآیندهای اداری، تعدد مجوزها و بروکراسی حاکم بر مسیر سرمایه‌گذاری بازمی‌گردد. وقتی سرمایه‌گذار با رویکرد اقتصادی وارد این حوزه می‌شود، از زمان تصمیم‌گیری تا رسیدن به مرحله بهره‌برداری، با موانع و فرآیندهای متعددی مواجه است که هزینه‌های پنهان قابل‌توجهی به پروژه تحمیل می‌کند و در نهایت، هزینه اجرای طرح را برای بخش خصوصی و حتی سرمایه‌گذاران تکلیفی افزایش می‌دهد. تعدد دستگاه‌های صادرکننده مجوز و دخالت چندین مجموعه در یک فرآیند، از جمله عواملی است که می‌تواند سرمایه‌گذار را در همان ابتدای مسیر با یک شوک مواجه کند. در چنین شرایطی، به جای آنکه قوانین و ضوابط هر دستگاه به‌صورت یکپارچه در اختیار دستگاه متولی قرار گیرد و مسئولیت اجرای آن نیز به همان مجموعه واگذار شود، سرمایه‌گذار ناچار است برای یک موضوع واحد، از چندین دستگاه مجوز دریافت کند. این فرآیند نه‌تنها زمان اخذ مجوزها را طولانی می‌کند، بلکه در صورت تغییر مکرر ضوابط، نوسان نرخ ارز و افزایش مستمر قیمت‌های ساخت و تجهیز، هزینه‌های سنگینی را به سرمایه‌گذار تحمیل می‌کند. از سوی دیگر، واردات تجهیزات هتلی نیز با چالش‌هایی مانند تخصیص ارز، ثبت سفارش، طولانی بودن زمان حمل و فرآیند ترخیص مواجه است؛ مسائلی که هرکدام به‌تنهایی می‌توانند فشار مضاعفی بر سرمایه‌گذار وارد کنند. در کنار این موارد، تأمین مالی پروژه و نرخ بهره‌های بانکی نیز از چالش‌های جدی سرمایه‌گذاری در صنعت هتلداری است؛ چراکه بازگشت سرمایه در این صنعت معمولاً به دوره زمانی طولانی‌تری نیاز دارد. از سوی دیگر، زمانی که سرمایه‌گذار در مطالعات امکان‌سنجی پروژه، نرخ خدمات هتل و نحوه قیمت‌گذاری آن را بررسی می‌کند، با نرخ‌هایی مواجه می‌شود که در برخی موارد با هزینه‌فایده واقعی پروژه تراز و منطبق نیست و همین موضوع می‌تواند توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری را با چالش مواجه کند.

ایجاد شده: 1/شهریور/1405       آخرین ویرایش: 1/شهریور/1405     مقالات و یادداشت ها
اتاق ۴۱۲؛ گاهی مهمان‌نوازی یعنی دیدن آدم‌ها

اتاق ۴۱۲؛ گاهی مهمان‌نوازی یعنی دیدن آدم‌ها

✍🏻 مستر نوشت من اتاق‌های هتل را تمیز می‌کنم. در هتل ماریوت مرکز شهر کار می‌کنم و ۹ سال است که در همین طبقه و همین اتاق‌ها مشغول به کارم. آدم در این شغل چیزهای زیادی می‌بیند؛ چیزهایی که مهمان‌ها جا می‌گذارند؛ از زباله و لباس گرفته تا انعام و گاهی یادداشت‌هایی که هیچ‌کس انتظارشان را ندارد. از ماه مارس سال گذشته، متوجه اتاق ۴۱۲ شدم. هر دوشنبه یک مهمان ثابت وارد این اتاق می‌شد؛ یک مسافر کاری. هیچ‌وقت اتاق را کثیف نمی‌کرد و همیشه یک اسکناس پنج‌دلاری به عنوان انعام می‌گذاشت؛ تاخورده، زیر فنجان قهوه. سه ماه، هر دوشنبه همین اتفاق تکرار شد. تا اینکه انعام‌ها قطع شد. هفته چهاردهم بود. دوباره دوشنبه بود و دوباره اتاق ۴۱۲. اما این بار خبری از انعام نبود. فقط همان اتاق همیشگی بود؛ مرتب و تمیز. تخت مرتب شده بود، حوله‌ها تا شده بودند؛ انگار مهمان می‌خواست کار من را راحت‌تر کند. هفته پانزدهم هم همین‌طور گذشت. هفته شانزدهم، یادداشتی روی کاغذ مخصوص هتل پیدا کردم: «متأسفم که دیگر نمی‌توانم انعام بدهم. دو هفته پیش کارم را از دست دادم. هنوز مجبورم برای مصاحبه‌های کاری سفر کنم و با امتیازهایم در هتل می‌مانم. ممنونم بابت همه‌چیز.» پای یادداشت نوشته بود: «مایکل». من ۱۶ هفته اتاقش را تمیز کرده بودم، اما تازه آن روز اسمش را فهمیدم. برای او یادداشتی نوشتم و روی میز گذاشتم: «مایکل، نگران انعام نباش. برای مصاحبه‌هایت موفق باشی.» دوشنبه بعد، یادداشت جدیدی دیدم: «ممنونم. مصاحبه در کلمبوس خوب پیش نرفت. سه مصاحبه دیگر دارم. دارم به آخرین پیراهن‌های تمیزم می‌رسم. لباس‌شویی هتل خیلی گران است. دارم تمام تلاشم را می‌کنم.» وقتی وارد حمام شدم، چهار پیراهن رسمی دیدم که آویزان بودند. مایکل آنها را با دست در سینک شسته و روی چوب‌لباسی خشک کرده بود. پیراهن‌ها چروک و لکه‌دار بودند. با این وضعیت نمی‌شد به مصاحبه رفت. پیراهن‌ها را برداشتم و به لباس‌شویی هتل بردم. گفتم برای یکی از مهمان‌هاست و باید فوری آماده شود. آنها را شستند و اتو کردند؛ کاملاً مرتب و آماده. پیراهن‌ها را دوباره در کمدش گذاشتم و یادداشتی نوشتم: «لباس‌شویی این هفته مهمان من. موفق باشی.» هفته هجدهم، یادداشت جدیدی از مایکل پیدا کردم: «نمی‌دانم چطور تشکر کنم. برای یک مصاحبه دوم دعوت شدم. شرکت در دنور. یکی از همان پیراهن‌هایی را پوشیدم که شما تمیز کردید. اعتمادبه‌نفسم بیشتر شده بود. شما مجبور نبودید این کار را انجام دهید.» حق با او بود. من مجبور نبودم. اما مدام به مردی فکر می‌کردم که در سینک هتل لباس‌هایش را می‌شست و تلاش می‌کرد حرفه‌ای به نظر برسد، در حالی که زندگی‌اش داشت از هم می‌پاشید. او با آخرین امتیازهایش در هتل می‌ماند تا بتواند دنبال کار بگردد. هفته بیستم، اتاق ۴۱۲ خالی بود. نه یادداشتی، نه اثری از او. فقط رفته بود. از پذیرش پرسیدم. بررسی کردند و گفتند جمعه تسویه حساب کرده است. امتیازهایش تمام شده بود و دیگر نمی‌توانست اقامتش را تمدید کند. حالم بد شد. حتی فرصت نکرده بودم خداحافظی کنم. نمی‌دانستم کار پیدا کرده یا نه. نمی‌دانستم حالش خوب است یا نه. نمی‌دانستم آن پیراهن‌های تمیز واقعاً کمکی به او کرده‌اند یا نه. انگار همه‌چیز تمام شده بود و آن ۲۰ هفته یادداشت‌ها دیگر معنایی نداشت. دو ماه بعد، پذیرش با من تماس گرفت: یک نفر اینجاست که دنبال خدمتکار طبقه چهارم می‌گردد. می‌گوید قبلاً در اتاق ۴۱۲ اقامت داشته. پایین رفتم. مایکل بود. کت‌وشلوار پوشیده بود؛ یک کت‌وشلوار خوب و نو. مرا که دید، لبخند زد و گفت: کار را گرفتم. در دنور، هفته آینده شروع می‌کنم. برگشتم تا شخصاً از شما تشکر کنم. بعد گفت: وقتی هیچ چیزی نداشتم، شما باعث شدید ادامه بدهم. آن پیراهن‌ها، آن یادداشت‌ها... واقعاً مهم بودند. شما مجبور نبودید این کارها را انجام دهید. یک پاکت به من داد. داخلش ۳۰۰ دلار بود. گفت: برای تمام انعام‌هایی که نتوانستم بدهم. برای لباس‌شویی. برای اینکه وقتی احساس می‌کردم هیچ‌کس من را نمی‌بیند، شما من را مثل یک انسان دیدید.» خواستم پول را پس بدهم، اما قبول نکرد. گفت: شما به یک غریبه کمک کردید؛ کسی که نمی‌توانست چیزی به شما بدهد. اجازه بدهید حالا من جبران کنم. بعد گفت: هفته هفدهم هیچ پولی نداشتم. هیچ مصاحبه‌ای نتیجه نداده بود. هیچ امیدی نداشتم. یادداشت شما من را نجات داد. واقعاً نجاتم داد. سپس یک یادداشت دیگر از جیبش بیرون آورد. همان یادداشتی که من نوشته بودم: «لباس‌شویی این هفته مهمان من. موفق باشی.» آن را تا کرده و نگه داشته بود. کاغذ کهنه شده بود؛ انگار صدها بار آن را خوانده بود. گفت: این را در کیف پولم نگه داشتم. در هر مصاحبه، بعد از هر جواب رد، نگاهش می‌کردم. یک نفر به من ایمان داشت؛ کسی که حتی من را نمی‌شناخت. همین کافی بود که دوباره تلاش کنم. کافی بود که تسلیم نشوم. شما این را به من دادید. همان‌جا در لابی شروع به گریه کرد. گفت: «ممنونم.» من هنوز اتاق ۴۱۲ را تمیز می‌کنم. مهمان‌ها عوض شده‌اند، انعام‌ها فرق کرده‌اند و کثیف‌کاری‌ها متفاوت شده‌اند. اما حالا هر اتاق را جور دیگری نگاه می‌کنم. آن چمدان؟ شاید متعلق به کسی باشد که دارد برای رسیدن به جایی تلاش می‌کند. آن پیراهن‌های چروک؟ شاید نشانه کسی باشد که دارد تمام تلاشش را می‌کند. آن یخچال خالی؟ شاید متعلق به کسی باشد که دارد تک‌تک پول‌هایش را حساب می‌کند. من از مایکل یک چیز یاد گرفتم: اتاق‌های هتل فقط اتاق نیستند. آنها گاهی جایی هستند که آدم‌ها وقتی در یک مرحله گذار زندگی‌اند، به آن پناه می‌آورند؛ بین دو شغل، بین دو زندگی، بین تسلیم شدن و یک بار دیگر تلاش کردن. و گاهی کسی که آن اتاق را تمیز می‌کند، کسی که پیراهن‌های شسته‌شده با دست را می‌بیند، کسی که یادداشت‌ها را می‌خواند، می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. نه به خاطر پول. نه به خاطر لباس‌شویی. بلکه فقط به این دلیل که یک نفر دید دیگری در حال سختی کشیدن است و به او گفت: «من تو را می‌بینم. تو مهم هستی. ادامه بده.» این فقط مهمان‌نوازی نیست. این انسانیت است. و هیچ هزینه‌ای ندارد؛ جز کمی توجه، کمی اهمیت دادن و اینکه متوجه شوی مسافر کاری اتاق ۴۱۲ فقط یک مهمان نیست. او مایکل است. و دارد تلاش می‌کند. گاهی تنها چیزی که یک نفر نیاز دارد این است که بشنود: «می‌بینم که داری تلاش می‌کنی. متوجهت هستم. ادامه بده.» اگر کسی را می‌شناسید که این روزها دارد سخت تلاش می‌کند، این داستان را برایش بفرستید و به او بگویید: می‌دانم چقدر داری تلاش می‌کنی. شاید خودت نبینی، اما من می‌بینم. ادامه بده... تو از چیزی که فکر می‌کنی قوی‌تری.

ایجاد شده: 31/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 31/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
۵۴ سال میزبانی باکیفیت؛ هما نامی گره‌خورده با صنعت هتلداری ایران

۵۴ سال میزبانی باکیفیت؛ هما نامی گره‌خورده با صنعت هتلداری ایران

✍🏻 علی اصغر خلف صالح ۵۴ سال پیش، در چنین روزهایی و در حوالی میدان ونک تهران، از هتلی به‌صورت رسمی رونمایی شد که خیلی زود توانست جایگاه ویژه‌ای در صنعت هتلداری ایران پیدا کند؛ هتلی که فعالیت خود را با نام «آریا شرایتون» آغاز کرد و در مدت کوتاهی به یکی از شاخص‌ترین هتل‌های کشور و حتی منطقه بدل شد. "آریا شرایتون" تنها یک هتل نبود؛ آغاز مسیری بود که بعدها به شکل‌گیری یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های هتلداری ایران انجامید؛ چون در سال‌های بعد، هتل‌هایی همچون کوروش کنتینانتال شیراز، گامرون بندرعباس و هایت مشهد و با چند سال تاخیر هتل خیام مشهد نیز در کنار این مجموعه قرار گرفت تا ترکیبی کم‌نظیر از هتل‌های شاخص را شکل دهند؛ اتفاقی که سرانجام با توسعه این مجموعه‌ها رقم خورد و «گروه هتل‌های هما» را به یکی از نام‌های مهم بازار هتلداری ایران تبدیل کرد. "هما" در طول بیش از پنج دهه فعالیت، فقط شاهد تحولات صنعت گردشگری و هتلداری ایران نبوده، بلکه خود بخشی از تاریخ این صنعت به شمار می‌رود؛ برندی که نسل‌های مختلفی از گردشگران، فعالان اقتصادی، مدیران، چهره‌های فرهنگی و میهمانان داخلی و خارجی، تجربه میزبانی آن را در ذهن دارند. امروز، ۵۴ سال پس از آن آغاز مهم، گروه هتل‌های هما با توسعه مجموعه خود و حضور در مقاصد مهم گردشگری و اقتصادی کشور، با پنج هتل پنج‌ستاره در تهران، مشهد، شیراز و بندرعباس، همچنان یکی از نام‌های شناخته‌شده هتلداری ایران است و میزبانی از گردشگران، مسافران و صاحبان کسب‌وکار را بر عهده دارد. ۵۴ سال فعالیت مستمر، برای یک برند هتلداری فقط یک عدد نیست؛ پشت این عدد، تجربه، نیروی انسانی، خاطرات هزاران میهمان و فراز و نشیب‌های بیش از نیم قرن صنعت گردشگری ایران قرار دارد. 24 مرداد، سالروز تأسیس گروه هتل‌های هما، فرصتی است برای یادآوری نقش برندهایی که در شکل‌گیری استانداردهای حرفه‌ای هتلداری ایران سهم داشته‌اند؛ برندهایی که نامشان با بخشی از خاطرات سفر ایرانیان گره خورده است. "هما" امروز پس از ۵۴ سال، همچنان بخشی از میراث هتلداری ایران و نامی آشنا برای مفهوم میزبانی است؛ میزبانی‌ای که امیدواریم در سال‌های پیش‌رو نیز با تکیه بر تجربه گذشته و نگاه به آینده، باکیفیت‌تر و حرفه‌ای‌تر ادامه پیدا کند.

ایجاد شده: 25/مرداد/1405       آخرین ویرایش: 25/مرداد/1405     مقالات و یادداشت ها
تأثیر هوشمندسازی بر کارآمدی هتل‌های پنج‌ستاره جنوب ایران

تأثیر هوشمندسازی بر کارآمدی هتل‌های پنج‌ستاره جنوب ایران

تصور کنید ساعت ۶ صبح است و شما هنوز به هتل نرسیده‌اید، اما سیستم هوشمند شما در حال کار است. یکی از آسانسورها صدای غیرعادی دارد، نسان متوجه نمی‌شود، اما حسگرها می‌فهمند. قبل از اینکه خرابی رخ دهد و مهمانان در راهرو منتظر بمانند، تیم نگهداری هشدار دریافت می‌کند و قطعه یدکی را سفارش می‌دهد. در همین حال، سیستم انرژی متوجه می‌شود که طبقه سوم خالی است و روشنایی راهروها را کاهش می‌دهد، ۳۵٪ صرفه‌جویی در برق، بدون اینکه کسی حتی متوجه شود. ساعت ۸ صبح، مهمانی از درب ورودی وارد می‌شود. سیستم او را می‌شناسد، می‌داند که بار قبل اتاق طبقه بالا با نمای دریا را انتخاب کرده بود، و این بار هم همان را آماده کرده است. دمای اتاق از قبل روی ۲۲ درجه تنظیم شده، و لیست رستوران‌های مورد علاقه‌اش روی تبلت اتاق منتظر اوست. این دیگر رویا نیست، این واقعیت هتل‌هایی است که از امروز شروع به رقابت کرده‌اند و شما اگر الان شروع نکنید، دارید عقب می‌مانید. مطالعه‌ای تحت عنوان «تأثیر هوشمندسازی بر کارآمدی هتل‌های پنج‌ستاره جنوب ایران»  از دانشگاه شیراز، در دوره سیزدهم ژورنال مطالعات اجتماعی گردشگری ایران در دانشگاه فردوسی مشهد منتشر شد و به این سوال اساسی پاسخ داد: وقتی یک هتل پنج‌ستاره تصمیم می‌گیرد هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، رباتیک و سیستم‌های خودکار را وارد کار کند، واقعاً چه اتفاقی می‌افتد؟ محققان با مدیران و بهره‌برداران تمامی هتل‌های پنج‌ستاره در استان‌های جنوب ایران مصاحبه کردند و از روش آمیخته کیفی-کمی استفاده کردند تا بفهمند کدام بخش‌های هتل بیشترین منفعت را می‌برند و مدیران چگونه باید شروع کنند. نتیجه تحقیق شگفت‌انگیز بود و برخلاف تصور رایج که فکر می‌کنیم هوشمندسازی فقط برای راحتی مهمان است، محققان نشان دادند که بیشترین تأثیر هوشمندسازی روی فرایندهای مدیریتی است نه عملیاتی. چرا این مهم است؟ چون هوشمندسازی ابتدا شیوه تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی، کنترل و هماهنگی را تغییر می‌دهد. وقتی مدیریت هتل داده‌محور، دقیق‌تر و سریع‌تر شود، اثر آن مثل موج به سمت عملیات و تجربه مهمان سرازیر می‌شود. مدیران دیگر بر اساس حدس تصمیم نمی‌گیرند، داده‌های لحظه‌ای دارند. برنامه‌ریزی دقیق‌تر می‌شود، کنترل کیفیت خودکار‌تر می‌شود، و هماهنگی بین بخش‌ها روان‌تر می‌شود. مثلاً سیستم هوشمند به شما می‌گوید که هفته آینده رزروها ۴۰٪ بیشتر از این هفته است و شما می‌توانید از قبل نیروی کار را تنظیم کنید، موجودی غذا را افزایش دهید، و از شلوغی غیرمنتظره جلوگیری کنید. این تحول در لایه مدیریتی سپس به لایه پشتیبانی منتقل می‌شود! منابع انسانی بهتر استخدام و آموزش می‌دهند، امور مالی دقیق‌تر هزینه‌ها را کنترل می‌کند، نگهداری خرابی‌ها را قبل از بروز پیش‌بینی می‌کند، و تدارکات هوشمندانه و به‌موقع خرید می‌کند. حسگرهای سیستم تهویه مطبوع متوجه می‌شوند که فیلتر یکی از دستگاه‌ها دارد مسدود می‌شود و قبل از اینکه مهمانی شکایت کند، تیم تعمیرات آن را تعویض می‌کند. در نهایت، این موج به لایه عملیاتی می‌رسد! پذیرش سریع‌تر می‌شود، چک‌این و چک‌اوت بدون صف انجام می‌شود، اتاق‌ها شخصی‌سازی می‌شوند، رستوران به‌صورت هوشمند سفارش می‌گیرد، و نظافت بر اساس زمان خروج مهمانان برنامه‌ریزی می‌شود. مهمان دیگر نیازی ندارد منتظر پذیرش بماند—با اپلیکیشن موبایل کلید دیجیتال اتاق را دریافت می‌کند و مستقیم به اتاق می‌رود. این تحقیق نشان داد که هوشمندسازی نه یک لوکس، بلکه یک ضرورت رقابتی است و هتل‌هایی که امروز شروع می‌کنند، فردا رهبران بازار خواهند بود. جمع‌بندی این مطالعه یک پیام صریح دارد: هوشمندسازی یک تجمل نیست، یک ضرورت رقابتی است. هتل‌های پنج‌ستاره‌ای که فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و رباتیک را به‌صورت یکپارچه در عملیات، پشتیبانی و مدیریت خود به کار گرفته‌اند، هم بهره‌وری را بالا برده‌اند، هم هزینه‌ها را مهار کرده‌اند، هم تجربه مهمان را بهبود بخشیده‌اند و هم سودآوری بیشتری به دست آورده‌اند. دنیای هتلداری دیگر مانند یک دهه پیش نیست؛ مهمانان امروز خدمات سریع، شخصی و بی‌دردسر می‌خواهند و رقبا در حال سرمایه‌گذاری بر همین فناوری‌ها هستند. پرسش دیگر این نیست که «آیا باید؟»، بلکه این است که «از کجا شروع کنیم؟» و پاسخ، همان‌طور که پژوهش نشان داد، ساده است: از اتاق مدیریت؛ از همان جایی که استراتژی شکل می‌گیرد، برنامه طراحی می‌شود و آینده هتل شما رقم می‌خورد. منبع:اعظم صفرآبادی؛ سینا ظفریان؛ معصومه محرر: ژورنال مطالعات اجتماعی گردشگری ایران، دوره ۱۳، دانشگاه فردوسی مشهد، بهار ۱۴۰۴.

ایجاد شده: 7/تیر/1405       آخرین ویرایش: 7/تیر/1405     مقالات و یادداشت ها
آغاز ارسال دعوتنامه مهمانان ویژه مراسم افتتاحیه هواپیمایی صبا

آغاز ارسال دعوتنامه مهمانان ویژه مراسم افتتاحیه هواپیمایی صبا

به گزارش فلای نیوز ؛ هواپیمایی صبا از آغاز ارسال دعوتنامه مهمانان ویژه مراسم پیش‌روی این شرکت خبر داد. بر اساس اعلام این مجموعه، دعوتنامه مدیران ارشد حوزه‌های هوانوردی، گردشگری و هتلداری ارسال شده و سایر مهمانان نیز به‌زودی دعوتنامه خود را دریافت خواهند کرد. مسئولان این شرکت با اشاره به اهمیت این رویداد، از تلاش برای دعوت از مسئولان کشوری و چهره‌های تأثیرگذار صنعت هوانوردی و گردشگری خبر دادند و بر نقش این مراسم به عنوان نقطه عطفی در توسعه خدمات هوایی و گردشگری کشور تأکید کردند. هواپیمایی صبا همچنین اعلام کرد با بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی و همکاری فعالان این صنعت، در مسیر ارائه خدماتی نوین و باکیفیت به مسافران گام برخواهد داشت. این شرکت با شعار «پروازی شاهانه به سوی مقصد رویاهایتان» خود را برای آغاز فعالیت و حضور در آسمان ایران آماده می‌کند.

ایجاد شده: 3/تیر/1405       آخرین ویرایش: 3/تیر/1405     اخبار داخلی
جایگاه تبلیغات 1 جایگاه تبلیغات 1


کمی منتظر بمانید...